Displaying items by tag: ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ 

 MASKA

Μήπως είσαι από τους ανθρώπους που ανησυχούν πολύ εύκολα για κάτι; Που είναι καχύποπτοι με τους άλλους και θεωρούν ότι κάτι κακό μπορεί να τους συμβεί; Για ποιο λόγο σου συμβαίνει αυτό; Ίσως να θεωρείς ότι είσαι τρελός ή προβληματικός. Όμως η απάντηση είναι η ακριβώς αντίθετη.

Που βρίσκεται ο φόβος;
Ας αρχίσουμε με τα βασικά. Το κέντρο του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για την αναγνώριση του κινδύνου (η αμυγδαλή) σχηματίζεται περίπου στους επτά μήνες της κύησης. Συνεπώς, γεννιόμαστε με τον αισθητήρα του κινδύνου πλήρως ανεπτυγμένο και ενεργό! Η κύρια λειτουργία του είναι να αποφασίζει αν κάτι είναι καλό ή κακό. Το σύστημα το οποίο είναι υπεύθυνο για να ρυθμίζει και να ηρεμεί τον φόβο μας, όμως, αναπτύσσεται πολλά χρόνια αργότερα (παίρνει την τελική μορφή του στα 25-26 χρόνια).

Πώς ηρεμεί ένα παιδί;
Με την αμυγδαλή ενεργή, αλλά χωρίς κέντρο ρύθμισης του φόβου σχηματισμένο, τα βρέφη και τα παιδιά βασίζονται πλήρως στους κύριους φροντιστές τους (συνήθως οι γονείς, αλλά μπορεί να είναι και ο παππούς και η γιαγιά ή κάποιος άλλος) ώστε να τα καθησυχάζουν. Καλύπτουν εκείνοι αυτή την τόσο σημαντική, αλλά ακόμα ασχημάτιστη, λειτουργία του εγκεφάλου τους. Εμφανίζονται όταν τα παιδιά νιώθουν δυσφορία, και κατανοούν τι χρειάζεται το παιδί ώστε να το επαναφέρουν σε μια κατάσταση ηρεμίας και σωματικής ισορροπίας

ΠΑΙΔΙ

Ο τρόπος με τον οποίο οι φροντιστές τα βοηθούν να αντιμετωπίσουν το φόβο και την αγωνία τους, διαμορφώνει τα εγκεφαλικά τους κυκλώματα ανάμεσα στην αμυγδαλή και στο ρυθμιστικό μέρος του εγκεφάλου τους (προμετωπιαίος λοβός). Αν οι πρώτες εμπειρίες είναι κυρίως θετικές και επιτυχείς, τα παιδιά τείνουν να νιώθουν πιο ασφαλή στον κόσμο. Βιώνουν τους άλλους ανθρώπους σαν πηγές καθησυχασμού. Τελικά, μαθαίνουν να αυτορυθμίζουν το δικό τους φόβο, μιλώντας θετικά στον εαυτό τους και ενθυμούμενα θετικά αποτελέσματα εφησυχασμού από τους γονείς τους. Αν όμως ένα παιδί μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα και ανασφάλεια, το σύστημα κινδύνου μαθαίνει να είναι σε συνεχή επιφυλακή, για να καταφέρει να επιβιώσει. Αυτό έχει σαν βιολογική συνέπεια υψηλότερα επίπεδα αδρεναλίνης, κορτιζόλης και ντοπαμίνης (νευροδιαβιβαστές «άγχους») από το φυσιολογικό και χαμηλότερα επίπεδα σεροτονίνης (νευροδιαβιβαστής «ευτυχίας»). Με άλλα λόγια το πώς οι γονείς αντιδρούν στο άγχος των παιδιών, διαμορφώνει ποικιλοτρόπως τον εγκέφαλό τους. Όχι απλά την ψυχολογία τους.

Ποιος σε κυνηγάει;
Μεγαλώνοντας σε ένα αβέβαιο και ανασφαλές περιβάλλον, διαμορφώνεται κατά τέτοιο τρόπο ο εγκέφαλος ενός παιδιού, ώστε όταν το άτομο μεγαλώσει να τρομάζει πιο εύκολα (χαμηλότερο όριο ενεργοποίησης της αμυγδαλής) και ασυναίσθητα ψάχνει διαρκώς για στοιχεία κινδύνου και απειλής στον έξω κόσμο, ακόμα και όταν δεν υπάρχει κάτι τέτοιο.
Το μυαλό του γίνεται παρόμοιο με αυτό των ζώων θηραμάτων, που είναι διαρκώς σε επιφυλακή για ζώα κυνηγούς.

ELAFI

Η πιο πρωτόγονη λειτουργία της αμυγδαλής είναι να θυμάται κάθε αρνητική και επικίνδυνη εμπειρία που είχαμε ποτέ και να είναι σε εγρήγορση στο παρόν για οτιδήποτε μπορεί, έστω και αφηρημένα, να μοιάζει με κάτι που μας προκάλεσε δυσφορία ή φόβο στο παρελθόν. Η αντίδραση αυτή είναι εκτός του συνειδητού μας ελέγχου. Συμβαίνει αυτόματα. Ο εγκέφαλός μας κατασκευάζει τη συνειδητή μας πραγματικότητα μέσα σε μισό δευτερόλεπτο. Δισεκατομμύρια νευρώνες ενεργοποιούνται και η άδηλη μνήμη μας (implicit memory) συνδυάζει στοιχεία από προηγούμενες εμπειρίες μας ώστε να σχηματίσει μια γρήγορη εικόνα για την πραγματικότητα, έξω από τον συνειδητό μας έλεγχο. Χρησιμοποιεί το παρελθόν μας ως το μοντέλο πρόβλεψης της πραγματικότητά μας. Κακό ή καλό; Απειλή ή όχι; Γι αυτό τρομάζουμε όταν δούμε π..χ. ένα λάστιχο στο χώμα, μέχρι να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν είναι φίδι. Η επιβίωση προέχει της επεξεργασίας της πληροφορίας.

LASTIXO

Κατά ένα τρόπο λοιπόν, είναι αδύνατον να ζούμε συνειδητά στο τώρα. Ζούμε με τουλάχιστον μισό δευτερόλεπτο διαφορά από το παρόν. Σε αυτό το μισό δευτερόλεπτο, όταν ενεργοποιείται το σύστημα της αμυγδαλής, σχηματίζουμε ασυνείδητα την εντύπωση ότι οι άλλοι είναι απειλή για εμάς. Σε αυτό συμβάλει το γεγονός ότι οι σκέψεις μας συχνά είναι «υποδουλωμένες» στα συναισθήματά μας. Η αγωνία και ο φόβος που νιώθουμε ακούσια πρωταρχικά, οδηγούν τον εγκέφαλό μας να παράξει σκέψεις που δικαιολογούν αυτά τα συναισθήματα. Δηλαδή, πρώτα έρχεται το συναίσθημα αυτόματα και μετά το μυαλό μας κατασκευάζει σκέψεις που να το δικαιολογούν. Δεν τις επιλέγουμε τις σκέψεις. Έρχονται μόνες τους. Πχ. κάποιος κοιτάζει προς το μέρος μου, αυτόματα νιώθω απειλή, δυσφορία και το μυαλό μου δημιουργεί τη σκέψη: «Γιατί με κοιτάζει έτσι; Τι του έκανα; Τι θέλει από μένα;» Και έτσι το μυαλό μου δημιουργεί ισορροπία ανάμεσα σε αυτό που νιώθω και αυτά που σκέφτομαι. Θεωρώ ότι το συναίσθημα μου είναι δικαιολογημένο… Βλέπουμε τον κόσμο μέσα από ένα φίλτρο που κατασκευάζεται μέσα σε μισό δευτερόλεπτο, εκτός της δικής μας συνειδητότητας. Η δουλειά της θεραπείας είναι να ανακαλύψουμε αυτά τα φίλτρα.

Δαρβίνος και ψυχολογία
Oι εμπειρίες μας δίνουν μορφή στην αρχιτεκτονική των νευρωνικών κυκλωμάτων μας, καθιστώντας τον εγκέφαλό μας μια ζωντανή έκφραση της ιστορίας των εμπειριών μας.
Το να έχουμε εγκεφάλους οι οποίοι σχηματοποιήθηκαν κατά την παιδική μας ηλικία είναι καλά νέα για μερικούς και άσχημα για κάποιους άλλους. Τα παιδιά δεν έχουν λόγο για το οικογενειακό και κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο μεγαλώνουν. Δεν ξέρουν κάποια άλλη πραγματικότητα. Μόνο αυτή μέσα στην οποία βρίσκονται. Δυστυχώς, παιδιά με παράλογους γονείς μεγαλώνουν και νιώθουν αγχωμένα, μπερδεμένα και μαθαίνουν να μην εμπιστεύονται τη δική τους κρίση. Παιδιά με γονείς που δε θέλουν ή δεν μπορούν να τα φροντίσουν με αγάπη, συχνά μεγαλώνουν και νιώθουν ανάξια αγάπης και ντρέπονται για την ύπαρξή τους. Αυτός είναι ο τρόπος της φύσης να διασφαλίσει ότι θα συνδεθούν με αυτούς που είναι υπεύθυνοι για την επιβίωσή τους. Τους γονείς τους. Γιατί έτσι μένουν κοντά στους γονείς τους. Αν ο γονέας μου δεν με αγαπάει και εώ πιστεύω ότι είμαι άξιος αγάπης, τότε θα αντιστέκομαι. Ίσως να θελήσω να τον απορρίψω και να φύγω. Δηλαδή, δε θα επιβιώσω, γιατί σαν παιδί μόνος μου δεν μπορώ να τα καταφέρω. Αν όμως ο γονέας μου δε με αγαπάει κι εγώ πιστεύω ότι είμαι ανάξιος αγάπης, θα θεωρώ ότι έχει δίκιο. Έτσι θα συνεχίζω να μένω κοντά του και θα εξασφαλίζω την επιβίωσή μου σε αυτή την ευαίσθητη φάση της ζωής μου. Προσαρμόζομαι ακούσια στα συναισθηματικά πιστεύω του γονέα, ώστε να επιβιώσω βιολογικά και ψυχολογικά. Η εξέλιξη των ειδών δεν είναι καθόλου ρομαντική ή συναισθηματική. Το μόνο που έχει σημασία είναι η επιβίωση του πιο ικανού. Για παράδειγμα, θα ήταν κακό από εξελικτικής σκοπιάς, τα παιδιά που γεννιούνται σε κακοποιητικές οικογένειες να συνδέονται με ασφαλή τρόπο και να έχουν ανεπτυγμένες όλες τις αισθήσεις τους, ώστε να δέχονται όλες τις επιρροές από το περιβάλλον. Ειδικά τις επιρροές που είναι πολύ επίπονες γι αυτά. Γι αυτό πολλές έρευνες έχουν βρει ότι κακοποιημένα παιδιά μπορεί να έχουν επιλεγμένες δυσκολίες στην αντιληπτική τους ικανότητα. Δε βλέπουν ή δεν ακούν τόσο καλά ορισμένες φορές. Σαν να κλείνονται στον εαυτό τους και να αποκόβονται από τον κόσμο. Γιατί αυτό τα προστάτευε όταν ήταν μικρά από το να επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από την κακοποίησή τους.

Πώς επηρεάζονται οι σχέσεις μας;
Η δυσκολία για τα παιδιά που προσαρμόζονται καλά σε κακοποιητικές καταστάσεις και μετά βρίσκονται στον μη-κακοποιητικό κόσμο, είναι ότι έχουν εγκέφαλο, μυαλό και σώμα που έχει χτιστεί για να έχει αμυντική στάση προς τον κόσμο. Έτσι, χρειάζονται βοήθεια για να προσαρμοστούν σε σχέσεις θετικές και τρυφερές. Σε σχέσεις αγάπης. Δεν ξέρουν πώς να υπάρχουν σε τέτοιες συνθήκες. Αυτό σημαίνει στην πράξη: Μας έλκει το γνώριμο, όχι το ευχάριστο.
Ο εαυτός είναι το αποτέλεσμα της φαντασίας που συνδέει τις συναισθηματικές, σωματικές και σπλαχνικές εμπειρίες μας με την αυτοβιογραφική και την λειτουργική μνήμη. Αν και οι περισσότεροι από εμάς θεωρούμε ότι όλοι έχουμε αίσθηση του εαυτού μας, ότι έχουμε έναν εσωτερικό κόσμο και την αίσθηση των προσωπικών ορίων, πολλοί άνθρωποι δεν τα έχουν όλα αυτά.
Αν κάποιος μεγαλώσει σε ένα απειλητικό περιβάλλον με πολύ άγχος και ένταση, αναπτύσσει μια ιδιαίτερη ικανότητα για να ανιχνεύει τις προθέσεις των άλλων, τη στάση του σώματός τους και τις κινήσεις τους. Έπρεπε να το κάνει για να επιβιώσει, όπως θα έκανε κάθε ζώο-θήραμα που θα επιβίωνε στη φύση.

ZOO

Γίνεται ένας άνθρωπος που είναι σε μεγάλη επαφή με τα συναισθήματα των άλλων και τις ανάγκες των άλλων. Ταυτόχρονα όμως δεν αναπτύσσει μια υγιή αίσθηση εαυτού. Δεν είναι σε επαφή με τα δικά του συναισθήματα. Όταν δυο τέτοιοι άνθρωποι συνάψουν σχέση, τότε είναι στην ουσία σαν δυο απελπισμένα παιδάκια που το καθένα θέλει ο άλλος να είναι ο ενήλικας που θα τον ηρεμήσει, θα τον φροντίσει και θα τον κάνει να νιώθει ασφαλής, όπως έχει τόσο πολύ ανάγκη.

Τι μπορώ να κάνω;
Το ανακουφιστικό μήνυμα που η νευροεπιστήμη έχει να μεταφέρει είναι πως ο άνθρωπος αλλάζει. Ο εγκέφαλός μας είναι εύπλαστος και μπορεί να αλλάξει μέχρι και στα βαθιά γεράματά μας. Αρκεί να θελήσουμε να τον γυμνάσουμε.

SYNNEFA

Μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται νευροπλαστικότητα μπορούμε να χτίσουμε νέους τρόπους απόκρισης στα εξωτερικά ερεθίσματα. Και μόνο η συνειδητοποίηση πως η συμπεριφορά μας στο ενήλικο παρόν μας, είναι αναγκαστική συνέπεια του τρόπου με τον οποίο αναπλάστηκε ο εγκέφαλός μας, στο εύθραυστο παρελθόν μας, είναι πολύ ανακουφιστική. Δεν είναι δικό μας σφάλμα.
Έχουμε την ευθύνη όμως, για να τον αναδιαμορφώσουμε από εδώ και πέρα, με τρόπο που θα μας εξυπηρετεί.
Όπως έχω ξαναγράψει στο παρελθόν, δε γίνεται να αγαπήσουμε τον εαυτό μας, αν δεν τον γνωρίσουμε πρώτα. Οι εύκολες συμβουλές (“αγάπησε τον εαυτό σου“) που ακούγονται εκεί έξω είναι εντελώς άχρηστες. Η γνώση του πώς λειτουργεί ο εγκέφαλός μας, μπορεί να αποβεί απαραίτητη ώστε να κάνουμε ειρήνη με τις πλευρές του εαυτού μας που μας δυσκολεύουν.
Στο κεφάλαιο “Πώς να αγαπήσω τον εαυτό μου. Στην πράξη” του νέου μου βιβλίου αναφέρω πως δεν είμαστε κακοί άνθρωποι. Είμαστε ταλαιπωρημένοι. Είμαστε όπως είμαστε επειδή δε μας έχουν αγαπήσει όπως το είχαμε ανάγκη. Η νευροεπιστήμη πλέον το αποδεικνύει.
Μιλώντας με έναν ειδικό, μπορούμε να ανακαλύψουμε το δικό μας τραύμα (όλοι οι άνθρωποι έχουμε τουλάχιστον ένα τραύμα) και να ξεκινήσουμε την διαδικασία της επούλωσης και της αναδόμησης του εγκεφάλου μας. Μπορούμε. Γίνεται.

DIALOGOS

Το τραύμα είναι ένα φαινόμενο της ζωής. Όμως, δε χρειάζεται να είναι ισόβια ποινή.

Συμπέρασμα
Οι γονείς χτίζουν στην κυριολεξία τον εγκέφαλο των παιδιών τους, μέσα από επιγεννετικές διαδικασίες, οι οποίες μετατρέπουν τις αλληλεπιδράσεις γονέα-παιδιού στην νευροανατομία και στη νευροχημεία του εγκεφάλου των παιδιών. Αν το παιδί δεν έχει γονείς που το προσέχουν επαρκώς, τότε η ανασφάλεια μέσα στην οποία μεγαλώνει, του στερεί το χώρο, αλλά και τις εγκεφαλικές υποδομές, για να αναπτύξει την ικανότητα να ηρεμεί τον εαυτό του και να ρυθμίζει τα συναισθήματά του. Στην ενήλικη ζωή του γίνεται ένας άνθρωπος που είναι διαρκώς σε επιφυλακή.

Βιώνει συναισθηματικές εκρήξεις. Βλέπει απειλή, συχνά εκεί που δεν υπάρχει. ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΕΠΙΛΟΓΗ ΝΑ ΜΗΝ ΤΟ ΚΑΝΕΙ. Έχουμε τον τέλεια ανεπτυγμένο εγκέφαλο για να ανταπεξέρχεται στις συνθήκες που βιώσαμε όταν μεγαλώναμε. Και ίσως αυτές οι συνθήκες απειλής να μην υπάρχουν πια στο παρόν μας. Κατάλαβε ότι υπάρχει πολύ καλός λόγος που είσαι όπως είσαι. Δε φταις εσύ. Και έχεις τη δύναμη να το αλλάξεις, αν θέλεις, ανά πάσα στιγμή. Αν δε θέλεις να το αλλάξεις ή αν δυσκολεύεσαι και πάλι δεν πειράζει. Η γνώση είναι δύναμη, όπως λέω διαρκώς στο βιβλίο μου. Θα μπορείς να ζήσεις τη ζωή σου χωρίς παρεξηγήσεις Χωρίς να κατηγορείς τους άλλους ή τον εαυτό σου.

Ό,τι και να αποφασίσεις, γνώριζε ότι η τωρινή σου κατάσταση δεν είναι το πεπρωμένο σου. Μπορούν να έρθουν καλύτερες μέρες…

To άρθρο αντλεί πληροφορίες από το βιβλίο “Neuroscience for Clinicians“, Louis Cozolino.

Δραμινός 424 x 600

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D.
Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

 

Μήπως είσαι ένας από τους δοτικούς ανθρώπους; Θέλεις να βοηθήσεις και δίνεις συχνά το χρόνο σου, τις συμβουλές σου, τα χρήματά σου, πιθανώς, και τον κόπο σου για τους άλλους;
Αν ναι, τότε είναι πολύ πιθανό να νιώθεις συχνά πως ο κόσμος είναι αχάριστος.
«Ουδείς πιο αχάριστος του ευεργετηθέντος», όπως λένε.
Εμείς οι δοτικοί θεωρούμε τον εαυτό μας «καλό» άνθρωπο. Είμαστε συνήθως πρόσχαροι και πάντα βοηθητικοί. Θα δώσουμε από το υστέρημά μας. Θα σπεύσουμε να καταλάβουμε και να ανακουφίσουμε τον άλλον. Θα βρούμε λύσεις και θα κάνουμε ό,τι μπορούμε. Και δε ζητάμε τίποτα σε αντάλλαγμα για όσα κάνουμε.
Μόνο ένα… ευχαριστώ.
Και εδώ είναι η παγίδα!

Οδηγώντας στο Λονδίνο
Έχω ζήσει 13 χρόνια στο Λονδίνο. Εκεί οι οδηγοί φέρονται αλλιώς. Σχεδόν μαλώνουν ποιος θα σου δώσει πρώτος προτεραιότητα. Ποιος θα σε αφήσει να ξεπαρκάρεις και να του κόψεις το δρόμο.
Θεωρώ τον εαυτό μου ευγενικό και δοτικό άνθρωπο και έτσι μου άρεσε πολύ αυτή η οδική συμπεριφορά. Την εφαρμόζω και στην Ελλάδα, όπου κυριαρχεί μια… διαφορετική οδική κουλτούρα. Εδώ οι οδηγοί απλά μαλώνουν.

Αφήνω συχνά προτεραιότητα, αφήνω κάποιον που βγαίνει από το στενό να βγει στον κεντρικό για να μην περιμένει, να κάνει όπισθεν ή να ξεπαρκάρει και σταματάω ώστε ο πεζός να διασχίσει το δρόμο, κόβοντας την κίνηση (ελπίζω να μη βρεθείς ποτέ πίσω μου, γιατί μπορεί να περιμένεις!).
Και έχω παρατηρήσει το εξής. Αφού δώσω προτεραιότητα, ψάχνω να δω το χέρι του οδηγού που θα πει ευχαριστώ και κοιτάζω να δω το χαμόγελο του πεζού. 9 φορές στις 10 θα συμβεί το αναμενόμενο. Όταν όμως ο «ευεργετηθείς» οδηγός δε με ευχαριστήσει ή ο πεζός δεν μου χαμογελάσει, αλίμονό του! Ενοχλούμαι πολύ. Στιγμιαία. Αλλά ενοχλούμαι.

Το βασίλειό μου για ένα “ευχαριστώ”
Τι λέει άραγε αυτό για μένα;
Λέει πως φέρομαι «καλά» στους δρόμους όχι μόνο για την καλή μου την καρδιά, αλλά μάλλον ΚΑΙ για να λάβω την ένδειξη ευγνωμοσύνης (άρα εκτίμησης) από τους άλλους. Αν θέλω να είμαι ειλικρινής με τον εαυτό μου, πρέπει να παραδεχτώ πως δεν ρίχνω το καλό στο γιαλό…
Εικάζω πως οι περισσότεροι δοτικοί άνθρωποι φερόμαστε κάπως έτσι. Δε ζητάμε παρά ένα ευχαριστώ, αλλά το ευχαριστώ το ζητάμε. Μέσα μας (ίσως και έξω μας πολλές φορές) το απαιτούμε. Και αν δεν το λάβουμε τότε οι άλλοι μετατρέπονται σε «αχάριστους».

Γιατί το κάνουμε;
Ο συχνότερος τρόπος που δικαιολογούμε στον εαυτό μας τη συμπεριφορά μας, είναι ότι είμαστε «καλοί άνθρωποι». Εξάλλου οι πράξεις μας συνάδουν με αυτή την ερμηνεία. Βοηθάμε και κάνουμε το «καλό».
Ίσως όμως να υπάρχουν και κάποια κρυμμένα κίνητρα πίσω από τη συμπεριφορά μας. Ίσως η πραγματικότητα να είναι πως είμαστε ανασφαλείς άνθρωποι.
Ίσως να μην αγαπάμε τον εαυτό μας και τόσο πολύ. Άραγε αξίζουμε σαν άνθρωποι; Αυτό το ερώτημα μπορεί να μας βασανίζει. Οπότε θέλουμε να νιώσουμε την εκτίμηση και την αποδοχή των άλλων για να ηρεμήσουμε τη δική μας εσωτερική αγωνία.
Και ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να σου φερθεί κάποιος με συμπεριφορά αποδοχής και εκτίμησης;

Μα, να του κάνεις ένα δώρο φυσικά. Να του δείξεις με πράξεις πως τον εκτιμάς και να ελπίζεις ότι έτσι θα σου το ανταποδώσει. Μέσω της «καλής» συμπεριφοράς μας συχνά προσπαθούμε να εκμαιεύσουμε το «ευχαριστώ» το οποίο το έχουμε ψυχικά ανάγκη.
Γιατί το «σε ευχαριστώ» μεταφράζεται ως «σε εκτιμώ» στο δικό μας συναισθηματικό κόσμο, εκείνη τη στιγμή, και έτσι παίρνουμε τη δόση αποδοχής.
Με ένα «ευχαριστώ» νιώθουμε σημαντικοί. Και ίσως αυτό λαχταράμε να νιώσουμε.

Η αλήθεια είναι…
Η αλήθεια μάλλον είναι πως συχνά δεν εκτιμάμε τόσο πολύ τους άλλους, όσο μας φαίνεται. Γιατί όταν εκτιμάς πραγματικά κάποιον, δεν είσαι έτοιμος να τον χαρακτηρίσεις ως αχάριστο μόλις δε φερθεί όπως εσύ θα ήθελες να φερθεί. Αν τον εκτιμάς πραγματικά θα σκεφτείς τι του συμβαίνει και αντιδρά έτσι; Θα θέλεις να τον καταλάβεις. Θα είσαι πιο επιεικής. Ολόκληρος ο άνθρωπος θα είναι σημαντικός για εσένα. Όχι μόνο το «ευχαριστώ» του.
Είναι άραγε αχάριστος ο πεζός που δε με ευχαριστεί ή ο οδηγός που άφησα να μπει στη λωρίδα μου; Μήπως κάτι άλλο συμβαίνει; Μήπως είναι απλά αγχωμένος και βιάζεται να πάει στον προορισμό του; Μήπως είναι αφηρημένος ή επικεντρωμένος σε κάτι δυσάρεστο που έμαθε; Και στην τελική ανάλυση, τι με νοιάζει εμένα;
Η απάντηση είναι ότι με νοιάζει, γιατί εκείνη τη στιγμή υποσυνείδητα διακυβεύεται μέσα μου το αν αξίζω σαν άνθρωπος. Οπότε αν δεν μου πει ευχαριστώ ο ευεργετηθείς, εγώ νιώθω ότι δε με εκτιμάει συνολικά. Ακυρώνεται το ποιος είμαι. Και αυτό είναι βαρύ. Δεν είμαι σημαντικός. Οπότε τον βαφτίζω αχάριστο. Φταίει εκείνος, εγώ είμαι ο «καλός», και η μέρα συνεχίζεται.
Όπως έχω ξαναγράψει, όσο λιγότερο αγαπώ τον εαυτό μου, τόσο περισσότερο με εκνευρίζουν οι άλλοι.

Και τι να κάνω;
Δηλαδή τι μου λες; Θα ρωτήσει κάποιος. Να σταματήσω να προσφέρω;
Όχι βέβαια!
Όπως έχω ξαναγράψει το να δίνεις και να παίρνεις είναι ίσως ο αποτελεσματικότερος τρόπος να παίρνεις και να δίνεις χαρά. Μας αρέσει να δίνουμε ακριβώς γιατί μας κάνει να νιώθουμε όμορφα. Και ας είναι αυτό το αντάλλαγμα που θα ζητάμε από το να είμαστε δοτικοί. Γιατί δε γίνεται να δίνουμε ανιδιοτελώς.
Δεν υπάρχει ανιδιοτελής προσφορά. Πουθενά. Ακόμα και η μητέρα δίνει στο παιδί γιατί την κάνει να νιώθει καλύτερα, άμεσα ή έμμεσα. Δεν είναι κακό. Είναι φυσιολογικό και είναι πολύ εντάξει. Είναι πολύ ωραίο το να δίνεις.
Και είναι σημαντικό να δίνουμε γιατί μας αρέσει να δίνουμε. Γιατί μας αρέσει ο άνθρωπος που είμαστε όταν δίνουμε. Γιατί μας αρέσει να έχουμε την ιδέα του «καλού» ανθρώπου για τον εαυτό μας. Είναι πολύ όμορφο να θέλουμε να ανήκουμε σε αυτή την κατηγορία ανθρώπων.
Υιοθετώντας αυτή τη στάση, δεν εξαρτόμαστε από το «ευχαριστώ» του άλλου. Η χαρά μας πηγάζει από την ίδια την πράξη της προσφοράς. Το ρίχνουμε στο γιαλό, το καλό…
Αν τώρα δίνουμε για να πάρουμε το «ευχαριστώ» και αυτό είναι εντάξει, αρκεί να ξέρουμε ότι το κάνουμε. Και τότε θα πρέπει να αναγνωρίζουμε ότι οι άλλοι δεν είναι υποχρεωμένοι να ανταποκριθούν στην προσφορά μας. Εμείς το ξεκινάμε και είναι δική μας η ανάγκη. Αν ανταποκριθούν, μπόνους. Αν όχι, τι να κάνουμε τώρα…

Ας είμαστε επιεικείς
Ας είμαστε επιεικείς με τον εαυτό μας. Ας δείξουμε κατανόηση. Δεν είμαστε «κακοί» άνθρωποι προσπαθώντας να φερθούμε όσο καλύτερα γίνεται. Ναι, ζητάμε ανταλλάγματα (τα αυτονόητα θα πουν πολλοί) για την καλοσύνη μας, αλλά δεν το κάνουμε από κακία.
Όλοι θέλουν να νιώθουν την εκτίμηση των άλλων. Όπως είπε ο πατέρας της σύγχρονης ψυχολογίας William James «η βαθύτερη αρχή της ανθρώπινης φύσης είναι η λαχτάρα μας να νιώθουμε ότι μας εκτιμούν».
Ίσως είμαστε ανασφαλείς, όμως δεν το επιλέξαμε να είμαστε έτσι και μέσα μας πονάμε. Είναι το δικό μας μαρτύριο. Όλοι οι άνθρωποι ανεξαιρέτως είναι ανασφαλείς σε κάποιο βαθμό. Εμείς έτσι εκφράζουμε τη δική μας ανασφάλεια. Σίγουρα υπάρχουν πολύ χειρότεροι τρόποι να την εκφράσει κανείς.
Η γνώση είναι δύναμη και μας βοηθάει να αποφεύγουμε παρεξηγήσεις. Συνήθως δεν είναι ο κόσμος αχάριστος και δεν είμαστε και εμείς ούτε θύματα, ούτε θύτες. Όλοι άνθρωποι είμαστε και έχουμε τα θέματά μας. Κάνουμε καθημερινά το καλύτερο που μπορούμε για να τα αντιμετωπίσουμε. Κι αυτό είναι το μόνο που μπορούμε να κάνουμε.
Κι εγώ θυμίζω στον εαυτό μου όταν οδηγώ, πως όταν χαλιέμαι με τους «αχάριστους», έχει να κάνει με μένα. Δεν είναι υποχρεωμένοι οι άλλοι να φέρονται όπως θα μου άρεσε (ειδικά στις σχέσεις υπάρχουν και άλλοι ανθρώπινοι παράγοντες που επηρεάζουν τους άλλους να δείχνουν μια “αχάριστη” συμπεριφορά). Και το ξεπερνάω γρήγορα.
Κάποιες μέρες είναι πιο δύσκολες από άλλες. Κάποιες μέρες μας παίρνει από κάτω. Κάποια χαρακτηριστικά μας δυσκολεύουν περισσότερο από άλλα, να τα διαχειριστούμε. Δεν πειράζει. Δεν ωφελεί ούτε να μας μαλώνουμε, ούτε να μαλώνουμε τους άλλους.
Όπως γράφω στο βιβλίο μου η ζωή είναι ένα ατελείωτο ταξίδι εξέλιξης και αλλαγής.
Ας είμαστε με το μέρος μας όσο κάνουμε αυτές τις αλλαγές…

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ

Είσαι σε μια σχέση που σου αρέσει. Ίσως να νιώθεις πως έχεις βρει το άνθρωπό σου. Έχεις αποφασίσει να μείνεις μαζί του.
Κι όμως…
Κι όμως κάποιες φορές σου σπάει τα νεύρα μέχρι εκεί που δεν πάει. Κάποιες φορές σε απογοητεύει και σε στεναχωρεί πολύ. Φέρεται με έναν τρόπο που δεν βγάζει κανένα νόημα και δεν μπορείς να τον καταλάβεις.
Τι μπορείς να κάνεις αυτές τις φορές;
Πώς θα καταφέρεις να ανεχτείς αυτές τις καταστάσεις και ίσως και να βοηθήσεις τον άνθρωπό σου να τις ξεπεράσει; Πώς θα βγείτε και οι δυο νικητές αντί να είστε και οι δυο ηττημένοι;
Το 3χρονο παιδί
Σκέψου ότι έχεις μόλις σφουγγαρίσει το σπίτι και η τρίχρονη κόρη σου ρίχνει το φαγητό της όλο στο πάτωμα. Σκέψου ότι κάθεσαι στην ταβέρνα με τους φίλους σου και ξαφνικά αρχίζει ο τρίχρονος γιος σου να κλαίει και να οδύρεται.
Οι περισσότεροι γονείς δε θα έβαζαν τις φωνές στα παιδιά τους για τις συμπεριφορές αυτές. Στα παιδιά αυτές οι συμπεριφορές συγχωρούνται. Ξέρεις ότι η κόρη σου δεν καταλαβαίνει ότι μόλις σφουγγάρισες. Ίσως κάτι να την ενοχλεί στο στομαχάκι της και φέρεται έτσι.
Ξέρεις ότι ο γιος σου είναι μάλλον κουρασμένος και θέλει να κοιμηθεί. Δεν το κάνει για να σου σπάσει τα νεύρα.
Είσαι γενναιόδωρος με την ερμηνεία των συμπεριφορών τους. Δεν το παίρνεις προσωπικά. Ξέρεις ότι δεν καταλαβαίνουν, ότι κάτι τους ταλαιπωρεί. Δεν είσαι εσύ ο στόχος.
Το μυστικό είναι…
Αν και είμαι σίγουρος ότι το έχεις μαντέψει, το μυστικό για να μπορείς να ανταπεξέρχεσαι στις δύσκολες στιγμές της σχέσης σου, είναι να μπορείς να αντιμετωπίζεις τον σύντροφό σου σαν ένα τρίχρονο παιδί. Τότε που παραφέρεται.
Γιατί εκείνες τις στιγμές υπάρχει όντως ένα τρίχρονο παιδί μέσα στην ψυχή του που υποφέρει. Ένα τρίχρονο ταλαιπωρημένο παιδί που ξεσπάει και ζητάει προσοχή. Ένα παιδί που διψάει για αγάπη. Ένα παιδί που θέλει να γίνει ακουστό. Ένα παιδί που μάλλον δεν ξέρει τι του φταίει. Το κάνεις κι εσύ…
Φέρσου όπως θα φερόσουν σε ένα παιδί. Προσπάθησε να μην παίρνεις τις συμπεριφορές αυτές προσωπικά. Γιατί συνήθως δεν έχουν να κάνουν με σένα, ακόμα και αν είσαι ο ξεκάθαρος αποδέκτης του μένους τους. Ψάξε να βρεις γιατί πονάει έτσι. Πώς πονάει το μικρό παιδί, εκεί μέσα στην καρδιά του συντρόφου μου, και φέρεται με αυτό τον τρόπο;
Μάλλον δεν έχει να κάνει με σένα
Ξαναλέω πως, κατά πάσα πιθανότητα, αυτό που συμβαίνει δεν έχει καθόλου να κάνει με σένα, αν και στην επιφάνεια μπορεί να είσαι εσύ ο στόχος.
Αν σου λέει: «Δε σε αντέχω», μπορεί να σου λέει «Δε με αντέχω»
Αν σου λέει: «Γιατί με παράτησες και πάλι μόνη», μπορεί να σου λέει: «Με έχω αφήσει πολύ μόνη».
Αν σου λέει: «Είσαι ο χειρότερος άνθρωπος του κόσμου», μπορεί να σου λέει: «Νιώθω ο χειρότερος άνθρωπος του κόσμου».
Αν σου λέει: «Σε μισώ», μπορεί να σου λέει: «Με μισώ. Αγάπησέ με».
Είναι εύκολο;
Δεν είναι εύκολο βέβαια. Καθόλου.
Δεν είναι εύκολο γιατί ο άλλος μοιάζει εξωτερικά με ενήλικα. Μοιάζει υπεύθυνο άτομο κατά τ’άλλα. Πώς γίνεται ξαφνικά να γίνεται ένα τρίχρονο παιδί;
Δεν είναι εύκολο γιατί υπάρχει ένα τρίχρονο παιδί μέσα και σε σένα το οποίο επίσης θέλει να αγαπηθεί και να ακουστεί και να γίνει αποδεκτό.
Αυτό το παιδί δυσκολεύεται πάρα πολύ να αντιμετωπίσει την επίθεση που δέχεται και είναι απόλυτα φυσιολογικό να αντιδρά και να θυμώνει. Δεν είναι απλό να ξεπεράσεις την αντίσταση που ο δικός σου ψυχισμός δημιουργεί.
Όταν βλέπεις δυο παιδιά να μαλώνουν κανένα από τα δυο δε δείχνει ενσυναίσθηση. Αυτό είναι χαρακτηριστικό του ενήλικα.
Αν
Αν καταφέρουμε να κάνουμε την υπέρβαση, και να φερθούμε ενήλικα, τότε πόσο διαφορετικά θα είναι τα πράγματα. Αν καταφέρουμε να δείξουμε στον σύντροφό μας ότι τον αγαπάμε και τον αγκαλιάζουμε όπως θα κάναμε στο τρίχρονο παιδί μας, τότε πόσο θεραπευτική θα ήταν η αγκαλιά που θα του κάναμε.
Αν δείχναμε την ίδια κατανόηση όπως στα παιδιά μας, τότε πόσο θα μπορούσαμε να τον μεταμορφώσουμε και να μεταμορφωθούμε και εμείς. Αυτή είναι η μεταμορφωτική δύναμη της αγάπης στην πράξη.
Αν καταφέρναμε να δούμε πέρα από το θυμό και να αφουγκραστούμε το μικρό παιδί μέσα του που πονάει, τότε μια εντελώς καινούρια δυναμική θα ανοιγόταν μπροστά μας.
Ρεαλιστικά, επαναλαμβάνω, αυτό είναι πολύ δύσκολο. Ίσως να χρειάζεται να είμαστε μια μίξη του Βούδα και του Γιάλομ για να αντιδράσουμε έτσι κάθε φορά που ο σύντροφός μας μάς εξαγριώνει. Ας το κρατήσουμε στο πίσω μέρος του μυαλού μας όμως και ας το εφαρμόσουμε μια φορά. Την πιο εύκολη. Έτσι για αρχή. Για να πάρουμε δύναμη. Για να δούμε πώς και πόσο δουλεύει. Για να νιώσουμε το συναίσθημα της ενηληκίωσης και της αγάπης.
Το έπαθλό για αυτή τη γιγάντια, ίσως, προσπάθειά μας θα είναι μια εμπειρία ζωής που δε θα έχουμε ξαναφανταστεί. Θα είναι ένας σύντροφος ζωής που θα ομορφαίνει ολόκληρη τη ζωή μας!

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Πώς να γίνεις ευτυχισμένος; Υπάρχουν χιλιάδες συμβουλές εκεί έξω και χιλιάδες άνθρωποι που καλοπροαίρετα τις υποστηρίζουν. Το Facebook και το Instagram ξεχειλίζουν από αποφθέγματα από Coaches, Guru και Influencers που θέλουν να μας κινητοποιήσουν να ζήσουμε μια καλύτερη ζωή.
Δυστυχώς πάρα πολλές φορές όσα μας συμβουλεύουν, αλλά και ο τρόπος που το κάνουν, μπορεί να προκαλέσουν το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα από το επιθυμητό.
Ας δούμε τις βασικότερες παγίδες του κινήματος της αυτοβοήθειας.

Είσαι υπέροχος! Είσαι μοναδικός!
Κανείς άνθρωπος στον κόσμο δεν είναι όπως εσύ, δεν έχει τα δικά σου χαρακτηριστικά.
Το κίνητρο: Θέλουν να σε ανεβάσουν να πιστέψεις ότι είσαι κάτι ξεχωριστό και άρα να μην υποτιμάς τον εαυτό σου. Έχεις χρέος στον εαυτό σου να δείξεις τη μοναδικότητά σου στον κόσμο.
Η πραγματικότητα: Είσαι όντως μοναδικός με την στατιστική έννοια του όρου. Ε, και; Δεν είσαι ούτε καλύτερος, ούτε υπέροχος. Δεν υπερέχεις. Είσαι απλά διαφορετικός.
Η παρενέργεια: Αν πιστέψεις στις λέξεις «υπέροχος», «μοναδικός» τότε θα νιώσεις ότι αξίζεις περισσότερο από τους άλλους. Αυτό υποδηλώνουν οι συγκεκριμένες λέξεις στη γλώσσα μας. Οπότε η μια παρενέργεια είναι να νιώθεις αδικημένος και θυμωμένος με την κοινωνία που δε σου φέρεται αντίστοιχα με το πόσο «υπέροχος» σου λένε ότι είσαι.
Επίσης, όπως έχουν δείξει έρευνες, εξαιτίας ενός φαινομένου που ονομάζεται γνωστική ασυμφωνία, δεν μπορείς να έχεις δυο διαφορετικές απόψεις ταυτόχρονα για τον εαυτό σου. Αν εσύ δεν νιώθεις ξεχωριστός, τότε το να λες τέτοιες δηλώσεις σε κάνει να νιώθεις χειρότερα, γιατί ο ψυχισμός σου τις αισθάνεται ψεύτικες.
Έτσι δεν τα καταφέρνεις να νιώσεις καλύτερα, και συνεπώς νιώθεις ακόμα πιο αποτυχημένος που ακολούθησες τη συμβουλή και δεν τα κατάφερες. Δες εδώ για πλήρη ανάλυση του θέματος.
Αν τώρα νιώθεις πως έχεις και χρέος στον εαυτό σου να δείξεις ποιος είσαι, αγχώνεσαι ακόμα περισσότερο να βρεις τρόπο να αφήσεις το στίγμα σου, κάτι που ίσως να εξηγεί για ποιο λόγο οι νέες γενιές βιώνουν τόσο υψηλά επίπεδα άγχους.

Αξίζεις ό,τι καλύτερο. Μη συμβιβαστείς με τίποτα λιγότερο
Αν και ανήκει στην προηγούμενη κατηγορία δηλώσεων, της αξίζει(!) ειδική μνεία.
Το κίνητρο: Οι περισσότεροι άνθρωποι (αν όχι όλοι) υποτιμούμε τον εαυτό μας. Αυτή η δήλωση θέλει να μας κινητοποιήσει να μη συμβιβαζόμαστε και να διεκδικήσουμε ό,τι μας αξίζει.
Η πραγματικότητα: Δε σου αξίζει τίποτα παραπάνω από ό,τι αξίζει σε κάποιον άλλον. Σαφώς σου αξίζει να υπάρχεις. Δεν είναι πως δεν μπορείς να έχεις το καλύτερο. Βεβαίως και μπορείς. Αλλά θα χρειαστεί να καταβάλλεις προσπάθεια. Δε σου αξίζει δικαιωματικά απλά και μόνο επειδή υπάρχεις.
Η παρενέργεια: Αν πιστέψεις ότι αξίζεις το καλύτερο τότε και πάλι θα νιώσεις αδικία και θυμό προς την κοινωνία και στους άλλους. Πώς τολμούν και σου φέρονται έτσι; Αφού αξίζεις το καλύτερο. Οι συμβιβασμοί είναι αναπόσπαστο και φυσιολογικό μέρος της κοινωνικής ζωής. Και δεν πειράζει.
Ειδικά στις ανθρώπινες σχέσεις όσοι δε συμβιβάζονται στην αγάπη έχουν πολλά θέματα. Η ευελιξία και η αποδοχή είναι σημάδια υψηλής συναισθηματικής νοημοσύνης.
Αν τώρα θέλεις να μη συμβιβάζεσαι, μια χαρά. Δεν πρέπει να συμβιβάζεσαι. Ούτε πρέπει να μη συμβιβάζεσαι. Να γνωρίζεις τις συνέπειες του συμβιβασμού σε κάθε περίσταση και να επιλέγεις συνειδητά τι προτιμάς.

Η ευτυχία είναι επιλογή
Το κίνητρο: Θέλουν να σου δείξουν ότι η ευτυχία σου εξαρτάται από σένα, όπως χιλιάδες χρόνια ανθρώπινης σοφίας και επιστημονικές έρευνες δείχνουν.
Η πραγματικότητα: Η ευτυχία σου εξαρτάται όντως κυρίως από σένα (αλλά και κατά 50% από τα γονίδιά σου).
Η παρενέργεια: Αυτή η φράση είναι σαν να σου λένε: «Το να έχεις γραμμωμένους κοιλιακούς είναι επιλογή». Είναι κυρίως αλήθεια. Όταν όμως εκφράζεται τόσο απλά, κρύβει την τεράστια προσπάθεια που χρειάζεται να καταβάλλεις για να έχεις τους κοιλιακούς. Το κάνουν και ακούγεται απλό. Συνεπώς, όταν εσύ δεν καταφέρνεις να νιώσεις ευτυχισμένος, ενώ φαίνεται να είναι τόσο απλό, νιώθεις ακόμα πιο προβληματικός.

Φτάσε εκεί που δεν μπορείς
Στο ρητό του Καζαντζάκη, προστίθενται χιλιάδες motivators που σου προτείνουν πώς να καταφέρεις να βγάλεις το πρώτο σου εκατομμύριο πριν τα 30, πώς να ζήσεις τη ζωή των ονείρων σου, πώς να φτιάξεις τη δική σου online αυτοκρατορία και όλα τα εξαιρετικά πράγματα που το American Dream προστάζει. Ο Καζαντάκης έλεγε:
«Ε, κακομοίρη άνθρωπε, μπορείς να μετακινήσεις βουνά, να κάμεις θάματα κι εσύ να βουλιάζεις στην κοπριά, στην τεμπελιά και στην απιστία.! Θεό έχεις μέσα σου, Θεό κουβαλάς και δεν το ξέρεις.»
Το μήνυμα; Κάνε θάματα!
Την απάντηση την έδωσε και πάλι ο ίδιος στον εαυτό του, όταν είπε:
Νέα εικόνα 6
Όλοι έχουμε πολλές δυνάμεις μέσα μας. Δεν έχουμε μόνο ένα εαυτό. Όλοι έχουμε τους δαίμονές μας να πολεμήσουμε. Τους δαίμονες που μας ταλαιπωρούν και μας εμποδίζουν να κάνουμε τα θάματα.
Ας δείξουμε συμπόνοια στον εαυτό μας. Όποιος θέλει να φτάσει εκεί που δεν μπορεί και να κάνει θάματα, ας το κάνει. Μια χαρά. Αν του αρέσει, ας προχωρήσει. Δεν είναι όμως το μέτρο σύγκρισης για όλους μας. Το διαρκώς «Εις ανώτερα» είναι μια πολύ επώδυνη ευχή.
Αν πιστέψεις ότι πρέπει να ξεπερνάς τον εαυτό σου όμως, τότε όταν φυσιολογικά δεν το καταφέρνεις θα νιώθεις λίγος και ανεπαρκής.

Μην σε νοιάζει τι λένε οι άλλοι για σένα
Το κίνητρο: Να σταματήσεις να νοιάζεσαι για το τι θα πει ο κόσμος και να ζεις πιο ελεύθερος.
Η πραγματικότητα: Είσαι γενετικά προγραμματισμένος για να σε νοιάζει τι θα πει ο κόσμος. Δε γίνεται να μη σε νοιάζει. Δε θέλεις να μη σε νοιάζει. Είναι ψυχιατρική ασθένεια το να μη σε νοιάζει τι θα πει ο κόσμος.
Η παρενέργεια: Ακούγεται τόσο απλή η συμβουλή αυτή και συμφωνείς μαζί της. Στην πράξη όμως βλέπεις πως δεν τα καταφέρνεις. Υπολογίζεις τη γνώμη των άλλων και χαλιέσαι. Οπότε τα βάζεις με τον εαυτό σου. Πάλι άχρηστος…

Ζήσε στο τώρα
Το χθες έφυγε και το αύριο δεν έχει έρθει ακόμα. Μόνο το σήμερα είναι πραγματικό. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν οι συμβουλές «Σκέψου θετικά», «Δες το καλό σε ό,τι συμβαίνει», «Σταμάτα να ανησυχείς για ό,τι δεν μπορείς να ελέγξεις». «Να απολαμβάνεις την κάθε στιγμή!»
Το κίνητρο: να σταματήσεις να ανησυχείς για το μέλλον ή να στεναχωριέσαι για το παρελθόν.
Η πραγματικότητα: Ισχύει αυτό που λέει η συμβουλή στην θεωρία. Στην πράξη όμως, είναι αδύνατον να μην σκέφτεσαι το μέλλον ή να μην ανησυχείς για το παρελθόν.
Είσαι γενετικά προγραμματισμένος να ανησυχείς. Ο εγκέφαλός σου λειτουργεί προβλέποντας το μέλλον βάσει όσων σου έχουν συμβεί στο παρελθόν. Κατά μία έννοια λοιπόν, ζεις συνεχώς στο…παρελθόν. Δεν γίνεται να ζεις στο τώρα.
Μην ακούς τον Eckhart Tolle. Δεν το κάνουν ούτε οι γκουρού. Είναι όντως εφικτό να σκέφτεσαι πιο θετικά αν θέλεις ή να ανησυχείς πολύ λιγότερο, αλλά θέλει και πάλι πολύ μεγάλη προσπάθεια εκ μέρος σου (βλέπε κοιλιακούς). Όταν σερβίρεται τόσο απλά όμως…

Η παρενέργεια: Το ξέρεις πώς πάει τώρα. Δεν τα καταφέρνεις (αφού ή δε γίνεται ή είναι πάρα πολύ δύσκολο ενώ το κάνουν να φαίνεται τόσο απλό) και νιώθεις άχρηστος…

Συμπέρασμα
Είμαστε «κακο-μοίρηδες» όπως είπε ο Καζαντζάκης γιατί αυτό σημαίνει το να είσαι άνθρωπος. Η κακιά μας μοίρα σημαίνει ότι είμαστε μπερδεμένοι, ανασφαλείς, παλεύουμε με τους δαίμονές μας και τις ανεπάρκειές μας. Όλοι μας. Είναι πολύ σκληρή δουλειά να παραμένεις ψυχολογικά υγιής σε αυτόν τον κόσμο και πολλοί από εμάς δεν το καταφέρνουμε πάντα. Δεν πειράζει.
Αποκτάς περισσότερη αυτοπεποίθηση όχι πιστεύοντας ότι είσαι καταπληκτικός (όπως όλοι προσπαθούν να σε πείσουν) αλλά βλέποντας ότι έχεις πολλά θέματα και συνειδητοποιώντας πως το ίδιο και όλοι οι υπόλοιποι. Ίσως κανείς να μην έχει τα δικά σου θέματα, αλλά θέματα έχουν όλοι.
Ας δείξουμε κατανόηση και συμπόνοια στον εαυτό μας. Όπως γράφω στο βιβλίο μου, κάνουμε διαρκώς το καλύτερο που μπορούμε.
Και αυτό είναι το μόνο που μπορούμε να κάνουμε…

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Το κυνήγι της ευτυχίας είναι πιθανώς ο βασικότερος στόχος του καθένα μας. Οι τωρινές συνθήκες ζωής είναι οι ευνοϊκότερες για να ζήσουμε ευτυχισμένοι σε σχέση με όλη την ιστορία της ανθρωπότητας. Κι όμως οι αυτοκτονίες και η ελαφριά κατάθλιψη αυξάνονται ταχύτατα στις δυτικές κοινωνίες. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Ο μύθος
Το κυνήγι της ευτυχίας είναι θεσμοθετημένο ως ένα από τα δικαιώματα του ανθρώπου, σύμφωνα με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ το 1776. Έχει γίνει και διάσημη ταινία με τον Will Smith για τους νεότερους. Η ταινία περιγράφει τη ζωή ενός νεαρού έγχρωμου πατέρα με ένα παιδί, ο οποίος θέλει να μπει στον χρηματοοικονομικό τομέα και να ζήσει το Αμερικάνικο όνειρο. Και να ζήσει ευτυχισμένος.
Στην ταινία τα καταφέρνει τελικά. Να δουλέψει ως χρηματιστής. Γιατί αν όντως έγινε ευτυχισμένος δε θα το μάθουμε ποτέ, καθώς η ταινία τελειώνει όταν πετυχαίνει το στόχο του και γίνεται μόνιμος εργαζόμενος στην εταιρεία του.

Η πραγματικότητα
Αν όμως ήταν να μαντέψουμε θα λέγαμε ότι οι πιθανότητες ήταν εναντίον του στο να γίνει ευτυχισμένος. Διαβάζοντας οποιοδήποτε βιβλίο Θετικής Ψυχολογίας θα δει κανείς πως το κυνήγι της ευτυχίας μας κάνει στην πραγματικότητα πιο… δυστυχισμένους. Άρα όσο προσπαθούμε να γίνουμε ευτυχισμένοι, τόσο απομακρυνόμαστε από τον στόχο μας.
Ίσως το ίδιο που συμβαίνει και με έναν οργασμό. Όσο τον σκέφτεσαι, τόσο δεν τον φτάνεις… Τι μπορείς να κάνεις λοιπόν για να ζήσεις μια ζωή μακριά από την κατάθλιψη και τη δυσφορία; Τι πρέπει να ψάξεις να βρεις; Τι να κυνηγήσεις;

Η εναλλακτική
Η καλύτερη εναλλακτική φαίνεται να είναι να προσπαθήσεις να βάλεις νόημα στη ζωή σου. Όχι ευτυχία. Νόημα. Η αίσθηση της ευτυχίας έρχεται και φεύγει. Το νόημα θα σε κρατήσει όρθιο ακόμα και όταν έρθουν οι δύσκολες στιγμές.
Αν και ο πατέρας της Θετικής Ψυχολογίας, Martin Seligman, έχει ορίσει τη ζωή με νόημα σαν ένα βασικό συστατικό μιας ευτυχισμένης ζωής, λίγοι από εμάς το λαμβάνουμε υπ όψιν όταν σκεφτόμαστε το πώς μοιάζει στα μάτια μας μια ευτυχισμένη ζωή.
Πώς όμως μπορείς να ζήσεις μια ζωή γεμάτη νόημα;
Σας παραθέτω την καλύτερη ανάλυση που έχω ακούσει μέχρι στιγμής.
Η ζωή με νόημα βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες.

Πυλώνας 1. Αίσθηση ότι ανήκεις
Όλοι έχουμε ανάγκη την αίσθηση ότι ανήκουμε κάπου. Κάποιες φορές μας οδηγεί κάπου για το καλό (οικογένεια, παρέα) και κάποιες άλλες για το κακό (συμμορία, αίρεση, φανατική ομάδα κλπ). Αυτό που έχουμε πραγματικά ανάγκη είναι η αίσθηση ότι μας αποδέχονται γι αυτό που είμαστε. Κάτι αρκετά σπάνιο, η αλήθεια είναι.
Μπορείς να βρεις έστω και έναν άνθρωπο να συζητήσεις και να νιώσεις ότι σε αποδέχεται γι αυτό που είσαι και να τον αποδεχτείς κι εσύ; Αν ναι, τότε έχεις ήδη κάνει ένα σημαντικό βήμα για να δώσεις νόημα στη ζωή σου.

Πυλώνας 2: Ύπαρξη Σκοπού
Ο πιο προσιτός στόχος για να αποκτήσεις σκοπό στη ζωή σου είναι το να απαντήσεις σε αυτές τις δυο ερωτήσεις:
 Σε τι είσαι καλός;
 Πώς μπορείς να χρησιμοποιήσεις τις ικανότητές σου για να βοηθήσεις τους άλλους; Ή την κοινωνία;
Μπορεί να είναι μέσω της δουλειάς σου ή έξω από αυτήν. Μπορεί να βοηθήσεις έναν άνθρωπο (έναν γονιό, το παιδί σου, κλπ) ή πολλούς.
Παλιά ήμουν καλός στα μαθηματικά. (Εντάξει ακόμα είμαι λίγο). Τα χρησιμοποίησα για να βρω μια καλοπληρωμένη δουλειά στα χρηματιστήρια στο Λονδίνο. Η ζωή μου δεν είχε σκοπό.
Τώρα βρίσκω ενδιαφέρον στον τομέα της ψυχολογίας και της κατανόησης της ανθρώπινης φύσης. Περιέργως τα μαθηματικά με βοηθούν κι εδώ.
Αυτή τη στιγμή νιώθω πως η ζωή μου έχει σκοπό. Να βοηθήσω κι άλλους ανθρώπους με τα άρθρα και τα βιβλία μου να γνωρίσουν τον εαυτό τους.
Ίσως εσύ να είσαι καλός με τους υπολογιστές, ίσως στο να οργανώνεις πράγματα, ίσως στο να ακούς τους άλλους, ίσως στο να μαγειρεύεις, ίσως στο να δημιουργείς με τα χέρια σου. Πώς μπορείς να χρησιμοποιήσεις τις ικανότητές σου για να βοηθήσεις τους άλλους; Ίσως προσφέροντας χρόνο σε μια φιλανθρωπική οργάνωση; Ίσως οργανώνοντας μια συνάντηση για τις γειτόνισσες; Για μπαμπάδες με ανησυχίες σε θέματα ανατροφής παιδιών; Κάτι άλλο;
Βρες την πρακτική απάντηση και η ζωή σου θα αποκτήσει σκοπό.
Κάτι για το οποίο να αξίζει να ζεις.

Πυλώνας 3: Αίσθηση Υπέρβασης
Υπάρχουν κάποιες στιγμές στη ζωή όλων μας που νιώθουμε πως ξεφεύγουμε από την καθημερινότητα και νιώθουμε ότι συμμετέχουμε σε κάτι μεγαλύτερο από εμάς. Όταν ξεχνάς την αίσθηση του εαυτού σου και δεν καταλαβαίνεις πώς πέρασε ο χρόνος. Ίσως όταν είσαι στη φύση, ίσως σε μια θρησκευτική ή πνευματική εμπειρία. Ίσως πάλι όταν βιώνεις ένα έργο τέχνης.

Εγώ το παθαίνω όταν διαβάζω κάτι πολύ ενδιαφέρον για τον άνθρωπο και το σύμπαν. Και όταν γράφω. (Τελείωσα αυτό το post Σάββατο, στις δυο το πρωί…)
Οι υπερβατικές εμπειρίες αλλάζουν τους ανθρώπους.
Εσύ πότε ένιωσες να χάνεις τον εαυτό σου; (με την καλή την έννοια).

Πυλώνας 4: Το αφήγημα της ζωής σου
Πώς διηγείσαι στον εαυτό σου την ιστορία της ζωής σου; Το να έχεις ένα αφήγημα για τη ζωή σου ξεκαθαρίζει τα πράγματα στο μυαλό σου. Σε βοηθάει να καταλάβεις πως έγινες αυτός που τώρα είσαι.
Αυτό που οι περισσότεροι δεν κατανοούν είναι ότι μπορείς να αλλάξεις το πώς λες την ιστορία στον εαυτό σου. Η ζωή σου δεν είναι απλά μια ακολουθία γεγονότων. Το πώς σου τα διηγείσαι έχει τεράστια σημασία.
Ένας νεαρός άντρας είχε μείνει παράλυτος παίζοντας ποδόσφαιρο. Μετά τον τραυματισμό του έλεγε στον εαυτό του. «Πριν τραυματιστώ είχα σπουδαία ζωή. Τώρα η ζωή μου καταστράφηκε».
Οι άνθρωποι που περιγράφουν τη ζωή τους έτσι (η ζωή μου ήταν καλή και τώρα είναι χάλια) τείνουν να είναι πιο αγχώδης και καταθλιπτικοί.
Έτσι ήταν και ο νεαρός αυτός άντρας. Μετά από λίγο καιρό όμως άρχισε να αλλάζει την ιστορία του.
Έλεγε: «Πριν τον τραυματισμό μου η ζωή μου δεν είχε νόημα. Μόνο πάρτι. Και ήμουν πολύ εγωιστής. Το συμβάν όμως με έμαθε ότι μπορώ να γίνω καλύτερος άνθρωπος.»
Αυτή η αλλαγή στο πώς αφηγούνταν τη ζωή του τον έκανε να αλλάξει ρότα και να ασχοληθεί με το να συμβουλεύει παιδιά. Έκανε σκοπό του το να βοηθάει τους άλλους.
Οι άνθρωποι των οποίων οι ζωές έχουν νόημα, διηγούνται το αφήγημά τους μέσα από το φακό της λύτρωσης, της ανάπτυξης και της αγάπης.
Πώς μιλάς στον εαυτό σου για τον εαυτό σου; Μπορείς να βρεις έναν άλλον τρόπο να διηγηθείς σε σένα την ιστορία της ζωής σου;
Πχ. μπορεί να λες δεν έχω νόημα στη ζωή μου. Είμαι οδηγός λεωφορείου. Τι μου λες τώρα. Μπορείς να πεις στον εαυτό σου ότι εκτελείς ένα λειτούργημα; Ότι βοηθάς τους ανθρώπους να φτάσουν καθημερινά στην ώρα τους στη δουλειά τους;
Έχω ξαναγράψει για τον οδηγό λεωφορείου στο Κιότο της Ιαπωνίας, που αντιμετώπιζε τη δουλειά του με απόλυτο σεβασμό. Είμαι σίγουρος ότι νιώθει πως έχει σκοπό στη ζωή του.

Πιθανώς να μην σου είναι τόσο εύκολο να δεις τη ζωή σου αλλιώς και ίσως χρειαστείς βοήθεια από κάποιον ειδικό. Ίσως πάρει χρόνο. Και σίγουρα αξίζει.
Συμπέρασμα
Μια ζωή γεμάτη νόημα μπορεί είναι μια ζωή γεμάτη προκλήσεις και δυσκολίες ανά φάσεις.
Η ευτυχία έρχεται και φεύγει.
Αν έχει νόημα η ζωή σου όμως, θα έχεις κάτι πολύ ισχυρό από το οποίο θα μπορείς πάντα να πιαστείς, για να μπορέσεις να σηκωθείς και να συνεχίσεις!
Εμπνευσμένο από το TedTalk There is more to life than being happy

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com
Το καλοκαίρι ήμουν αρκετά τυχερός και βρέθηκα στα νησιά Γκαλάπαγκος (όχι Γκαλαπάγκος, όπως έμαθα). Θα περιγράψω το ταξίδι άλλη φορά. Εκεί στο πιο απίθανο σημείο, στη μέση του Ειρηνικού Ωκεανού, έλαβα τέσσερα πολύτιμα μαθήματα που θα μου φανούν πολύ χρήσιμα στην υπόλοιπη ζωή μου. Αρκεί να τα θυμάμαι που και που…
Τα περιγράφω παρακάτω.
Το σκηνικό διαδραματίστηκε στο φέρυ από το νησί Σάντα Κρουζ στο νησί Σαν Κριστόμπαλ. Όταν κλείσαμε τα εισιτήρια, επηρεασμένος από τα ελληνικά δεδομένα φαντάστηκα ότι θα μπούμε σε ένα πλοίο (φέρυ μπόουτ που λέμε και στα ελληνικά) και θα μας μεταφέρει. Η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Η διαδρομή γινόταν με ένα ταχύπλοο.
Καθόμασταν όλοι δίπλα-δίπλα 20-25 άτομα έτσι που ακουμπούσες λίγο πολύ με τον διπλανό σου.
Η διαδρομή άρχισε στο λιμάνι και όλα ήταν καλά. Σύντομα βγήκαμε στην ανοικτή θάλασσα όμως και άρχισε το ταρακούνημα. Και μετά από λίγο έγινε δυσάρεστο. Πολύ δυσάρεστο.
Εκεί άρχισαν τα μαθήματα…

1. Αν δε ζοριστείς πολύ δεν αλλάζεις
Όπως είπα στην αρχή ήταν ανεκτό το πόσο κουνούσε. Μετά από λίγα λεπτά όμως το ταχύπλοο σηκωνόταν ψηλά και έσκαγε με δύναμη στα κύματα. Άρχισε η εμπειρία να γίνεται πάρα πολύ δυσάρεστη. Τόσο δυσάρεστη που μου έκανε εντύπωση το πόσο άσχημα ένιωθα και έτσι μπήκα στη διαδικασία να παρατηρήσω τι ακριβώς μου συμβαίνει.
Το πρώτο μάθημα ήταν λοιπόν, πως όσο ήταν ανεκτή η κατάσταση, αν και με δυσκόλευε δεν μπήκα στη διαδικασία να κάνω κάτι γι αυτή. Την ανεχόμουν. Μόλις έγινε ιδιαίτερα επίπονη αποφάσισα πως έπρεπε κάτι να κάνω. Αν είχα μπει στην ίδια διαδικασία νωρίτερα θα είχα γλυτώσει πολλή ταλαιπωρία.
Έτσι και στη ζωή. Ζούμε σε καταστάσεις που μας ταλαιπωρούν και δε μας αρέσουν. Παραπονιόμαστε και γκρινιάζουμε, αλλά συνήθως δεν κάνουμε κάτι γι αυτό. Μόνο όταν τα πράγματα ζορίσουν πάρα πολύ, όταν πιάσουμε πάτο, όταν πραγματικά δεν πάει άλλο, είναι πιθανό να αναλάβουμε δράση.
Έτσι είναι ο άνθρωπος. Προσαρμόζεται και φοβάται την αλλαγή. Μόνο όταν ο πόνος του οικείου γίνει μεγαλύτερος από τον φόβο του αγνώστου θα αλλάξουμε κάτι στην επίπονη κατάστασή μας.
Μάθημα: Αν είσαι σε μια κατάσταση που σε δυσκολεύει και δεν την αλλάζεις αυτό σημαίνει ότι, ευτυχώς ή δυστυχώς, ακόμα αντέχεις. Μπορείς να την αφήσεις να γίνει χειρότερη ή να πάρεις δράση τώρα. Το φυσικό σου θα είναι να την αφήσεις να χειροτερεύσει. Η γνώση είναι δύναμη όμως. Είναι στο χέρι σου να αναλάβεις τη δράση, που ούτως ή άλλως θα αναλάβεις όταν γίνει χειρότερη, και να γλυτώσεις αρκετό πόνο εν τω μεταξύ.

2. Η αντίσταση προκαλεί τη δυσφορία
Όταν άρχισα να παρατηρώ γιατί ένιωθα τόσο δυσάρεστα παρατήρησα ότι προσπαθούσα να κάθομαι όσο πιο στητά γίνεται. Να μην πηγαίνει το σώμα μου εδώ κι εκεί με τα κύματα. Αυτό απαιτούσε τεράστια προσπάθεια από μένα καθώς ήταν αρκετά βίαιες οι κινήσεις του σκάφους. Αποφάσισα να το αλλάξω. Αφέθηκα να πηγαινοέρχομαι με τα κύματα. Αμέσως η δυσφορία μειώθηκε αισθητά. Δεν προέβαλα αντίσταση. Παραδόθηκα στην κίνηση. Αποδέχτηκα την κατάστασή μου.
Έτσι και στη ζωή. Όταν μας βρει μια δυσκολία, μια στεναχώρια, τότε όσο προσπαθούμε να συμπεριφερόμαστε σαν να μη συνέβη τίποτα, όσο αντιστεκόμαστε σε αυτό που μας βρήκε και θέλουμε να προσποιούμαστε ότι δεν έχουμε λυγίσει, τόσο αυτή η αντίσταση στο γεγονός, μας προκαλεί το μεγαλύτερο ποσοστό της δυσφορίας. Όχι το γεγονός το ίδιο. Η προσπάθειά μας να το καλύψουμε απαιτεί από εμάς πολλή ενέργεια. Είμαστε λαβωμένοι και παριστάνουμε τον υγιή. Δεν μπορούμε να έχουμε ό,τι και πριν. Αυτή η μάχη, την οποία συνήθως χάνουμε, ευθύνεται συνήθως για το πόσο άσχημα νιώθουμε. Αν αποδεχτούμε αυτό που μας βρήκε θα είναι πολύ πιο εύκολο να διαχειριστούμε την κατάσταση, καθώς δε θα αναλώνουμε την ενέργειά μας για να διατηρήσουμε μια επίφαση ομαλότητας.
Μάθημα: Αν είσαι σε μια δύσκολη φάση της ζωής σου αποδέξου ότι αυτή τη στιγμή περνάς δύσκολα. Είναι εντάξει. Όλοι περνάμε δύσκολα σε μια φάση της ζωής μας. Ίσως και συνέχεια, μερικοί. Δεν είναι ντροπή. Όσο πολεμάς το γεγονός ότι στεναχωριέσαι, τόσο χειρότερα θα νιώθεις. Αν αποδεχθείς ότι τώρα η κατάσταση δεν είναι καλή, τότε θα μπορέσεις να αφιερώσεις τους πόρους σου για να την αλλάξεις, αντί για να προσποιείσαι ότι όλα καλά.

3. Βρες ένα σταθερό σημείο και εστιάσου εκεί
Αφού αποδέχθηκα ότι τώρα θα κουνιέμαι και θα πέφτω ίσως πάνω στους διπλανούς μου σταμάτησα να προσπαθώ να μένω ακίνητος. Άρχισα να σκέφτομαι πώς μπορώ να μειώσω τη δυσφορία που ένιωθα από την κίνηση αυτή. Είχε ήδη μειωθεί πολύ από την αρχική βέβαια. Συνειδητοποίησα ότι αν κοιτάζω στα σύννεφα τότε δεν ένιωθα το κούνημα και τόσο. Σχεδόν καθόλου. Τα σύννεφα ήταν ένα μακρινό σημείο σε σχέση με το εσωτερικό του σκάφους ή τα κύματα της θάλασσας. Επιπλέον τα σύννεφα ήταν σχετικά σταθερά και έτσι ο εγκέφαλός μου δεν έπαιρνε τόσο έντονα το σημάδι ότι κουνιέμαι. Αυτό με ηρέμησε εντελώς. Κατάφερα και δάμασα τα κύματα!

Έτσι και στη ζωή. Όταν βιώνεις μια δύσκολη κατάσταση εστίασε στο τι είναι σταθερό στη ζωή σου. Από που μπορείς να πιαστείς; Από που μπορείς να πάρεις δύναμη; Ουσιαστική ή ψυχική; Ποιοι είναι οι σταθεροί άνθρωποι στη ζωή σου; Ποιες είναι οι σταθερές αξίες σου; Αν ανατρέξεις σε αυτές θα μπορέσεις να περάσεις την τρικυμία. Ίσως ακόμα και κάτι μακρινό που δε θα το κοιτούσες παλιότερα. Όπως εγώ δε θα κοίταζα εύκολα τον ουρανό για να ηρεμήσω. Ίσως οι φίλοι σου, οι γονείς σου, τα παιδιά σου, η δουλειά σου. Ίσως οι αξίες σου για προσφορά ή δημιουργία. Κάτι σταθερό που να σου δώσει δύναμη μέσα στην αναταραχή που περνάς. Εστίασε εκεί και θα είναι πιο εύκολο να σταθεροποιηθείς ψυχικά.
Μάθημα: Στην ψυχική σου φουρτούνα βρες μια σταθερή αξία ή σταθερά πρόσωπα από όπου να αντλήσεις δύναμη.

4. Η δυσκολία είναι υποχρεωτική. Η ταλαιπωρία είναι κατ’ επιλογήν.
Είχα πλέον ηρεμήσει αρκετά. Το ταξίδι συνέχιζε αλλά εγώ ήμουν κυρίαρχος και πάλι του εαυτού μου. Κοίταζα τα σύννεφα και τα παρατηρούσα. Κάπου - κάπου όμως το μυαλό μου ξέφευγε. Όταν ερχόταν ένα πολύ μεγάλο κύμα και κοπανιόμασταν άρχισα πάλι να εστιάζω στην κίνηση και ένιωθα και πάλι δυσφορία. Τότε θυμήθηκα ένα άλλο κόλπο. Ξανακοίταζα τα σύννεφα αλλά επίτηδες άρχισα να σκέφτομαι άσχετα πράγματα. Οτιδήποτε άλλο εκτός της θαλασσοταραχής. Ήξερα ότι σε δυο ώρες αυτό θα τελειώσει. Δεν μπορούσα να κάνω τίποτα γι αυτό. Πώς θα επέλεγα να περάσω αυτές τις δυο ώρες; Πώς θα τις περνούσα όσο πιο ανώδυνα μπορούσα; Οι άσχετες σκέψεις σε συνδυασμό με τα σύννεφα με βοήθησαν να ξεχαστώ εντελώς ακόμα και αν που και που μια ισχυρή ανατάραξη με επανέφερε.
Έτσι και στη ζωή. Αν βιώνεις κάτι για το οποίο δεν μπορείς να κάνεις κάτι, (μια ασθένεια, ένα αντίστοιχο ταξίδι, μια σωματική ταλαιπωρία) τότε το μόνο που σου μένει να κάνεις είναι να στρέψεις την προσοχή σου κάπου αλλού. Όσο σκέφτεσαι ότι υποφέρεις, τόσο θα υποφέρεις περισσότερο. Μπορείς να το δοκιμάσεις και τώρα. Αν χτυπήσεις κάπου τον εαυτό σου και μετά αρχίσεις να παρατηρείς κάτι άλλο με προσοχή, νιώθεις πολύ λιγότερο τον πόνο από ό,τι αν κοιτάζεις ή αν εστιάζεις στο σημείο που χτύπησες. Καλά δε χρειάζεται να το δοκιμάσεις αν δε θέλεις. Ισχύει όμως. Αν βέβαια μπορείς να κάνεις κάτι για την κατάστασή σου, τότε σαφώς να το κάνεις. Όπως στο μάθημα 3!
Η δυσκολία που περνάς είναι υποχρεωτική. Το να υποφέρεις όμως είναι επιλογή.
Όπως είχε πει και ο Βίκτορ Φρανκλ, ο οποίος ήταν κλεισμένος στα Γερμανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης στον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, “μπορεί να ελέγχουν το σώμα μας και ό,τι μας συμβαίνει, αλλά δεν ελέγχουν το πώς αντιδρούμε σε αυτό που μας συμβαίνει“. Ανάλογα το που θα εστιάσεις θα βιώσεις και το αντίστοιχο συναίσθημα.
Μάθημα: Το ότι δεν μπορείς να αποφύγεις κάτι δε σημαίνει ότι αναγκαστικά χρειάζεται και να υποφέρεις από αυτό. Δοκίμασε να στρέψεις αλλού την προσοχή σου. (Δύσκολο το ξέρω).

Bonus: Είμαστε όλοι εν δυνάμει φιλόσοφοι!
Αυτό που μου συνέβη εκείνη τη μέρα, έχει συμβεί σε όλους σας είμαι σίγουρος. Ίσως όχι το να είστε σε μια δίωρη ταραχώδη διαδρομή στον Ειρηνικό Ωκεανό, αλλά το να περάσετε μια πολύ μεγάλη ταλαιπωρία. Το μόνο που έκανα διαφορετικό εγώ ήταν να παρατηρήσω τι μου συνέβαινε και να αναλογιστώ τι θα μπορούσα να κάνω. Παρατήρησα το μυαλό μου δηλαδή.
Δυστυχώς ζούμε σε μια κοινωνία όπου υπάρχει μια εκφοβιστική ακαδημαϊκή κουλτούρα που μας υπαγορεύει ότι είναι πιο σημαντικό να μελετάμε τα βιβλία των «μεγάλων» μυαλών (Πλάτωνας, Σωκράτης, Νίτσε, Steven Hawking, Einstein, κλπ) πολύ πριν αρχίσουμε να μελετάμε το δικό μας μυαλό…
Κι όμως υπήρχε ένας Γάλλος φιλόσοφος, ο οποίος ήταν ενάντια στους άλλους φιλοσόφους κατά κάποιο τρόπο. Σχολίαζε την επιτηδευμένη γλώσσα που χρησιμοποιούσαν και συνήθιζε να μιλάει για πράγματα όπως η αντρική ανικανότητα, για το πόσο μυρίζει το σώμα μας και άλλα μικρά και καθημερινά πράγματα, ενώ ταυτόχρονα παρέμενε ένας εξαίρετος ακαδημαϊκός.
Ο Michel de Montaigne έλεγε ότι μπορούμε όλοι να κάνουμε σοφές σκέψεις αν σταματήσουμε να θεωρούμε τον εαυτό μας ανίκανο να τις κάνει. Δεν έχει σημασία αν δεν είμαστε ο Αριστοτέλης ή ο Σαρτρ. Ολόκληρη η φιλοσοφία του κόσμου χωράει και στο πιο απλό σπίτι, κατά την άποψη του Montaigne. Αρκεί να δώσουμε λίγο χρόνο να παρατηρήσουμε τις σκέψεις μας και να τις πάρουμε σοβαρά. Ήταν ένας ανθρώπινος και μη εξεζητημένος διανοούμενος που διέφερε από τους σοβαροφανείς ακαδημαϊκούς του 16ου αιώνα. Και δυστυχώς τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει και τόσο από τότε.
Bonus Μάθημα: Δώσε σημασία σε όσα σκέφτεσαι και βιώνεις. Έχουν πολλά να σου διδάξουν αλλά, γιατί όχι, και να μας διδάξουν αν τα μοιραστείς!

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Ζούμε σε μια εποχή όπου καλούμαστε διαρκώς να θέτουμε στόχους και να προσπαθούμε να τους πετύχουμε. Καλούμαστε να βρούμε το όνειρό μας και μετά να το πραγματοποιήσουμε. Επαγγέλματα όπως αυτό του Life Coach, γνωρίζουν άνθηση καθώς εξειδικεύονται στο να διδάσκουν χρήσιμες τεχνικές, οι οποίες μας βοηθάνε να μείνουμε κινητοποιημένοι και να εκπληρώσουμε τις επιθυμίες μας.
Όλα αυτά ακούγονται πολύ ωραία. Τελικά όμως, μας κάνει η επίτευξη των στόχων μας πιο ευτυχισμένους; Η απάντηση είναι: Είναι πιο περίπλοκο

Το ταξίδι όχι η Ιθάκη

Οι έρευνες δείχνουν πως αυτό που καθορίζει το πόσο ευτυχισμένοι νιώθουμε είναι η πορεία για την επίτευξη του στόχου και όχι το τελικό αποτέλεσμα.
Αν απολαμβάνουμε την προσπάθεια τότε θα αντλήσουμε και μεγάλη ικανοποίηση από την όλη διαδικασία ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ από το αν θα επιτύχουμε το στόχο μας (μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις είναι καλύτερα να μην τα καταφέρνουμε καν…)
Ένας ηθοποιός περνάει πολύ πιο ευτυχισμένα τη ζωή του αν αγαπάει τη δουλειά του. Αν του αρέσει αυτό που κάνει θα βιώνει μεγαλύτερη ευτυχία από όση θα νιώσει αν κερδίσει το Όσκαρ.
Σε τυπικές έρευνες (Οι μύθοι της Ευτυχίας, Sonja Lyubomirksy, Εκδόσεις Αλκυών) όταν ερωτήθηκαν άτομα για το πόσο διήρκεσε η αύξηση της ευτυχίας τους μετά από την απονομή ενός βραβείου, οι περισσότεροι απάντησαν κάτι σαν: «Μία μέρα». Το χάρηκαν για μια μέρα και μετά η ζωή συνεχίστηκε. Αντιθέτως, η προσπάθεια για την επίτευξη του στόχου κρατάει πολύ περισσότερο.
Έτσι αν την απολαμβάνουμε θα νιώθουμε χαρά και ικανοποίηση μόνο και μόνο επιδιώκοντας το στόχο μας ή δουλεύοντας γι αυτόν.

Το ταξίδι μας κάνει καλύτερους!

Κατά τη διαδικασία επίτευξης των στόχων μας είναι πολύ πιθανό να μας δοθεί η ευκαιρία να αναπτύξουμε τις δυνατότητές μας. Να αποκτήσουμε νέες εμπειρίες, να κοινωνικοποιηθούμε, να διευρύνουμε τους ορίζοντές μας, να μάθουμε και να αγωνιστούμε.
Η διαρκής ενασχόληση με το στόχο μας, μπορεί να συνοδεύεται από συνεχόμενες προκλήσεις και την ικανοποίηση που θα λαμβάνουμε όταν θα τις ξεπερνάμε.
Ο άνθρωπος έχει μια έμφυτη ανάγκη για να αντιμετωπίζει προκλήσεις και να χρησιμοποιεί τις δυνατότητές του στο μέγιστο, σύμφωνα με ορισμένους επιστήμονες, έτσι παίρνει διαρκώς μικρές δόσεις ευτυχίας όσο προσπαθεί να φτάσει στο τελικό αποτέλεσμα.
Ας πάρουμε το παράδειγμα κάποιου ο οποίος σπούδασε ένα αντικείμενο που του άρεσε. Αν συγκρίναμε την ευτυχία του κατά την αποφοίτηση με την ευτυχία που άντλησε κατά τη διάρκεια των σπουδών του, είναι εύκολο να καταλάβουμε πόσο μεγαλύτερη βαρύτητα έχει το να έχει περάσει τέσσερα ενδιαφέροντα χρόνια γεμάτα γνώσεις και εμπειρίες. Ακόμα και αν δεν πάρει το πτυχίο στο τέλος, τόσο οι γνώσεις που αποκόμισε όσο και οι εμπειρίες της φοιτητικής ζωής, τα άτομα που γνώρισε, τα νέα περιβάλλοντα μέσα στα οποία βρέθηκε αλλά και οι προκλήσεις που κλήθηκε να αντιμετωπίσει θα τον έχουν κάνει πολύ πλουσιότερο σαν άνθρωπο.
Η προσπάθεια για την επίτευξη ενός στόχου επίσης μπορεί να δώσει δομή, νόημα και σκοπό στην καθημερινότητά μας. Δημιουργεί υποχρεώσεις και ασχολίες και μπορεί να αναπτύξει περαιτέρω τον κοινωνικό μας περίγυρο.
Η αίσθηση σκοπού είναι πολύ σημαντική για την ευτυχία κάθε ατόμου. Έτσι δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η τελική επίτευξη ενός στόχου, ενώ είναι το θεμιτό αποτέλεσμα, ταυτόχρονα προκαλεί μια αποκλιμάκωση της δημιουργικής έντασης που ο δρόμος προς το αποτέλεσμα είχε επιφέρει. Άλλες φορές μπορεί να επιφέρει κορεσμό, ακόμα και απογοήτευση.

Βρες ένα στόχο
Γι αυτό βρες ένα στόχο τον οποίο θα ήθελες να εκπληρώσεις και μην αναλώνεσαι στο αν θα τα καταφέρεις. Αρκεί να απολαμβάνεις την προσπάθεια που απαιτείται να καταβάλλεις.
Αν μάλιστα ο στόχος αυτός είναι ρεαλιστικός, αυθεντικός, μη υλιστικός και δεν επηρεάζει άλλες πτυχές της ζωής σου (πχ. να μάθεις να παίζεις καλά πιάνο, να μαγειρεύεις, να αθλείσαι τρεις φορές τη βδομάδα, να γίνεις πολύ καλός πωλητής στον τομέα που σου αρέσει) τότε αυξάνονται ακόμα περισσότερο οι πιθανότητες να αντλήσεις ευτυχία από αυτόν.
Ιδιαίτερη σημασία έχει όμως να μην είσαι προσκολλημένος στο αποτέλεσμα. Να μην προσδοκάς να πάει το εγχείρημά σου σύμφωνα με το αρχικό σου σχέδιο. Να είσαι ευέλικτος και ανοικτός στην εμπειρία. Διαφορετικά είναι πιθανό να βιώσεις την απογοήτευση που οι υψηλές προσδοκίες μπορούν να επιφέρουν.
Αν θέλεις να γίνεις ευτυχισμένος μη βάλεις την ευτυχία σαν σκοπό σου. Μπορεί η επιδίωξη της ευτυχίας να είναι δικαίωμα του καθενός, όμως τελικά το μυστικό φαίνεται πως είναι στην ευτυχία της επιδίωξης!

 

Wednesday, 19 June 2019 23:27

Γιατί νιώθεις τόσο μόνος;

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός - Συγγραφέας – CoachΘετικήςΨυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Η μοναξιά μπορεί να είναι και η ασθένεια της εποχής μας. Ζούμε στην πιο δικτυωμένη εποχή στην ιστορία της ανθρωπότητας και ταυτόχρονα πιθανώς στην πιο μοναχική. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Τι σε κάνει και νιώθεις τόσο μόνος;
«Δε με καταλαβαίνουν οι άλλοι» θα πεις. «Δεν μπορώ να μιλήσω σε έναν άνθρωπο και να του πω πώς νιώθω». Ίσως φοβάσαι ότι αν μιλήσεις ανοικτά θα σε παρεξηγήσουν.
«Τι περίεργο άτομο ο τύπος», ήδη τους ακούς να λένε.
Όλοι τα έχουν βρει μεταξύ τους και μόνο εσύ νιώθεις στην απ’έξω. Ναι εντάξει, έχεις κι εσύ κάποιους γνωστούς. Αλλά όχι φίλους πραγματικούς.
Τι σε σταματάει από το να νιώσεις τη χαρά της ανθρώπινης σύνδεσης;
Μήπως φοβάσαι να μη σε κρίνουν; Τι θα έλεγαν άραγε οι άλλοι αν γνώριζαν τι συμβαίνει μέσα στο κεφάλι σου;
«Και πώς να μην το φοβάμαι;» θα μου πεις. «Τέτοιο άτομο σαν κι εμένα δεν πρέπει να έχει ξαναβγεί. Είμαι δύσκολη περίπτωση. Αν ήξερες τι σκεφτόμουν δε θα το θεωρούσες τόσο απλό το να μιλήσω σε κάποιον. Που να τα πω όλα αυτά...»
Η παγίδα
Αν σκέφτεσαι με αυτόν τον τρόπο πέφτεις στην πιο συνηθισμένη παγίδα των ανθρωπίνων σχέσεων. Η παγίδα ονομάζεται ψυχολογική ασυμμετρία.
Γνωρίζεις τον εαυτό σου πάρα πολύ καλά. Ζεις μέσα στο μυαλό σου 16 ώρες την ημέρα (αν υποθέσουμε πως κοιμάσαι 8 ώρες το 24ωρο).
Γνωρίζεις πότε φοβάσαι, γνωρίζεις τις σκέψεις που κάνεις να χαλάσεις την ευτυχία κάποιου, τις κρυφές (ή όχι και τόσο) ευχές σου να πάθει κάποιος άλλος κακό, τη ζήλια σου, ξέρεις πόσο ντρέπεσαι να μιλήσεις σε αγνώστους και πόσο άχρηστος νιώθεις όταν μιλάς με άλλους πιο φτασμένους από σένα.
Έχεις πλήρη επίγνωση της ανασφάλειάς σου στο να υπερασπιστείς τις απόψεις σου ή στο να τις υπερασπιστείς χωρίς να προκαλέσεις ένα καβγά. Γνωρίζεις πόσο ντρέπεσαι όταν σε κοιτάζουν οι άλλοι και νιώθεις το φόβο ότι θα ανακαλύψουν πως είσαι μια απάτη στη δουλειά σου και θα σε διώξουν.
Νιώθεις συχνά ανεπαρκής. Δειλός που θέλεις να παρατήσεις τη σχέση σου ή τη δουλειά σου και δεν έχεις τα κότσια να το κάνεις και είσαι μπουχτισμένος με τη ζωή που ζεις.
Που να τα πεις όλα αυτά και να μη σε περάσουν για τρελό; Ποιος να θέλει να κάνει παρέα με έναν άνθρωπο σαν κι εσένα.
Η ψυχολογική ασυμμετρία προτάσσει ότι ενώ ξέρεις τόσα πολλά πράγματα για τον δικό σου εσωτερικό κόσμο, ταυτόχρονα ξέρεις πάρα πολύ λίγα για τον εσωτερικό κόσμο των άλλων. Συγκεκριμένα, ξέρεις μόνο ό,τι εκείνοι επιλέγουν να δείξουν. Και (δυστυχώς) κανείς δεν δείχνει τις αδύναμες πλευρές του. Όλοι δείχνουμε συγκροτημένοι και σταθεροί προς τα έξω αν και η πραγματικότητα είναι πως οι περισσότεροι συνήθως μετά βίας την παλεύουμε εσωτερικά. Γιατί απλά αυτό σημαίνει το να είσαι άνθρωπος. Είναι το φυσιολογικό.
Θέλει θάρρος;
Αν μιλήσεις ανοικτά για όσα σε προβληματίζουν θα δεις πόσο εύκολα οι άνθρωποι θα έρθουν γύρω σου. Το να συζητάς για αυτά που σε προβληματίζουν ίσως είναι η καλύτερη στρατηγική για να σε συμπαθήσουν οι άλλοι.
«Και που να το βρω το θάρρος να μιλήσω;» θα μου πεις.
Δε χρειάζεται θάρρος, γνώση χρειάζεται. Η γνώση είναι δύναμη, όπως λέω συνέχεια στο βιβλίο μου. Εν προκειμένω, χρειάζεται η γνώση ότι ο φόβος του ότι θα σε κρίνουν οι άλλοι βασίζεται στην ασύμμετρη πληροφόρηση που έχεις για τους ανθρώπους. Και εκείνοι, όπως κι εσύ, είναι κατά βάση μόνοι τους και περιμένουν πώς και πώς κάποιον να έρθει να τους ανοιχτεί και να ανοιχτούν κι εκείνοι. Διψούν για μια κουβέντα, όπως κι εσύ. Για μια ευκαιρία για πραγματική σύνδεση.
Θα ήταν ευγνώμονες για μια ειλικρινή συζήτηση για τις δυσκολίες της ζωής σου. Γιατί τις ίδιες δυσκολίες βιώνουν κι εκείνοι. Κι αν όχι ακριβώς τις ίδιες τότε σίγουρα βιώνουν δυσκολίες για τις οποίες ντρέπονται αλλά λαχταρούν να μιλήσουν. Ανακούφισέ τους και ανακουφίσου κι εσύ.
Χαρά μοιρασμένη δυο φορές χαρά και λύπη μοιρασμένη μισή λύπη.
Συμπέρασμα
Η σύνδεση με τους άλλους ανθρώπους είναι ο σημαντικότερος παράγοντας ευτυχίας. Μην αφήνεις μια παρεξήγηση να σου τη στερεί. Όταν νιώθεις μόνος, τότε ίσως στην πραγματικότητα να μην είσαι μόνος αλλά πολύ κακώς πληροφορημένος. Δεν ξέρεις τι συμβαίνει στον εσωτερικό κόσμο των άλλων ανθρώπων ενώ ξέρεις από πρώτο χέρι τι συμβαίνει στον δικό σου. Βγες από τη μοναξιά στην οποία οι φυσιολογικοί, μα αβάσιμοι, φόβοι σου σε εγκλωβίζουν μέσω της γνώσης και νιώσε τη δύναμη της σύνδεσης.
Οι άνθρωποι γύρω σου φοβούνται όπως κι εσύ να σου μιλήσουν. Αν τους μιλήσεις όχι μόνο δε θα σε κρίνουν, αλλά θα τους λυτρώσεις.
Και θα λυτρωθείς κι εσύ

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Η παγίδα στην οποία μόνοι τους πέφτουν οι δυνατοί άνθρωποι.
Στα επόμενα 5 λεπτά θα μάθεις:
- Τι είναι ο "πύργος των δυνατών" και πώς μας φυλακίζει.
- Γιατί δεν λέμε ποτέ "μπράβο" σε αυτόν που δέχεται βοήθεια.
Σε κάθε παρέα υπάρχουν οι άνθρωποι που ξέρεις ότι μπορείς να βασιστείς πάνω τους. Είναι εκείνοι που θα σε στηρίξουν στα δύσκολα. Σε αυτούς θα τρέξεις όταν χρειαστείς μια συμβουλή και θα έχουν πάντα κάτι χρήσιμο να σου πουν.
Είναι οι άνθρωποι που φαίνεται να τα καταφέρνουν στη ζωή, παρά τις αναποδιές που τους έρχονται και συνεχίζουν να κοιτούν μπροστά. Αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και αποπνέουν δύναμη και σιγουριά.
Απολαμβάνουν τον ρόλο αυτό, η αλήθεια είναι. Το ρόλο του «δυνατού» στις σχέσεις τους. Τους αρέσει το πώς τους αντιλαμβάνονται οι άλλοι και ο θαυμασμός που εισπράττουν. Στο κάτω - κάτω σε ποιον δεν αρέσει να τον θαυμάζουν;
Η παγίδα στην οποία πέφτουν οι “δυνατοί”
Έτσι όμως πέφτουν στη μεγαλύτερη παγίδα. Πέφτουν στον λάκκο που μόνοι τους έχουν σκάψει. Ή μάλλον δεν σκάβουν το λάκκο τους, αλλά χτίζουν τον πύργο τους. Έναν πύργο ψηλό και απροσπέλαστο. Και μετά αυτο-φυλακίζονται εκεί μέσα. Αιχμάλωτοι της εικόνας τους. Της εικόνας που ασυνείδητα έχουν δημιουργήσει στους άλλους αλλά κυρίως στον εαυτό τους.
Από μικροί άκουγαν τη φράση: «Δεν έχεις ανάγκη εσύ» και συνεχίζουν να την ακούν ακόμα και τώρα. Τους τη δίνει στα νεύρα όταν τους το λες. Γιατί μέσα τους ξέρουν ότι κι εκείνοι έχουν ανάγκες. Το νιώθουν. Κάποιες στιγμές μάλιστα πολύ έντονα. Τους πιάνει το παράπονο τότε και αναρωτιούνται: «Γιατί κανείς δεν με βοηθάει εμένα; Γιατί να πρέπει πάντα εγώ να τα κάνω όλα; Γιατί να πρέπει πάντα εγώ να στηρίζω τους άλλους; Να είμαι εδώ για κάθε τους ανάγκη; Εμένα ποιος θα με φροντίσει επιτέλους;»
Ένα βαθύ κομμάτι τους λαχταρά τη φροντίδα. Ταυτόχρονα όμως το «δυνατό» κομμάτι τους την απεχθάνεται. Του είναι άγνωστη σαν έννοια. Έτσι την αποφεύγουν όσο μπορούν.
«Πώς είσαι, χρειάζεσαι τίποτα; Είσαι καλά;» θα τους ρωτήσει κάποιος αν κάτι τους συμβεί.
«Όχι, μωρέ εντάξει. Δεν είναι τίποτα. Θα περάσει. Ευχαριστώ. Μια χαρά είμαι» θα απαντήσουν.
Και έτσι έμμεσα απαγορεύουν στους άλλους να τους φροντίσουν. Δεν συνειδητοποιούν ότι η δική τους συμπεριφορά είναι καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση της στάσης των άλλων ανθρώπων. Νομίζουν ότι απλά οι γύρω τους δεν τους καταλαβαίνουν και δεν ασχολούνται μαζί τους. Ότι δεν μπορούν να τους φροντίσουν. Αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα όμως, είναι ότι για να τους φροντίσει κάποιος θα χρειαστεί να επιμείνει πάρα πολύ για να κάμψει τις εσωτερικές τους αντιστάσεις.
Κατά συνέπεια είναι συνήθως μόνοι. Συναισθηματικά μόνοι, γιατί κατά τα άλλα συχνά έχουν πολλούς ανθρώπους γύρω τους. Ανθρώπους οι οποίοι τους χρειάζονται. Ανθρώπους τους οποίους στηρίζουν, αλλά στους οποίους δεν μπορούν να στηριχτούν.
Το βασικό εμπόδιο
Στον ασυνείδητο κόσμο όλων εκείνων που έχουν μάθει να είναι δυνατοί, ένα μεγάλο μέρος της αυταξίας τους είναι επενδεδυμένο στο να είναι ισχυροί και ανεξάρτητοι. Στο να είναι ικανοί και αυτάρκεις. Έχουν μάθει να μπορούν και μόνοι τους και τους έχει εντυπωθεί από πολύ μικρή ηλικία η σημασία του να είσαι «δυνατός». Την έχουν υιοθετήσει σε ένα πολύ βαθύ, πυρηνικό επίπεδο.
Συνεπώς, αν κάποιος τους προσφέρει βοήθεια η ανακλαστική αντίδρασή τους θα είναι να πουν “όχι”. Εκείνη τη στιγμή νιώθουν ματαιωμένοι και άκυροι. Νιώθουν αδύναμοι δηλαδή όταν γίνονται δέκτες της φροντίδας κι αυτό δεν μπορεί να το διαχειριστεί εύκολα ο ψυχισμός τους. Ο ασυνείδητος κόσμος τους νομίζει ότι το να δεχτούν τη συνδρομή κάποιου του καθιστά άχρηστους αφού φαίνεται σαν να έχουν ανάγκη κάτι το οποίο δε θα έπρεπε κανονικά να χρειάζονται.
Είναι σαν να πηγαίνεις στο σπίτι ενός σεφ και να του πεις: «έλα να σου κάνω ένα παστίτσιο». Αν πας να τους φροντίσεις νομίζουν ότι υποχρεώνονται, ότι σου γίνονται βάρος. Και αυτό τους είναι αφόρητο. Δεν αντιλαμβάνονται τη χαρά που δίνουν σε εσένα όταν τους βοηθάς. Τη χαρά εκείνη δηλαδή που νιώθουν και οι ίδιοι όταν βοηθούν κάποιον. Υπάρχει ένα βαθύ θέλω τους το οποίο λέει ότι δεν αξίζουν την φροντίδα. Δεν την αξίζουν. «Πρέπει» να την κερδίσουν. «Πρέπει» να δώσουν για να πάρουν.
Κατά συνέπεια, θα λάβουν βοήθεια μόνο αν είναι η τελευταία τους επιλογή. Αν δηλαδή το σώμα ή το πνεύμα τους, τους έχει προδώσει.
Η συνειδητοποίηση
Αλήθεια ποια είναι τα μυστικά των δυνατών; Οι “δυνατοί” άνθρωποι είναι γνωστό ότι απολαμβάνουν πολύ να βοηθούν εκείνοι κι όχι να παίρνουν βοήθεια από τους άλλους. Είναι πολύ δοτικοί σαν χαρακτήρες γιατί το βαθύ θέλω τους υπαγορεύει ότι μόνο έτσι θα δικαιούνται την προσοχή και την αποδοχή των άλλων. Εδώ βρίσκεται και το κλειδί για να καταφέρουν να αφεθούν στην φροντίδα ενός άλλου. Να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είναι απαραίτητο να κερδίσουν την αποδοχή. Μπορεί κάποιος να τους αποδέχεται μόνο επειδή είναι αυτοί που είναι. Δικαιούνται τη φροντίδα όπως και όλοι οι άνθρωποι. Είναι κι εκείνοι άνθρωποι όπως όλοι οι άλλοι. Να καταλάβουν δηλαδή ότι είναι εντάξει να δεχτούν και τις πιο ανθρώπινες πλευρές τους που όλοι έχουμε και ότι δεν χρειάζεται να είναι σε όλα τέλειοι.
Μια ενδιαφέρουσα πρόταση είναι: Καθώς είναι δοτικοί, ας αναλογιστούν το πόση χαρά παίρνουν οι ίδιοι όταν βοηθούν κάποιον. Την ίδια χαρά δίνουν και στους άλλους όταν αφήνονται να βοηθηθούν. Αν αρχικά τους είναι δύσκολο να δεχτούν φροντίδα με εσωτερικά κίνητρα, ας το κάνουν για τους άλλους. Με γνώμονα να κάνουν τους άλλους χαρούμενους. Δεν πειράζει. Εφόσον καταχωρηθεί στη μνήμη τους το βίωμα ότι είναι «εντάξει» να σε φροντίζουν ο δρόμος για να μάθουν να παίρνουν φροντίδα μπορεί να ανοίξει. Η αρχή έχει μεγάλη σημασία.
Η πρόκληση
Η αποδοχή ότι αξίζουν τη φροντίδα δεν είναι απλή υπόθεση για τους “δυνατούς” όμως. Στο μυαλό τους, το να δεχτούν περιποίηση είναι βαμμένο με μελανά χρώματα.
Δυστυχώς η κοινωνία ενισχύει τα πιστεύω τους. Ο «δυνατός» άνθρωπος θεωρείται επιτυχημένος και ένα πρότυπο προς μίμηση. Δεν ακούμε ποτέ να λένε “μπράβο” σε αυτόν που πήρε βοήθεια αλλά σε αυτόν που έδωσε. Διαβάζουμε να λένε “μπράβο” σε αυτόν που ακόμα και στα δύσκολα αντέχει, είναι ψύχραιμος, μπορεί και χαμογελάει και όχι σε αυτόν που φυσιολογικά ξεσπάει και κλαίει.
Ο αγώνας αυτών των ανθρώπων, λοιπόν, είναι διπλά δύσκολος. Χρειάζεται να υπερνικήσουν την εσωτερική τους αποστροφή προς την αδυναμία και ταυτόχρονα να απαρνηθούν τη γλύκα που τους δίνει η κοινωνική αποδοχή την οποία η «δύναμή» τους εξασφαλίζει. Με λίγα λόγια έχουν ασυνείδητα στηρίξει τον κόσμο τους σε μια ψευδαίσθηση «παντοδυναμίας» και είναι εξαιρετικά δύσκολο ψυχικά να την εγκαταλείψουν.
Φαντάζει όμορφος ο ψηλός πύργος τους, όμως είναι και πολύ μοναχικός. Ο μόνος τρόπος να παίξουν με τα άλλα παιδιά είναι να κατέβουν κάτω στην αυλή και να τα συναντήσουν. Να έρθουν στο ίδιο επίπεδο με εκείνα.
Αν σου αρέσει να είσαι "δυνατός"
Αν πάντως σου αρέσει να είσαι "δυνατός", μετά από όσα διάβασες αναρωτήσου πόση δύναμη θα χρειαστείς για να βρεις τους βοηθούς γύρω σου. Πόσο κουράγιο θα χρειαστείς για να αφεθείς να σε φροντίσουν. Πόσο πιο όμορφη θα είναι η ζωή σου αν απαλλαχθείς από το βάρος της «δυνατής» εικόνας σου. Και πάνω από όλα να καταλάβεις αυτό: Το αξίζεις!

 

Page 1 of 2
ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

parxarides triantafillos banner

koutsiana banner

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr