Displaying items by tag: ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΚΥΖΑΣ

του Ζαχαρία Κύζα

Ούτε ο κορωνοϊός, ούτε η πανδημία μπορούν να σταματήσουν τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να απειλεί και να προσπαθεί να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα, είτε στην κυπριακή ΑΟΖ με τους υδρογονάνθρακες , είτε στο Αιγαίο.
Τελευταία γίνεται πολλή φασαρία με το άνοιγμα της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου. Με εντολές από την Άγκυρα ο τουρκοκύπριος ηγέτης Ερσίν Τατάρ τινάζει στον αέρα οποιαδήποτε προσπάθεια γίνεται για αποκλιμάκωση και εξεύρεση λύσης για το Κυπριακό με το άνοιγμα της Αμμοχώστου. Η πόλη φάντασμα ,η πόλη που από τον Αύγουστο του 1974 με το τέλος του 2ου Αττίλα είναι κλειστή και υπό κατοχή, άνοιξε και γίνεται επισκέψιμη. Η Αμμόχωστος μοιάζει σαν μια σφαίρα καρφωμένη στην καρδιά της Κύπρου, έτσι για να μας θυμίζει την εγκληματική πολιτική της Τουρκίας, μα και τα μεγάλα και τραγικά λάθη μιας άλλης εποχής, και που είναι συνυφασμένη με την προδοτική πολιτική του Ιωαννίδη και της παρέας του. Ταυτόχρονα όμως αυτή η ανοικτή πληγή θυμίζει και την αδυναμία της διεθνούς κοινότητας να επιβάλει το δίκαιο. Μάλλον δείχνει πιο έντονα ότι οι μεγάλοι της γης έχουν πάντα επιλεκτική μνήμη και όταν πρέπει να ικανοποιήσουν το δίκαιο ενός λαού ,του οποίου η γη είναι υπό κατοχή ξένων στρατευμάτων , σκέφτονται περισσότερα τα δικά τους συμφέροντα παρά το δίκαιο των αιτημάτων.
Αν κάποιος πάει σήμερα στην Αμμόχωστο αυτό που βλέπει είναι πως τα πάντα έχουν μείνει σε εκείνον τον Αύγουστο του 1974. Κτίρια ετοιμόρροπα με μια βλάστηση που καλύπτει τα πάντα σβήνοντας τα όρια δρόμων και πεζοδρομίων και που μέσα από αυτή ξεπροβάλλουν σκόρπια σε διάφορα μέρη ο Δημοτικός κήπος με το Ελληνικό Γυμνάσιο Αμμοχώστου, και απέναντι του να βρίσκεται το Λύκειο Ελληνίδων. Λίγο πιο κάτω ο Άγιος Νικόλαος και η Αγία Ζώνη, η ΑΝΟΡΘΩΣΗ και το Εντελβαϊς , το ζαχαροπλαστείο των μαθητικών μας χρόνων, και ακόμα οι ακτές με τη χρυσή άμμο , είναι μόνο μερικά από αυτά που συνθέτουν το περιφραγμένο τμήμα της Αμμοχώστου.
Η Αμμόχωστος είναι μια νεκρή πόλη που περιμένει . Έχει μια σειρά από πλεονεκτήματα, κυρίως λόγω των φυσικών χαρακτηριστικών της με το ήπιο κλίμα και το μεγάλο παραλιακό μέτωπο αρκετών χιλιομέτρων εξαιρετικής ομορφιάς , το εύφορο της έδαφος, τους πορτοκαλεώνες και τα γιασεμιά κρεμασμένα στους κήπους των αυλών. Ακόμα η φυσική της θέση ενισχύεται γιατί είναι πολύ κοντά με τις χώρες της Ασίας και της Αφρικής αλλά και το αεροδρόμιο της Λάρνακας . Η ύπαρξη πολύ σημαντικών υποδομών στο λιμάνι της και η σύνδεση της με όλα μεγάλα αστικά κέντρα της Κύπρου , αλλά και η πλούσια ιστορία της την καθιστούν από όλες τις απόψεις μια ελκυστική πόλη με πολύ μεγάλο αρχαιολογικό και ιστορικό ενδιαφέρον .
Γιατί όμως όλη αυτή η εισαγωγή; Μα γιατί πριν από λίγε μέρες , στις 15 Νοεμβρίου είχαμε μια θλιβερή για μας επέτειο με την ανακήρυξη του ψευδοκράτους στα κατεχόμενα και έτσι μου έρχονται στο μυαλό όλα αυτά, και πολύ περισσότερο η Αμμόχωστος , η πόλη που τέλειωσα το Γυμνάσιο, η πόλη που μου θυμίζει τα μαθητικά μου χρόνια. Ας γυρίσουμε όμως το χρόνο λίγο πίσω για να δούμε τι έγινε από τότε.
Τρίτη, 15 Νοεμβρίου 1983. Σε μια τακτική συνέλευση της ΕΛΜΕ Δράμας, νεαρός καθηγητής τότε, άκουγα μαζί με άλλους συναδέλφους σε μια κατάμεστη αίθουσα μια ανακοίνωση που μας πάγωσε όλους.
Ο Ραούφ Ντενκτάς προχώρησε στην ανακήρυξη της Τουρκικής Δημοκρατίας στη Βόρεια Κύπρο υλοποιώντας ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο της Άγκυρας.
Κάποιοι τότε είπαν:
-Ε και τι έγινε !!!!
Αλήθεια τι έγινε; Αυτό όμως που έγινε τότε, είναι αυτό που βρίσκουμε σήμερα καθημερινά μπροστά μας. Δημιούργησαν ένα μόρφωμα στη καρδιά της Κύπρου που συνεχώς φέρνει αναταράξεις τόσο στην Κύπρο, όσο και στις σχέσεις Ελλάδος- Τουρκίας, στην ανατολική Μεσόγειο μα και στην Μέση Ανατολή και είναι συνεχώς μια εν δυνάμει πυριτιδαποθήκη έτοιμη να εκραγεί ανά πάσα στιγμή γιατί οι δημιουργοί της δεν θέλουν να καταλάβουν και να αποδεχθούν ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι μια και ενιαία. Ήρθε ο καιρός, όπως λένε, να προχωρήσουμε στη λύση των δύο κρατών. Γι αυτό και κάνουν έργα και προχωρούν και στο άνοιγμα της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου και των Βαρωσίων.
Μετά τα γεγονότα του Πολυτεχνείου στην Ελλάδα των συνταγματαρχών, είχαν δρομολογηθεί και κάποιες άλλες εξελίξεις . Στην Κύπρο από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 υπήρχε μια συνεχής ένταση λόγω των προστριβών και διαφωνιών σχετικά με τους χειρισμούς του Κυπριακού ανάμεσα στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και τους τότε κρατούντες στην Αθήνα. Αποκορύφωνα όλων αυτών στο νησί , το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 και ύστερα από λίγες μέρες στις 20 Ιουλίου 1974 η εισβολή της Τουρκίας στη Κύπρο με τη δικαιολογία της εγγυήτριας δύναμης , σύμφωνα με τη συνθήκη εγγυήσεως από τις συμφωνίες Λονδίνου και Ζυρίχης ,και εισέβαλε στο νησί γιατί ήθελε, λέει ,να αποκατασταθεί η συνταγματική νομιμότητα, η οποία όπως φαίνεται θα αργήσει πολύ να έρθει.
Την τουρκοκυπριακή ανταρσία του 1963 και μετά την Τουρκοκυπριακή κοινότητα εκπροσωπούσε ο Ραούφ Ντενκτάς.
Ο Ραούφ Ντενκτάς αναδείχθηκε Πρόεδρος του Ομόσπονδου Κράτους που δημιουργήθηκε παράνοµα το 1975. Στις 28 Ιουνίου 1981 διεξήχθηκαν οι ταυτόχρονες εκλογές στα κατεχόµενα για την ανάδειξη Προέδρου και Κοινοβουλίου .
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 η Τουρκία απειλούσε και πάλι την Κύπρο με νέα εισβολή και επέμβαση γιατί όπως υποστήριζε στρατιωτικά μέλη του Αρμενικού Απελευθερωτικού Στρατού εκπαιδεύονται στο νησί .
Μπροστά σε όλη αυτή την κατάσταση , η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στις 13 Μαΐου 1983, ενέκρινε το ψήφισµα 37/253 που απαιτούσε την απόσυρση-αποχώρηση των κατοχικών στρατευµάτων από το νησί.
Παράλληλα ο ΟΗΕ υποστήριζε τις Συµφωνίες Κορυφής που συμφωνήθηκαν το 1977 ανάμεσα στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και τον εκπρόσωπο των Τουρκοκυπρίων Ραούφ Ντενκτάς, και το 1979 ανάμεσα στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Σπύρο Κυπριανού, εξελέγη Πρόεδρος μετά το θάνατο του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και τον εκπρόσωπο των Τουρκοκυπρίων Ραούφ Ντενκτάς . Αυτές οι συμφωνίες κορυφής ήταν η βάση για λύση του κυπριακού και μάλιστα όρισε ως ημέρα έναρξης των νέων διακοινοτικών συνομιλιών την 31 Μαΐου 1983.
Αφού οι διακοινοτικές συνομιλίες ξανάρχισαν, πάλι δεν είχαν αποτέλεσμα, γιατί η Τουρκία έκρινε ότι τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και του Συμβουλίου Ασφαλείας ήταν ανεφάρμοστα. Πίστευε ότι έκανε είναι το νόμιμο, αν και κατέχει το παράνομα το 37% της έκτασης της Κύπρου σαν αποτέλεσμα της εισβολής.
Με την επανέναρξη των συνομιλιών αντί να βελτιώνεται το κλίμα στο Κυπριακό, όπως πίστευαν στον ΟΗΕ, μάλλον χειροτέρευε. Ο καιρός περνούσε και η Τουρκία δημιουργούσε συνεχώς νέα δεδομένα κατοχής και προκλήσεων ώσπου φτάσαμε στο Νοέμβριο του 1983.
Από τις αρχές Ιουνίου 1983 υπήρχαν έντονες φήµες για προσπάθειες του κατοχικού καθεστώτος που είχαν να κάνουν µε ανακήρυξη « ανεξάρτητου τουρκοκυπριακού κράτους ».
Τελικά, στις 17 Ιουνίου του 1983, η νοµοθετική συνέλευση στα κατεχόµενα, διακηρύττει σε απόφαση της « το αναφαίρετο και µη δυνάµενο να καταργηθεί δικαίωµα της αυτοδιάθεσης του τουρκικού λαού της Κύπρου».
Επιπλέον όλων αυτών η Τουρκία έκανε μια κίνηση που φανέρωνε τις προθέσεις και τους σκοπούς της. Ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία είχε ως νόμισμα τη Λίρα Κύπρου , η Άγκυρα επέβαλε την τουρκική λίρα ως επίσημο νόµισµα στα κατεχόμενα , δημιουργώντας ταυτόχρονα την λεγόμενη Κεντρική Τράπεζα.
Αρχές Νοεμβρίου 1983, η Κύπρος βρίσκεται και πάλι σε μια περίοδο εντατικών διαπραγματεύσεων για λύση του Κυπριακού, αλλά και μιας κατάστασης με πολύ συγκεχυμένες πληροφορίες για δημιουργία τουρκοκυπριακού κράτους .
Το βράδυ της 14ης Νοεμβρίου ο Ρ. Ντενκτάς κάλεσε τους Τουρκοκύπριους βουλευτές σε δείπνο και τους ανακοίνωσε την απόφαση του για ανακήρυξη της ανεξαρτησίας . Έκλεισε τις τηλεπικοινωνίες και έκοψε κάθε επικοινωνία με τις ελεύθερες περιοχές κηρύσσοντας ταυτόχρονα τα κατεχόμενα σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Κάλεσε τα τουρκοκυπριακά κόμματα , τα οποία ανταποκρίθηκαν θετικά σε αυτό το κάλεσμα και εξήγησε τους σκοπούς του . Στάλθηκαν ντελάληδες σε όλη την πόλη οι οποίοι καλούσαν τους Τουρκοκυπρίους να συγκεντρωθούν μπροστά από το κτήριο της Βουλής . Το πρωί της επόμενης μέρας πραγματοποιήθηκε έκτακτη συνεδρία των Τουρκοκύπριων βουλευτών, ενώ ο ραδιοφωνικός σταθμός Μπαϊράκ άρχισε να μεταδίδει εμβατήρια, πριν ανακοινώσει την ανακήρυξη της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου».
Μια ιδέα που γεννήθηκε στην Άγκυρα , ήρθε η ώρα να την υλοποιήσει ο Ντενκτάς στη Λευκωσία , μια ιδέα που , κατά τη γνώμη τους έφτασε η ώρα να πάρει σάρκα και οστά.

 

Νέα εικόνα 2
Το πρωτοσέλιδο της κυπριακής εφημερίδας " ΣΗΜΕΡΙΝΗ " την16η Νοεμβρίου 1983
αμέσως μετά την ανακήρυξη του ψευδοκράτους.

 

Έτσι την Τρίτη , 15 Νοεμβρίου 1983 ο Ραούφ Ντενκτάς φέρνει ενώπιον της ψευδοβουλής το θέμα και επίσημα, σε έκτακτη σύνοδο, δηλώνει:
« Κάτω από το φως των πραγματικοτήτων και δυσκολιών των πιο πάνω πεποιθήσεων, ως μεταφραστές της αναπότρεπτης και νόμιμης επιθυμίας και βούλησης του Τουρκοκυπριακού λαού, ανακηρύσσουμε ενώπιον της ιστορίας και ολόκληρης της ανθρωπότητας την ανακήρυξη της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου, ως ανεξάρτητου κράτους».
Και ομόφωνα η ψευδοβουλή , προχώρησε στην αποσχιστική της απόφαση με την ανακήρυξη των κατεχομένων σε ανεξάρτητο κράτος, το οποίο ονομάζει «Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου».
Για τις εξελίξεις τοποθετήθηκε θετικά ακόμα και ο πρώτος Αντιπρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Φαζίλ Κιουτσιούκ, που εθεωρείτο από την Τουρκία πολύ μετριοπαθής δηλώνοντας ότι ο αγώνας ενός αιώνα των Τουρκοκυπρίων καρποφόρησε.
Πέρασαν τριάντα οκτώ χρόνια από τότε που έγινε η ανακήρυξη της Τουρκικής Δημοκρατίας στη Βόρεια Κύπρο και μόνο η Τουρκία την ανεγνώρισε , ενώ από τότε κάποιες χώρες που διακήρυξαν την πρόθεση να τη αναγνωρίσουν π.χ. το Αζερμπαϊτζάν ή η Παραγουάη δεν έκαναν τίποτα μετά από τις διαμαρτυρίες της Κυπριακής Δημοκρατίας ενώ το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές απέσυραν την αναγνώρισή τους μετά την απόφαση 541 του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΟΗΕ τρεις μέρες μετά. Για μας όμως ήταν, είναι και θα είναι για πάντα ψευδοκράτος. Ένα έκτρωμα στην καρδιά της Κύπρου . Ένας μπελάς στην Ανατολική Μεσόγειο και τίποτε άλλο. Με ότι συνεπάγεται . Τόσο απλά .
Με τα ψηφίσματα 541 και 550, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών " καταδικάζει την απόπειρα απόσχισης τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, θεωρεί την ενέργεια αυτή νομικά άκυρη και ζητά την ανάκλησή της. Ταυτόχρονα, καλεί όλα τα κράτη να μην την αναγνωρίσουν και να σέβονται την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα και την ενότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας" .
Αντίθετα ο Ραούφ Ντενκτάς στηλίτευσε τη συγκεκριμένη απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας , σχολιάζοντας ότι " βλέπουν το Κυπριακό με τα μάτια των Ελλήνων" .
Σήμερα, στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου υπάρχουν περίπου 150.000 - 160.000 έποικοι. Υπάρχει, επίσης, και η παρουσία των 35.000 τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων. Υπολογίζεται ότι συνολικά 55.000 Τουρκοκύπριοι έχουν μεταναστεύσει εκτός Κύπρου. Συγκεκριμένα, ο αριθμός των Τουρκοκυπρίων στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου έχει μειωθεί από 116.000 το 1974 σε 89.000 σήμερα. Με ένα φυσικό ρυθμό αύξησης του πληθυσμού, ο αριθμός αυτός θα ήταν 153.578.
Πολλοί διερωτώνται , μα τι επιδιώκει και σε τι αποσκοπεί τελικά η Τουρκία με την παρουσία τόσων εποίκων στο νησί. Η απάντηση είναι απλή . Η Τουρκία θέλει με αυτό τον τρόπο:
1. την αλλαγή του δημογραφικού χαρακτήρα και η αλλοίωση της πληθυσμιακής ισορροπίας στο νησί μεταξύ των Τούρκων και Ελλήνων του νησιού,
2. Το εθνικό ξεκαθάρισμα στα κατεχόμενα.
3. τον έλεγχο της πολιτικής ζωής των κατεχομένων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η τελευταία εκλογή του Τατάρ στην Προεδρία της Τουρκοκυπριακής κοινότητας
4. τον έλεγχο και τη χειραγώγηση της πολιτικής θέλησης των Τουρκοκυπρίων (ακόμα και μετά τη λύση).
5. την ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας της Τουρκίας στο νησί
Κάθε τόσο τελευταία ακούμε και κάποιες δηλώσεις που μάλλον δυναμιτίζουν παρά βοηθούν στο να βρεθεί μια βιώσιμη λύση στο Κυπριακό. Χαρακτηριστικές οι δηλώσεις σε διαφορετικές στιγμές του τούρκου Αντιπροέδρου Φουάτ Οκτάι, κατά την διάρκεια επίσκεψης του στα Κατεχόμενα:
- Εισβολείς στην Κύπρο είναι η Ελλάδα και οι Ελληνοκύπριοι.
- Η 20η Ιουλίου είναι μια επέτειος κατά την οποία οι Τουρκοκύπριοι ελευθερώθηκαν.
-Οι Τούρκοι της Κύπρου έχουν μια ιστορία αιώνων στο νησί και είναι οι πραγματικοί ιδιοκτήτες του.
Οι εισβολείς, εννοεί τους Έλληνες , προσπαθούν τώρα να αλλάξουν τις πραγματικότητες αλλά δεν θα το πετύχουν.
Αλλά και ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν , δεν πάει πίσω και όποτε του δοθεί ευκαιρία τονίζει ότι :
-" η Τουρκία δεν θα επιτρέψει να παραβιαστούν τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων," και
- " οι προσπάθειες για μια δίκαιη, μόνιμη και βιώσιμη πολιτική λύση του Κυπριακού δεν είχαν ανταπόκριση στον νότο της Κύπρου" , όπως αποκαλεί την Κυπριακή Δημοκρατία.
Τι κι αν διαμαρτύρεται η Κυπριακή Δημοκρατία, τι κι αν στέλλει επιστολές και υπομνήματα. Η Τουρκία προχωρεί σε προκλητικές κινήσεις υλοποιώντας τα σχέδια της. Τελευταία με απόφαση του ψευδοκράτους παραχωρήθηκε έκταση γης στον κατοχικό στρατό για τη δημιουργία στρατιωτικής βάσης στο Ακρωτήρι του Αποστόλου Ανδρέα.
Και ενώ η Τουρκία κινείται στρατιωτικά ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας τονίζει ότι θέλουμε την επίτευξη μιας δίκαιης, βιώσιμης και λειτουργικής λύσης για την Κύπρο. Με ποιού όμως την υπογραφή ;
Οι σχεδιασμοί της Τουρκίας που έγιναν μέχρι τώρα είναι όλοι προγραμματισμένοι και με χρονοδιάγραμμα. Ξεκίνησαν το 1956, και μετά ήρθε η τουρκοκυπριακή ανταρσία του 1963, ή εισβολή του 1974 και η δημιουργία το 1975 του "ομόσπονδου τουρκικού κράτους", και τελικά κατέληξαν στην ανακήρυξη "της τουρκικής δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου", το 1983 όπως λένε αυτοί ή του ψευδοκράτους όπως λέμε εμείς , που ένα σκοπό έχει πάντα, ένα που δεν είναι άλλος από την κατάλυση και τον έλεγχο μέρους ή και όλης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η κακοδαιμονία της Κυπριακής Δημοκρατίας φαίνεται όμως να είναι η Συνθήκη Εγγυήσεως από τις συμφωνίες της Ζυρίχης και Λονδίνου με τις οποίες η Κύπρος ανακηρύχθηκε ανεξάρτητο κράτος το 1960.
Πριν από τέσσερα χρόνια ,το τριήμερο 5-7 Ιουλίου 2017 έγινε στο Κραν- Μοντανά της Ελβετίας μια διάσκεψη για τη λύση του Κυπριακού που απέτυχε παταγωδώς. Κάποια στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητας τελευταία από κάποια έγγραφα από τη διάσκεψη του Κραν - Μοντανά εξηγούν τους λόγους της αποτυχίας .
Η Τουρκία ουδέποτε άλλαξε στάση και επιδιώκει συγκεκριμένη λύση στα δικά της μέτρα. Ο τούρκος Υπουργός Εξωτερικών κ. Τσαβούσογλου δήλωσε ότι η Συνθήκη Εγγυήσεως είναι θέμα ταμπού ανάμεσα στους Τούρκους και τους Τουρκοκύπριους. Και δεν πρέπει κανένας να ξεχνά ότι οι λόγοι της αποτυχίας στη διάσκεψη του Κραν - Μοντανά δεν ήταν τίποτε άλλο, παρά η επιμονή του κ. Τσαβούσογλου, για τις εγγυήσεις , οι οποίες θα διαρκούσαν για 15 χρόνια, ή σύμφωνα με τον τούρκο υπουργό , αν ήμασταν καλά παιδιά, για 10 χρόνια, και όχι με ημερομηνία τερματισμού, αλλά με ημερομηνία αναθεώρησης. Δηλαδή μάλλον ποτέ.
Με απλά λόγια, αν τα δύο μέρη δεν συμφωνούσαν θα συνέχιζαν εσαεί οι τουρκικές εγγυήσεις άρα και η αξίωση για μόνιμη παρουσία κατοχικού στρατού στην Κύπρο.
Σήμερα με την εκλογή του κ. Ερσίν Τατάρ, τα πράγματα ,ίσως , γίνονται πιο δύσκολα γιατί από την στιγμή που εξελέγη διατυμπανίζει ότι είναι υπέρ της λύσης των δύο ισότιμων κρατών. Ότι και αν συμφωνήθηκε μέχρι τώρα σε προηγούμενες συναντήσεις ο κύριος Τατάρ τα πετάει στον κάλαθο. Η Άγκυρα κατάφερε και επέβαλε τον εκλεκτό της, ο οποίος από την πρώτη στιγμή της εκλογής του ζητά να αναγνωριστεί το ψευδοκράτος ως ισότιμο καθεστώς με την Κυπριακή Δημοκρατία, δηλαδή να αναγνωριστεί σαν κανονικό κράτος ένα παράνομο μόρφωμα κράτους που ζει και συντηρείται από τότε που δημιουργήθηκε από την Τουρκία.
Η επεκτατική στάση που τηρεί η Τουρκία , με τις μεγάλες βλέψεις και τους οραματισμούς για τη γαλάζια πατρίδα , επηρεάζουν σίγουρα τις εξελίξεις σε πολλές περιοχές όπως το Αιγαίο, την Κύπρο τη Μέση Ανατολή , και αλλού.
Πριν λίγες μόνο μέρες ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μαζί με τον κυβερνητικό του εταίρο Ντεβλέτ Μπαχτσελί, παρουσίασαν , όπως είπαν , τον χάρτη των " τουρκικών χωρών" , μέσα στον οποίον συμπεριλαμβάνονται και η Κύπρος ολόκληρη αλλά και η Θράκη. Στον χάρτη του τουρκικού κόσμου περιλαμβάνονται επίσης οι τουρκόφωνες χώρες της κεντρικής Ασίας, αλλά και περιοχές που ζουν μουσουλμάνοι τους οποίους η Άγκυρα θεωρεί «ομογενείς», όπως στη Ρωσία και στα Βαλκάνια.
Ακόμα συνεχίζοντας τις προκλήσεις συγκάλεσε την 8η Σύνοδο των Σύνοδο των κρατών του λεγόμενου Τουρκικού Συμβουλίου , όπου και εξέφρασε ότι σκοπός και επιδίωξη του είναι η κατεχόμενη βόρεια Κύπρος να είναι το επόμενο μέλος του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών.
Σήμερα συστηματικά παραβιάζει της ΑΟΖ της Κύπρου, παραβιάζει τα ψηφίσματα 550 και 789 που αφορούν τις αποφάσεις του ΟΗΕ για την Αμμόχωστο και έχει διεκδικήσεις έναντι της Ελλάδας, αλλά και αμφισβητεί και τα σύνορα της Ευρώπης.
Δεν θέλουν την Κυπριακή Δημοκρατία αλλά όταν πριν από δυο μήνες η Κυπριακή Δημοκρατία προχώρησε στην ανάκληση των διαβατηρίων από τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ερσίν Τατάρ και από άλλους αξιωματούχους του ψευδοκράτους ακούστηκαν πολλά παράπονα και πολλές δηλώσεις. Η τουρκοκυπριακή ηγεσία αντέδρασε κατηγορώντας την Κυπριακή Δημοκρατία ότι έχει μετατραπεί σε ελληνοκυπριακό κράτος και δεν υπάρχει κανένας σεβασμός στα νόμιμα δικαιώματα της τουρκοκυπριακής πλευράς.
Από τη μια δεν αναγνωρίζουν την Κυπριακή Δημοκρατία και από την άλλη θέλουν τα ταξιδιωτικά της έγγραφα και τα ευρωπαϊκά οφέλη . Επιμένουν ότι οι Τουρκοκύπριοι χρησιμοποιούν τα κυπριακά διαβατήρια από ανάγκη και όχι γιατί τα προτιμούν.
Σε όλη αυτή την αντιπαράθεση με τους αξιωματούχους των τουρκοκυπρίων ο πρώην ηγέτης των τουρκοκυπρίων Μεχμέτ Αλί Ταλάτ δίνει μια πληρωμένη απάντηση :
-Από τη μια θέλετε χωριστό κράτος και κάνετε τους έξυπνους γι αυτό , και από την άλλη θέλετε να χρησιμοποιείτε διαβατήριο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ωχ τι ωραία… Και μόλις σας το πάρουν από τα χέρια κατηγορείτε εκείνους που το πήραν για ρατσισμό και συμπεριφορά αντίθετη με τα ανθρώπινα δικαιώματα και δεν θα μπορείτε να ανεχτείτε αυτά που φέρνει η υποστήριξη της απόσχισης. Ντροπή μωρέ!».
Ουδέν σχόλιο !!
Και όμως και μετά από αυτά αυτοί επιμένουν ότι " δεν θα κάνουμε βήμα πίσω επειδή ακυρώθηκε το διαβατήριό μας".
Σίγουρα η Τουρκία αυτό που μάλλον διεκδικεί και που οραματίζεται δεν είναι η πολιτική ισότητα αλλά μάλλον η πολιτική ανισότητα. Η Τουρκία θέλει να καθορίζει την τύχη του συνόλου της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσα από τις αξιώσεις που συνεχώς προβάλλει αλλά και τις νέες απαιτήσεις που δημιουργεί .
Σήμερα αλλά και για τριάντα οκτώ χρόνια η επέτειος αυτή της ανακήρυξης του ψευδοκράτους στα κατεχόμενα το μόνο που θυμίζει είναι παραβίαση των θεμελιωδών Αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του Διεθνούς Δικαίου.
Εμείς θέλουμε μια Κύπρο ενωμένη, απαλλαγμένη από κατοχικά στρατεύματα και από το αναχρονιστικό σύστημα των εγγυήσεων. Δε θέλουμε η πατρίδα μας να ελέγχεται και να είναι δέσμια της επεκτατικής πολιτικής της Τουρκίας
Από τη μια δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και από την άλλη θέλει να μπει στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση της οποίας η Κύπρος είναι ισότιμο μέλος .
Πρέπει να το πάρουμε χαμπάρι πως εάν δεχθούμε τις αξιώσεις που προβάλλει η Τουρκία, σίγουρα η Κύπρος, όπως και τα κατεχόμενα δεν θα είναι η Κυπριακή Δημοκρατία που ανακηρύχθηκε το 1960 αλλά θα γίνει ένα προτεκτοράτο της Τουρκίας , όπως τόνισε τελευταία χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης.

Δράμα 20 Νοεμβρίου 2021
Ζαχαρίας Κύζας
από το Παραλίμνι -Αμμοχώστου
ΚΥΠΡΟΥ

Ο χρόνος είναι αμείλικτος και κυλά πολύ γρήγορα. Λες και ήταν χτες. Και όμως έχουν περάσει σαράντα έξι χρόνια. Και φυσικά το μυαλό και ο νους ξαναγυρίζει άθελα του σ’ εκείνες τις μέρες. Και σε μας που τα ζήσαμε φαίνεται σαν χτες. Κάποιοι φίλοι από αυτούς που πολέμησαν τις μέρες εκείνες του πικρού Ιούλη του ’74 στην Κύπρο έφυγαν για το μεγάλο ταξίδι, μα το νησί είναι ακόμα μοιρασμένο. Δεν μπόρεσαν να δουν ποτέ πια τα κατεχόμενα χωριά τους ελεύθερα ούτε να ξαναγυρίσουν στα σπίτια τους…

Κάποιοι ίσως θα αναρωτηθούν: Δεν μας φτάνει ο κορωνοϊός, η καραντίνα, τα καθημερινά κρούσματα, τα συσσωρευμένα προβλήματά μας, τα άθλια οικονομικά μας, η ανεργία, το μεταναστευτικό, οι καθημερινές προκλήσεις και παραβιάσεις του εναέριου χώρου της χώρας μας από τουρκικά μαχητικά; Ακόμα και οι εκδηλώσεις για τα Ελευθέρια της Δράμας λόγω κορωνοϊού ματαιώθηκαν. Κι εσείς έρχεστε τώρα να μας πείτε πάλι τι έγινε στην Κύπρο στις 15 και τις 20 του Ιούλη του 1974! Τι θα μας πείτε πάλι; Όλα μας είναι πλέον λίγο πολύ γνωστά. Όλα;

Τόσα χρόνια τα ίδια και τα ίδια. Συζητήσεις επί συζητήσεων. Αποτέλεσμα μηδέν. Συνομιλίες, δημοψηφίσματα, προτάσεις, εκθέσεις ιδεών, μα το Κυπριακό παραμένει άλυτο Οι περισσότεροι αμφιβάλλουν αν θα υπάρξει ποτέ λύση.

Λύση δεν υπάρχει αλλά γιατί; Μήπως για λόγους σκοπιμότητας ή μήπως λόγω οικονομικών και στρατηγικών συμφερόντων ή και λόγω της γεωπολιτικής θέσης του νησιού ή ακόμα και τα πολιτικά τερτίπια των μεγάλων ή και όλα αυτά μαζί; Ο Τούρκος εισβολέας αμετακίνητος και αχόρταγος όλο διεκδικεί περισσότερα απειλώντας και κουνώντας το δάκτυλο στην Κύπρο μα και στην Ελλάδα.

Σαν να μην έφταναν οι άλλες προκλήσεις των Τούρκων, τώρα έχουμε και το θέμα με την Αγία Σοφία. αφού πριν από λίγες μέρες ο Τούρκος πρόεδρος ανακοίνωσε ότι το διαχρονικό σύμβολο της Ρωμιοσύνης θα αρχίσει να λειτουργεί ως τζαμί από τις 24 Ιουλίου. Έτσι για πρώτη φορά από το 1934 καταργείται το διάταγμα της κυβέρνησης του Κεμάλ Ατατούρκ, με το οποίο το βυζαντινό μνημείο είχε μετατραπεί σε μουσείο και το τουρκικό κράτος υποτροπιάζει ανησυχητικά προς τις θεοκρατικές τους καταβολές.

Ο κορωνοϊός θερίζει και αυτός εκεί. Δυστυχώς τα εσωτερικά προβλήματα της Τουρκίας είτε οικονομικά είτε πολιτικά είτε εθνικά είναι πάντα εξαγώγιμα. Με αποδέκτες τους γείτονες, μεταξύ των οποίων είμαστε και εμείς.

THANASHS
Ας επιστρέψουμε όμως σ’ εκείνες τις μέρες εστιάζοντας την προσοχή μας σε ένα πολύ ξεχωριστό και μοναδικό γεγονός. Η ιστορική Α΄ Μοίρα Καταδρομών είχε έδρα το Μάλεμε Χανίων στην Κρήτη. Στις 16:30, απόγευμα Κυριακής της 21ης Ιουλίου του 1974 ο Διοικητής των Καταδρομών τηλεφωνεί στον διοικητή της Α΄ ΜΚ και του δίνει προφορική διαταγή η Μοίρα να κινηθεί άμεσα προς την 115 Πτέρυγα Μάχης στη Σούδα. Η γραπτή διαταγή ακολούθησε πολλές ώρες αργότερα. Ο διοικητής της Μοίρας, χωρίς να χάσει χρόνο, συγκέντρωσε τους αξιωματικούς της μονάδας στο γραφείο του και χωρίς περιστροφές μπήκε κατευθείαν στην ουσία του θέματος:

– Κύριοι, πάμε Κύπρο, αυτή είναι η διαταγή που ήρθε.

Ακολούθησε συγκέντρωση της Μοίρας στον χώρο του στρατοπέδου, έγινε διανομή πυρομαχικών και πριν ξεκινήσουν με τα λεωφορεία για το αεροδρόμιο της Σούδας, ο διοικητής της Μοίρας τους είπε:

– Παιδιά, πάμε στην Κύπρο και δεν ξέρουμε τι προβλήματα θα αντιμετωπίσουμε εκεί.
εκείνη τη στιγμή άρχιζε για τη Α΄ Μοίρα Καταδρομών από το Μάλεμε η μεγάλη επιχείρηση «Νίκη» με προορισμό το άγνωστο.

Κάποιοι από τους πρωταγωνιστές της εποχής εκείνης –αν όχι όλοι– έχουν φύγει από τη ζωή. Δεν θα αναφερθώ αναλυτικά στα γεγονότα. Θα μιλήσω όμως για ένα πρόσωπο-σύμβολο της επιχείρησης εκείνης, που αφιέρωσε τη ζωή του όλη για την Κύπρο και με τα λόγια και με τις πράξεις του. Πριν από τέσσερα περίπου χρόνια ο Έλληνας αυτός μας άφησε χρόνους, για να πάει να βρει εκείνους που άφησε εκεί στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας στη Λευκωσία τη Δευτέρα 22 Ιουλίου 1974. Ήταν ένας από τους επιβαίνοντες στο Νοράτλας της Πολεμικής μας Αεροπορίας. Έφυγε τόσο ήσυχα μα και ξαφνικά, αν και ήταν γνωστό ότι αντιμετώπιζε ουκ ολίγα προβλήματα υγείας. Η είδηση του θανάτου του, που πέρασε στα ψιλά των εφημερίδων, ήταν η εξής: « Έφυγε χθες από τη ζωή σε ηλικία 63 ετών ο Θανάσης Ζαφειρίου, ο μοναδικός επιζών από το μεταγωγικό αεροσκάφος ΝΟΡΑΤΛΑΣ, που κατερρίφθη το 1974 στην περιοχή του αεροδρομίου Λευκωσίας».

Ο Ζαφειρίου σώθηκε πέφτοντας στο κενό από ένα ύψος 75 περίπου μέτρων, ενώ οι συστρατιώτες του κάηκαν ζωντανοί όταν το αεροπλάνο στο οποίο επέβαιναν τυλίχτηκε στις φλόγες χτυπημένο από εμπρηστικό αντιαεροπορικό βλήμα. Έπεσε για καλή του τύχη πάνω σε κάτι θάμνους έξω από το αεροδρόμιο της Λευκωσίας. Ο σκελετός του τσακίστηκε, το σώμα του διαμελίστηκε και χρειάστηκε να μείνει για τρία ολόκληρα χρόνια στο νοσοκομείο. Κάποια στιγμή όμως σηκώθηκε και στάθηκε και πάλι όρθιος, για να μας θυμίζει τα λάθη μιας εποχής, από τις πιο σκοτεινές στην ιστορία του ελληνισμού.

Κρατούσε καθημερινά ένα χαρτί μαζί του και το έδειχνε με καμάρι. Κάποιοι απορούσαν, κάποιοι έλεγαν πως έχει προβλήματα, κάποιοι άλλοι τον πίστευαν, γιατί ήξεραν ποιος είναι και τι έκανε και τι κάνει, από τότε μέχρι και σήμερα για να βρουν δικαίωση οι νεκροί του συστρατιώτες και φίλοι. Ποτέ δεν έπαψε να μνημονεύει τους συντρόφους του, που έχασε εκείνη τη μοιραία μέρα. Ακόμα και λίγες μέρες προτού φύγει από τη ζωή, άφησε παράκληση, μα και παρακαταθήκη, να μην ξεχαστούν οι φίλοι του, ο ΔΕΑ Δημήτρης, ο Νίκος, ο Στέφανος, ο Βαγγέλης, ο Θανάσης, ο Ανδρέας, ο Κοσμάς, ο Στέφανος, ο Παναγιώτης, ο Ηλίας, ο Κωνσταντίνος, ο Σωτήρης, ο Κωνσταντίνος, ο Σωτήρης, ο Χρήστος, ο Χριστόδουλος, ο Σπύρος, ο Αιμίλιος, ο Κωνσταντίνος, ο Γιώργος, ο Στυλιανός, ο Δημήτρης, ο Νίκος, ο Σωτήρης, ο Ηλίας, ο Χρήστος.

Θεωρούσε καθήκον του ιερό ο Θανάσης, ως μόνος επιζήσας, να τους θυμάται και να τους μνημονεύει. Ο άνθρωπος που είχε είκοσι εννιά μάνες, γιατί όλες οι μητέρες των καταδρομέων του Νοράτλας τον είχαν σαν παιδί τους. «Ακόμα και σήμερα μπορώ να έρθω, αν χρειαστεί βοήθεια η Κύπρος», τόνισε σε συνέντευξή του ο Θανάσης Ζαφειρίου. Η δήλωσή του συγκλονίζει, γιατί ακόμα και οι γηγενείς Κύπριοι δύσκολα ίσως θα την ξεστόμιζαν. Ο άνθρωπος είχε αφήσει πραγματικά την ψυχή του στην Κύπρο.
Ο καταδρομέας Θανάσης Ζαφειρίου καταγόταν από το Φίλυρο Θεσσαλονίκης. Από τα 22 του λόγω της πτώσης του από το αεροπλάνο χωρίς αλεξίπτωτο αναγκάστηκε να κινείται με μπαστούνι! Και μετά από σαράντα δύο χρόνια ταλαιπωρίας αλλά και εγκαρτέρησης ηρωικής έφυγε για να ενωθεί και πάλι με τους αδικοχαμένους συντρόφους του…
Ήταν λίγο πριν από τα μεσάνυχτα της 21ης Ιουλίου του 1974, όταν δεκαπέντε μεταγωγικά στρατιωτικά αεροσκάφη Νοράτλας απογειώθηκαν από το αεροδρόμιο της Σούδας με προορισμό τη φλεγόμενη Κύπρο… Τον έβλεπα στην τηλεόραση να διηγείται τα σχετικά με την περίφημη επιχείρηση «Νίκη» της Α΄ Μ.Κ., επιχείρηση αυτοκτονίας όπως την έλεγε ο ίδιος, με όλα όσα προηγήθηκαν, και μου ήρθαν και πάλι στο μυαλό εκείνες οι τραγικές μέρες του ’74 στην Κύπρο. Πραξικόπημα, εισβολή, κατοχή. Και ο Θανάσης ο μόνος επιζών μιας ασύλληπτης τραγωδίας.

Τον γνώρισα από κοντά σε μια εκδήλωση τον Απρίλη του 2015 στην αίθουσα εκδηλώσεων του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και θεώρησα σκόπιμο να του πω ένα ευχαριστώ για τις θυσίες του υπέρ της Κύπρου. Όταν του είπα ευχαριστώ, μου απάντησε πως δεν έκανε τίποτα σπουδαίο, παρά μόνο το καθήκον του για την πατρίδα και ότι ανά πάσα στιγμή θα ήταν πρόθυμος να πολεμήσει για την Κύπρο, έστω και στην κατάσταση που βρισκόταν. Τον ξαναείδα τον Μάρτη του 2016 σε εκδήλωση για τον Γρηγόρη Αυξεντίου στον Ακρίτα Κιλκίς. Όπου Κύπρος, αυτός εκεί. Πρωτοπόρος. Πρωτοστάτης. Θα ξαναπολεμούσε για την Κύπρο. Το έλεγε και το ένιωθε. Πίστευε ότι ήταν άδικο αυτό που έγινε στο νησί της Αφροδίτης. Και ας ήταν φίλια τα πυρά που κατέρριψαν το μοιραίο Νοράτλας, το οποίο είχε εκληφθεί μέσα στη σύγχυση των ωρών εκείνων ως τουρκικό.

Ο Ζαφειρίου ήταν πάντα τόσο απλός και συγκρατημένος, όταν μιλούσε για τα γεγονότα της εποχής εκείνης, που σε έκανε να διερωτάσαι αν αυτός είναι πράγματι ο ήρωας Ζαφειρίου ή κάποιος άλλος. Μιλούσε με τόσο μεγάλη ευθύτητα για όσα του συνέβησαν και από την αρχή καταλάβαινες ότι αποποιείται τον τίτλο του ήρωα. Μέσα από μια συνέντευξή του διαβάζουμε: «Υπάρχουν αλήθειες για το Κυπριακό που δεν θέλει κανείς, ακόμα και σήμερα, σαράντα χρόνια μετά, να τις μάθει ο κόσμος». Εννοούσε βέβαια την αλήθεια σχετικά με την κατάρριψη του μεταγωγικού αεροσκάφους και την απώλεια τριάντα τεσσάρων καταδρομέων.

Είχε δημιουργήσει έναν χώρο, κανονικό στρατώνα μέσα στο πρακτορείο ΠΡΟ-ΠΟ που διατηρούσε και που έφερε την πινακίδα «Διοικητήριο Α΄ Μοίρας Καταδρομών». «Εδώ μέσα έρχομαι και ηρεμώ, όταν έχω τις μαύρες μου», έλεγε, καθισμένος στο μικρό του γραφείο.

Ο Θανάσης Ζαφειρίου ανήκε στη διμοιρία του ΔΕΑ Καταδρομών Δημήτρη Τσαμκιράνη από τις Ελευθερές της Καβάλας. Ήταν μία από τις διμοιρίες της Μ.Κ. που επιβιβάστηκαν τη νύχτα της Κυριακής 21.07.1974 στο Νοράτλας 52-133 με το κωδικό όνομα «Νίκη-4»· κυβερνήτης ήταν ο επισμηναγός Βασίλης Παναγόπουλος, συγκυβερνήτης ο επισμηναγός Στέλιος Συμεωνίδης, ιπτάμενος μηχανικός ο ανθυποσμηναγός Γιώργος Δάβαρη και ναυτίλος ο αρχισμηνίας Ηλίας Άνθιμος. Στις τρεις μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής 21 προς Δευτέρα 22 Ιουλίου, καθώς τα ελλαδικά Νοράτλας προσέγγισαν για προσγείωση το αεροδρόμιο Λευκωσίας, δέχτηκαν σφοδρά αντιαεροπορικά πυρά από φίλιες δυνάμεις της περιοχής, που τα εξέλαβαν ως εχθρικά. Το σήμα-μήνυμα ότι κατέφθαναν ελληνικά μεταγωγικά στην πληττόμενη από τους Τούρκους Λευκωσία δεν διαβιβάστηκε εγκαίρως προς τις μονάδες της περιοχής του αεροδρομίου.

Ο Ζαφειρίου έφυγε για το τελευταίο ταξίδι πριν από τέσσερα περίπου χρόνια αφήνοντας πίσω του την κόλαση μιας μίζερης εποχής, το χαρακτηριστικό της οποίας, πέρα από την οικονομική κρίση που μαστίζει την πατρίδα μας, είναι η πλήρης απαξίωση των ιδανικών για τα οποία ο ίδιος αγωνίστηκε και θυσιάστηκε. Πήγε να δώσει και πάλι το παρόν στη διμοιρία του, που κάθε χρόνο –από τον Ιούλιο του 1982 και μετέπειτα– συναντούσε γονατιστός στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας με ένα κόκκινο τριαντάφυλλο στο ένα χέρι και το μπαστούνι στο άλλο και τον θαύμαζα για την υπομονή του. Κάθε χρόνο πήγαινε εκεί…

Μου φαινόταν ότι σαν κάτι να λεγε. Άραγε τι ; Τι να τους έλεγε; Πως γλύτωσε ή τι πέρασε από τότε…. Τυχερός που έζησε ή άτυχος για αυτά που έβλεπε να γίνονται τόσα χρόνια….
Έγινε σημαία μιας τραγωδίας , χωρίς να το θέλει , αλλά και για να μας θυμίζει τα όσα περάσαμε. Ένας λοκατζής από τη Μακεδονία που έγινε παιδί της Κύπρου μας και όχι μόνο ….

Τουλάχιστον αξιώθηκε προτού φύγει να δει την περισυλλογή και ταυτοποίηση των ιερών λειψάνων των συστρατιωτών του και τον ενταφιασμό τους στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας, ένα μνημείο των τραγικών σφαλμάτων που οδήγησαν στον βίαιο διαμελισμό της Κύπρου…

 

Δράμα 19.07.2020
Ζαχαρίας Κύζας
Παραλίμνι Αμμοχώστου
ΚΥΠΡΟΣ

ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr