ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Το κυνήγι της ευτυχίας είναι πιθανώς ο βασικότερος στόχος του καθένα μας. Οι τωρινές συνθήκες ζωής είναι οι ευνοϊκότερες για να ζήσουμε ευτυχισμένοι σε σχέση με όλη την ιστορία της ανθρωπότητας. Κι όμως οι αυτοκτονίες και η ελαφριά κατάθλιψη αυξάνονται ταχύτατα στις δυτικές κοινωνίες. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Ο μύθος
Το κυνήγι της ευτυχίας είναι θεσμοθετημένο ως ένα από τα δικαιώματα του ανθρώπου, σύμφωνα με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ το 1776. Έχει γίνει και διάσημη ταινία με τον Will Smith για τους νεότερους. Η ταινία περιγράφει τη ζωή ενός νεαρού έγχρωμου πατέρα με ένα παιδί, ο οποίος θέλει να μπει στον χρηματοοικονομικό τομέα και να ζήσει το Αμερικάνικο όνειρο. Και να ζήσει ευτυχισμένος.
Στην ταινία τα καταφέρνει τελικά. Να δουλέψει ως χρηματιστής. Γιατί αν όντως έγινε ευτυχισμένος δε θα το μάθουμε ποτέ, καθώς η ταινία τελειώνει όταν πετυχαίνει το στόχο του και γίνεται μόνιμος εργαζόμενος στην εταιρεία του.

Η πραγματικότητα
Αν όμως ήταν να μαντέψουμε θα λέγαμε ότι οι πιθανότητες ήταν εναντίον του στο να γίνει ευτυχισμένος. Διαβάζοντας οποιοδήποτε βιβλίο Θετικής Ψυχολογίας θα δει κανείς πως το κυνήγι της ευτυχίας μας κάνει στην πραγματικότητα πιο… δυστυχισμένους. Άρα όσο προσπαθούμε να γίνουμε ευτυχισμένοι, τόσο απομακρυνόμαστε από τον στόχο μας.
Ίσως το ίδιο που συμβαίνει και με έναν οργασμό. Όσο τον σκέφτεσαι, τόσο δεν τον φτάνεις… Τι μπορείς να κάνεις λοιπόν για να ζήσεις μια ζωή μακριά από την κατάθλιψη και τη δυσφορία; Τι πρέπει να ψάξεις να βρεις; Τι να κυνηγήσεις;

Η εναλλακτική
Η καλύτερη εναλλακτική φαίνεται να είναι να προσπαθήσεις να βάλεις νόημα στη ζωή σου. Όχι ευτυχία. Νόημα. Η αίσθηση της ευτυχίας έρχεται και φεύγει. Το νόημα θα σε κρατήσει όρθιο ακόμα και όταν έρθουν οι δύσκολες στιγμές.
Αν και ο πατέρας της Θετικής Ψυχολογίας, Martin Seligman, έχει ορίσει τη ζωή με νόημα σαν ένα βασικό συστατικό μιας ευτυχισμένης ζωής, λίγοι από εμάς το λαμβάνουμε υπ όψιν όταν σκεφτόμαστε το πώς μοιάζει στα μάτια μας μια ευτυχισμένη ζωή.
Πώς όμως μπορείς να ζήσεις μια ζωή γεμάτη νόημα;
Σας παραθέτω την καλύτερη ανάλυση που έχω ακούσει μέχρι στιγμής.
Η ζωή με νόημα βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες.

Πυλώνας 1. Αίσθηση ότι ανήκεις
Όλοι έχουμε ανάγκη την αίσθηση ότι ανήκουμε κάπου. Κάποιες φορές μας οδηγεί κάπου για το καλό (οικογένεια, παρέα) και κάποιες άλλες για το κακό (συμμορία, αίρεση, φανατική ομάδα κλπ). Αυτό που έχουμε πραγματικά ανάγκη είναι η αίσθηση ότι μας αποδέχονται γι αυτό που είμαστε. Κάτι αρκετά σπάνιο, η αλήθεια είναι.
Μπορείς να βρεις έστω και έναν άνθρωπο να συζητήσεις και να νιώσεις ότι σε αποδέχεται γι αυτό που είσαι και να τον αποδεχτείς κι εσύ; Αν ναι, τότε έχεις ήδη κάνει ένα σημαντικό βήμα για να δώσεις νόημα στη ζωή σου.

Πυλώνας 2: Ύπαρξη Σκοπού
Ο πιο προσιτός στόχος για να αποκτήσεις σκοπό στη ζωή σου είναι το να απαντήσεις σε αυτές τις δυο ερωτήσεις:
 Σε τι είσαι καλός;
 Πώς μπορείς να χρησιμοποιήσεις τις ικανότητές σου για να βοηθήσεις τους άλλους; Ή την κοινωνία;
Μπορεί να είναι μέσω της δουλειάς σου ή έξω από αυτήν. Μπορεί να βοηθήσεις έναν άνθρωπο (έναν γονιό, το παιδί σου, κλπ) ή πολλούς.
Παλιά ήμουν καλός στα μαθηματικά. (Εντάξει ακόμα είμαι λίγο). Τα χρησιμοποίησα για να βρω μια καλοπληρωμένη δουλειά στα χρηματιστήρια στο Λονδίνο. Η ζωή μου δεν είχε σκοπό.
Τώρα βρίσκω ενδιαφέρον στον τομέα της ψυχολογίας και της κατανόησης της ανθρώπινης φύσης. Περιέργως τα μαθηματικά με βοηθούν κι εδώ.
Αυτή τη στιγμή νιώθω πως η ζωή μου έχει σκοπό. Να βοηθήσω κι άλλους ανθρώπους με τα άρθρα και τα βιβλία μου να γνωρίσουν τον εαυτό τους.
Ίσως εσύ να είσαι καλός με τους υπολογιστές, ίσως στο να οργανώνεις πράγματα, ίσως στο να ακούς τους άλλους, ίσως στο να μαγειρεύεις, ίσως στο να δημιουργείς με τα χέρια σου. Πώς μπορείς να χρησιμοποιήσεις τις ικανότητές σου για να βοηθήσεις τους άλλους; Ίσως προσφέροντας χρόνο σε μια φιλανθρωπική οργάνωση; Ίσως οργανώνοντας μια συνάντηση για τις γειτόνισσες; Για μπαμπάδες με ανησυχίες σε θέματα ανατροφής παιδιών; Κάτι άλλο;
Βρες την πρακτική απάντηση και η ζωή σου θα αποκτήσει σκοπό.
Κάτι για το οποίο να αξίζει να ζεις.

Πυλώνας 3: Αίσθηση Υπέρβασης
Υπάρχουν κάποιες στιγμές στη ζωή όλων μας που νιώθουμε πως ξεφεύγουμε από την καθημερινότητα και νιώθουμε ότι συμμετέχουμε σε κάτι μεγαλύτερο από εμάς. Όταν ξεχνάς την αίσθηση του εαυτού σου και δεν καταλαβαίνεις πώς πέρασε ο χρόνος. Ίσως όταν είσαι στη φύση, ίσως σε μια θρησκευτική ή πνευματική εμπειρία. Ίσως πάλι όταν βιώνεις ένα έργο τέχνης.

Εγώ το παθαίνω όταν διαβάζω κάτι πολύ ενδιαφέρον για τον άνθρωπο και το σύμπαν. Και όταν γράφω. (Τελείωσα αυτό το post Σάββατο, στις δυο το πρωί…)
Οι υπερβατικές εμπειρίες αλλάζουν τους ανθρώπους.
Εσύ πότε ένιωσες να χάνεις τον εαυτό σου; (με την καλή την έννοια).

Πυλώνας 4: Το αφήγημα της ζωής σου
Πώς διηγείσαι στον εαυτό σου την ιστορία της ζωής σου; Το να έχεις ένα αφήγημα για τη ζωή σου ξεκαθαρίζει τα πράγματα στο μυαλό σου. Σε βοηθάει να καταλάβεις πως έγινες αυτός που τώρα είσαι.
Αυτό που οι περισσότεροι δεν κατανοούν είναι ότι μπορείς να αλλάξεις το πώς λες την ιστορία στον εαυτό σου. Η ζωή σου δεν είναι απλά μια ακολουθία γεγονότων. Το πώς σου τα διηγείσαι έχει τεράστια σημασία.
Ένας νεαρός άντρας είχε μείνει παράλυτος παίζοντας ποδόσφαιρο. Μετά τον τραυματισμό του έλεγε στον εαυτό του. «Πριν τραυματιστώ είχα σπουδαία ζωή. Τώρα η ζωή μου καταστράφηκε».
Οι άνθρωποι που περιγράφουν τη ζωή τους έτσι (η ζωή μου ήταν καλή και τώρα είναι χάλια) τείνουν να είναι πιο αγχώδης και καταθλιπτικοί.
Έτσι ήταν και ο νεαρός αυτός άντρας. Μετά από λίγο καιρό όμως άρχισε να αλλάζει την ιστορία του.
Έλεγε: «Πριν τον τραυματισμό μου η ζωή μου δεν είχε νόημα. Μόνο πάρτι. Και ήμουν πολύ εγωιστής. Το συμβάν όμως με έμαθε ότι μπορώ να γίνω καλύτερος άνθρωπος.»
Αυτή η αλλαγή στο πώς αφηγούνταν τη ζωή του τον έκανε να αλλάξει ρότα και να ασχοληθεί με το να συμβουλεύει παιδιά. Έκανε σκοπό του το να βοηθάει τους άλλους.
Οι άνθρωποι των οποίων οι ζωές έχουν νόημα, διηγούνται το αφήγημά τους μέσα από το φακό της λύτρωσης, της ανάπτυξης και της αγάπης.
Πώς μιλάς στον εαυτό σου για τον εαυτό σου; Μπορείς να βρεις έναν άλλον τρόπο να διηγηθείς σε σένα την ιστορία της ζωής σου;
Πχ. μπορεί να λες δεν έχω νόημα στη ζωή μου. Είμαι οδηγός λεωφορείου. Τι μου λες τώρα. Μπορείς να πεις στον εαυτό σου ότι εκτελείς ένα λειτούργημα; Ότι βοηθάς τους ανθρώπους να φτάσουν καθημερινά στην ώρα τους στη δουλειά τους;
Έχω ξαναγράψει για τον οδηγό λεωφορείου στο Κιότο της Ιαπωνίας, που αντιμετώπιζε τη δουλειά του με απόλυτο σεβασμό. Είμαι σίγουρος ότι νιώθει πως έχει σκοπό στη ζωή του.

Πιθανώς να μην σου είναι τόσο εύκολο να δεις τη ζωή σου αλλιώς και ίσως χρειαστείς βοήθεια από κάποιον ειδικό. Ίσως πάρει χρόνο. Και σίγουρα αξίζει.
Συμπέρασμα
Μια ζωή γεμάτη νόημα μπορεί είναι μια ζωή γεμάτη προκλήσεις και δυσκολίες ανά φάσεις.
Η ευτυχία έρχεται και φεύγει.
Αν έχει νόημα η ζωή σου όμως, θα έχεις κάτι πολύ ισχυρό από το οποίο θα μπορείς πάντα να πιαστείς, για να μπορέσεις να σηκωθείς και να συνεχίσεις!
Εμπνευσμένο από το TedTalk There is more to life than being happy

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com
Το καλοκαίρι ήμουν αρκετά τυχερός και βρέθηκα στα νησιά Γκαλάπαγκος (όχι Γκαλαπάγκος, όπως έμαθα). Θα περιγράψω το ταξίδι άλλη φορά. Εκεί στο πιο απίθανο σημείο, στη μέση του Ειρηνικού Ωκεανού, έλαβα τέσσερα πολύτιμα μαθήματα που θα μου φανούν πολύ χρήσιμα στην υπόλοιπη ζωή μου. Αρκεί να τα θυμάμαι που και που…
Τα περιγράφω παρακάτω.
Το σκηνικό διαδραματίστηκε στο φέρυ από το νησί Σάντα Κρουζ στο νησί Σαν Κριστόμπαλ. Όταν κλείσαμε τα εισιτήρια, επηρεασμένος από τα ελληνικά δεδομένα φαντάστηκα ότι θα μπούμε σε ένα πλοίο (φέρυ μπόουτ που λέμε και στα ελληνικά) και θα μας μεταφέρει. Η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Η διαδρομή γινόταν με ένα ταχύπλοο.
Καθόμασταν όλοι δίπλα-δίπλα 20-25 άτομα έτσι που ακουμπούσες λίγο πολύ με τον διπλανό σου.
Η διαδρομή άρχισε στο λιμάνι και όλα ήταν καλά. Σύντομα βγήκαμε στην ανοικτή θάλασσα όμως και άρχισε το ταρακούνημα. Και μετά από λίγο έγινε δυσάρεστο. Πολύ δυσάρεστο.
Εκεί άρχισαν τα μαθήματα…

1. Αν δε ζοριστείς πολύ δεν αλλάζεις
Όπως είπα στην αρχή ήταν ανεκτό το πόσο κουνούσε. Μετά από λίγα λεπτά όμως το ταχύπλοο σηκωνόταν ψηλά και έσκαγε με δύναμη στα κύματα. Άρχισε η εμπειρία να γίνεται πάρα πολύ δυσάρεστη. Τόσο δυσάρεστη που μου έκανε εντύπωση το πόσο άσχημα ένιωθα και έτσι μπήκα στη διαδικασία να παρατηρήσω τι ακριβώς μου συμβαίνει.
Το πρώτο μάθημα ήταν λοιπόν, πως όσο ήταν ανεκτή η κατάσταση, αν και με δυσκόλευε δεν μπήκα στη διαδικασία να κάνω κάτι γι αυτή. Την ανεχόμουν. Μόλις έγινε ιδιαίτερα επίπονη αποφάσισα πως έπρεπε κάτι να κάνω. Αν είχα μπει στην ίδια διαδικασία νωρίτερα θα είχα γλυτώσει πολλή ταλαιπωρία.
Έτσι και στη ζωή. Ζούμε σε καταστάσεις που μας ταλαιπωρούν και δε μας αρέσουν. Παραπονιόμαστε και γκρινιάζουμε, αλλά συνήθως δεν κάνουμε κάτι γι αυτό. Μόνο όταν τα πράγματα ζορίσουν πάρα πολύ, όταν πιάσουμε πάτο, όταν πραγματικά δεν πάει άλλο, είναι πιθανό να αναλάβουμε δράση.
Έτσι είναι ο άνθρωπος. Προσαρμόζεται και φοβάται την αλλαγή. Μόνο όταν ο πόνος του οικείου γίνει μεγαλύτερος από τον φόβο του αγνώστου θα αλλάξουμε κάτι στην επίπονη κατάστασή μας.
Μάθημα: Αν είσαι σε μια κατάσταση που σε δυσκολεύει και δεν την αλλάζεις αυτό σημαίνει ότι, ευτυχώς ή δυστυχώς, ακόμα αντέχεις. Μπορείς να την αφήσεις να γίνει χειρότερη ή να πάρεις δράση τώρα. Το φυσικό σου θα είναι να την αφήσεις να χειροτερεύσει. Η γνώση είναι δύναμη όμως. Είναι στο χέρι σου να αναλάβεις τη δράση, που ούτως ή άλλως θα αναλάβεις όταν γίνει χειρότερη, και να γλυτώσεις αρκετό πόνο εν τω μεταξύ.

2. Η αντίσταση προκαλεί τη δυσφορία
Όταν άρχισα να παρατηρώ γιατί ένιωθα τόσο δυσάρεστα παρατήρησα ότι προσπαθούσα να κάθομαι όσο πιο στητά γίνεται. Να μην πηγαίνει το σώμα μου εδώ κι εκεί με τα κύματα. Αυτό απαιτούσε τεράστια προσπάθεια από μένα καθώς ήταν αρκετά βίαιες οι κινήσεις του σκάφους. Αποφάσισα να το αλλάξω. Αφέθηκα να πηγαινοέρχομαι με τα κύματα. Αμέσως η δυσφορία μειώθηκε αισθητά. Δεν προέβαλα αντίσταση. Παραδόθηκα στην κίνηση. Αποδέχτηκα την κατάστασή μου.
Έτσι και στη ζωή. Όταν μας βρει μια δυσκολία, μια στεναχώρια, τότε όσο προσπαθούμε να συμπεριφερόμαστε σαν να μη συνέβη τίποτα, όσο αντιστεκόμαστε σε αυτό που μας βρήκε και θέλουμε να προσποιούμαστε ότι δεν έχουμε λυγίσει, τόσο αυτή η αντίσταση στο γεγονός, μας προκαλεί το μεγαλύτερο ποσοστό της δυσφορίας. Όχι το γεγονός το ίδιο. Η προσπάθειά μας να το καλύψουμε απαιτεί από εμάς πολλή ενέργεια. Είμαστε λαβωμένοι και παριστάνουμε τον υγιή. Δεν μπορούμε να έχουμε ό,τι και πριν. Αυτή η μάχη, την οποία συνήθως χάνουμε, ευθύνεται συνήθως για το πόσο άσχημα νιώθουμε. Αν αποδεχτούμε αυτό που μας βρήκε θα είναι πολύ πιο εύκολο να διαχειριστούμε την κατάσταση, καθώς δε θα αναλώνουμε την ενέργειά μας για να διατηρήσουμε μια επίφαση ομαλότητας.
Μάθημα: Αν είσαι σε μια δύσκολη φάση της ζωής σου αποδέξου ότι αυτή τη στιγμή περνάς δύσκολα. Είναι εντάξει. Όλοι περνάμε δύσκολα σε μια φάση της ζωής μας. Ίσως και συνέχεια, μερικοί. Δεν είναι ντροπή. Όσο πολεμάς το γεγονός ότι στεναχωριέσαι, τόσο χειρότερα θα νιώθεις. Αν αποδεχθείς ότι τώρα η κατάσταση δεν είναι καλή, τότε θα μπορέσεις να αφιερώσεις τους πόρους σου για να την αλλάξεις, αντί για να προσποιείσαι ότι όλα καλά.

3. Βρες ένα σταθερό σημείο και εστιάσου εκεί
Αφού αποδέχθηκα ότι τώρα θα κουνιέμαι και θα πέφτω ίσως πάνω στους διπλανούς μου σταμάτησα να προσπαθώ να μένω ακίνητος. Άρχισα να σκέφτομαι πώς μπορώ να μειώσω τη δυσφορία που ένιωθα από την κίνηση αυτή. Είχε ήδη μειωθεί πολύ από την αρχική βέβαια. Συνειδητοποίησα ότι αν κοιτάζω στα σύννεφα τότε δεν ένιωθα το κούνημα και τόσο. Σχεδόν καθόλου. Τα σύννεφα ήταν ένα μακρινό σημείο σε σχέση με το εσωτερικό του σκάφους ή τα κύματα της θάλασσας. Επιπλέον τα σύννεφα ήταν σχετικά σταθερά και έτσι ο εγκέφαλός μου δεν έπαιρνε τόσο έντονα το σημάδι ότι κουνιέμαι. Αυτό με ηρέμησε εντελώς. Κατάφερα και δάμασα τα κύματα!

Έτσι και στη ζωή. Όταν βιώνεις μια δύσκολη κατάσταση εστίασε στο τι είναι σταθερό στη ζωή σου. Από που μπορείς να πιαστείς; Από που μπορείς να πάρεις δύναμη; Ουσιαστική ή ψυχική; Ποιοι είναι οι σταθεροί άνθρωποι στη ζωή σου; Ποιες είναι οι σταθερές αξίες σου; Αν ανατρέξεις σε αυτές θα μπορέσεις να περάσεις την τρικυμία. Ίσως ακόμα και κάτι μακρινό που δε θα το κοιτούσες παλιότερα. Όπως εγώ δε θα κοίταζα εύκολα τον ουρανό για να ηρεμήσω. Ίσως οι φίλοι σου, οι γονείς σου, τα παιδιά σου, η δουλειά σου. Ίσως οι αξίες σου για προσφορά ή δημιουργία. Κάτι σταθερό που να σου δώσει δύναμη μέσα στην αναταραχή που περνάς. Εστίασε εκεί και θα είναι πιο εύκολο να σταθεροποιηθείς ψυχικά.
Μάθημα: Στην ψυχική σου φουρτούνα βρες μια σταθερή αξία ή σταθερά πρόσωπα από όπου να αντλήσεις δύναμη.

4. Η δυσκολία είναι υποχρεωτική. Η ταλαιπωρία είναι κατ’ επιλογήν.
Είχα πλέον ηρεμήσει αρκετά. Το ταξίδι συνέχιζε αλλά εγώ ήμουν κυρίαρχος και πάλι του εαυτού μου. Κοίταζα τα σύννεφα και τα παρατηρούσα. Κάπου - κάπου όμως το μυαλό μου ξέφευγε. Όταν ερχόταν ένα πολύ μεγάλο κύμα και κοπανιόμασταν άρχισα πάλι να εστιάζω στην κίνηση και ένιωθα και πάλι δυσφορία. Τότε θυμήθηκα ένα άλλο κόλπο. Ξανακοίταζα τα σύννεφα αλλά επίτηδες άρχισα να σκέφτομαι άσχετα πράγματα. Οτιδήποτε άλλο εκτός της θαλασσοταραχής. Ήξερα ότι σε δυο ώρες αυτό θα τελειώσει. Δεν μπορούσα να κάνω τίποτα γι αυτό. Πώς θα επέλεγα να περάσω αυτές τις δυο ώρες; Πώς θα τις περνούσα όσο πιο ανώδυνα μπορούσα; Οι άσχετες σκέψεις σε συνδυασμό με τα σύννεφα με βοήθησαν να ξεχαστώ εντελώς ακόμα και αν που και που μια ισχυρή ανατάραξη με επανέφερε.
Έτσι και στη ζωή. Αν βιώνεις κάτι για το οποίο δεν μπορείς να κάνεις κάτι, (μια ασθένεια, ένα αντίστοιχο ταξίδι, μια σωματική ταλαιπωρία) τότε το μόνο που σου μένει να κάνεις είναι να στρέψεις την προσοχή σου κάπου αλλού. Όσο σκέφτεσαι ότι υποφέρεις, τόσο θα υποφέρεις περισσότερο. Μπορείς να το δοκιμάσεις και τώρα. Αν χτυπήσεις κάπου τον εαυτό σου και μετά αρχίσεις να παρατηρείς κάτι άλλο με προσοχή, νιώθεις πολύ λιγότερο τον πόνο από ό,τι αν κοιτάζεις ή αν εστιάζεις στο σημείο που χτύπησες. Καλά δε χρειάζεται να το δοκιμάσεις αν δε θέλεις. Ισχύει όμως. Αν βέβαια μπορείς να κάνεις κάτι για την κατάστασή σου, τότε σαφώς να το κάνεις. Όπως στο μάθημα 3!
Η δυσκολία που περνάς είναι υποχρεωτική. Το να υποφέρεις όμως είναι επιλογή.
Όπως είχε πει και ο Βίκτορ Φρανκλ, ο οποίος ήταν κλεισμένος στα Γερμανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης στον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, “μπορεί να ελέγχουν το σώμα μας και ό,τι μας συμβαίνει, αλλά δεν ελέγχουν το πώς αντιδρούμε σε αυτό που μας συμβαίνει“. Ανάλογα το που θα εστιάσεις θα βιώσεις και το αντίστοιχο συναίσθημα.
Μάθημα: Το ότι δεν μπορείς να αποφύγεις κάτι δε σημαίνει ότι αναγκαστικά χρειάζεται και να υποφέρεις από αυτό. Δοκίμασε να στρέψεις αλλού την προσοχή σου. (Δύσκολο το ξέρω).

Bonus: Είμαστε όλοι εν δυνάμει φιλόσοφοι!
Αυτό που μου συνέβη εκείνη τη μέρα, έχει συμβεί σε όλους σας είμαι σίγουρος. Ίσως όχι το να είστε σε μια δίωρη ταραχώδη διαδρομή στον Ειρηνικό Ωκεανό, αλλά το να περάσετε μια πολύ μεγάλη ταλαιπωρία. Το μόνο που έκανα διαφορετικό εγώ ήταν να παρατηρήσω τι μου συνέβαινε και να αναλογιστώ τι θα μπορούσα να κάνω. Παρατήρησα το μυαλό μου δηλαδή.
Δυστυχώς ζούμε σε μια κοινωνία όπου υπάρχει μια εκφοβιστική ακαδημαϊκή κουλτούρα που μας υπαγορεύει ότι είναι πιο σημαντικό να μελετάμε τα βιβλία των «μεγάλων» μυαλών (Πλάτωνας, Σωκράτης, Νίτσε, Steven Hawking, Einstein, κλπ) πολύ πριν αρχίσουμε να μελετάμε το δικό μας μυαλό…
Κι όμως υπήρχε ένας Γάλλος φιλόσοφος, ο οποίος ήταν ενάντια στους άλλους φιλοσόφους κατά κάποιο τρόπο. Σχολίαζε την επιτηδευμένη γλώσσα που χρησιμοποιούσαν και συνήθιζε να μιλάει για πράγματα όπως η αντρική ανικανότητα, για το πόσο μυρίζει το σώμα μας και άλλα μικρά και καθημερινά πράγματα, ενώ ταυτόχρονα παρέμενε ένας εξαίρετος ακαδημαϊκός.
Ο Michel de Montaigne έλεγε ότι μπορούμε όλοι να κάνουμε σοφές σκέψεις αν σταματήσουμε να θεωρούμε τον εαυτό μας ανίκανο να τις κάνει. Δεν έχει σημασία αν δεν είμαστε ο Αριστοτέλης ή ο Σαρτρ. Ολόκληρη η φιλοσοφία του κόσμου χωράει και στο πιο απλό σπίτι, κατά την άποψη του Montaigne. Αρκεί να δώσουμε λίγο χρόνο να παρατηρήσουμε τις σκέψεις μας και να τις πάρουμε σοβαρά. Ήταν ένας ανθρώπινος και μη εξεζητημένος διανοούμενος που διέφερε από τους σοβαροφανείς ακαδημαϊκούς του 16ου αιώνα. Και δυστυχώς τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει και τόσο από τότε.
Bonus Μάθημα: Δώσε σημασία σε όσα σκέφτεσαι και βιώνεις. Έχουν πολλά να σου διδάξουν αλλά, γιατί όχι, και να μας διδάξουν αν τα μοιραστείς!

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Ζούμε σε μια εποχή όπου καλούμαστε διαρκώς να θέτουμε στόχους και να προσπαθούμε να τους πετύχουμε. Καλούμαστε να βρούμε το όνειρό μας και μετά να το πραγματοποιήσουμε. Επαγγέλματα όπως αυτό του Life Coach, γνωρίζουν άνθηση καθώς εξειδικεύονται στο να διδάσκουν χρήσιμες τεχνικές, οι οποίες μας βοηθάνε να μείνουμε κινητοποιημένοι και να εκπληρώσουμε τις επιθυμίες μας.
Όλα αυτά ακούγονται πολύ ωραία. Τελικά όμως, μας κάνει η επίτευξη των στόχων μας πιο ευτυχισμένους; Η απάντηση είναι: Είναι πιο περίπλοκο

Το ταξίδι όχι η Ιθάκη

Οι έρευνες δείχνουν πως αυτό που καθορίζει το πόσο ευτυχισμένοι νιώθουμε είναι η πορεία για την επίτευξη του στόχου και όχι το τελικό αποτέλεσμα.
Αν απολαμβάνουμε την προσπάθεια τότε θα αντλήσουμε και μεγάλη ικανοποίηση από την όλη διαδικασία ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ από το αν θα επιτύχουμε το στόχο μας (μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις είναι καλύτερα να μην τα καταφέρνουμε καν…)
Ένας ηθοποιός περνάει πολύ πιο ευτυχισμένα τη ζωή του αν αγαπάει τη δουλειά του. Αν του αρέσει αυτό που κάνει θα βιώνει μεγαλύτερη ευτυχία από όση θα νιώσει αν κερδίσει το Όσκαρ.
Σε τυπικές έρευνες (Οι μύθοι της Ευτυχίας, Sonja Lyubomirksy, Εκδόσεις Αλκυών) όταν ερωτήθηκαν άτομα για το πόσο διήρκεσε η αύξηση της ευτυχίας τους μετά από την απονομή ενός βραβείου, οι περισσότεροι απάντησαν κάτι σαν: «Μία μέρα». Το χάρηκαν για μια μέρα και μετά η ζωή συνεχίστηκε. Αντιθέτως, η προσπάθεια για την επίτευξη του στόχου κρατάει πολύ περισσότερο.
Έτσι αν την απολαμβάνουμε θα νιώθουμε χαρά και ικανοποίηση μόνο και μόνο επιδιώκοντας το στόχο μας ή δουλεύοντας γι αυτόν.

Το ταξίδι μας κάνει καλύτερους!

Κατά τη διαδικασία επίτευξης των στόχων μας είναι πολύ πιθανό να μας δοθεί η ευκαιρία να αναπτύξουμε τις δυνατότητές μας. Να αποκτήσουμε νέες εμπειρίες, να κοινωνικοποιηθούμε, να διευρύνουμε τους ορίζοντές μας, να μάθουμε και να αγωνιστούμε.
Η διαρκής ενασχόληση με το στόχο μας, μπορεί να συνοδεύεται από συνεχόμενες προκλήσεις και την ικανοποίηση που θα λαμβάνουμε όταν θα τις ξεπερνάμε.
Ο άνθρωπος έχει μια έμφυτη ανάγκη για να αντιμετωπίζει προκλήσεις και να χρησιμοποιεί τις δυνατότητές του στο μέγιστο, σύμφωνα με ορισμένους επιστήμονες, έτσι παίρνει διαρκώς μικρές δόσεις ευτυχίας όσο προσπαθεί να φτάσει στο τελικό αποτέλεσμα.
Ας πάρουμε το παράδειγμα κάποιου ο οποίος σπούδασε ένα αντικείμενο που του άρεσε. Αν συγκρίναμε την ευτυχία του κατά την αποφοίτηση με την ευτυχία που άντλησε κατά τη διάρκεια των σπουδών του, είναι εύκολο να καταλάβουμε πόσο μεγαλύτερη βαρύτητα έχει το να έχει περάσει τέσσερα ενδιαφέροντα χρόνια γεμάτα γνώσεις και εμπειρίες. Ακόμα και αν δεν πάρει το πτυχίο στο τέλος, τόσο οι γνώσεις που αποκόμισε όσο και οι εμπειρίες της φοιτητικής ζωής, τα άτομα που γνώρισε, τα νέα περιβάλλοντα μέσα στα οποία βρέθηκε αλλά και οι προκλήσεις που κλήθηκε να αντιμετωπίσει θα τον έχουν κάνει πολύ πλουσιότερο σαν άνθρωπο.
Η προσπάθεια για την επίτευξη ενός στόχου επίσης μπορεί να δώσει δομή, νόημα και σκοπό στην καθημερινότητά μας. Δημιουργεί υποχρεώσεις και ασχολίες και μπορεί να αναπτύξει περαιτέρω τον κοινωνικό μας περίγυρο.
Η αίσθηση σκοπού είναι πολύ σημαντική για την ευτυχία κάθε ατόμου. Έτσι δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η τελική επίτευξη ενός στόχου, ενώ είναι το θεμιτό αποτέλεσμα, ταυτόχρονα προκαλεί μια αποκλιμάκωση της δημιουργικής έντασης που ο δρόμος προς το αποτέλεσμα είχε επιφέρει. Άλλες φορές μπορεί να επιφέρει κορεσμό, ακόμα και απογοήτευση.

Βρες ένα στόχο
Γι αυτό βρες ένα στόχο τον οποίο θα ήθελες να εκπληρώσεις και μην αναλώνεσαι στο αν θα τα καταφέρεις. Αρκεί να απολαμβάνεις την προσπάθεια που απαιτείται να καταβάλλεις.
Αν μάλιστα ο στόχος αυτός είναι ρεαλιστικός, αυθεντικός, μη υλιστικός και δεν επηρεάζει άλλες πτυχές της ζωής σου (πχ. να μάθεις να παίζεις καλά πιάνο, να μαγειρεύεις, να αθλείσαι τρεις φορές τη βδομάδα, να γίνεις πολύ καλός πωλητής στον τομέα που σου αρέσει) τότε αυξάνονται ακόμα περισσότερο οι πιθανότητες να αντλήσεις ευτυχία από αυτόν.
Ιδιαίτερη σημασία έχει όμως να μην είσαι προσκολλημένος στο αποτέλεσμα. Να μην προσδοκάς να πάει το εγχείρημά σου σύμφωνα με το αρχικό σου σχέδιο. Να είσαι ευέλικτος και ανοικτός στην εμπειρία. Διαφορετικά είναι πιθανό να βιώσεις την απογοήτευση που οι υψηλές προσδοκίες μπορούν να επιφέρουν.
Αν θέλεις να γίνεις ευτυχισμένος μη βάλεις την ευτυχία σαν σκοπό σου. Μπορεί η επιδίωξη της ευτυχίας να είναι δικαίωμα του καθενός, όμως τελικά το μυστικό φαίνεται πως είναι στην ευτυχία της επιδίωξης!

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός - Συγγραφέας – CoachΘετικήςΨυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Η μοναξιά μπορεί να είναι και η ασθένεια της εποχής μας. Ζούμε στην πιο δικτυωμένη εποχή στην ιστορία της ανθρωπότητας και ταυτόχρονα πιθανώς στην πιο μοναχική. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Τι σε κάνει και νιώθεις τόσο μόνος;
«Δε με καταλαβαίνουν οι άλλοι» θα πεις. «Δεν μπορώ να μιλήσω σε έναν άνθρωπο και να του πω πώς νιώθω». Ίσως φοβάσαι ότι αν μιλήσεις ανοικτά θα σε παρεξηγήσουν.
«Τι περίεργο άτομο ο τύπος», ήδη τους ακούς να λένε.
Όλοι τα έχουν βρει μεταξύ τους και μόνο εσύ νιώθεις στην απ’έξω. Ναι εντάξει, έχεις κι εσύ κάποιους γνωστούς. Αλλά όχι φίλους πραγματικούς.
Τι σε σταματάει από το να νιώσεις τη χαρά της ανθρώπινης σύνδεσης;
Μήπως φοβάσαι να μη σε κρίνουν; Τι θα έλεγαν άραγε οι άλλοι αν γνώριζαν τι συμβαίνει μέσα στο κεφάλι σου;
«Και πώς να μην το φοβάμαι;» θα μου πεις. «Τέτοιο άτομο σαν κι εμένα δεν πρέπει να έχει ξαναβγεί. Είμαι δύσκολη περίπτωση. Αν ήξερες τι σκεφτόμουν δε θα το θεωρούσες τόσο απλό το να μιλήσω σε κάποιον. Που να τα πω όλα αυτά...»
Η παγίδα
Αν σκέφτεσαι με αυτόν τον τρόπο πέφτεις στην πιο συνηθισμένη παγίδα των ανθρωπίνων σχέσεων. Η παγίδα ονομάζεται ψυχολογική ασυμμετρία.
Γνωρίζεις τον εαυτό σου πάρα πολύ καλά. Ζεις μέσα στο μυαλό σου 16 ώρες την ημέρα (αν υποθέσουμε πως κοιμάσαι 8 ώρες το 24ωρο).
Γνωρίζεις πότε φοβάσαι, γνωρίζεις τις σκέψεις που κάνεις να χαλάσεις την ευτυχία κάποιου, τις κρυφές (ή όχι και τόσο) ευχές σου να πάθει κάποιος άλλος κακό, τη ζήλια σου, ξέρεις πόσο ντρέπεσαι να μιλήσεις σε αγνώστους και πόσο άχρηστος νιώθεις όταν μιλάς με άλλους πιο φτασμένους από σένα.
Έχεις πλήρη επίγνωση της ανασφάλειάς σου στο να υπερασπιστείς τις απόψεις σου ή στο να τις υπερασπιστείς χωρίς να προκαλέσεις ένα καβγά. Γνωρίζεις πόσο ντρέπεσαι όταν σε κοιτάζουν οι άλλοι και νιώθεις το φόβο ότι θα ανακαλύψουν πως είσαι μια απάτη στη δουλειά σου και θα σε διώξουν.
Νιώθεις συχνά ανεπαρκής. Δειλός που θέλεις να παρατήσεις τη σχέση σου ή τη δουλειά σου και δεν έχεις τα κότσια να το κάνεις και είσαι μπουχτισμένος με τη ζωή που ζεις.
Που να τα πεις όλα αυτά και να μη σε περάσουν για τρελό; Ποιος να θέλει να κάνει παρέα με έναν άνθρωπο σαν κι εσένα.
Η ψυχολογική ασυμμετρία προτάσσει ότι ενώ ξέρεις τόσα πολλά πράγματα για τον δικό σου εσωτερικό κόσμο, ταυτόχρονα ξέρεις πάρα πολύ λίγα για τον εσωτερικό κόσμο των άλλων. Συγκεκριμένα, ξέρεις μόνο ό,τι εκείνοι επιλέγουν να δείξουν. Και (δυστυχώς) κανείς δεν δείχνει τις αδύναμες πλευρές του. Όλοι δείχνουμε συγκροτημένοι και σταθεροί προς τα έξω αν και η πραγματικότητα είναι πως οι περισσότεροι συνήθως μετά βίας την παλεύουμε εσωτερικά. Γιατί απλά αυτό σημαίνει το να είσαι άνθρωπος. Είναι το φυσιολογικό.
Θέλει θάρρος;
Αν μιλήσεις ανοικτά για όσα σε προβληματίζουν θα δεις πόσο εύκολα οι άνθρωποι θα έρθουν γύρω σου. Το να συζητάς για αυτά που σε προβληματίζουν ίσως είναι η καλύτερη στρατηγική για να σε συμπαθήσουν οι άλλοι.
«Και που να το βρω το θάρρος να μιλήσω;» θα μου πεις.
Δε χρειάζεται θάρρος, γνώση χρειάζεται. Η γνώση είναι δύναμη, όπως λέω συνέχεια στο βιβλίο μου. Εν προκειμένω, χρειάζεται η γνώση ότι ο φόβος του ότι θα σε κρίνουν οι άλλοι βασίζεται στην ασύμμετρη πληροφόρηση που έχεις για τους ανθρώπους. Και εκείνοι, όπως κι εσύ, είναι κατά βάση μόνοι τους και περιμένουν πώς και πώς κάποιον να έρθει να τους ανοιχτεί και να ανοιχτούν κι εκείνοι. Διψούν για μια κουβέντα, όπως κι εσύ. Για μια ευκαιρία για πραγματική σύνδεση.
Θα ήταν ευγνώμονες για μια ειλικρινή συζήτηση για τις δυσκολίες της ζωής σου. Γιατί τις ίδιες δυσκολίες βιώνουν κι εκείνοι. Κι αν όχι ακριβώς τις ίδιες τότε σίγουρα βιώνουν δυσκολίες για τις οποίες ντρέπονται αλλά λαχταρούν να μιλήσουν. Ανακούφισέ τους και ανακουφίσου κι εσύ.
Χαρά μοιρασμένη δυο φορές χαρά και λύπη μοιρασμένη μισή λύπη.
Συμπέρασμα
Η σύνδεση με τους άλλους ανθρώπους είναι ο σημαντικότερος παράγοντας ευτυχίας. Μην αφήνεις μια παρεξήγηση να σου τη στερεί. Όταν νιώθεις μόνος, τότε ίσως στην πραγματικότητα να μην είσαι μόνος αλλά πολύ κακώς πληροφορημένος. Δεν ξέρεις τι συμβαίνει στον εσωτερικό κόσμο των άλλων ανθρώπων ενώ ξέρεις από πρώτο χέρι τι συμβαίνει στον δικό σου. Βγες από τη μοναξιά στην οποία οι φυσιολογικοί, μα αβάσιμοι, φόβοι σου σε εγκλωβίζουν μέσω της γνώσης και νιώσε τη δύναμη της σύνδεσης.
Οι άνθρωποι γύρω σου φοβούνται όπως κι εσύ να σου μιλήσουν. Αν τους μιλήσεις όχι μόνο δε θα σε κρίνουν, αλλά θα τους λυτρώσεις.
Και θα λυτρωθείς κι εσύ

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Η παγίδα στην οποία μόνοι τους πέφτουν οι δυνατοί άνθρωποι.
Στα επόμενα 5 λεπτά θα μάθεις:
- Τι είναι ο "πύργος των δυνατών" και πώς μας φυλακίζει.
- Γιατί δεν λέμε ποτέ "μπράβο" σε αυτόν που δέχεται βοήθεια.
Σε κάθε παρέα υπάρχουν οι άνθρωποι που ξέρεις ότι μπορείς να βασιστείς πάνω τους. Είναι εκείνοι που θα σε στηρίξουν στα δύσκολα. Σε αυτούς θα τρέξεις όταν χρειαστείς μια συμβουλή και θα έχουν πάντα κάτι χρήσιμο να σου πουν.
Είναι οι άνθρωποι που φαίνεται να τα καταφέρνουν στη ζωή, παρά τις αναποδιές που τους έρχονται και συνεχίζουν να κοιτούν μπροστά. Αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και αποπνέουν δύναμη και σιγουριά.
Απολαμβάνουν τον ρόλο αυτό, η αλήθεια είναι. Το ρόλο του «δυνατού» στις σχέσεις τους. Τους αρέσει το πώς τους αντιλαμβάνονται οι άλλοι και ο θαυμασμός που εισπράττουν. Στο κάτω - κάτω σε ποιον δεν αρέσει να τον θαυμάζουν;
Η παγίδα στην οποία πέφτουν οι “δυνατοί”
Έτσι όμως πέφτουν στη μεγαλύτερη παγίδα. Πέφτουν στον λάκκο που μόνοι τους έχουν σκάψει. Ή μάλλον δεν σκάβουν το λάκκο τους, αλλά χτίζουν τον πύργο τους. Έναν πύργο ψηλό και απροσπέλαστο. Και μετά αυτο-φυλακίζονται εκεί μέσα. Αιχμάλωτοι της εικόνας τους. Της εικόνας που ασυνείδητα έχουν δημιουργήσει στους άλλους αλλά κυρίως στον εαυτό τους.
Από μικροί άκουγαν τη φράση: «Δεν έχεις ανάγκη εσύ» και συνεχίζουν να την ακούν ακόμα και τώρα. Τους τη δίνει στα νεύρα όταν τους το λες. Γιατί μέσα τους ξέρουν ότι κι εκείνοι έχουν ανάγκες. Το νιώθουν. Κάποιες στιγμές μάλιστα πολύ έντονα. Τους πιάνει το παράπονο τότε και αναρωτιούνται: «Γιατί κανείς δεν με βοηθάει εμένα; Γιατί να πρέπει πάντα εγώ να τα κάνω όλα; Γιατί να πρέπει πάντα εγώ να στηρίζω τους άλλους; Να είμαι εδώ για κάθε τους ανάγκη; Εμένα ποιος θα με φροντίσει επιτέλους;»
Ένα βαθύ κομμάτι τους λαχταρά τη φροντίδα. Ταυτόχρονα όμως το «δυνατό» κομμάτι τους την απεχθάνεται. Του είναι άγνωστη σαν έννοια. Έτσι την αποφεύγουν όσο μπορούν.
«Πώς είσαι, χρειάζεσαι τίποτα; Είσαι καλά;» θα τους ρωτήσει κάποιος αν κάτι τους συμβεί.
«Όχι, μωρέ εντάξει. Δεν είναι τίποτα. Θα περάσει. Ευχαριστώ. Μια χαρά είμαι» θα απαντήσουν.
Και έτσι έμμεσα απαγορεύουν στους άλλους να τους φροντίσουν. Δεν συνειδητοποιούν ότι η δική τους συμπεριφορά είναι καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση της στάσης των άλλων ανθρώπων. Νομίζουν ότι απλά οι γύρω τους δεν τους καταλαβαίνουν και δεν ασχολούνται μαζί τους. Ότι δεν μπορούν να τους φροντίσουν. Αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα όμως, είναι ότι για να τους φροντίσει κάποιος θα χρειαστεί να επιμείνει πάρα πολύ για να κάμψει τις εσωτερικές τους αντιστάσεις.
Κατά συνέπεια είναι συνήθως μόνοι. Συναισθηματικά μόνοι, γιατί κατά τα άλλα συχνά έχουν πολλούς ανθρώπους γύρω τους. Ανθρώπους οι οποίοι τους χρειάζονται. Ανθρώπους τους οποίους στηρίζουν, αλλά στους οποίους δεν μπορούν να στηριχτούν.
Το βασικό εμπόδιο
Στον ασυνείδητο κόσμο όλων εκείνων που έχουν μάθει να είναι δυνατοί, ένα μεγάλο μέρος της αυταξίας τους είναι επενδεδυμένο στο να είναι ισχυροί και ανεξάρτητοι. Στο να είναι ικανοί και αυτάρκεις. Έχουν μάθει να μπορούν και μόνοι τους και τους έχει εντυπωθεί από πολύ μικρή ηλικία η σημασία του να είσαι «δυνατός». Την έχουν υιοθετήσει σε ένα πολύ βαθύ, πυρηνικό επίπεδο.
Συνεπώς, αν κάποιος τους προσφέρει βοήθεια η ανακλαστική αντίδρασή τους θα είναι να πουν “όχι”. Εκείνη τη στιγμή νιώθουν ματαιωμένοι και άκυροι. Νιώθουν αδύναμοι δηλαδή όταν γίνονται δέκτες της φροντίδας κι αυτό δεν μπορεί να το διαχειριστεί εύκολα ο ψυχισμός τους. Ο ασυνείδητος κόσμος τους νομίζει ότι το να δεχτούν τη συνδρομή κάποιου του καθιστά άχρηστους αφού φαίνεται σαν να έχουν ανάγκη κάτι το οποίο δε θα έπρεπε κανονικά να χρειάζονται.
Είναι σαν να πηγαίνεις στο σπίτι ενός σεφ και να του πεις: «έλα να σου κάνω ένα παστίτσιο». Αν πας να τους φροντίσεις νομίζουν ότι υποχρεώνονται, ότι σου γίνονται βάρος. Και αυτό τους είναι αφόρητο. Δεν αντιλαμβάνονται τη χαρά που δίνουν σε εσένα όταν τους βοηθάς. Τη χαρά εκείνη δηλαδή που νιώθουν και οι ίδιοι όταν βοηθούν κάποιον. Υπάρχει ένα βαθύ θέλω τους το οποίο λέει ότι δεν αξίζουν την φροντίδα. Δεν την αξίζουν. «Πρέπει» να την κερδίσουν. «Πρέπει» να δώσουν για να πάρουν.
Κατά συνέπεια, θα λάβουν βοήθεια μόνο αν είναι η τελευταία τους επιλογή. Αν δηλαδή το σώμα ή το πνεύμα τους, τους έχει προδώσει.
Η συνειδητοποίηση
Αλήθεια ποια είναι τα μυστικά των δυνατών; Οι “δυνατοί” άνθρωποι είναι γνωστό ότι απολαμβάνουν πολύ να βοηθούν εκείνοι κι όχι να παίρνουν βοήθεια από τους άλλους. Είναι πολύ δοτικοί σαν χαρακτήρες γιατί το βαθύ θέλω τους υπαγορεύει ότι μόνο έτσι θα δικαιούνται την προσοχή και την αποδοχή των άλλων. Εδώ βρίσκεται και το κλειδί για να καταφέρουν να αφεθούν στην φροντίδα ενός άλλου. Να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είναι απαραίτητο να κερδίσουν την αποδοχή. Μπορεί κάποιος να τους αποδέχεται μόνο επειδή είναι αυτοί που είναι. Δικαιούνται τη φροντίδα όπως και όλοι οι άνθρωποι. Είναι κι εκείνοι άνθρωποι όπως όλοι οι άλλοι. Να καταλάβουν δηλαδή ότι είναι εντάξει να δεχτούν και τις πιο ανθρώπινες πλευρές τους που όλοι έχουμε και ότι δεν χρειάζεται να είναι σε όλα τέλειοι.
Μια ενδιαφέρουσα πρόταση είναι: Καθώς είναι δοτικοί, ας αναλογιστούν το πόση χαρά παίρνουν οι ίδιοι όταν βοηθούν κάποιον. Την ίδια χαρά δίνουν και στους άλλους όταν αφήνονται να βοηθηθούν. Αν αρχικά τους είναι δύσκολο να δεχτούν φροντίδα με εσωτερικά κίνητρα, ας το κάνουν για τους άλλους. Με γνώμονα να κάνουν τους άλλους χαρούμενους. Δεν πειράζει. Εφόσον καταχωρηθεί στη μνήμη τους το βίωμα ότι είναι «εντάξει» να σε φροντίζουν ο δρόμος για να μάθουν να παίρνουν φροντίδα μπορεί να ανοίξει. Η αρχή έχει μεγάλη σημασία.
Η πρόκληση
Η αποδοχή ότι αξίζουν τη φροντίδα δεν είναι απλή υπόθεση για τους “δυνατούς” όμως. Στο μυαλό τους, το να δεχτούν περιποίηση είναι βαμμένο με μελανά χρώματα.
Δυστυχώς η κοινωνία ενισχύει τα πιστεύω τους. Ο «δυνατός» άνθρωπος θεωρείται επιτυχημένος και ένα πρότυπο προς μίμηση. Δεν ακούμε ποτέ να λένε “μπράβο” σε αυτόν που πήρε βοήθεια αλλά σε αυτόν που έδωσε. Διαβάζουμε να λένε “μπράβο” σε αυτόν που ακόμα και στα δύσκολα αντέχει, είναι ψύχραιμος, μπορεί και χαμογελάει και όχι σε αυτόν που φυσιολογικά ξεσπάει και κλαίει.
Ο αγώνας αυτών των ανθρώπων, λοιπόν, είναι διπλά δύσκολος. Χρειάζεται να υπερνικήσουν την εσωτερική τους αποστροφή προς την αδυναμία και ταυτόχρονα να απαρνηθούν τη γλύκα που τους δίνει η κοινωνική αποδοχή την οποία η «δύναμή» τους εξασφαλίζει. Με λίγα λόγια έχουν ασυνείδητα στηρίξει τον κόσμο τους σε μια ψευδαίσθηση «παντοδυναμίας» και είναι εξαιρετικά δύσκολο ψυχικά να την εγκαταλείψουν.
Φαντάζει όμορφος ο ψηλός πύργος τους, όμως είναι και πολύ μοναχικός. Ο μόνος τρόπος να παίξουν με τα άλλα παιδιά είναι να κατέβουν κάτω στην αυλή και να τα συναντήσουν. Να έρθουν στο ίδιο επίπεδο με εκείνα.
Αν σου αρέσει να είσαι "δυνατός"
Αν πάντως σου αρέσει να είσαι "δυνατός", μετά από όσα διάβασες αναρωτήσου πόση δύναμη θα χρειαστείς για να βρεις τους βοηθούς γύρω σου. Πόσο κουράγιο θα χρειαστείς για να αφεθείς να σε φροντίσουν. Πόσο πιο όμορφη θα είναι η ζωή σου αν απαλλαχθείς από το βάρος της «δυνατής» εικόνας σου. Και πάνω από όλα να καταλάβεις αυτό: Το αξίζεις!

 

Δημήτρης Φλαμούρης Ph.D.
(Μαθηματικός – Θετικός Ψυχολόγος- Συγγραφέας)

Οι άνθρωποι αποφεύγουμε τη στεναχώρια όπως ο διάολος το λιβάνι. Πόσο μας βοηθάει αυτή μας η στάση; Μήπως τελικά το να πιστεύουμε ότι πρέπει να μη στεναχωριόμαστε μας κάνει το χειρότερο κακό;
Καθόμουν με τη σύντροφό μου μια μέρα και συζητούσαμε. Ήταν στεναχωρημένη για ένα προσωπικό της θέμα. Αφού το συζητήσαμε αρκετά πρότεινα να κάνουμε κάτι ευχάριστο για να αλλάξει το κλίμα.
«Δε θέλω να νιώσω καλύτερα» μου είπε. «Κάτι με ενοχλεί και πρέπει να το βιώσω για να βρω τι είναι. Πρέπει να νιώσω τη δυσκολία για να βρω τη δύναμη να κάνω κάτι γι αυτό.»
Είχε απόλυτο δίκιο. Την άφησα να στεναχωριέται.
Συχνά όταν κάποιος δικός μας άνθρωπος στεναχωριέται ή όταν είμαστε εμείς στεναχωρημένοι προσπαθούμε να κάνουμε κάτι για να αποσπάσουμε την προσοχή μας ή για να αποφύγουμε το δυσάρεστο συναίσθημα.
«Μην κάνεις έτσι θα περάσει»
«Έλα να κάνουμε κάτι να σου φτιάξει το κέφι»
«Δεν είναι τίποτα»
«Κρίμα είναι να στεναχωριέσαι»
Τα λέμε στους άλλους και τα λένε και οι άλλοι σε μας. Ο βασικός λόγος που γίνεται αυτό είναι ότι νιώθουμε άσχημα να νιώθουμε άσχημα. Είναι άβολο να στεναχωριέται κάποιος. Όλοι γύρω του βιώνουν μια δυσφορία.

Η δαιμονοποίηση των αρνητικών συναισθημάτων
Βρέθηκα σε ένα γκρουπ ανθρώπων που συζητούσαν για τα γραπτά ενός Αργεντινού συγγραφέα ο οποίος μοιραζόταν διάφορες σκέψεις για τους λόγους που υπάρχει η οδύνη στους ανθρώπους και πώς να την αποφύγουμε.
Εκείνη τη στιγμή σκέφτηκα: «Τι κρίμα. Πόσο απάνθρωπο να προσπαθείς να εξαλείψεις τη στεναχώρια. Ο βασικότερος λόγος που μας δυσκολεύει η στεναχώρια είναι επειδή πιστεύουμε ότι δε θα έπρεπε να στεναχωριόμαστε»
Κι όμως είναι τόσο φυσιολογικό. Είναι αδύνατον να μη στεναχωριόμαστε. Είναι αδύνατον να μη νιώθουμε άσχημα κάποιες φορές. Ας μην το κάνουμε χειρότερο με το να λογοκρίνουμε τα πολύ ανθρώπινα αυτά συναισθήματα. Είναι σαν να θέλεις να μην πεινάς ή να μην διψάς. Απλά δε γίνεται.
Αν όμως πιστεύουμε ότι δεν πρέπει να στεναχωριόμαστε τότε θα νιώθουμε ακόμα χειρότερα όταν φυσιολογικά συμβαίνει.
Συχνά το να στεναχωρηθούμε είναι ο μόνος δρόμος για να αλλάξουμε. Είναι ο μόνος τρόπος για να αναλάβουμε δράση. Όταν μια κατάσταση μας στεναχωρεί αλλά κάπως καταφέρνουμε και την παλεύουμε τότε το πράγμα κάπως κυλάει. Η κατάσταση δεν φτάνει στο απροχώρητο και η ζωή μας παραμένει η ίδια. Δεν κάνουμε το μπαμ.
Οι πιο πολλοί από εμάς είμαστε πολύ καλοί στο να είμαστε δυνατοί. Στο να αντέχουμε. Και νομίζουμε ότι είναι και προτέρημα. Η βασική συνέπεια βέβαια της δύναμής μας είναι να μην κάνουμε καμία αλλαγή και να συνεχίσουμε να ζούμε την ίδια δυσάρεστη κατάσταση. Επειδή κάπως τα καταφέρνουμε.

Η δύναμη της στεναχώριας
Όταν προσπαθούμε να φτιάξουμε το κέφι το δικό μας ή των άλλων τότε ο στεναχωρημένος άνθρωπος δεν πιάνει ποτέ πάτο. Αυτό σημαίνει ότι δε βιώνει την αίσθηση κινητοποίησης που σου δίνει ο πάτος. Την ψυχική κατάσταση που επέρχεται όταν ο πόνος της κατάστασης γίνεται ισχυρότερος από ό,τι σε κρατάει από το να πάρεις δράση για να την αλλάξεις. Όταν όλα όσα σε σταματούσαν από το να κάνεις το επόμενο βήμα απλά καταρρέουν.
Όταν πονάς πολύ που σε χώρισε και αποφασίζεις να κάψεις επιτέλους όλες τις φωτογραφίες και να προχωρήσεις.
Όταν ξεχειλίζει το ποτήρι με τη δουλειά σου και αποφασίζεις να παραιτηθείς για να βρεις κάτι καινούριο νικώντας την ανασφάλειά σου.
Όταν δεν πάει άλλο πια με την τελειωμένη σχέση σου και αποφασίζεις να την παρατήσεις κι ας φοβάσαι που θα μείνεις μόνος.
Όταν δεν μπορείς να αντέξεις άλλη προσβολή από τον φίλο σου και αποφασίζεις να τον αντιμετωπίσεις κι ό,τι θέλει ας γίνει.
Αν δεν έχεις πονέσει πολύ, αν δεν έχεις νιώσει τη στεναχώρια απλά θα διαιωνίσεις την κατάσταση που σε δυσκολεύει. Γιατί δεν υπάρχει ικανό ψυχικό κίνητρο. Κάπως τα μπαλώνεις και τα καταφέρνεις. Δυστυχώς.
Γιατί δεν εκμεταλλεύεσαι την γιγαντιαία δύναμη της μεγάλης στεναχώριας. Δε γεύεσαι την απελευθερωτική επήρεια του βαθύ πόνου.

Σαν το γυμναστήριο
Θα μου πείτε τώρα τι πρέπει να γίνει; Πώς να σου αρέσει το να στεναχωριέσαι;
Μπορεί να μη σου αρέσει αλλά είναι σημαντικό να μην το απεχθάνεσαι. Μπορείς να φτάσεις να το δεις πολύ πιο θετικά αν αναλογιστείς την κρυφή του δύναμη.
Σκεφτείτε το σαν να πηγαίνεις στο γυμναστήριο. Πιθανώς δε σου αρέσει το ότι κουράζεσαι, αλλά το περιμένεις. Είναι φυσιολογικό. Δε τσατίζεσαι που κουράστηκες. Μερικές φορές μάλιστα μπορεί και να το χαρείς αν γίνεις λιώμα γιατί θα νιώσεις ότι τα έδωσες όλα εκείνη τη μέρα. Θα νιώσεις ότι έκανες μεγάλη πρόοδο.
Αυτό ήταν που προσπαθούσε να μου πει και η σύντροφός μου. «Άσε με να στεναχωρηθώ. Άσε με να το νιώσω. Για να καταφέρω να ταρακουνηθώ και να κάνω κι εγώ τη δική μου πρόοδο.»
Την ευχαριστώ για το μάθημα

 εικόνα 2

Γράφει ο : Δημήτρης Φλαμούρης (Μαθηματικός, Ψυχολόγος, Συγγραφέας)

Όλοι γνωρίζουμε ανθρώπους οι οποίοι με τη συμπεριφορά τους μας κάνουν τη ζωή δύσκολη. Ένα στριμμένο αφεντικό, ένας δύσκολος σύζυγος, μια αυταρχική γυναίκα, ένας νευρικός υπάλληλος, ή ένας ανυπόφορος γείτονας.
Εκνευριζόμαστε όταν το άτομο δίπλα μας μιλάει δυνατά στο κινητό ή κορνάρει το αυτοκίνητο πίσω μας.
Γιατί εκνευριζόμαστε τόσο εύκολα και πώς μπορούμε να παραμείνουμε ήρεμοι στις κρίσιμες στιγμές;

Τα κίνητρα
Ο βασικός λόγος που τέτοιου είδους συμπεριφορές μας θυμώνουν είναι η ερμηνεία που κάνουμε για τα κίνητρα πίσω από αυτές.
Στη νομική υπάρχει σαφής διάκριση ανάμεσα σε ένα φόνο εξ αμελείας και ένα φόνο εκ προθέσεως. Και στις δυο περιπτώσεις το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Ένα πτώμα. Όμως όλοι αναγνωρίζουμε ότι πρέπει να είμαστε πιο ελαστικοί ως προς την ποινή για τα εγκλήματα εξ αμελείας.
Το ίδιο ακριβώς κάνουμε όταν ένα μωρό ή ένα μικρό παιδάκι συμπεριφέρεται με τρόπους οι οποίοι θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν εκνευριστικοί. Όταν πετάει κάτω το πιάτο με το φαγητό ή όταν ρίχνει επάνω μας την πορτοκαλάδα ή όταν αρχίζει και κλαίει δυνατά στη μέση της νύχτας.
Εκείνη τη στιγμή θα είμαστε ιδιαίτερα γενναιόδωροι με την ερμηνεία μας θα πούμε ότι ίσως πονάει το δοντάκι του, ή είναι κουρασμένο.
Δε θα το πάρουμε προσωπικά.
Όταν όμως κάποιος από πίσω μας κορνάρει στο αμάξι τότε η ερμηνεία που δίνουμε είναι πολύ διαφορετική. «Θέλει να μας σπάσει τα νεύρα. Νομίζει ότι είμαι ανίκανος; Δε βλέπει ότι ο δρόμος είναι μπλοκαρισμένος;»
Όταν το δύσκολο αφεντικό βρει κάτι για να μας κάνει παρατήρηση στη δουλειά θα σκεφτούμε ότι «το κάνει για να με μειώσει».
Θα το πάρουμε προσωπικά.

Γιατί το παίρνουμε προσωπικά;
Γιατί όμως είμαστε τόσο έτοιμοι να το πάρουμε προσωπικά;
Η απάντηση είναι η σχέση που έχουμε με τον εαυτό μας.
Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε αρκετά χαμηλή αυτοπεποίθηση. Δεν αγαπάμε τον εαυτό μας και τόσο.
Έτσι, πιστεύουμε ότι αξίζουμε να είμαστε οι στόχοι αρνητικών συμπεριφορών. Σκεφτόμαστε πως είναι φυσιολογικό οι άλλοι να μας επιτίθενται. Ασυνείδητα, λοιπόν, ψάχνουμε γύρω μας διαρκώς για σημάδια ότι οι άλλοι μας φέρονται άσχημα, ώστε να επιβεβαιώσουμε την πεποίθησή μας αυτή.
Όταν πιστεύω ότι μου αξίζει να μου φέρονται άσχημα τότε κάθε ενοχλητική συμπεριφορά που ανιχνεύω γύρω μου θα την παίρνω προσωπικά. Εγώ ήμουν ο στόχος.
Τα νεύρα του υπαλλήλου είναι εξ αιτίας μου.
Ο γείτονας βάζει τη μουσική δυνατά για να μου τη σπάσει.
Το αφεντικό μου αλλάζει συνέχεια γνώμη για να με μπερδεύει και μου κάνει διαρκώς παρατηρήσεις επειδή είμαι άχρηστος.
Όλα έχουν να κάνουν με μένα επειδή κατά βάθος πιστεύω ότι παίρνω αυτό που μου αξίζει.
Η ερμηνεία είναι ξεκάθαρα προσωπική.

Η λύση της καρφίτσας
Ο Γάλλος φιλόσοφος Emile-Auguste Chartier, γνωστός ως Alain, επινόησε μια τεχνική για να μπορεί να παραμένει ήρεμος σε τέτοιες περιπτώσεις. Την τεχνική της καρφίτσας.
«Ποτέ μη λες ότι οι άνθρωποι είναι κακοί», είπε. «Χρειάζεται μόνο να ψάξεις για την καρφίτσα»
Αυτό που εννοούσε είναι πως χρειάζεται να ψάξεις για την αιτία που κάνει τον άνθρωπο απέναντί σου να συμπεριφέρεται με τον ενοχλητικό τρόπο. Η καθησυχαστική σκέψη είναι ότι υποφέρει εσωτερικά όταν είναι μόνος του, μακριά από τα μάτια των υπολοίπων.
Μπορεί να φαίνεται ήρεμο και συγκροτημένο σαν άτομο, μπορεί να μην παρουσιάζει στοιχεία ψυχολογικής ασθένειας, μπορεί να φαίνεται σαν να είναι ένα άτομο γεμάτο αυτοπεποίθηση όμως η καρφίτσα πρέπει να είναι εκεί. Κάπου μέσα τους και να τους ενοχλεί.
Αλλιώς δε θα συμπεριφέρονταν με αυτόν τον τρόπο.

Συμπόνοια
Όταν οι άλλοι μας τρελαίνουν πρέπει να φανταζόμαστε την ανησυχία, τη θλίψη, τη μοναξιά, την αναταραχή κάτω από την επιθετική τους επιφάνεια. Κάτι δικό τους, τους ταλαιπωρεί και τους βασανίζει.
Ας δείξουμε συμπόνια σε αυτούς που μας εκνευρίζουν και μας θυμώνουν, καθώς σίγουρα μέσα τους υποφέρουν. Δεν υπάρχει άλλη εξήγηση.
Αν αλλάξουμε οπτική τότε θα μεταλλαχθούν και τα συναισθήματά μας προς εκείνους .
Η ερμηνεία θα πάψει να είναι προσωπική.
Θα πάψουν να μας εκνευρίζουν.
Θα αρχίσουμε να… τους λυπόμαστε.

ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr