Displaying items by tag: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D.
Μαθηματικός – Συγγραφέας - Positive Psychology Coach
www.dimitrisflamouris.com

Η εφηβεία είναι μια πολύ ευαίσθητη ηλικία, η οποία συνοδεύεται από πολλές αλλαγές στην ψυχοσύνθεση αλλά και στη βιολογία των ανθρώπων. Οι έφηβοι είναι επαναστάτες παίρνουν πολλά ρίσκα και ανησυχούν διαρκώς για την εικόνα τους. Πόσο είναι θέμα χαρακτήρα και πόσο θέμα βιολογίας όσα τους συμβαίνουν; Οι απαντήσεις ίσως να σας εκπλήξουν.
Μέχρι πριν δυο δεκαετίες πιστεύαμε ότι η ανάπτυξη του εγκεφάλου σταματούσε η προσωπικότητα διαμορφώνεται μέχρι εκείνη την ηλικία. Ψυχαναλυτές και ψυχολόγοι υποστήριζαν την άποψη αυτή για χρόνια.
Οι τελευταίες έρευνες όμως δείχνουν ότι η εφηβεία συνοδεύεται όχι μόνο από έκκριση ορμονών, οι οποίες προκαλούν σωματικές αλλαγές, αλλά και από μια δεύτερη περίοδο ισχυρής ανάπτυξης του εγκεφάλου μας, επηρεάζοντας έτσι την ταυτότητά μας και το ποιοι άνθρωποι πρόκειται να γίνουμε.
Έφηβοι και αυτο-εικόνα
Οι έφηβοι είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι για την αυτο-εικόνα τους. Τους ενδιαφέρει πάρα πολύ τι πιστεύουν οι άλλοι για εκείνους και το πώς δείχνει το σώμα τους και η εμφάνισή τους.
Σε ένα πείραμα ζητήθηκε από εθελοντές να κάτσουν σε μια βιτρίνα για λίγα λεπτά με μια κουρτίνα. Μετά τραβήχτηκε η κουρτίνα και έτσι οι περαστικοί μπορούσαν να βλέπουν το άτομο να κάθεται. Σε όλη τη διάρκεια του πειράματος οι ερευνητές μετρούσαν τις συναισθηματικές αντιδράσεις των συμμετεχόντων.
Οι ενήλικες συμμετέχοντες ένιωσαν άβολα, αλλά με αναμενόμενα επίπεδα άγχους. Οι έφηβοι συμμετέχοντες όμως είχαν υπερβολικές αντιδράσεις. Αρκετοί έφτασαν στο σημείο να τρέμουν επειδή τους κοίταζαν οι περαστικοί.
Ένας βασικός λόγος που συμβαίνει αυτό είναι ότι η περιοχή του εγκεφάλου η οποία ενεργοποιείται όταν σκεφτόμαστε για τον εαυτό μας και ιδιαίτερα για τη συναισθηματική σημασία μιας κατάστασης για εμάς (η περιοχή λέγεται medial prefrontal Cortex mPFC) φτάνει στο απόγειο της δραστηριότητάς της στους ανθρώπους στα δεκαπέντε τους έτη.
Οι κοινωνικές καταστάσεις σε αυτή την ηλικία έχουν ιδιαίτερο συναισθηματικό αντίκτυπο. Όσο μεγαλώνουμε συνηθίζουμε την αυτο-εικόνα μας και το πώς ταιριάζουμε με τους άλλους. Σαν να παίρνεις ένα καινούριο ζευγάρι παπούτσια που αρχικά σε χτυπάει και μετά τα συνηθίζεις.
Έφηβοι και ρίσκο
Καθώς μετακινούμαστε από την παιδική ηλικία στην εφηβεία τα κέντρα ανταμοιβής του εγκεφάλου αναπτύσσονται ραγδαία. Η περιοχή που σχετίζεται με την απόλαυση (ονομάζεται nucleus accumbens) έχει την ίδια δραστηριότητα όπως και αυτή ενός ενήλικα.
Όμως την ίδια στιγμή η περιοχή που είναι υπεύθυνη για τις εκτελεστικές αποφάσεις, για την προσοχή και για την προσομοίωση των μελλοντικών συνεπειών (orbitofrontal cortex) είναι στους έφηβους ίδια με αυτή των παιδιών!
Έχουμε, λοιπόν, ενήλικες ορέξεις για απόλαυση αλλά κριτική ικανότητα ενός παιδιού. Αυτό μπορεί να εξηγήσει για ποιο λόγο οι έφηβοι είναι όχι μόνο υπερευαίσθητοι αλλά είναι και πολύ λιγότερο ικανοί από τους ενήλικες να ελέγξουν τα συναισθήματά τους.
Έφηβοι και… άλλοι έφηβοι
Συχνά οι έφηβοι τείνουν να παίρνουν μεγαλύτερα ρίσκα όταν είναι μπροστά στην παρέα τους. Θα καπνίσουν για να αποδείξουν ότι μπορούν. Θα πηδήξουν έναν τοίχο, θα κάνουν μια τρέλα που υπό κανονικές συνθήκες ίσως να μην έκαναν. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Σύμφωνα με ενδείξεις ερευνών αυτό σχετίζεται με το γεγονός ότι στους εφήβους οι περιοχές του εγκεφάλου που αναμιγνύονται στις κοινωνικές κρίσεις (όπως η mPFC που ανέφερα προηγουμένως) είναι πολύ στενά συνδεδεμένες με άλλες περιοχές του εγκεφάλου οι οποίες μεταφράζουν τα κίνητρα σε δράσεις (η περιοχή striatum και το δίκτυο διασυνδέσεών της).
Ευαισθησία στην κοινωνική κρίση οδηγεί άμεσα σε δράση λοιπόν και ο έφηβος δε θα το σκεφτεί πολύ να πιει τρία σφηνάκια παραπάνω αν το κάνουν και οι άλλοι ή να κάνει άλλου είδους επικίνδυνες συμπεριφορές. Ο εγκέφαλός του είναι δομημένος με τέτοιο τρόπο που τον οδηγεί σε τέτοιου είδους πράξεις.
Συμπέρασμα
Ο τρόπος που βλέπουν και αντιδρούν στις καταστάσεις οι έφηβοι είναι η συνέπεια της λειτουργίας ενός εγκεφάλου ο οποίος διαπλάθεται. Αλλαγές οι οποίες είναι ακριβώς στην ώρα τους, ώστε να ολοκληρωθεί η διάπλαση της προσωπικότητάς μας, καθορίζουν σε σημαντικό βαθμό τη συμπεριφορά των εφήβων.
Οι αλλαγές αυτές μπορούν να διαρκέσουν μέχρι τα 25-26 έτη, όπου λήγει η περίοδος της μεταεφηβείας, καθώς τότε ολοκληρώνεται η διεργασία ανάπτυξης του εγκεφάλου και οι δομές του σταθεροποιούνται σε αυτές του ενήλικα.
Η γνώση είναι δύναμη, όπως υποστηρίζω διαρκώς στο βιβλίο μου. Είναι ιδιαίτερα βοηθητικό να γνωρίζουμε πως όσα παρατηρούμε στους εφήβους δεν είναι αποτέλεσμα καπρίτσιου, επιλογής ή κακού χαρακτήρα. Κάτι πολύ ισχυρότερο συμβαίνει στα παρασκήνια.
Είναι φυσιολογικό να τους ενδιαφέρει η εικόνα τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δεν είναι ψώνια.
Είναι φυσιολογικό να τους νοιάζει με ποιον θα κάνουν παρέα και τι λένε οι άλλοι για εκείνους. Δεν είναι ανασφαλείς χαρακτήρες.
Είναι φυσιολογικό να μην μπορούν να ελέγξουν τις ορμές και τα συναισθήματά τους. Δεν είναι ανεξέλεγκτοι άνθρωποι.
Είναι φυσιολογικό να θέλουν να είναι περισσότερο ριψοκίνδυνοι μπροστά στους φίλους τους. Δεν είναι απερίσκεπτα άτομα.
Ας τους κατανοήσουμε για να μπορέσουμε να τους βοηθήσουμε στην περίοδο της δραστικής αλλά και αναπόφευκτης αλλαγής την οποία διανύουν.
Πηγή: The Brain (The story of you), David Eagleman

Δημήτρης Φλαμούρης Ph.D.
Μαθηματικός – Θετικός Ψυχολόγος

Όλα για κάποιο λόγο γίνονται; Ποιος είναι τελικά αυτός ο λόγος;;
Όλα για κάποιο λόγο γίνονται. Είναι μια έκφραση που χρησιμοποιούμε πολλοί από εμάς όταν δεν μπορούμε να εξηγήσουμε κάτι που μας έχει συμβεί. Κάτι το οποίο μας έχει επηρεάσει συνήθως αρνητικά και έχουμε ανάγκη να βρούμε την αιτία πίσω από την «ατυχία» μας.
Η ανάγκη μας για νόημα
Οι άνθρωποι ανέκαθεν είχαν την ανάγκη να εξηγούν και να καταλαβαίνουν τις καταστάσεις γύρω τους και έτσι συνήθιζαν να θεοποιούν ό,τι δεν μπορούσαν να εξηγήσουν. Ο ήλιος, ο άνεμος, η θάλασσα, όλα έχουν αποτελέσει αντικείμενο λατρείας σε πολλούς πολιτισμούς λόγω της σημαντικής επίδρασης στη ζωή των ανθρώπων και της ανάγκης για εύρεση νοήματος.
Μας αρέσει να πλάθουμε ιστορίες ώστε να εξηγούμε τα φαινόμενα, ανεξάρτητα με το αν οι ιστορίες αυτές ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Φτάνει να δίνουν μια εξήγηση.
Πχ, μια φυλή Ινδιάνων για να εξηγήσει το φαινόμενο του Βόρειου Σέλαος πίστευε ότι ήταν τα πνεύματα των νεκρών συγγενών και φίλων που προσπαθούσαν να επικοινωνήσουν με τους δικούς τους ανθρώπους κάτω στη γη. Μπορεί να μην είναι πραγματικότητα (το Βόρειο Σέλας είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης φορτισμένων ηλιακών σωματιδίων με την ατμόσφαιρα της γης) αλλά μια ικανοποιητική εξήγηση για τη φυλή αυτή.
Έδωσαν το δικό τους νόημα.
Πίσω στη δική μας ζωή…
Έτσι κι εμείς χρησιμοποιούμε τη φράση «όλα για κάποιο λόγο γίνονται» ώστε να καταφέρουμε να βρούμε νόημα σε μια στιγμή πόνου ή δυσκολίας.
Ποιος είναι όμως ο πραγματικός λόγος που γίνονται τα πράγματα;
Η απάντηση σε μια τόσο γενική ερώτηση δεν είναι δυνατόν να δοθεί επακριβώς και πιθανώς να μην μπορούμε να εξηγήσουμε όλες τις καταστάσεις που μας συμβαίνουν. Πολλά πράγματα όντως δεν είναι στο χέρι μας.
Ταυτόχρονα, ίσως να υπάρχει μια εξήγηση η οποία να καλύπτει τις περισσότερες καταστάσεις.
Ο λόγος για τον οποίο μας συμβαίνουν αυτά που μας συμβαίνουν στη ζωή, λοιπόν, είμαστε ΕΜΕΙΣ.
Όσο συνεχίζω να είμαι ο ίδιος άνθρωπος που είμαι, θα συνεχίζω να έλκω τις ίδιες καταστάσεις.
Ακόμα καλύτερα
Όσο συνεχίζω να είμαι ο ίδιος άνθρωπος που είμαι, θα προκαλώ τις ίδιες καταστάσεις.
Όσο συνεχίζω να είμαι ο ίδιος άνθρωπος θα έλκω τις ίδιες σχέσεις.
Ακόμα καλύτερα
Όσο συνεχίζω να είμαι ο ίδιος άνθρωπος θα προκαλώ τις ίδιες σχέσεις.
Όλα για κάποιο λόγο γίνονται στις σχέσεις
Ειδικά στον τομέα των σχέσεων, στον τομέα που μας αγγίζει περισσότερο από όλους τους άλλους, ο λόγος που τα μοτίβα των σχέσεων μας τείνουν να επαναλαμβάνονται είναι το γεγονός ότι ο καθένας μας γνωρίζει ένα συγκεκριμένο τρόπο να σχετίζεται. Εμείς νιώθουμε πως έχουμε χημεία με κάποιους και όχι με κάποιους άλλους, αλλά είναι κάτι πολύ συγκεκριμένο αυτό που ονομάζουμε χημεία. Αυτό το μοτίβο σχετιζεσθαι το επαναλαμβάνουμε μέχρι να το αντιληφθούμε. Αν ποτέ το αντιληφθούμε δηλαδή…
Πολλοί άνθρωποι λένε:
«Η ζωή θα σου τα φέρνει έτσι μέχρι να πάρεις το μάθημα το οποίο έχεις να πάρεις»
Και αυτό είναι αλήθεια. Εν μέρει.
Ζούμε τις ίδιες καταστάσεις όχι επειδή υπάρχει μια πρόθεση από τη ζωή για να μας διδάξει κάτι. Η επαναληψιμότητα αυτή είναι το ευθύ αποτέλεσμα του δικού μας ψυχισμού.
Αν ρίξεις ένα γυάλινο ποτήρι στο πάτωμα θα σπάσει. Όχι για να πάρεις κάποιο μάθημα. Θα σπάσει επειδή το έριξες.
Εμείς είμαστε στο κέντρο της ζωή μας και όχι κάποιος ο οποίος θέλει να γίνει ο δάσκαλός μας. Όσο παραμένουμε ίδιοι, αναγκαστικά θα βιώνουμε τις ίδιες καταστάσεις. Γιατί εμείς τις προκαλούμε.
Ο μόνος τρόπος για να πάρουμε το μάθημά μας είναι να εξετάσουμε το τι μας συμβαίνει και να το αναλύσουμε. Να σκεφτούμε πάνω σε αυτό και να αναλογιστούμε τις ευθύνες μας.
Αλλιώς Γιάννης θα πάμε και Γιάννης θα έρθουμε.
Η δυσκολία
Δεν είναι εύκολο, βέβαια, να το χωνέψουμε αυτό. Είναι σαφώς λιγότερο επώδυνο αν κάποιος άλλος ευθύνεται για τις αναποδιές που μας βρίσκουν. Έτσι οι άνθρωποι είμαστε πολύ πρόθυμοι να εναποθέσουμε την ευθύνη μας σε κάτι έξω από εμάς, καθώς είναι πολύ φυσιολογικό να πονάει η συνειδητοποίηση πως εμείς είμαστε το κέντρο του σύμπαντός μας. Η συνειδητοποίηση ότι εμείς προκαλούμε την πλειονότητα των καταστάσεων της ζωής μας.
Η ευθύνη μας όμως συνεπάγεται και δύναμη. Συγκεκριμένα, εμείς έχουμε τη δύναμη να αλλάξουμε όσα μας συμβαίνουν. Είναι στο χέρι μας. Φτάνει να θελήσουμε να τα επεξεργαστούμε τις πράξεις και τον ψυχισμό μας ώστε να εξελιχθούμε. Φτάνει να έχουμε τη θέληση να γνωρίσουμε και να μάθουμε τον εαυτό μας.
Όλα για κάποιο λόγο γίνονται. Όλα για κάποιο λόγο σου συμβαίνουν. Εσύ είσαι αυτός ο λόγος. Εσύ μπορεί να γίνεις ο μεγαλύτερος δάσκαλος του εαυτού σου.
Φτάνει να σου το επιτρέψεις.
Ψυχολογικό blog
Ευτυχία, σχέσεις, αυτογνωσία, ταξίδια μέσα έξω
http://dimitrisflamouris.com

 εικόνα 2

Δημήτρης Φλαμούρης Ph.D. Μαθηματικός – Ψυχολόγος- Συγγραφέας

Οι περισσότεροι από εμάς (αν όχι όλοι) συχνά ανησυχούμε για την αυτο-εικόνα μας. Είμαστε αρκετά καλοί; Είμαστε αρκετά όμορφοι; Έξυπνοι; Ευγενικοί; Ευχάριστοι;
Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τέτοιες καταστάσεις;

Η ανησυχία
Ο λόγος που μας απασχολεί το ζήτημα είναι ότι φοβόμαστε για το πώς θα μας δουν οι άλλοι. Πώς θα μας αντιμετωπίσουν αν δεν τα καταφέρουμε; Αν πούμε καμιά βλακεία; Αν δεν φερθούμε με τον «σωστό» τρόπο; Μήπως θα γίνουμε ρεζίλι; Τι θα πει ο κόσμος;

Τα δυνατά μας σημεία

Η χειρότερη προσέγγιση για να τονώσουμε το δικό μας ηθικό είναι να επαναλαμβάνουμε θετικές δηλώσεις τύπου: «Είμαι ένα υπέροχο πλάσμα» ή «Το δυναμικό μου είναι άπειρο» ή «Πιστεύω στον εαυτό μου και στις ικανότητές μου» ή άλλα τέτοια επικίνδυνα σλόγκαν. Όταν θέλουμε να τονώσουμε την αυτοπεποίθηση κάποιου άλλου συνήθως του θυμίζουμε τα δυνατά του σημεία. Τις επιτυχίες του. Συνήθως κάτι τέτοιο έχει ως αποτέλεσμα να νιώσει καλύτερα για τον εαυτό του και να βρει το κουράγιο να κάνει το επόμενο βήμα. Ενώ μπορεί να ακούγεται λογική σαν προσέγγιση, εν τούτοις μπορεί να έχει κάποιες ανεπιθύμητες και απρόσμενες παρενέργειες. Η τόνωση των δυνατών στοιχείων κάποιου συχνά έχει ως αποτέλεσμα να μην δοκιμάζει καταστάσεις στις οποίες δε νιώθει δυνατός. Όπως έχει αναλυθεί σε προηγούμενο άρθρο, όταν εγκωμιάζουμε τα δυνατά στοιχεία των μικρών παιδιών εκείνα μαθαίνουν να μην έλκονται από καταστάσεις στις οποίες θεωρούν ότι είναι πιθανό να αποτύχουν, περιορίζοντας έτσι τις εμπειρίες τους αλλά και εγκαθιστώντας βαθύτερα τον φόβο της αποτυχίας. Με τον ίδιο τρόπο μπορεί και ένας ενήλικας μπορεί να μη ζητήσει από μια κοπέλα να τον φιλήσει γιατί μπορεί να φάει χυλόπιτα. Μπορεί να μείνει σιωπηλός σε μια παρέα γιατί φοβάται μην πει καμιά χαζομάρα. Μπορεί να τρέμει να ζητήσει προαγωγή γιατί θα τον αποπάρει το αφεντικό.

Μια διαφορετική προσέγγιση
Μια διαφορετική προσέγγιση στο θέμα της αυτοπεποίθησης θα μπορούσε να είναι το να υπενθυμίσουμε στον άλλον και πολύ παραπάνω στον εαυτό μας, ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε λίγο τρελοί. Όλοι έχουμε τις παραξενιές μας. Δεν υπάρχει κανένας άνθρωπος χωρίς θέματα. Εγώ, ας πούμε, έχω πολλούς φίλους στους οποίους μου αρέσει να λέω ανέκδοτα, αλλά σε εκείνους δεν τους αρέσει να λέω ανέκδοτα… Ο Αϊνστάιν ήταν γυναικάς και παντρεύτηκε την ξαδέρφη του, ο Steve Jobs δεν αναγνώριζε την κόρη του και πήγε στα δικαστήρια, ο Ραφαέλ Ναδάλ (πρωταθλητής τένις) στοιχίζει τα μπουκαλάκια με το νερό του κάθε φορά ώστε να κοιτάζουν προς τη φορά που σερβίρει και ο Γιάννης Ιωαννίδης, ο προπονητής μπάσκετ του Άρη την εποχή του Γκάλη, φορούσε πάντα το ίδιο τυχερό σακάκι στους αγώνες. Όλοι έχουμε ένα κλόουν μέσα μας. Όλοι είμαστε στην κοσμάρα μας. Ο διάσημος Ολλανδός φιλόσοφος Desiderius Erasmus (κυρίως γνωστός σε μας από τα προγράμματα ανταλλαγής φοιτητών…) έγραψε το 1509 την πραγματεία: Προς τιμή της ανοησίας. Περιέγραφε πως όλοι οι άνθρωποι, όσο σημαντικοί ή σπουδαίοι και αν είναι, κάνουν ανοησίες. Έχουν τους παράλογους φόβους τους, τις προλήψεις τους, είναι λίγο αδέξιοι και μπορεί να σκοντάφτουν εύκολα ή να ρίχνουν το κρασί στο χαλί, τα πάθη τους τούς κυριεύουν, έχουν τους εθισμούς τους και μπορεί να ντρέπονται όταν γνωρίζουν νέους ανθρώπους. Φυσικά έβαζε και τον εαυτό του μέσα.

Όλοι μας…

Όλοι είμαστε χαζοί. Ανεξαιρέτως. Ο κάθε ένας από εμάς. Δεν υπάρχει φυσιολογικός άνθρωπος. Και αυτό είναι πολύ απελευθερωτικό. Γιατί το να είσαι χαζός και να κάνεις βλακείες δε μας αποκλείει από το κοινωνικό σύνολο ή από τις καταστάσεις που φοβόμαστε. Απλά μας κάνει να μοιάζουμε σε έναν από τους σημαντικότερους λόγιους της Αναγέννησης! Η χαζομάρα μας δε μας απομονώνει από τους άλλους. Μας δένει μαζί τους. Είναι το κοινό μας στοιχείο. Όλοι έχουμε υπάρξει ηλίθιοι στο παρελθόν, κάνουμε κουταμάρες τώρα και θα κάνουμε ανοησίες και στο μέλλον. Και δεν πειράζει. Αυτό σημαίνει το να είσαι άνθρωπος. Τι να κάνουμε τώρα;
Δεν υπάρχει η επιλογή του να μην κάνεις χαζά. Δε γίνεται. Αυτή είναι η φύση μας.

Ανακούφιση

Αν συνειδητοποιήσουμε ότι είναι η φύση μας να γινόμαστε γελοίοι κάποιες φορές τότε δε θα μας πειράξει και τόσο το να κάνουμε άλλη μια ανοησία. Και τι έγινε αν μας ρίξει χυλόπιτα; Και τι έγινε αν πω καμιά βλακεία στην παρέα; Ούτως ή άλλως όλοι το κάνουμε. Ο φόβος της αποτυχίας θα έφευγε από το μυαλό μας αν κατανοούσαμε ότι η αποτυχία είναι η αποδεκτή συνήθης κατάσταση.
Και ποιος ξέρει;
Μπορεί που και που να κλέβαμε ένα φιλί.
Μπορεί να παίρναμε την προαγωγή.
Μπορεί να συζητούσαμε κάτι έξυπνο στην παρέα.
Μπορεί να έλεγα κατά τύχη κανένα ωραίο ανέκδοτο. Εκεί να δεις χαρές!

Συμπέρασμα
Αντί να θυμίζουμε σε κάποιον (ή στον εαυτό μας) που φοβάται μην αποτύχει όλες του τις επιτυχίες για να του τονώσουμε το ηθικό, ας του υπενθυμίσουμε πως όντως είναι λίγο χαζός. Όπως κι εμείς. Όπως όλοι μας. Και είναι πολύ πιθανό να πει ή να κάνει μια βλακεία. Ας μην το φοβηθεί γιατί δεν είναι κάτι για να το φοβάσαι.
Δεν πειράζει. Προβλέπεται. Είναι το φυσιολογικό.
Από χαζομάρες κι εγώ στη ζωή μου άλλο τίποτα.
Όμως αλλιώς δε γίνεται…

(Εμπνευσμένο από βίντεο του The School of Life)

 

 

Δημήτρης Φλαμούρης
Μαθηματικός –Θετικός Ψυχολόγος - Συγγραφέας

Είπες θα κάτσεις μέσα σήμερα γιατί ήσουν κουρασμένος, αλλά όταν σε πήραν τηλέφωνο δεν μπόρεσες να πεις όχι και βγήκες.
Είπες δε θα ξαναπάρεις τηλέφωνο τον πρώην σου, όμως τα δάχτυλά σου αυτοβούλως σχημάτισαν το νούμερό του.
Είπες δε θα ξανανοίξεις το ψυγείο για να φας αλλά βρίσκεσαι πάλι μπροστά με την πόρτα ανοιχτή και το περιεργάζεσαι.
Γιατί το κάνεις αυτό; Γιατί δεν αλλάζεις μια και καλή να ηρεμήσεις;
Η απάντηση είναι ότι δεν ελέγχεις εσύ τις συμπεριφορές σου. Όχι όσο νομίζεις τουλάχιστον. Οι συμπεριφορές μας είναι πάντα σε αρμονία με τον ασυνείδητο νου μας. Δεν υπάρχουν εξαιρέσεις στον κανόνα αυτό. Οτιδήποτε κάνουμε, ακόμα και αν επιφανειακά φαίνεται να μας χαλάει, το θέλουμε σε ένα βαθύτερο επίπεδο. Το βαθυθέλουμε αν μου επιτρέπετε.
Ίσως βαθυθέλουμε να είμαστε πάση θυσία ευχάριστοι στους φίλους μας γι αυτό βγαίνουμε ακόμα και αν θέλουμε επιφανειακά να μη βγούμε.
Ίσως βαθυθέλουμε κάποιον δίπλα μας, τον οποιονδήποτε, και έτσι προσπαθούμε να επικοινωνήσουμε με τον προηγούμενο σημαντικό άνθρωπο στη ζωή μας.
Ίσως βαθυθέλουμε να κρυβόμαστε πίσω από ένα ογκώδες σώμα ώστε να μην βλέπουν οι άλλοι τον πραγματικό μας εαυτό γιατί νομίζουμε ότι δε θα τους αρέσει (αφού κι εμάς δε μας αρέσει) κι έτσι ανοίγουμε και πάλι την πόρτα του ψυγείου.
Η εσωτερική μας αναγκαιότητα
Όποιος και να είναι ο λόγος για τον οποίο θέλουμε σε ένα βαθύτερο επίπεδο να κάνουμε ό,τι κάνουμε, το γεγονός παραμένει ότι υπάρχει μια εσωτερική οδηγία η οποία καθορίζει το πως θα πράξουμε σε κάθε κατάσταση. Είναι το εσωτερικό μας λογισμικό το οποίο εγκαταστάθηκε τα πρώτα χρόνια της ζωής μας. Τότε που μαθαίναμε τον κόσμο. Τότε που μαθαίναμε τι είναι αγάπη. Είναι αυτό που ο Σπινόζα ονόμασε η «εσωτερική μας αναγκαιότητα«. Είναι ο τρόπος με τον οποίο οι νευρώνες του εγκεφάλου μας έχουν πρωτο-συνδεθεί.
Οι περισσότεροι άνθρωποι, όμως, δεν το γνωρίζουν αυτό. Νομίζουν πως ελέγχουν τις σκέψεις τους και πως είναι οι ίδιοι οι οποίοι κυβερνούν τη ζωή τους.
Δεν γνωρίζουν ότι οι οδηγίες για τις περισσότερες από τις συμπεριφορές τους παραμένουν καλά κρυμμένες από εκείνους. Θεωρούν πως αρκεί να αποφασίσουν να κάνουν κάτι διαφορετικά και θα γίνει.
Στην επιφάνεια έτσι μοιάζει. Θέλω να ανοίξω το κινητό μου και το ανοίγω. Εγώ αποφασίζω. Τι γίνεται όμως όταν νιώθω την ακατανίκητη έλξη να ανοίξω το Facebook αν και έχω πει ότι θα κάνω λίγο αποτοξίνωση;
Τι γίνεται όταν τρώω μηχανικά άλλο ένα κομμάτι πίτσα ενώ είχα πει ότι θα σταματήσω δυο κομμάτια πριν;
Οι περισσότεροι έχουν την αυταπάτη ότι αν θέλουν να κάνουν κάτι μπορούν.
Δεν κατανοούν πως χρειάζεται να βαθυθέλουν για να μπορούν. Έτσι, όταν αποτυγχάνουν κατηγορούν τους εαυτούς τους ότι πάλι δεν μπόρεσαν.
Ειδικά στο θέμα των σχέσεων οι προγραμματισμοί της παιδικής τους ηλικίας είναι σε πλήρη ισχύ.
Αναρωτιούνται γιατί δεν κατάφεραν να προχωρήσουν. Αναρωτιούνται πώς έγινε και έπεσαν πάλι στην ίδια παγίδα. Αναλώνονται σε απέλπιδες προσπάθειες να κάνουν κάτι διαφορετικό μόνο για να βρεθούν να ξανακάνουν μετά από λίγο ακριβώς τα ίδια.
Είναι σαν να θέλεις να κάνεις τη βρύση να τρέξει ζεστό νερό και έχεις δοκιμάσει όλους τους δυνατούς τρόπους για να γυρίσεις το ρουλεμάν, ενώ αυτό που χρειάζεται να κάνεις είναι να ανοίξεις το θερμοσίφωνα.
Η μάχη του θέλω με το βαθυθέλω
Όταν μια συνειδητή επιθυμία (πχ. θέλω να μείνω σπίτι επειδή είμαι κουρασμένος) έρχεται σε σύγκρουση με μια βαθύτερη (πχ. θέλω να είμαι ευχάριστος στους φίλους μου για να συνεχίσουν να μου κάνουν παρέα) η βαθύτερη επιθυμία πάντα θα υπερισχύει. Αυτό είναι αξίωμα.
Για να καταφέρουμε να εξελιχθούμε και να βγούμε από τον φαύλο κύκλο που ζούμε, θα χρειαστεί να αναγνωρίσουμε τον πραγματικό μας αντίπαλο.
Μπορεί να είμαστε σίγουροι ότι θέλουμε να κάνουμε μια αλλαγή, όμως για να έχουμε καλύτερες πιθανότητες επιτυχίας βοηθάει να γνωρίζουμε πώς ακριβώς μας τρέφει η υπάρχουσα κατάσταση. Πώς κερδίζουμε από αυτή;
Διότι για να τη συντηρούμε τόσο καιρό, αυτό σημαίνει ότι κάποιο ψυχικό όφελος έχουμε. Ακόμα και αν φαίνεται δυσάρεστη σε πρώτη ανάγνωση.
Μπορεί το να αποτυγχάνω στις προσπάθειές μου να βοηθάει στο να επιβεβαιώνει την πεποίθησή μου ότι είμαι άχρηστος. Αν μια ζωή αυτό πίστευα, τότε με βάση αυτό θα λειτουργώ. Θα μου είναι τρομερά δύσκολο να κάνω κάτι «καλά» γιατί τότε θα σήμαινε ότι τελικά δεν είμαι τόσο χάλια.
Μπορεί να μην ακούγεται λογικό το να θέλω να είμαι ανίκανος, είναι όμως ψυχο-λογικό. Έχω επενδύσει όλη μου τη ζωή στο να είμαι ανίκανος. Δεν μπορώ ξαφνικά να ανατρέψω πεποιθήσεις δεκαετιών. Δε θα το αντέξω ψυχικά.
Αν θέλω να το κάνω θα χρειαστεί συνειδητή προσπάθεια. Θα χρειαστεί να αναγνωρίσουμε ποιο βαθυθέλω μας εκφράζεται. Ποια βαθύτερη ανάγκη μας ικανοποιείται. Εκεί θα πρέπει να εστιαστεί η προσπάθειά μας.
Στην πράξη
Αυτό δεν είναι τόσο απλό όσο ίσως ακούγεται. Συχνά μας είναι αρκετά δύσκολο να δούμε τα πραγματικά κίνητρα των συμπεριφορών μας γιατί είμαστε πολύ κοντά στον εαυτό μας για να τον δούμε «αντικειμενικά».
Είναι σαν να θέλεις να δεις πώς μοιάζεις με τη μύτη σου κολλημένη στον καθρέπτη. Είναι αδύνατο να καταλάβεις και πολλά. Θα χρειαστεί να κάνεις ένα βήμα πίσω ή να ρωτήσεις κάποιον τρίτο να σου πει τι βλέπει.
Ρωτώντας έναν ειδικό ή έναν έμπιστο φίλο μπορούμε να κάνουμε το πρώτο βήμα ώστε να αρχίσουμε να καταλαβαίνουμε τον εαυτό μας. Ρωτώντας κάποιον πιο αποστασιοποιημένο από εμάς συχνά μπορούμε να αποκτήσουμε καλύτερες πληροφορίες για το ποιοι είμαστε. Έχοντας πάντα υπ όψιν ότι και η άποψη αυτού του ατόμου αναγκαστικά προέρχεται από τα δικά του φίλτρα.
Αν, λοιπόν, κάνεις τα ίδια «λάθη» ξανά και ξανά μην κατηγορείς τον εαυτό σου και κατάλαβε ότι απλά ίσως δεν είναι στο χέρι σου αυτή τη στιγμή. Ίσως οι απαντήσεις σου να είναι βαθύτερα από ό,τι νόμιζες. Ίσως να παλεύεις με κάτι πολύ δικό σου.
Ετοιμάσου για την αναζήτηση και ζήτησε βοήθεια.
Οι ανακαλύψεις θα σε συναρπάσουν (Βασισμένο στο βιβλίο Ψυχο-Λογικές Σχέσεις του Δημήτρη Φλαμούρη)

Thursday, 16 August 2018 17:34

Ύμνος στην…αποτυχία!

Δημήτρης Φλαμούρης (Μαθηματικός-Θετικός Ψυχολόγος – Συγγραφέας)

Ζούμε σε μια εποχή όπου η κουλτούρα της επιτυχίας είναι από τις ισχυρότερες δυνάμεις της κοινωνίας μας. Πρέπει να πετύχεις, αλλιώς νιώθεις ότι έχει αποτύχει.
Είναι τελικά τόσο κακό το να αποτυγχάνεις; Μήπως τα έχουμε μπερδέψει λίγο τα πράγματα;

Αποτυχία και σύνδεση

Τι θα απαντούσες στις επόμενες ερωτήσεις;
Αν είσαι άντρας, τι θα ένιωθες αν έβλεπες έναν τύπο σε μια Ferrari να περνάει από μπροστά σου;
Αν είσαι γυναίκα, τι θα ένιωθες αν έβλεπες μια πολύ όμορφη γυναίκα ντυμένη άψογα με ακριβά επώνυμα ρούχα;
Θα ένιωθες ζήλια; Θαυμασμό; Συμπόνια;
(Ζητώ συγνώμη για τους στερεοτυπικές υποθέσεις, όμως υπάρχουν για κάποιο λόγο…)
Οι περισσότεροι από εμάς θα νιώθαμε ζήλια με τα αντίστοιχου φύλου παραδείγματα. Ίσως μερικοί πιο καλοπροαίρετοι να ένιωθαν και θαυμασμό.
Τι θα ένιωθες, τώρα αν σου περιέγραφε ένας πώς άνοιξε το δικό του μαγαζί και αφού προσπάθησε πολύ, τελικά οι κόποι του δεν δικαιώθηκαν και αναγκάστηκε να το κλείσει και τώρα πρέπει να ξεπληρώσει δόσεις και δυσκολεύεται;
Θα ένιωθες ζήλια; Θαυμασμό; Συμπόνια;
Οι περισσότεροι από εμάς μάλλον θα νιώθαμε συμπόνια. Κάποιοι λίγοι ίσως χαιρεκακία.
Η ζήλια είναι ξεκάθαρα αρνητικό συναίσθημα.
Αλλά και ο θαυμασμός είναι συναίσθημα διαχωριστικό. Ο άλλος είναι καλύτερος από εμάς και ίσως θέλουμε να του μοιάσουμε ίσως αρκούμαστε να τον κοιτάζουμε εκεί που είναι. Το σίγουρο είναι ότι δεν είναι στο δικό μας επίπεδο. Μπορεί να έχει πετύχει κάτι υπεράνθρωπο. Η επιτυχία διαχωρίζει τους άλλους από εμάς.
Όταν όμως συμπονούμε κάποιον τον νιώθουμε ίσα με μας. Δεν τον βάζουμε κάτω από εμάς. Δεν τον υποτιμούμε. Μπορούμε να σχετιστούμε καλύτερα με τη δυσκολία του γιατί μας είναι γνώριμη. Την έχουμε νιώσει κι εμείς.
Η αποτυχία κάνει τους ανθρώπους ξανά… ανθρώπινους.

Η αποτυχία και η ταυτότητά μας

Όπως έλεγαν συνέχεια στην ταινία «Ο Καλός ο Κακός και ο Άσχημος» υπάρχουν δυο ειδών άνθρωποι στον κόσμο (η ομοιότητα με την ταινία σταματάει εδώ). Αυτοί οι οποίοι πιστεύουν ότι το αποτέλεσμα των πράξεών τους αντικατοπτρίζει την ικανότητά τους και αυτοί οι οποίοι πιστεύουν ότι το αποτέλεσμα των πράξεών τους αντικατοπτρίζει την προσπάθεια που κατέβαλαν, όχι την ταυτότητά τους ως ικανούς. Οι τελευταίοι πιστεύουν ότι μπορούν να πετύχουνε κάτι μέσα από την επαναλαμβανόμενη προσπάθεια και προπόνηση.
Για τους πρώτους οποιαδήποτε αποτυχία σημαίνει και προσωπική καταρράκωση. Απέτυχαν οι ίδιοι σαν άνθρωποι. Το παίρνουν προσωπικά και κατάκαρδα. Οι δεύτεροι ερμηνεύουν ότι απέτυχε η προσπάθειά τους, Όχι οι ίδιοι. Αν αποτύχουν απλά προπονούνται. Για τους αθλητές της άρσης βαρών μάλιστα ισχύει κάτι πολύ ενδιαφέρον. Δυναμώνουν τους μυς τους φτάνοντάς τους στα όριά τους. Μέχρι το σημείο που δεν μπορούν να σηκώσουν περισσότερα κιλά. Εκεί οι ίνες των μυών σχίζονται και μετά επουλώνονται. Γι αυτούς τους αθλητές, λοιπόν, η προπόνηση για την αποτυχία δεν είναι μια παραδοχή ήττας. Είναι μια στρατηγική.
Την επόμενη φορά που θα αποτύχετε σε μια κοινωνική συμπεριφορά, σε μια εξέταση που θα ντραπείτε κάπου που δε θα θέλατε, σκεφτείτε ότι το κάνετε απλά γιατί έχετε φτάσει τα όρια των μέχρι τώρα δυνατοτήτων σας. Όχι επειδή είστε άχρηστοι.
Συνεπώς, μεσοπρόθεσμα τις βελτιώνετε.
Είναι πολύ πιο βοηθητικό να βλέπετε τόσο τις επιτυχίες σας όσο και τις αποτυχίες σας ως αποτέλεσμα μιας σταδιακής προσπάθειας και όχι ως αντανάκλαση της αξίας σας. Αν πετύχατε προσπαθήσατε πολύ. Αν όχι ίσως δεν προσπαθήσατε αρκετά. Αν προσπαθήσατε πάρα πολύ και πάλι αποτύχατε τότε φτάσατε στα παρόντα όριά σας. Άρα τα επεκτείνετε για την επόμενη φορά.
Αν είστε γονείς και θέλετε να δημιουργήσετε αυτή τη νοοτροπία στα παιδιά σας, τότε διαβάστε εδώ το πώς να το κάνετε.

Η αποτυχία μας βοηθάει να βρούμε τον εαυτό μας

Ίσως το μεγαλύτερο δώρο της αποτυχίας να είναι η επαφή με τον εαυτό μας αν καταφέρουμε να την αγκαλιάσουμε και να την αποδεχτούμε. Φτάνουμε τότε στο σημείο το οποίο παύουμε να κομπάζουμε στους άλλους (αλλά και σε μας) ότι είμαστε κάτι άλλο από αυτό που πραγματικά είμαστε. Έρχεται η λύτρωση.
Δε χρειάζεται να προσποιούμαστε άλλο. Τα κάναμε μούσκεμα. Αυτό είναι. Από εδώ και πέρα μόνο αλήθειες.
Ίσως ένας από τους πιο συνταρακτικούς τρόπους που αυτό ειπώθηκε, ήταν από την J.K. Rowling, την απίστευτα επιτυχημένη συγγραφέα του Harry Potter στο λόγο της στην αποφοίτησή της στο πανεπιστήμιο Harvard.
«…Νομίζω είναι δίκαιο να πω ότι βάσει κάθε μέτρου είχα αποτύχει σε γιγάντια κλίμακα. Είχα ένα πάρα πολύ σύντομο γάμο, ήμουν άνεργη και ήμουν τόσο φτωχή όσο μπορεί να είναι κάποιος στη Μεγάλη Βρεττανία χωρίς να ζει στους δρόμους… Ήμουν η μεγαλύτερη αποτυχία που ήξερα. Δε θα σας πω ότι η αποτυχία είναι διασκεδαστική. Εκείνη η περίοδος της ζωής μου ήταν σκοτεινή, και δεν είχα ιδέα ότι θα υπήρχε αυτό που ο τύπος αργότερα περιέγραψε ως παραμυθένια εξέλιξη. Δεν είχα ιδέα πόσο μακρύ ήταν το τούνελ… τότε γιατί να μιλήσω για τα οφέλη της αποτυχίας; Απλώς επειδή η αποτυχία σήμαινε απογύμνωση από τα περιττά. Σταμάτησα να προσποιούμαι στον εαυτό μου ότι ήμουν οτιδήποτε άλλο από αυτό που ήμουν και άρχισα να κατευθύνω όλη μου την ενέργεια στη μόνη ενασχόληση που είχε σημασία για μένα…. Απελευθερώθηκα, γιατί ο χειρότερος φόβος μου είχε πραγματοποιηθεί και ήμουν ακόμα ζωντανή. [η αποτυχία] μου έδωσε μια εσωτερική αίσθηση ασφάλειας που δεν την είχα πάρει ποτέ περνώντας εξετάσεις…. Αυτή η γνώση ήταν ένα πραγματικό δώρο, για όσα κερδήθηκαν με πόνο, και αξίζει περισσότερο από όσα οποιοδήποτε πτυχίο μου έδωσε ποτέ.»
Η αποδοχή της αποτυχία μας μπορεί να μας απαλλάξει από τα απάνθρωπα δεσμά της τελειομανίας. Δεσμά τα οποία μπορούν να αποδειχθούν πολύ επικίνδυνα καθώς υπάρχει ισχυρότερη συσχέτιση ανάμεσα στην τελειομανία και την αυτοκτονία παρά ανάμεσα στην αίσθηση απελπισίας και στην αυτοκτονία.
Αποτύχαμε. Και είμαστε ακόμα ζωντανοί. Κρύβεται τεράστια δύναμη σε αυτή τη συνειδητοποίηση.

Συμπέρασμα
Η αποτυχία είναι παντού γύρω μας. Είναι απίστευτα φυσιολογική αλλά η μεγάλη πλειοψηφία των ιστοριών που φτάνουν στα αυτιά μας είναι ιστορίες επιτυχίας. Ακούμε για τον Steve Jobs και δεν ακούμε για τους χιλιάδες άλλους που είχαν μια καλή ιδέα αλλά ποτέ δεν ευόδωσε. Η ιστορία και οι ειδήσεις γράφονται από τους νικητές. Κι όμως δυσανάλογα περισσότερος κόσμος αποτυγχάνει σε καθημερινή βάση από ό,τι πετυχαίνει.
Είναι τόσο ανθρώπινο το να αποτυγχάνεις. Είναι σαν να μην πέτυχες ένα φαγητό. Δε σημαίνει ότι είσαι άχρηστος μάγειρας. Μπορεί να μην το πρόσεξες αρκετά. Μπορεί να είχαν θέμα τα υλικά. Μπορεί να μην ήταν σαφείς οι οδηγίες. Μπορεί να έφτασες το τωρινό σου όριο σαν μάγειρας. Την επόμενη φορά θα τα πας καλύτερα αφού θα ξέρεις κάτι παραπάνω. Και αν δεν τα πας, δεν τρέχει και τίποτα. Κάνε ένα άλλο φαγητό που ξέρεις. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν είσαι άχρηστος μάγειρας. Όλοι δυσκολεύονται με το φαγητό, αλλά ακούς μόνο τα εντυπωσιακά αποτελέσματα. Το χοιρινό με κάστανα και το κάρυ με κρόκο Κοζάνης… Έτσι μπορεί να νομίζεις ότι μόνο εσύ δυσκολεύεσαι. Αλλά αυτό δεν ισχύει.
Δε θα το βάλουμε στόχο βέβαια να αποτυγχάνουμε.
Αν όμως φοβόμαστε την αποτυχία όπως ο διάολος το λιβάνι, τότε θα μας διαλύει όταν φυσιολογικά συμβαίνει.
Ας αγκαλιάσουμε την αποτυχία όταν έρχεται και ας ρίξουμε τα προσωπεία που το άγχος της επιτυχίας μας επιβάλει να φοράμε.
Είμαστε άνθρωποι. Είμαστε όλο το πακέτο.
Ούτε πετυχημένοι, ούτε αποτυχημένοι.
Απλά άνθρωποι.

Wednesday, 06 June 2018 23:52

Παν μέτρ(ι)ον άριστον;

Άρθρο του Μαθηματικού – Θετικού Ψυχολόγου, Δημήτρη Φλαμούρη

«Παν μέτρον άριστον»
Μια φράση που ακούμε και χρησιμοποιούμε πολύ συχνά όλοι μας.
Άραγε την πιστεύουμε;
Πώς στέκεται η κοινωνία σαν θεσμός απέναντι σε αυτή τη δήλωση;
Τα πρότυπά μας
Ανέκαθεν τα πρότυπα τα καθόριζαν αυτοί οι οποίοι είχαν τη δύναμη. Οι πλούσιοι δηλαδή. Εκείνοι προβαλλόντουσαν ως οι ευγενείς (είχαν και τον τίτλο άλλωστε), ως η βέλτιστη κατάσταση που κάποιος θα έπρεπε να πετύχει.
Οι βασιλιάδες, οι πρίγκιπες και οι πριγκιποπούλες ήταν το κύριο θέμα πολλών παραμυθιών εξάλλου και συνεχίζουν να είναι. Για παράδειγμα ένα από τα πολύ δημοφιλή παιδικά σήμερα είναι το Σοφία η Πριγκίπισσα.
Στη νεότερη εποχή οι ταινίες της Βουγιουκλάκη ήταν με την πλούσια και τον αλήτη ή την κυρία διευθυντή ή τον βουλευτή Μαυρογιαλούρο. Εγώ μεγάλωσα βλέποντας Τόλμη και γοητεία και Beverly Hills (…δε θέλω σχόλια!) και οι μεγάλοι της εποχής μας έβλεπαν τον Γιάγκο Δράκο και τη Δυναστεία.
Σήμερα το ενδιαφέρον του κόσμου μονοπωλείται από το τι κάνει η Μενεγάκη, ο Μαρινάκης, η Σκορδά, η Βικτόρια Μπέκαμ, οι εφοπλιστές, οι διάσημοι τραγουδιστές και ηθοποιοί. Η ενασχόλησή μας με την «αφρόκρεμα» της κοινωνίας συνεχίζεται αμείωτη.
Θα πούμε μπράβο και στο θεωρητικό φυσικό Δημήτρη Νανόπουλο, αλλά κανένας δε νοιάζεται να μάθει τι φόρεσε, τι έφαγε και με ποιον πήγε διακοπές.
Τα πρότυπά μας, λοιπόν ή όσα μας εξάπτουν το ενδιαφέρον και τη φαντασία μας, είναι άνθρωποι που έχουν αποκτήσει φήμη και πλούτο. Δε θα σχολιάσω την ποιότητα των ανθρώπων αυτών καθώς είναι υποκειμενική η κρίση του τι εννοούμε ποιότητα, αλλά θα σταθώ στο γεγονός ότι όλοι οι άνθρωποι με τους οποίους ασχολούμαστε έχουν το κάτι παραπάνω στη ζωή τους.
Δεν είναι οι μέτριοι.
Τα μπράβο μας
Δε διαβάζουμε για την νοικοκυρά της διπλανής πόρτας, δε διαβάζουμε για τον πατέρα των δυο παιδιών, δεν μας νοιάζει τι έκανε εκείνη η γιαγιά ή ο συμμαθητής μας.
Λέμε μπράβο στον πρώτο της τάξης.
Επιβραβεύουμε τον πρώτο του αγώνα. «Ξεχωρίζει» όποιος είναι ιδιαίτερος σε σχέση με τους υπόλοιπους. Όποιος οδηγεί το ακριβότερο αυτοκίνητο, όποιος κολυμπάει πιο γρήγορα, όποιος μαγειρεύει καλύτερα, όποιος είναι πιο πετυχημένος στη δουλειά του, όποιος ξεπέρασε τον εαυτό του, όποιος έσπασε τα όρια, όποιος αντιστάθηκε υπεράνθρωπα, όποιος είναι πρωτοπόρος, όποιος προχώρησε εκεί που δεν έχει πάει κανένας άλλος, όποιος πέτυχε, όποιος έζησε το όνειρό του.
Τιμούμε λοιπόν όλα αυτά τα οποία για να πετύχεις χρειάζεται να κοπιάσεις πολύ, να ιδρώσεις και να επιμείνεις. Και μια χαρά.
Παν μέτρον άριστον;
Εδώ είναι όμως που πρέπει να γνωρίζουμε ότι δεν κολλάει η πολυφορεμένη ατάκα «Παν μέτρον άριστον». Οι άνθρωποι αυτοί δεν έμειναν στο μέτρον. Το ξεπέρασαν και κέρδισαν την αναγνώριση. Γιατί η αναγνώριση της κοινωνίας μας χαρίζεται σε κάποιον όταν εκείνος ξεπεράσει το μέτρον.
Αν τα κάνεις όλα με μέτρο τότε είναι απίθανο το να ξεχωρίσεις.
Εμείς όμως εξιδανικεύουμε άτομα και καταστάσεις τις οποίες κατά πάσα πιθανότητα κανείς δεν πρόκειται να φτάσει ή έστω πολύ λίγοι από εμάς ίσως το καταφέρουν.
Δεν εξιδανικεύουμε το μέτρον.
Εξιδανικεύουμε το στατιστικά απίθανο.
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά…
Σαν να μη μας έφτανε όλο το βάρος που οι εξαιρετικά υψηλές κοινωνικές προσδοκίες μας φορτώνουν, η κουλτούρα της νεότερης εποχής μας έρχεται να διαλύσει και την προσωπική μας ζωή. Δε μας αφήνουν ήσυχους να ζήσουμε το μέτριο μέτρο μας πουθενά.
Το κίνημα της θετικότητας, τα βιβλία αυτοβοήθειας, η κουλτούρα του «όλα τα μπορείς», του «ζήσε το πάθος σου», η κουλτούρα του «είσαι μοναδικός, ξεχωριστός» η πληθώρα μεθόδων για να είμαστε ανεβασμένοι και απόλυτα υγιείς, πετυχημένοι και ικανοποιημένοι έρχεται να εισβάλλει στην καθημερινότητά μας και να μη μας επιτρέπει ούτε εκεί να είμαστε μέτριοι.
Οι coaches υπόσχονται να σε βοηθήσουν να βρεις την καριέρα των ονείρων σου και να σε κάνουν να μεγιστοποιήσεις το δυναμικό σου, να πετύχεις όλους σου τους στόχους, να πετύχεις στη ζωή! Σου λένε πως δικαιούσαι να είσαι ευτυχισμένος.
Ούτε λέξη για «μέτρον»…
Οι συνέπειες
Ξεκινώντας ανάποδα συνειδητοποιούμε ότι πρέπει να είμαστε καλά. Πρέπει να γουστάρουμε. Πάντα. Το να νιώθουμε άσχημα δαιμονοποιείται. Η απόλυτα φυσιολογική κατάσταση του να έχεις νεύρα, να είσαι στεναχωρημένος, να νιώθεις προδομένος, να είσαι παράλογος, κακόκεφος, μοναχικός, θλιμμένος γίνεται αυτόματα προβληματική.
Βέβαια αν τους ρωτήσεις όλους όσους σου λένε να ζήσεις την κάθε στιγμή της ζωής θα σου πουν ότι φυσικά και αυτά τα συναισθήματα έχουν το χώρο τους και δεν πρέπει να τα αποφεύγεις κλπ. ΚΑΝΕΙΣ όμως δεν το προβάλει αυτό στην μπροστινή σελίδα.
Ίσως το βρεις κάπου στα ψιλά γράμματα.
Οι συνέπειες αυτής της κουλτούρας της κοινωνίας μας είναι να νιώθουμε λίγοι μπροστά στις μεγαλειώδεις απαιτήσεις που επωμιζόμαστε.
Έτσι νιώθουμε ανίκανοι όταν δεν καταφέρνουμε να κάνουμε τη δουλειά των ονείρων μας (όπως οι περισσότεροι άνθρωποι του κόσμου), νιώθουμε ατελείς όταν δεν καταφέρουμε να έχουμε την τέλεια σχέση (όπως οι περισσότεροι άνθρωποι του κόσμου), ίσως νιώθουμε ελλιπείς όταν μένουμε μέτριοι και δεν γινόμαστε «κάποιοι» (όπως οι περισσότεροι άνθρωποι του κόσμου), νιώθουμε προβληματικοί όταν στεναχωριόμαστε, έχουμε σκαμπανεβάσματα στη διάθεσή μας (όπως οι περισσότεροι άνθρωποι του κόσμου).
Νιώθουμε ότι χαραμίζουμε τη ζωή μας.
Ειδικά η γενιά των millenials είναι ίσως η πιο καταθλιπτική γενιά που έχει ζήσει καθώς της έχει περαστεί τόσο έντονα το μήνυμα ότι μπορείς να γίνεις ό,τι θελήσεις, να καταφέρεις τα πάντα. Όταν όμως έρχονται αντιμέτωποι με την μέτρια πραγματικότητα η προσγείωση από τις τεχνητά πανύψηλες προσδοκίες είναι ανώμαλη.
Νομίζουν ότι είναι αποτυχημένοι, ενώ απλά δεν είναι πετυχημένοι. Και τι έγινε;
Η πρόταση
Το είχαν πει πολύ καλά οι αρχαίοι Έλληνες. «Παν μέτρον άριστον». Το πετάμε κι εμείς σε μια συζήτηση όταν δεν ξέρουμε τι να πούμε.
Αν το πιστεύαμε τι θα λέγαμε διαφορετικό;
Ας δούμε κάποιους πιθανούς διαλόγους.
«Πώς πάει η σχέση σου;»
«Έτσι κι έτσι»
«Μπράβο! Έχεις μια φυσιολογική σχέση!»
«Πώς είναι η δουλειά σου;»
«Δεν τρελαίνομαι»
«Μπράβο! Έχεις μια ανθρώπινη δουλειά όπως όλοι»
«Πώς είναι το εισόδημά σου;»
«Τίποτα ιδιαίτερο»
«Μπράβο! Εφαρμόζεις το ρητό παν μέτρον άριστον!»
«Πώς είναι η διάθεσή σου;»
«Άστα! Μια έτσι μια αλλιώς»
«Μπράβο! Είσαι κι εσύ άνθρωπος!»
Δε σημαίνει πως δεν μπορούμε να έχουμε μια πολύ καλή σχέση / δουλειά / διάθεση / οικονομική κατάσταση. Μπορούμε. Αλλά δεν είναι το φυσιολογικό μας. Δεν είναι κάτι που δικαιούμαστε από τη φύση μας, είναι όμως κάτι που μπορούμε να κερδίσουμε. Με πάρα πολλή προσπάθεια, αν είμαστε διατεθειμένοι να την κάνουμε.
Συμπέρασμα
Ας απενοχοποιήσουμε το μέτριο. Γιατί στατιστικά όλοι στο μέτριο θα καταλήξουμε. Και δεν υπάρχει τίποτα άσχημο με αυτό.
Υπάρχει τόση ομορφιά στο κοινό, το καθημερινό, το τετριμμένο. Αρκεί να την ανακαλύψουμε!
Είπαμε: Παν μέτριον άριστον!

ψυχολογικεσ σχεσεισ

Στη λίστα με τα best sellers του βιβλιοπωλείου Public μπήκε πρόσφατα το βιβλίο
“Ψυχο-λογικές σχέσεις» του Δραμινού συγγραφέα Δημήτρη Φλαμούρη PhD.
Το βιβλίο κυκλοφόρησε το Μάιο του 2017 και μέσα σε έξι μόλις μήνες εκδόθηκε η τρίτη του έκδοση. Η επιτυχία του βιβλίου βασίζεται, κατά τους αναγνώστες, στον εύληπτο τρόπο με τον οποίο θίγει θέματα της καθημερινότητας. Θέματα που όλους μας απασχολούν. Θέματα όπως
-Γιατί πέφτω συνέχεια σε τέτοιου είδους άτομα;
-Του τα’χω πει τόσες φορές του άντρα μου. Γιατί δεν αλλάζει;
-Έχω αλλάξει τόσους συντρόφους. Πότε θα βρω τον σωστό;
-Γιατί κολλάω και δεν μπορώ να πάρω μια απόφαση;
-Μα όλα εγώ πρέπει να τα κάνω επιτέλους;
-Πώς μπορώ να νιώσω την ευτυχία;
Κάθε κεφάλαιό του αποτελεί μια αυτοτελή ιστορία στην οποία δυο φίλοι ή φίλες
συζητούν (συνήθως πίνοντας κρασί, γιατί και ο συγγραφέας έχει ένα ιδιαίτερο
πάθος με αυτό) τα προβλήματά τους. Στους διαλόγους ο ένας από τους δυο γίνεται
ο ψυχολόγος και έτσι προσφέρει μια βαθύτερη οπτική στα θέματα που όλους μας
απασχολούν. Είναι γραμμένο σε καθημερινή γλώσσα, στη γλώσσα που όλοι μας
συζητάμε και σκεφτόμαστε, και αυτό διευκολύνει την ταύτιση του αναγνώστη με
τα όσα αναλύονται.
Το βιβλίο δίνει μια πολύ πρακτική και δομημένη ματιά σε θέματα τόσο συντροφικά
αλλά και αυτογνωσιακά, καταφέρνοντας να βάλει σε τάξη στο μυαλό μας όσα μας
απασχολούν και συχνά δυσκολευόμαστε να εκφράσουμε.
Η ψυχο-λογική προσέγγισή του συγγραφέα είναι σαφώς επηρεασμένη από τη δική
του προσωπική ιστορία. Έχοντας σπουδάσει μαθηματικά και μετέπειτα με
διδακτορικές σπουδές στα χρηματοοικονομικά εργάστηκε για χρόνια σε
επενδυτικές τράπεζες του Λονδίνου και της Αθήνας. Δίδαξε επί σειράς ετών και στο
Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Πρόσφατα τα παράτησε όλα και απέκτησε
πτυχίο ψυχολογίας από πανεπιστήμιο του Λονδίνου με ειδίκευση στη Θετική
Ψυχολογία. Ο Δημήτρης Φλαμούρης διατηρεί πλέον το δικό του blog (www.dimitrisflamouris.com) και πραγματοποιεί σεμινάρια πάνω σε θέματα Ευτυχίας, Άγχους και Σχέσεων.
Αυτό το ιδιαίτερο μείγμα της προσωπικότητας του συγγραφέα, ψυχολογίας και
μαθηματικών, είναι εμφανές μέσα στις σελίδες του βιβλίου καθώς κατορθώνει να
δώσει την πρακτική διάσταση των ψυχολογικών θεμάτων τα οποία καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο κομμάτι της συναισθηματικής μας ζωής. Έτσι έχει πετύχει να γίνει ο φίλος με τον οποίο περισσότεροι από χίλιοι αναγνώστες μέχρι στιγμής, έχουν επιλέξει μέσα από τις σελίδες του να βγουν για ένα κρασί και να συζητήσουν τα προβλήματά τους.
Τις μέρες των Χριστουγέννων τα βιβλία αποτελούν το καλύτερο δώρο για αυτούς
που αγαπάμε. Πόσο μάλλον όταν σε ένα βιβλίο ένας δικός μας Δραμινός συγγραφέας έχει καταφέρει να γεφυρώσει με τόση επιτυχία δυο επιστήμες.
Πόσο μάλλον όταν ένα βιβλίο μπορεί να τους βοηθήσει να βρουν νόημα και πρακτικές
απαντήσεις στα προβλήματα που τους απασχολούν.

Νέα εικόνα 2

Page 5 of 5
ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr