Displaying items by tag: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com
Μπορεί ένα τραγούδι να αλλάξει τη ζωή σου;

Αν ναι, σκέψου πώς επτά τραγούδια μπορούν να την αλλάξουν ακόμα περισσότερο…
Πώς ζεις τη ζωή σου;
Οι πιο πολλοί από εμάς θα συμφωνούσαμε με τους στίχους του τραγουδιού «Εφ’ άπαξ» του Γιάννη Κότσιρα.
Όλη μου τη ζωή, κρυβόμουνα γιατί
το ‘θελα μα φοβόμουνα να φύγω.
Όλη μου τη ζωή μού ‘βγαινε η ψυχή
κάτι να θυμηθώ, κάτι ν’ αρχίσω.
Να ‘ναι καλοί οι φίλοι κι οι λογαριασμοί
και να μη χρειαστεί να τα σκαλίσω,

Δε τα σκαλίζουμε πολύ. Κάπως διεκπεραιώνουμε τη ζωή μας. Αναγκαστικά μια αγωνία μας διακατέχει. Το βράδυ. Τότε συμβαίνουν όλα. Το μυαλό μας επεξεργάζεται όσα έγιναν μέσα στην ημέρα και παράγει ανησυχητικές σκέψεις ανεξέλεγκτο. Κι όμως εμείς συνεχίζουμε. Όπως συνεχίζει και ο Κότσιρας:

Να σφίγγω τα λουριά,

με τόση μαστοριά,

να βρίσκω μία λύση στο ποδάρι,

να κλείνω τα παντζούρια και μόνη συντροφιά,

να σφίγγω πιο πολύ το μαξιλάρι…


Συνεχίζει και η ζωή μας. Η κοινωνία, οι γύρω μας, οι φίλοι μας, οι δάσκαλοί μας, όλοι ενεργούν θεωρητικά για το καλό μας. Αλλάζει το τοπίο και οι γειτονιές που μεγαλώσαμε. Για το καλό μας. Όπως λέει και στο τραγούδι «Για το Καλό μου» του Γιάννη Μηλιώκα:
Είδα ένα κόσμο να γκρεμίζεται μπροστά μου
είδα να γίνεται γιαπί η γειτονιά μου
για το καλό μου…
Κι έτσι οι αλλαγές που βιώνουμε καθημερινά μπορεί να επηρεάσουν πολύ τον ευαίσθητο ψυχισμό μας:
Για το καλό μου για το καλό μου
ώσπου δεν άντεξε στο τέλος το μυαλό μου
πήρε ανάποδες στροφές για το καλό μου
και είμαι στο θάλαμο εννιά για το καλό μου
Ίσως δε βρεθούμε απαραίτητα στο θάλαμο εννιά, όμως είναι πολύ πιθανό να βιώσουμε ένα πολύ μεγάλο σοκ. Κρίση της μέσης ηλικίας; Κρίση γενικά. Κάποια στιγμή. Κάποια στιγμή θα διερωτηθούμε: Τι κάνω; Που πάω; Και τότε πολλοί από εμάς θα πούμε φτάνει. Ως εδώ. Τα αλλάζω όλα. Θα ακολουθήσουμε τα βήματα που μας τραγουδάει η Ελευθερία Αρβανιτάκη:
Τη ζωή μου μηδενίζω,
Πάει να πει πως ξαναρχίζω,
Τη ζωή μου μηδενίζω,
Πίσω δεν ξαναγυρίζω..
Πώς όμως να φτιάξουμε τη νέα μας ζωή; Είναι απλό να καταστρέφεις (αν και πάρα πολύ δύσκολο συναισθηματικά) αλλά πόσο πολύπλοκο είναι να δημιουργήσεις κάτι καινούριο; Τι χρειάζεται να γνωρίζουμε για να μην βρεθούμε και πάλι στο μέλλον στο ίδιο σημείο;
Ας αρχίσουμε από τα βασικά.
Μια είναι η ουσία. Το έχει πει και η Χαρούλα
Μια είναι η ουσία
Δεν υπάρχει αθανασία
Πολλοί έχουν μιλήσει για το φόβο του θανάτου. H ψυχαναλύτρια Melanie Klein υποστήριξε πως ο φόβος αυτός είναι ο βασικός φόβος στον ψυχισμό των ανθρώπων. Ο Φρόυντ διαφωνούσε. Δεν έχει σημασία αν κάποιος από τους δυο είχε δίκιο.
Σημασία έχει ότι ίσως να υπάρχει ένας άλλος τρόπος να αντιμετωπίσουμε το θάνατο. Ένας τρόπος που μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο ευτυχισμένη ζωή. Memento mori έλεγαν στα Μεσαιωνικά χρόνια. Να θυμάσαι ότι θα πεθάνεις. Είχαν μάλιστα ένα κρανίο σαν στάνταρντ αξεσουάρ γραφείου, ώστε να θυμούνται τη θνητότητά τους και να μην επαναπαύονται.


Είναι αυτό που λέμε στην ποπ κουλτούρα του σήμερα «Ζήσε κάθε μέρα σαν να είναι η τελευταία σου» Ενώ διαφωνώ με την ποπ κουλτούρα, καθώς δεν είναι πρακτικό ούτε θεμιτό να ζει κανείς με αυτόν τον τρόπο στα πλαίσια μιας οργανωμένης κοινωνίας, το να θυμόμαστε ότι είμαστε θνητοί μπορεί να αποτελέσει κινητήριο δύναμη ώστε να αναλάβουμε δράση. Μπορεί να αφοπλίσει τους φόβους και τους δισταγμούς μας και να μας απελευθερώσει!
Δράση λοιπόν θα χρειαστεί στη νέα μας ζωή. Δράση και γνώση. Η γνώση είναι δύναμη όπως λέω συνέχεια στο βιβλίο μου. Και μια πολύ σημαντική γνώση προέρχεται από το τραγούδι των Πυξ Λαξ, «Οι παλιές αγάπες πάνε στον παράδεισο».
Ό,τι αξίζει πονάει και είναι δύσκολο

Οι σχέσεις, η δουλειά, τα παιδιά, η οικογένεια. Όλα είναι τόσο απίστευτα δύσκολα. Και όλα τόσο πολύ σημαντικά για εμάς. Δεν είναι πρόβλημα αυτό. Απλά έτσι είναι η ζωή. Το πρόβλημα αν πιστεύουμε ότι θα έπρεπε να είναι εύκολα. Να ρέουν…
Τότε θα απογοητευόμαστε και θα τα παρατάμε. Θα αλλάζουμε συντρόφους καθώς θα θεωρούμε ότι μας φταίει ο συγκεκριμένος και δεν είμαστε καλά. Με έναν άλλον, θα φαντασιωνόμαστε, θα υπήρχε καλύτερη συνεννόηση. Περισσότερη αγάπη. Και μετά θα ξαναζούμε την ίδια ιστορία από την αρχή.
Αν όμως κατανοούμε την πολύπλοκη φύση της ζωής, τότε θα πολεμάμε γι αυτά. Θα τα διεκδικούμε και θα τα προστατεύουμε και θα τα εκτιμούμε όταν τα έχουμε. Θα περιμένουμε ότι θα ζοριστούμε. Είναι φυσιολογικό. Θα αποτύχουμε πολλές φορές. Και δεν πειράζει. Προβλέπεται.
Ό,τι και να θελήσεις να αλλάξεις στην ζωή σου, η αλλαγή στη διάθεσή σου είναι πιθανό να μην έχει διάρκεια. Θα είναι για λίγο. Εξάλου η ευτυχία μας εξαρτάται πολύ περισσότερο από τον τρόπο σκέψης μας από ό,τι από τις εξωτερικές συνθήκες. Θα χρειαστεί, λοιπόν, να στρέψεις την προσοχή στον εαυτό σου. Άκουσε τα λόγια του Αλκίνοου στο τραγούδι

«Ο δρόμος σου είσαι εσύ».
Όλα είναι αλλού κι όλα για λίγο
όταν δεν ξέρεις πως ο δρόμος σου είσαι εσύ.
Στο δια ταύτα, αν θέλεις να δημιουργήσεις μια όσο το δυνατόν πιο ευτυχισμένη ζωή σου προτείνω να ακολουθήσεις το παράδειγμα της Μαίρης στο τραγούδι της Μαρινέλλας: «Είμαι η Μαίρη».
Δεν είμαι όμορφη, δεν είμαι καλλονή,
δεν έχω αρχαία ελληνική κατατομή.
Ούτε πολλά βιβλία διάβασα ποτές,
τον Παλαμά γνωρίζω μόνο απ’ τους ποιητές.

Από φτωχούτσικη κρατάω φαμελιά,
δημοτικό πήγα και ύστερα δουλειά.
Από φρονήματα τι είμαι μη ρωτάς,
ψηφίζω πάντα ό,τι ψηφίζει κι ο μπαμπάς.

Πηγαίνω πάντα σινεμά τις Κυριακές
κι από ταινίες προτιμώ ελληνικές.
Πήγα και είδα και του Μπέργκμαν τη «Σιωπή»,
μα δεν κατάλαβα τι ήθελε να πει.
Είμαι η Μαίρη, η Μαιρούλα, το Μαιράκι σου,
βάλ’ ένα έψιλον να γίνω το μεράκι σου,
βάλ’ ένα «λη» και θα γενώ το λημεράκι σου.
Είμαι η Μαίρη, η Μαιρούλα, το Μαιράκι σου.

Η Μαίρη στο τραγούδι αυτό δεν είναι τίποτα το σπέσιαλ το καταπληκτικό, δεν είναι ένα ζώο όμως κανονικό (όπως λέει για τον εαυτό της η Μαίρη Παναγιωταρά). Νιώθει καλά με τον εαυτό της. Γουστάρει την πάρτι της. Δεν το παίζει κουλτουριάρα, ούτε καμπόση, ούτε έχει ανάγκη να το κάνει. Είναι η Μαίρη η Μαιρούλα, το Μαιράκι. Κι αυτό της αρκεί.
Δεν προτείνω να κάνουμε ό,τι και η Μαιρούλα και να ψηφίζουμε ό,τι και ο μπαμπάς. Πιστεύω όμως ακράδαντα ότι η Μαιρούλα είναι ένας ευτυχισμένος άνθρωπος. Όχι επειδή δεν ξέρει πολλά αλλά επειδή είναι εντάξει με όσα ξέρει. Μπορεί να μάθει και να κάνει τα πάντα. Αλλά όχι επειδή θα πρέπει. Επειδή θα το θέλει.
Η Μαιρούλα είναι ένας άνθρωπος που είναι σε αρμονία με τον εαυτό της. Είναι ακομπλεξάριστη. Αυτό έχει να μας διδάξει. Ένα πολύτιμο μάθημα για πολλούς ανθρώπους που πετυχαίνουν τα πάντα (επειδή πρέπει να πετύχουν) και μετά δεν ξέρουν τι να κάνουν με τον εαυτό τους.
Σ’ευχαριστούμε Μαιρούλα!
Κάποιοι ίσως διαφωνήσουν και παρεξηγήσουν όσα λέω. Αλλά όπως έχει πει και η Δήμητρα Γαλάνη:
«Σ’όποιον αρέσουμε για τους άλλους δε θα μπορέσουμε!»

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D.
Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

«Είμαι άχρηστος», «Δε θα τα καταφέρω, θα αποτύχω», «Σαν ηλίθιος κάνω, αμάν πια», «Μα πόσο φοβιτσιάρης είμαι επιτέλους» Πολλοί άνθρωποι τυραννιόμαστε από μια εσωτερική φωνή που μας μαλώνει και μας ταλαιπωρεί. Τι ακριβώς είναι αυτή η φωνή;
Θα πάμε κατευθείαν στο ψητό.

Η εσωτερική μας φωνή είναι μια πρώην εξωτερική φωνή την οποία έχουμε κάνει πλέον δική μας.
Ίσως είναι η φωνή ενός επικριτικού γονέα ο οποίος δεν έχανε την ευκαιρία να μας πει πόσο τον απογοητεύαμε. Ίσως ένας αδερφός ή μια αδερφή που μας μείωναν διαρκώς. Ίσως να είναι η φωνή ενός δασκάλου, ο οποίος μας φερόταν άσχημα στο σχολείο.
Είναι μια φωνή την οποία ακούγαμε συχνά όταν ήμασταν μικροί και με την επανάληψη την πιστέψαμε και την εσωτερικεύσαμε. Την κάναμε δική μας.
Μπορεί ακόμα να είναι και η φωνή που ακούσαμε μια φορά μόνο αλλά μας προκάλεσε πολύ έντονο συναίσθημα. Ίσως κάποιος συμμαθητής στο σχολείο ή ένας συγγενής σε μια οικογενειακή συγκέντρωση μας είπε κάτι το οποίο πλήγωσε βαθιά τον παιδικό ευαίσθητο ψυχισμό μας.
Όποια και να είναι η προέλευσή της, το σημαντικό χαρακτηριστικό της είναι ότι είναι μια φωνή, η οποία προήλθε από έξω. Ήταν η γνώμη κάποιου άλλου για εμάς. Δεν αντιπροσωπεύει την αξία μας. Αντιπροσωπεύει αυτό που κάποιο άτομο σε μια στιγμή ή σε μια περίοδο της ζωής μας εξέφρασε σε μας.

Τα φίλτρα
Όταν ήμασταν μικροί δεν είχαμε τα φίλτρα να κατανοήσουμε τι είναι αλήθεια και τι όχι. Σαν σφουγγάρια απορροφούσαμε όλες τα ερεθίσματα από το περιβάλλον μας. Τα καταπίναμε αμάσητα.
Κατά τη διάρκεια της τρυφερής παιδικής μας ηλικίας διαμορφώναμε την άποψη που ακόμα και σήμερα έχουμε λίγο πολύ για τον εαυτό μας (εκτός αν έχουμε κάνει θεραπεία). Χτίζαμε την αυτοεικόνα μας μέσα από τα μάτια των άλλων.
Αν ήμασταν αρκετά άτυχοι ώστε να έχουμε μεγαλώσει ακούγοντας διαρκώς από τον περίγυρό μας λόγια όπως:
«Ποτέ σου δε θα γίνεις τίποτα αξιόλογο εσύ»
«Πρέπει να είσαι πολύ χαζή, τίποτα δεν καταλαβαίνεις»
«Πόσο τεμπέλα, Θέε μου. Άντε κουνήσου λίγο»
«Σε μισώ, μου έχεις διαλύσει τη ζωή»
Αυτές οι εξωτερικές φωνές με την επανάληψη έγιναν αυτό που ονομάζεται ο εσωτερικός μας κριτής. Έγιναν ο παγιωμένος τρόπος με τον οποίο έχουμε μάθει να βλέπουμε τον εαυτό μας.
Τονίζω ότι η εσωτερική μας φωνή δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα αλλά την άποψη κάποιου άλλου για εμάς. Η ισχυρή θέση του ατόμου αυτού στη ζωή μας (πχ ένας γονιός) ή το πολύ έντονο συναίσθημα που η κριτική προκάλεσε σε μας, δεν άφησε κανένα περιθώριο από το να υιοθετήσουμε ασυνείδητα την άποψη αυτή για τον εαυτό μας.
Πλέον άκριτα κι εμείς επαναλαμβάνουμε στον εαυτό μας τα λόγια του άλλου και έτσι όταν πάμε να δώσουμε εξετάσεις θα πούμε:
«Δε θα περάσω. Θα κοπώ»
Όταν είναι να μιλήσουμε σε έναν άντρα ή μια κοπέλα θα πούμε:
«Βλακεία θα πω, δεν ξέρω να μιλάω»
Και άλλα πολλά που φαντάζεστε και ζείτε καθημερινά…

Πώς μπορείς να αλλάξεις την εσωτερική σου φωνή στην πράξη;
Χρειάζεται να συνειδητοποιήσεις πως η εσωτερική σου φωνή χτίστηκε μετά από επανάληψη των ίδιων φράσεων για πολλά χρόνια. Δε θα αλλάξει μόνο και μόνο επειδή εσύ αποφασίζεις να αλλάξει. Θα χρειαστούν συνειδητές στρατηγικές από μέρους σου.
Παρακάτω θα βρεις δυο από τις πιο αποτελεσματικές.

1. Τι θα έλεγε τώρα μια εξωτερική φωνή που σε νοιάζεται;
Αν υπάρχει τώρα κάποιος άνθρωπος στη ζωή σου που νιώθεις ότι σε αγαπάει και στηρίζει όπως είσαι, μια γιαγιά, μια αγαπημένη θεία, ένας ξάδερφος ή ένας καλό φίλος, σκέψου πώς θα μιλούσε αυτό το άτομο σε σένα σε αυτή την κατάσταση που είσαι; Πώς θα σε αντιμετώπιζε; Τι λόγια θα σου έλεγε; Φαντάσου τα και πες τα ίδια λόγια σε σένα. Χρησιμοποίησε συνειδητά αυτή τη φωνή για να αντικαταστήσει την επικριτική φωνή.

2. Γίνε φίλος του εαυτού σου
Σκέψου αν ένας φίλος σου περνούσε αυτό που περνάς ή έκανε την γκάφα που έκανες, τι θα του έλεγες; Πώς θα του μιλούσες;
Θυμήσου πως ένας καλός φίλος σε συμπαθεί όπως είσαι. Δε χρειάζεται να του αποδεικνύεις ότι είσαι ο καλύτερος. Ξέρει τα στραβά σου και τα αποδέχεται.
Θα σου πει: «Μην τρελαίνεσαι. Εγώ είμαι εδώ για σένα. Θα το βρούμε.»
Ένας καλός φίλος σου υπενθυμίζει τις δυνάμεις σου. Ξέρει πώς να σε εμψυχώσει.
Θα σου πει: «Θα τα καταφέρεις. Έχεις τον τρόπο σου εσύ. Και την άλλη φορά αγχώθηκες αλλά τα κατάφερες.»
Ένας καλός φίλος είναι συμπονετικός.
Θα σου πει: «Ρε φίλε, πρέπει να είναι πολύ αγχωτικό αυτό που περνάς. Καταλαβαίνω. Κι εγώ θα τρελαινόμουν.»
Ένας καλός φίλος ξέρει ότι οι δυσκολίες και το να κάνεις λάθη είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης. Απλά δε γίνεται αλλιώς.
Θα σου πει: «Έκανες βλακεία όντως. Δεν πειράζει. Όλοι κάνουμε. Εγώ να δεις πόσες έχω κάνει. Άνθρωπος είσαι φίλε μου. Αυτή είναι φύση σου. Ας μάθουμε από αυτό.»
Το καλό είναι πως όλοι ξέρουμε πώς να είμαστε καλοί φίλοι. Το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι συνειδητά να χρησιμοποιήσουμε τη δεξιότητα αυτή και στον εαυτό μας!

Συμπέρασμα
Πολλοί από εμάς έχουμε μια φωνή μέσα στο κεφάλι μας που την ακούμε συχνά να τονίζει τα λάθη μας, Είναι εκεί όλες τις στιγμές που πελαγώνουμε και μας υπενθυμίζει πόσο ανάξιοι και λίγοι είμαστε.
Η εσωτερική σου φωνή είναι μια παλιότερη εξωτερική φωνή, η οποία σου μιλούσε με ακριβώς τον ίδιο τρόπο σε μια ηλικία όπου ο χαρακτήρας σου διαμορφωνόταν μέσα από τα μάτια των άλλων.
Καλείσαι να κατανοήσεις ότι αυτή η φωνή δεν αντιπροσωπεύει την αλήθεια για σένα αλλά τη γνώμη των τότε σημαντικών ανθρώπων της ζωής σου, οι οποίοι κουβαλούσαν τον δικό τους σταυρό, είχαν τα δικά τους μαρτύρια και σου φέρθηκαν όπως σου φέρθηκαν.
Είναι στο χέρι σου να αλλάξεις τη φωνή αυτή στο κεφάλι σου. Να την κάνεις πιο κατανοητική. Θα χρειαστεί όμως επιμονή γιατί είσαι μπροστά σε μια παγιωμένη πρακτική χρόνων.
Κάθε φορά που την ακούς να σε επικρίνει θυμήσου μια υπάρχουσα φιλική φωνή της ζωής σου. Γίνε εσύ ο ίδιος φίλος του εαυτού σου. Θα είναι δύσκολο. Θα ξεχαστείς δέκα φορές και θα το θυμηθείς μια. Δεν πειράζει. Σιγά σιγά. Θα το καταφέρεις.
Έτσι θα κατορθώσεις να εισπράξεις επιτέλους τη συμπόνια που τόσο λαχταράς και αδιαμφισβήτητα αξίζεις!
v

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Άλλαξε τη ζωή σου! Μάθε να λες όχι! Ζήσε το πάθος σου! Ζήσε τη στιγμή! Σκέψου θετικά!
Υπάρχουν τόσα ερεθίσματα γύρω μας που μας προτρέπουν να πραγματοποιήσουμε αλλαγές στην καθημερινότητά μας, στην προσωπικότητά μας, στο χαρακτήρα μας. Είναι πολλοί οι άνθρωποι οι οποίοι βρίσκουν έμπνευση και στήριγμα διαβάζοντας τις πολύ χρήσιμες συμβουλές, και προτροπές που στόχο έχουν να τους ωθήσουν σε δράση για μια «καλύτερη» ζωή.
Μήπως, όμως, πίσω από αυτές τις συμβουλές υπάρχουν και κρυφές παγίδες;
Τι κρύβεται πίσω από τον όρο «καλύτερη»; Κρύβεται η σιωπηλή παραδοχή πως η ζωή σου τώρα δεν είναι αρκετά καλή.
Και θα μου πεις «Σιγά το νέο!»
Και θα σου πω: «Μήπως ένα σημαντικό μέρος του προβλήματος βρίσκεται ακριβώς εκεί; Μήπως το ίδιο το γεγονός ότι πιστεύεις ότι η ζωή σου δεν είναι αρκετά καλή, την καθιστά μη ικανοποιητική; Από μόνο του, σαν ένα είδος αυτοεκπληρούμενης προφητείας;».
Εδώ θα διαμαρτυρηθείς λέγοντας ότι: «Δεν το βγάζω από το μυαλό μου. Υπάρχει πόνος στη ζωή μου. Υπάρχει στενοχώρια. Έντονη μάλιστα. Υπάρχει άγχος και στρες. Αντιμετωπίζω προβλήματα στις σχέσεις μου. Είμαι μόνος/η. Θέλω πραγματικά να βελτιώσω τη ζωή μου».
Εγώ δε θα το βάλω κάτω, να ξέρεις. Και ποιος σου είπε ότι η αληθινή ζωή δεν έχει πόνο και στεναχώρια και άγχος και στρες. Ποιος σου είπε ότι η αληθινή ζωή εμπεριέχει σχέσεις χωρίς προβλήματα. Ποιος σου είπε ότι στην αληθινή ζωή δε θα βρεθείς και μόνος; Στην αληθινή ζωή (και όχι στη ζωή των ταινιών που όλοι ζουν καλά στο τέλος) οι άνθρωποι πονάνε και στεναχωριούνται. Και λένε πολλά ‘ναι’ πριν πουν ‘όχι’. Και δε σκέφτονται μόνο θετικά. Και οι σχέσεις είναι δύσκολες. ΚΑΙ ΔΕΝ ΠΕΙΡΑΖΕΙ.
Αυτή είναι η φύση της ζωής. Αυτή είναι η φύση του ανθρώπου. Όσο παλεύεις μέσα σου και προσδοκάς μια άλλη ζωή, μια φανταστική ζωή, μια ζωή ενάντια στην ανθρώπινη φύση, αυτή η πάλη είναι ο κύριος παράγοντας που σου προκαλεί τη δυσφορία την οποία αναμφισβήτητα βιώνεις.
Είναι ακριβώς η ίδια αίσθηση ανεπάρκειας που μπορεί να νιώθεις για το σώμα σου μπροστά σε μια αφίσα γυμναστηρίου. Μπορεί να πας να γυμναστείς για να φτιάξεις κι εσύ το σώμα της αφίσας, αλλά κατά πάσα πιθανότητα δεν θα πετύχεις το ίδιο αποτέλεσμα. Και αυτό μπορεί εύκολα να σε κάνει να παρατήσεις την προσπάθεια και να νιώσεις ακόμα πιο άσχημα για τον εαυτό σου.
Είναι η ίδια αίσθηση ανεπάρκειας που θα νιώσεις όταν δεν καταφέρεις να ακολουθήσεις μια αυστηρή δίαιτα και παραιτηθείς αφού «τίποτα δε δουλεύει για σένα…»
«Μα τι μου λες τώρα;» θα με ρωτήσεις απορημένος. «Ότι πρέπει να αποδεχθώ ότι η ζωή μου θα είναι έτσι χάλια; Να μην κάνω τίποτα και να δεχθώ παθητικά ό,τι μου συμβαίνει; Δε μου βγάζουν νόημα αυτά που ακούω»
Η απάντησή μου είναι ένα μεγάλο ΟΧΙ. Θεωρώ ότι θα σε βοηθούσε να δεις τη ζωή σου όπως ακριβώς είναι. Σαν μια φυσιολογική ζωή, η οποία σε δυσκολεύει σε αυτή τη φάση. Όπως όλες οι ζωές, όλους τους ανθρώπους. Δεν είναι χάλια η ζωή σου. Είναι μια ζωή όπως όλων μας. Αν καταφέρεις να το κάνεις αυτό, τότε θα μπορέσεις να απελευθερώσεις συναισθηματικούς πόρους ώστε να προσπαθήσεις να την αλλάξεις προς ένα τρόπο που θα σου αρέσει ακόμα περισσότερο.
Αντί να ασχολείσαι με το γιατί να είσαι έτσι θα βρεις το σθένος να ασχοληθείς με το πώς θα ήθελες να είσαι.
Όσο το πολεμάς όμως τόσο βουλιάζεις μέσα σε αυτό. Σαν να βρίσκεσαι σε κινούμενη άμμο. Στην κινούμενη άμμο αυτό που πρέπει να κάνεις είναι να μείνεις ακίνητος. Μόνο τότε θα μπορέσεις να δεις ψύχραιμα πώς θα μπορέσεις να ξεφύγεις. Ίσως κάποια ρίζα εκεί κοντά, ή ένα κλαδί να μπορούν να σε βοηθήσουν για να βγεις έξω. Αν παλεύεις με το γεγονός ότι είσαι στην κινούμενη άμμο, όμως, το μόνο που θα καταφέρεις είναι να μπεις ακόμα πιο μέσα.
Απαραίτητη προϋπόθεση για να αναλάβεις δράση για να αλλάξεις τη ζωή σου είναι να προσπαθήσεις να δώσεις χώρο σε αυτό που σου συμβαίνει, να το συν-χωρήσεις. Όχι να σε κατηγορείς για όσα τραβάς. Όχι να δημιουργείς προσδοκίες ότι όλα θα έπρεπε να είναι αλλιώς και να συγκρίνεσαι με αυτές τις προσδοκίες. Οι προσδοκίες έχουν πολύ σοβαρές αρνητικές συνέπειες στην ευτυχία μας. Η σύγκριση που κάνεις είναι η βασική αιτία που χαλιέσαι.
Στο παράδειγμα του γυμναστηρίου, αν συμφιλιωθείς με το σώμα σου, τότε μπορείς να επιλέξεις να γυμναστείς όχι από ανεπάρκεια αλλά από αγάπη για κάτι που θα σου αρέσει ακόμα παραπάνω. Και τότε αφενός θα σταματήσεις να νιώθεις τόσο άσχημα αλλά και είναι πολύ λιγότερο πιθανό να παρατήσεις την προσπάθεια σου.
Κι αν επιλέξεις να μη γυμναστείς, δεν πειράζει. Καθώς θα έχεις συμφιλιωθεί με το σώμα σου, δε θα νιώθεις τη δυσφορία που ένιωθες τόσο καιρό.
Ένα αγαπημένο μου τραγούδι (Everybody is free to wear sunscreen, Baz Luhrmann) λέει: Do not read beauty magazines, they will only make you feel ugly. Μη διαβάζεις περιοδικά ομορφιάς, θα σε κάνουν μόνο να αισθανθείς άσχημος.
Ίσως να υπάρχει και μια αντιστοιχία με τα άρθρα αυτοβοήθειας. Προσοχή όταν διαβάζεις άρθρα αυτοβοήθειας: μπορεί να σε κάνουν να νιώσεις αβοήθητος και να απελπιστείς.
Να απελπιστείς διότι τα άρθρα ίσως εμφανίζουν τις συμβουλές που προτείνουν σαν εύκολες και εφαρμόσιμες. Όμως, η αλήθεια ίσως δεν είναι τόσο ωραία όσο φαίνεται. Όπως και τα photoshopped μοντέλα στα περιοδικά ομορφιάς, δεν είναι στην πραγματικότητα τόσο όμορφα όσο στις φωτογραφίες. Η ανθρώπινη φύση είναι πιο πολύπλοκη. Πιο σκοτεινή αλλά και πιο ενδιαφέρουσα.
Γι αυτό αν δε σου βγαίνει η αυτο-βελτίωση, δεν πειράζει. Κάνε δώρο την αυτο-αποδοχή στον εαυτό σου αυτό το καλοκαίρι.
Κατανόησε ότι η λέξη άνθρωπος εμπεριέχει όλη την γκάμα των συναισθημάτων και των χαρακτηριστικών. Όχι μόνο τα θετικά.
Ολόκληρη η ζωή είναι μπροστά σου! Ολόκληρη. Όχι μόνο η χαρούμενη…
Κατανόησε, κάνε χώρο και είσαι έτοιμος να προχωρήσεις!

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

«Ζήσε τη στιγμή!»
«Άδειασε το μυαλό σου και ζήσε στο τώρα»
«Το μόνο που έχεις είναι το τώρα. Το παρελθόν έφυγε και το μέλλον δεν έχει έρθει ακόμα. Μην αναλώνεσαι σε σκέψεις για το παρελθόν ή το μέλλον.»
Όλα αυτά τα ακούμε από διάφορες μεριές γύρω μας. Το βιβλίο του Eckhart Tolle «Η δύναμη του Τώρα» έχει κάνει εντύπωση και συνεχίζει να πουλάει χιλιάδες αντίτυπα. Είναι καλοπροαίρετες συμβουλές και τις έχω πει κι εγώ στα σεμινάρια θετικής ψυχολογίας και τις ομιλίες που κάνω (τουλάχιστον μέχρι πρότινος).
Γιατί ενώ ακούγονται τόσο απλές, ταυτόχρονα είναι τόσο δύσκολο να τις εφαρμόσουμε στην πράξη;
Ίσως έχεις βρεθεί σε ένα πάρτι όπου θα έπρεπε να περνάς καλά αλλά εσένα ο νους σου τρέχει στις αυριανές υποχρεώσεις. Ίσως να είσαι στα γενέθλια του παιδιού σου που το αγαπάς πάρα πολύ, αλλά το μόνο που μπορείς να σκεφτείς είναι ο καβγάς με το συνάδελφο το πρωί στο γραφείο. Ίσως είσαι σε μια όμορφη παραλία αγκαλιά με το αγαπημένο σου πρόσωπο, βλέποντας το ηλιοβασίλεμα αλλά εσένα το μυαλό σου έχει κολλήσει σε αυτό το email που πρέπει να στείλεις για τη δουλειά.
Τι συμβαίνει εδώ;
Μήπως έχεις πρόβλημα; Γιατί δεν μπορείς να απολαύσεις τη στιγμή όπως όλες οι καλοπροαίρετες συμβουλές σε προτρέπουν να κάνεις;

Η εξήγηση
Ο βασικός λόγος είναι η ανθρώπινη κατασκευή. Δεν είμαστε φτιαγμένοι για να έχουμε το μυαλό μας άδειο. Έχουμε εξελιχθεί για να επιβιώνουμε. Όχι για να είμαστε ευτυχισμένοι.
Πριν από πολλές χιλιάδες χρόνια οι πρόγονοί μας που ζούσαν στις σαβάνες της Αφρικής έπρεπε να αντιμετωπίσουν καθημερινά κινδύνους και να καταφέρουν να επιβιώσουν. Αυτοί οι οποίοι το κατόρθωσαν και πέρασαν τα γονίδιά τους σε εμάς ήταν οι καχύποπτοι. Αυτοί οι οποίοι έβλεπαν πρώτα τον κίνδυνο στο κάθε τι και μετά την ευχαρίστηση. Αυτοί οι οποίοι ήταν σε επαγρύπνηση σε κάθε θόρυβο ή σε κάθε σκιά που έβλεπαν γύρω τους. Αυτοί είχαν εξελικτικό πλεονέκτημα, όπως αναφέρεται στη θεωρία της εξέλιξης, και κατόρθωσαν να επιβιώσουν σε σχέση με τους πιο «χαλαρούς» και ήρεμους τύπους.
Βλέπετε και τα ζώα σήμερα πώς αντιδρούν σε κάθε νέο ήχο γύρω τους. Πρώτα μπαίνουν σε επιφυλακή και μετά χαλαρώνουν

Πλέον αναρίθμητες επιστημονικές έρευνες αποδεικνύουν πόσο μεγαλύτερη συναισθηματική επίδραση έχουν οι αρνητικές ειδήσεις επάνω μας σε σχέση με τις θετικές και πόσο πιο ευαίσθητοι είμαστε στην ιδέα να χάσουμε κάτι από την ιδέα να κερδίσουμε κάτι. Είναι η φύση μας.
Είναι η φύση μας να αντιδρούμε σε εξωτερικούς θορύβους με έκπληξη και τα οπτικά ερεθίσματα και οι μυρωδιές να διασπούν την προσοχή μας.
Επιπλέον ανά πάσα στιγμή έχουμε διάφορα συναισθήματα τα οποία δεν ελέγχουμε και κυριεύουν τη διάθεσή μας. Μπορεί να πονάμε κάπου, να πεινάμε, να νιώθουμε μια δυσφορία. Όλα αυτά τα απολύτως φυσιολογικά συναισθήματα μας εμποδίζουν να ζήσουμε τη στιγμή…
Αν όμως πιστέψουμε ότι θα έπρεπε να ζούμε στο τώρα θα νιώσουμε λίγοι και προβληματικοί κάθε φορά που φυσιολογικά ξεχνιόμαστε και αποτυγχάνουμε.

Κοίτα τα παιδιά…
Είναι φυσιολογικό λοιπόν, να μη ζεις στη στιγμή. Είναι η εξελικτική κληρονομιά μας. Κάποιοι λένε ότι θα έπρεπε να πάρουμε μαθήματα από τα παιδιά. Αυτά ζουν αφοσιωμένα στο παιχνίδι τους. Παίζουν με ένα κομμάτι σελοφάν και είναι για αυτά όλους τους ο κόσμος. Οι ίδιοι άνθρωποι θα πουν ότι έχουμε ξεχάσει να ζούμε στο παρόν. Πρέπει να το ξαναθυμηθούμε.
Μακάρι να ήταν τόσο απλό…
Ο λόγος που τα παιδιά ζουν με τέτοια φυσικότητα στο παρόν είναι ότι οι δομές του εγκεφάλου τους που είναι υπεύθυνες για την προσομοίωση των μελλοντικών συνεπειών των πράξεών τους δεν αναπτύσσονται παρά μόνο μετά την εφηβεία. Οι δομές του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για τέτοιου είδους ανησυχίες απλά δεν έχουν σχηματιστεί ακόμα. Δεν μπορούν να μη ζουν στο παρόν.
Μια αναλογία είναι να σκεφτούμε την πλαστικότητα των μωρών. Βλέπουμε τα μωρά παιδιά να κουλουριάζονται σε στάσεις που και οι πιο προχωρημένοι γιόγκι θα ζήλευαν, επειδή τα κόκαλα και οι χόνδροι τους είναι ακόμα υπό διαμόρφωση.
Όταν μεγαλώσουν λίγο τότε αναγκαστικά οι αρθρώσεις και τα κόκαλα σκληραίνουν και έτσι μας είναι πολύ πιο δύσκολο να αναπαράγουμε τις ίδιες στάσεις.

Αν θέλεις γίνεται (ως ένα σημείο)
Διατηρώντας την ίδια αναλογία μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι αν θέλουμε να συνεχίσουμε να έχουμε την ίδια ευελιξία που έχουν τα μωρά, τότε γίνεται. Όσοι ασχολούνται με τη γιόγκα (ή τα ακροβατικά) μπορούν με συνεχή άσκηση να διατηρήσουν την ευελιξία τους. Χρειάζεται να κάνουν την πρακτική τους και να γυμνάζονται τακτικά.

Αντίστοιχα αν κάποιος θέλει να προσπαθήσει να ζει περισσότερο στο παρόν, τότε υπάρχουν ασκήσεις οι οποίες θα τον βοηθήσουν να το επιτύχει. Ο διαλογισμός και το mindfulness (ενσυνειδητότητα) είναι εξαιρετικά εργαλεία για να επιτύχουμε να καθησυχάσουμε κάπως την θύελλα που συνήθως υπάρχει μέσα στο μυαλό μας. Για να καταφέρουμε να το ηρεμήσουμε. Ίσως να κατορθώσουμε για λίγο να βιώσουμε στιγμές καθαρότητας του νου.
Ηρεμία παρόμοια με αυτή που υπάρχει όταν κατακάθεται το χιόνι σε μια χιονό-σφαιρα.

Είναι όμως πάρα πολύ δύσκολο να καταφέρουμε να ζούμε μόνο στο παρόν. Θα έλεγα αδύνατο. Ακόμα και αν ασκηθούμε ώρες πολλές δε θα καταφέρουμε ποτέ να ζήσουμε στο τώρα όπως το φανταζόμαστε. Ακόμα και αν περάσουμε ώρες διαλογιζόμενοι δε θα καταφέρουμε ποτέ να επιστρέψουμε στην κατάσταση συνειδητότητας που έχουν τα μικρά παιδιά γιατί η φύση μας είναι πολύ ισχυρότερη ακόμα και από αυτές τις αρχαίες και πολύ αποτελεσματικές πρακτικές.
Δυστυχώς οι φωνές γύρω μας που προτείνουν το «Ζήσε στο Τώρα» (επαναλαμβάνω, το έκανα κι εγώ μέχρι πρότινος) δεν αναφέρονται στην τεράστια δυσκολία στο να πλησιάσουμε την ιδανική αυτή κατάσταση. Έτσι αναπόφευκτα δημιουργείται η εντύπωση πως μπορούμε εύκολα και πρέπει να το πετύχουμε και φυσικά απογοητευόμαστε όταν φυσιολογικά δεν τα καταφέρνουμε. Όπως έχω πει και στο παρελθόν το πρέπει είναι ο ισχυρότερος παράγοντας δυσφορίας στην εποχή μας.
Προσωπικά προτείνω ανεπιφύλακτα σε όλους να εδραιώσουν μια καθημερινή συνήθεια εστιασμένης προσοχής. Είτε είναι διαλογισμός, είτε απλή εστίαση στην αναπνοή. Οτιδήποτε. Τα οφέλη μιας τέτοιας πρακτικής είναι τεράστια και επιστημονικά αποδεδειγμένα.
Πραγματικά η ψυχολογία έχει στρέψει την προσοχή της στον τομέα αυτό και ανακαλύπτει εκ νέου την αρχαία σοφία σε σχέση με την ευεργετική δράση του διαλογισμού σε όλους τους τομείς της ζωής. Υγεία, ευεξία, διαπροσωπικές σχέσεις, αυτογνωσία. Τα ευεργετικά οφέλη είναι πραγματικά πολύ σημαντικά.

Συμπέρασμα
Ακούγεται πάρα πολύ ωραίο το ρητό «να ζεις στο τώρα». Ταυτόχρονα η ευκολία με την οποία το λέμε κρύβει την τεράστια δυσκολία που εμπεριέχεται στην προσπάθεια για να προσεγγίσουμε έστω και στο ελάχιστο αυτό που το ρητό προτείνει. Η πρακτική του διαλογισμού είναι απίστευτα χρήσιμη αλλά όχι για να καταφέρουμε να ζούμε στο τώρα.
Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί.
Είναι αδύνατον να ζούμε διαρκώς στο τώρα. Δεν είμαστε φτιαγμένοι γι αυτό. Αν όμως ακούμε όλους όσους εύκολα μας το προτείνουν, χωρίς να κατανοούν την τεράστια πρακτική δυσκολία, τότε είναι πολύ πιθανό να νιώσουμε άχρηστοι και αποτυχημένοι.
Αν κατανοήσουμε την ανθρώπινη φύση μας θα κατορθώσουμε να εξελιχθούμε με ρεαλιστικό και συμπονετικό τρόπο. Όχι με τον ουτοπικό τρόπο που μας προτείνουν.
Έτσι θα προσθέσουμε ένα ακόμα λιθαράκι στο να γίνουμε πιο ευτυχισμένοι.
Εδώ και τώρα…

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D.
Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Ποιος είναι ο σημαντικότερος παράγοντας δυσφορίας στη ζωή μας; Με μια λέξη το “πρέπει”. Με περισσότερες λέξεις συνέχισε να διαβάζεις….
Θυμάμαι όταν έδωσα Πανελλήνιες. Τα αποτελέσματα βγήκαν και ανακοίνωναν στην τηλεόραση τις βάσεις και τους πρώτους δυο που πέρασαν σε κάθε σχολή. Ο παρουσιαστής είπε πως είχα περάσει δεύτερος στο Μαθηματικό Θεσσαλονίκης. Τα τηλεφωνήματα για συγχαρητήρια στο σπίτι έπεφταν βροχή.
Εγώ ήθελα να κρυφτώ και να μη μιλήσω σε άνθρωπο. Ευτυχώς δεν είχαμε τότε κινητά για να μπορούν να με βρίσκουν και έτσι έπρεπε να παίρνουν τηλέφωνο στο σταθερό (υπήρξε και αυτή η εποχή, ναι).
Άκου δεύτερος… Ντροπή!
Ενώ τώρα γελάω με τα καμώματά μου, τότε ήμουν εμφανώς ενοχλημένος. Μια αντικειμενική επιτυχία αποτέλεσε για μένα πηγή δυσφορίας. Δεν μπορούσα να δεχτώ το ότι πέρασα δεύτερος. Έπρεπε να είχα περάσει πρώτος.
Ευτυχώς, τέσσερα χρόνια μετά, τελείωσα πρώτος τη σχολή και έτσι το κόμπλεξ του δεύτερου σταμάτησε να με ταλαιπωρεί.
Μόνο όσον αφορά στο συγκεκριμένο αντικείμενο όμως. Στην υπόλοιπη ζωή μου εξακολουθούσα να πιστεύω πως έπρεπε να είμαι ο καλύτερος σε ό,τι καταπιανόμουν.
Όπως καταλαβαίνετε δεν ήμουν και πολύ ευτυχισμένος. Όταν το ελάχιστο προαπαιτούμενο μου ήταν το να είμαι ο καλύτερος σε κάτι που έκανα, τότε αντιμετώπιζα δυο εκδοχές.
1. Να ήμουν όντως ο καλύτερος. Τότε δε χαιρόμουν ιδιαίτερα αφού το περίμενα. Είχα προεξοφλήσει αυτό το αποτέλεσμα. Έγινε απλά αυτό που έπρεπε.
2. Να μην ήμουν ο καλύτερος (η πιο συχνή έκβαση). Τότε απογοητευόμουν γιατί δεν τα κατάφερα όπως θα έπρεπε. Είχα αποτύχει. Άκου δεύτερος…
Καλό σενάριο από άποψη ευτυχίας δεν υπήρχε.
Δυστυχώς σχεδόν όλοι οι άνθρωποι είναι σαν κι εμένα. Δε θέλουν όλοι να είναι οι καλύτεροι (ευτυχώς! αν και υπάρχουν και αυτοί). Όλοι όμως βασίζουμε την ευτυχία μας στις προσδοκίες μας. Στο τι θα έπρεπε να κάνουμε.
Όταν οι προσδοκίες μας ικανοποιούνται (για μένα να έρθω πρώτος), τότε νιώθουμε ικανοποιημένοι, όχι τόσο ευτυχισμένοι.
Όταν οι προσδοκίες μας δεν ικανοποιούνται τότε απογοητευόμαστε.
Όταν οι καταστάσεις ξεπερνούν τις προσδοκίες μας, τότε νιώθουμε πραγματικά ευτυχισμένοι.
Πώς διαμορφώνεται ο πήχης των προσδοκιών μας;
Είναι πολυπαραγοντικό το πρόβλημα αυτό, όμως μεγάλο ειδικό βάρος στη διαμόρφωση των προσδοκιών μας διαδραματίζουν όσα ακούμε και διαβάζουμε γύρω μας. Από τα μηνύματα με τα οποία η κουλτούρα μας μάς βομβαρδίζει. Από τις φωνές που με καλή διάθεση θέλουν να μας σπρώξουν να πετύχουμε κάτι παραπάνω. Να πάμε πιο μπροστά. Πιο ψηλά.
«Γίνε αυτό που αξίζεις», «Ζήσε με πάθος!», «Μη συμβιβάζεσαι», «Σκέψου Θετικά», «Πέσε επτά φορές και σήκω οκτώ», «Μη στεναχωριέσαι, άλλοι δεν έχουν ούτε τα μισά που έχεις εσύ», «Μην κάνεις έτσι, θα περάσει», «Μπορείς να αποκτήσεις τον τέλειο σύντροφο», «Φτιάξε το τέλειο σώμα», «Μπορείς να βρεις την δουλειά των ονείρων σου», «Να είσαι αυθεντικός», «Διώξε τους τοξικούς ανθρώπους από γύρω σου», «Μην νοιάζεσαι για τη γνώμη των άλλων» και άλλα πολλά.
Ποιο είναι το κοινό όλων αυτών των καλοπροαίρετων τσιτάτων;
Το κοινό είναι ότι σου λένε πως πρέπει να κάνεις κάτι διαφορετικό από αυτό που ήδη κάνεις.
Το κρυφό μήνυμα είναι πως αυτό που κάνεις δεν είναι αρκετά καλό.
Δεν είσαι αυτό που αξίζεις. Δε ζεις με πάθος, όπως θα έπρεπε. Συμβιβάζεσαι και δεν πρέπει. Δεν πρέπει να κάνεις αρνητικές σκέψεις. Πέφτεις και πρέπει να ξανασηκωθείς. Δεν πρέπει να στεναχωριέσαι. Δεν πρέπει να κάνεις έτσι. Ο σύντροφός σου είναι σκάρτος και αν δεν έχεις σύντροφο τότε μπορεί να είσαι εσύ σκάρτος. Το σώμα σου πρέπει να είναι καλύτερο. Η δουλειά σου δεν είναι όπως θα έπρεπε να είναι. Δεν είσαι όσο αυθεντικός θα έπρεπε να είσαι. Δεν πρέπει να έχεις τοξικούς ανθρώπους στη ζωή σου. Δεν πρέπει να σε νοιάζει η γνώμη των άλλων.
Το πρόβλημα είναι πως εσύ τα κάνεις όλα αυτά (ή τουλάχιστον κάποια από αυτά).
Και δε ζεις πάντα με πάθος. Και συμβιβάζεσαι. Και κάνεις αρνητικές σκέψεις. Και στεναχωριέσαι. Και υπάρχουν πολλές στιγμές που ο σύντροφός σου δε σου κάνει. Και εσύ δεν του κάνεις. Και η δουλειά σου δεν είναι η καλύτερη που θα μπορούσες να σκεφτείς. Και το σώμα σου δεν είναι όπως των περιοδικών. Και δεν είσαι πάντα αυθεντικός. Και σε νοιάζει τι θα πουν οι άλλοι. Και η ζωή σου φαίνεται δύσκολη. Και, και, και…
Αλλά όλοι σου λένε ότι δε θα έπρεπε…
Ε, και;
Εδώ είναι η μεγαλύτερη πηγή δυσφορίας, πιστεύω. Όχι στο τι κάνεις, αλλά στο τι πιστεύεις ότι θα έπρεπε να κάνεις. Η μη ρεαλιστική, ελιτίστικη προσδοκία ότι θα έπρεπε να ζεις ένα μοντέλο ζωής το οποίο μάλλον δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα.

Γιατί η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Το ξέρεις από πρώτο χέρι. Όχι επειδή στο λέω εγώ. Επειδή το βλέπεις γύρω σου.
Αν σταματήσεις να ακούς αυτές τις φωνές και αρχίσεις να βλέπεις τι συμβαίνει στο περιβάλλον σου θα δεις ότι:
Οι περισσότεροι άνθρωποι δε ζουν με πάθος, συμβιβάζονται και κάνουν συχνά αρνητικές σκέψεις. Είναι φυσιολογικό. Πολλοί άνθρωποι που πέφτουν κάθονται για λίγο καιρό στον πάτο επειδή έχουν προσωρινά κουραστεί. Μετά σχεδόν όλοι ξανασηκώνονται. Στο δικό τους χρόνο. Το έχεις κάνει κι εσύ.
Όλοι οι άνθρωποι στεναχωριούνται συχνά για καταστάσεις που για άλλους θα φαινόταν ιδανικές (βλέπε πέρασα δεύτερος). Όλες οι σχέσεις έχουν πολλά προβλήματα και σχεδόν όλα τα σώματα έχουν ατέλειες. Κανείς δεν είναι απόλυτα ευχαριστημένος με τη δουλειά του, καθώς κάθε δουλειά έχει πάρα πολλές πτυχές που είναι δυσάρεστες και βαρετές. Σχεδόν κανένας άνθρωπος δεν είναι 100% αυθεντικός και πολλοί από εμάς έχουμε ανθρώπους στη ζωή μας που φέρονται τοξικά ή φερόμαστε τοξικά πολλές φορές κι εμείς οι ίδιοι. Και φυσικά όλοι νοιαζόμαστε για το τι θα πει ο κόσμος… Και όλες οι ζωές είναι γεμάτες δυσκολίες.
Τι σημαίνει αυτό;
Σημαίνει ότι αν ορίσουμε το φυσιολογικό ως αυτό το οποίο συμβαίνει κατά κόρον γύρω μας, τότε όλες αυτές οι συμπεριφορές είναι φυσιολογικές. Όλοι, ή σχεδόν όλοι, τις έχουμε. Το αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα, λοιπόν, είναι ότι δεν είσαι προβληματικός αν και εσύ τις έχεις. Είσαι ένας φυσιολογικός άνθρωπος.
Δε θα έπρεπε να είσαι αλλιώς. Αυτή είναι η ανθρώπινη φύση. Τα στατιστικά μιλάνε από μόνα τους. Μπορείς να το αποδεχτείς;
Άλλο αποδοχή, άλλο παραίτηση
Κάποιος θα μπορούσε να αναρωτηθεί: «Δηλαδή τι μου λες; Να παραιτηθώ από κάθε προσπάθεια προσωπικής βελτίωσης; Να πω ‘έλα μωρέ δεν πειράζει’ και να αφεθώ στην μετριότητά μου; Είναι σωστό αυτό;» θα συμπλήρωνε.
Αυτή είναι μια πολύ συχνή παρεξήγηση των θέσεων που προτείνω.
Αν θέλεις, μπορείς να αλλάξεις και να πετύχεις σχεδόν το οτιδήποτε. Αν δουλέψεις πολύ σκληρά μπορείς. Πραγματικά έχεις απίστευτες δυνατότητες σαν άνθρωπος. Και δεν πρέπει να πετύχεις. Υπάρχουν μάλιστα πάρα πολλά οφέλη και στην αποτυχία.
Αν θέλεις μπορείς να γίνεις αλλιώς. Και δεν θα έπρεπε να ήσουν αλλιώς. Η ανθρώπινη φύση είναι βαθιά «ελαττωματική» σύμφωνα με τα κριτήρια επιτυχίας και ηθικής που ο κόσμος μας χρησιμοποιεί.
Αν θέλεις μπορείς να αλλάξεις. Και δεν είσαι προβληματικός όπως είσαι. Είσαι φυσιολογικός. Είσαι μέτριος. Όλοι μέτριοι είμαστε. Και δεν πειράζει.
 εικόνα 5
Είναι σαν να θέλεις να μαγειρεύεις όπως ο Πετρετζίκης. Αν θέλεις να το κάνεις μπορείς. Υπάρχει μέθοδος και τρόπος. Μπορείς να στρωθείς και να περάσεις ώρες στην κουζίνα και να το πετύχεις. Αλλά αν δε μαγειρεύεις ήδη έτσι, δεν είσαι προβληματικός…
Αν θέλεις μπορείς να γίνεις άλλος άνθρωπος. Και δεν πρέπει να γίνεις. Δεν πρέπει καν να το θέλεις…
Η γνώση είναι δύναμη, όπως λέω συνέχεια στο βιβλίο μου. Το μόνο που προτείνω να κάνεις είναι να γνωρίζεις ποιος είσαι. Και μετά κάνε αυτό που θέλεις. Χωρίς αυταπάτες. Με επίγνωση των συνεπειών αν αλλάξεις και αν δεν αλλάξεις. Με επίγνωση των παρόντων δυνάμεών σου. Χωρίς τις ενοχές του πρέπει.
Όταν σκέφτεσαι ότι θα έπρεπε να είσαι διαφορετικός τότε αυτό το «θα έπρεπε» είναι που σε βαραίνει και σου κόβει τα πόδια πριν καν αρχίσεις. Αρχίζεις με γκολ από τα αποδυτήρια. Σου φοράς την ταμπέλα του ελαττωματικού και είναι πολύ πιο δύσκολο να πετύχεις το οτιδήποτε με αυτή την βαριά ταμπέλα να κρέμεται στο λαιμό σου.
Κάπως έτσι κι εγώ αποδέχομαι πλέον τη μετριότητά μου. Και προσπαθώ να γίνομαι καλύτερος όποτε μπορώ και αντέχω. Όχι επειδή πρέπει. Αλλά επειδή απολαμβάνω τη διαδικασία της αυτοβελτίωσης.
Αν κι εσύ αποδεχθείς την a priori «ελαττωματική» σου φύση, θα νιώσεις φυσιολογικός, ανάλαφρος. Και ίσως τότε με όρεξη, χωρίς ενοχές, θα μπορέσεις να προχωρήσεις και να αλλάξεις. Όχι αυτά που πρέπει να αλλάξεις αλλά…
Αυτά που πραγματικά εσύ θέλεις να αλλάξεις!

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D.
Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας

Ακούμε πολλά για την αγάπη και συνήθως είναι πολύ όμορφα. Τι είναι όμως στην αλήθεια η αγάπη;
«Η Αγάπη είναι η μόνη αλήθεια», «η Αγάπη είναι φως», «η Αγάπη γιατρεύει τα πάντα», «η Αγάπη είναι η απάντηση σε όλα», «η Αγάπη απελευθερώνει» κλπ.
Τι είναι τελικά η αγάπη; Κάτι το απέραντο; Κάτι το απόλυτο; Άραγε ξέρουμε να αγαπάμε οι άνθρωποι; Υπάρχουν πολλοί μύθοι γύρω από αυτή.

Τα πρότυπα αγάπης

Αν αναλύσουμε το από που αντλούμε τα πρότυπά μας για την αγάπη θα καταλάβουμε ότι προέρχονται από την κοινωνία όπου ζούμε και τις προσλαμβάνουσες μας.
Στον δυτικό κόσμο τα πρότυπα αγάπης πηγάζουν από τα βιβλία που διαβάζουμε, από τις ταινίες που βλέπουμε, από τα τραγούδια του έρωτα και από τα ποιήματα.
Πώς ακριβώς παρουσιάζεται η αγάπη σε αυτά τα μέσα;
Συνήθως επικρατούν οι ιδέες του ρομαντισμού. Οι έρωτες είναι δυνατοί, κρατούν για πάντα, τα συναισθήματα είναι βαθιά και η αφοσίωση αιώνια. Οι δυο σύντροφοι ζουν την απόλυτη σύνδεση, απαλλαγμένοι από κάθε προβληματική κατάσταση της ανθρώπινης φύσης. Είναι αγγελικά πλασμένοι και αλληλοσυμπληρώνονται. Είναι σύντροφοι ζωής.
Ζουν και αναπνέουν ο ένας για τον άλλον. Εξυψώνουν τη θεϊκή φύση του συντρόφου τους, αναδεικνύουν τη μεγαλοσύνη του και αγαπούν το κάθε τι σε εκείνον. Συνήθως δε δουλεύουν και περνούν το χρόνο τους βλέποντας ηλιοβασιλέματα δίπλα σε εκτάσεις με νερό, ή κάνοντας ιππασία.
Αυτό το οποίο παραλείπουμε να παρατηρήσουμε είναι όμως, ότι αυτοί οι αιώνιοι έρωτες συχνά είναι είτε απαγορευμένοι, είτε ανεκπλήρωτοι, είτε υπό ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες. Δηλαδή δυσλειτουργικοί. Ο βασικός λόγος που κρατούν για πάντα είναι ότι συνήθως μετά από λίγο καιρό ο ένας από τους δυο είτε πεθαίνει, είτε αυτοκτονεί. Βλέπε Ρωμαίος και Ιουλιέτα. Οπότε το για πάντα είναι για… λίγες εβδομάδες / μήνες.
Από την άλλη στις ταινίες το «χάπυ έντ» συνήθως είναι και το…«εντ» καθώς η ταινία τελειώνει όταν ο Ρίτσαρντ Γκιρ πάει στην Τζούλια Ρόμπερτς και της προτείνει να παντρευτούν με ένα μπουκέτο λουλούδια.
Δε μας δείχνει τι γίνεται μετά. Στην πραγματική σχέση. Τι θα γινόταν άραγε όταν ο Ρίτσαρντ και η Τζούλια ήταν μαζί μετά από έξι μήνες;
Πόσο καιρό θα κρατούσε η σχέση του Ρωμαίου με την Ιουλιέτα αν παντρευόντουσαν και έκαναν παιδιά; Θα έβγαζε τον ένα χρόνο; Πολλοί είναι αυτοί που υποστηρίζουν ότι ο Σαίξπηρ έγραψε το έργο αυτό όχι για να εξυψώσει αλλά για να σατιρίσει τον έρωτα δείχνοντας πόσο παράλογος και ανώριμος ήταν.
Πώς είναι οι σχέσεις στην πραγματικότητα; Τι θα γίνει όταν τα ιδανικά πλασμένα ζευγάρια ζήσουν στο ίδιο σπίτι; Όταν θα χρειαστεί να διαχειριστούν δυο παιδιά, λογαριασμούς, ΕΝΦΙΑ. Πώς λειτουργεί η αγάπη σε αυτές τις συνθήκες; Δεν μας λέει κανείς.
Μια ένδειξη του πώς θα μπορούσε να είναι, προέρχεται από το βιβλίο Μαντάμ Μποβαρύ, όπου η πλούσια κόρη Emma Rouault, παντρεύεται τον φτωχό αλλά όμορφο γιατρό, μόνο για να συνειδητοποιήσει πως η παντρεμένη ζωή δεν έχει την ένταση που περίμενε και πως οι καθημερινές δουλειές την βυθίζουν στην πλήξη. Γιατί έτσι είναι οι πραγματικές μακροχρόνιες σχέσεις. Έχουν δυσκολίες και βαρεμάρα. Είναι φυσιολογικό. Υπάρχει λόγος που το πάθος φεύγει μετά από λίγο.
Στο βιβλίο βέβαια, η Emma γνωρίζει έναν άλλο χωρικό και ζει τον (απαγορευμένο) έρωτα ξανά. Τα ίδια και τα ίδια. Στο τέλος φυσικά και η Emma αυτοκτονεί…!!
Τα τραγούδια, τα ποιήματα, όλα μας μιλούν για μια κατάσταση συνήθως ανεκπλήρωτου έρωτα αλλά πολύ λίγα μας περιγράφουν μια ώριμη σχέση και το τι πραγματικά συμβαίνει εκεί.
Γιατί οι σχέσεις είναι βαρετές από τη φύση τους και κανείς δεν θέλει να γράψει ένα βιβλίο ή να κάνει μια ταινία για ένα βαρετό θέμα. Δε θα αρέσει. Ο κόσμος δε θα το διαβάσει. Μας αρέσουν τα βιβλία που προκαλούν συναίσθημα. Αλλιώς δεν τα αγοράζουμε.
Στην πράξη, η ανάγκη μας για να νιώθουμε έντονο συναίσθημα καθορίζει τα πιστεύω μας και παραμορφώνει την πραγματικότητά μας χάριν μιας εξιδανικευμένης αλλά συνήθως ουτοπικής κατάστασης.
Κοιτάξτε γύρω σας. Πόσους ανθρώπους γνωρίζετε οι οποίοι ζουν την τέλεια σχέση που εσείς ονειρεύεστε;
Συνήθως η απάντηση είναι από κανέναν έως έναν. Ακόμα και να νομίζετε ότι ξέρετε κάποιον είναι πολύ δύσκολο να γνωρίζετε την πραγματικότητα της σχέσης που βιώνει. Βλέπετε μόνο ό,τι επιλέγει να δείχνει. Έτσι συχνά λανθασμένα υποθέτετε πως μόνο εσείς ταλαιπωρείστε και δεν είστε φυσιολογικοί.

Είμαστε απροπόνητοι
Είμαστε απροπόνητοι, λοιπόν, για το πώς να διαχειριζόμαστε μια ισότιμη σχέση ενηλίκων. Έχουμε πρότυπα και βομβαρδιζόμαστε με ερεθίσματα μόνο για τον έρωτα. Μοιραία εφαρμόζουμε τα ίδια πρότυπα και στις σχέσεις. Περιμένουμε από τον σύντροφό μας να είναι καλός, τρυφερός, αρρενωπός, θυληκός, να μας αγαπάει ακριβώς όπως είμαστε, να αγαπάει όλα μας τα ψεγάδια, να μας το εκδηλώνει συχνά, να μη μας θεωρεί δεδομένους, να μας καταλαβαίνει μόνο με μια ματιά, να να να. Να είναι ο τέλειος σύντροφος.
Γιατί έτσι είναι ωραία να ερωτεύεσαι.
Ξέρουμε λοιπόν τι σημαίνει να μας αγαπάνε. Ξέρουμε πώς είναι να αγαπιόμαστε. Ή πώς θα έπρεπε να είναι…

Ξέρουμε να αγαπάμε;
Όποιος έχει διαβάσει έστω και λίγο ψυχολογία, (ή έχει διαβάσει το βιβλίο μου) γνωρίζει ότι ο τρόπος του κάθε ανθρώπου να αγαπάει είναι μοναδικός και πολύ προσωπικός. Αγαπάμε με τον τρόπο που είχαμε συνδεθεί με τους γονείς μας (ή τον σημαντικότερο φροντιστή μας για να χρησιμοποιήσω ψυχολογικούς όρους).
Αν ο γονιός μας, μάς υποτιμούσε, τότε το να μας υποτιμούν είναι για εμάς αγάπη. Αν ο γονιός μας ήταν απών τότε η απουσία και η έλλειψη είναι για μας αγάπη. Αν ο γονιός μας ήταν βίαιος, τότε η βία είναι για εμάς αγάπη. Αν ο γονιός μας ήταν στοργικός, τότε η στοργή είναι για μας αγάπη. Αυτό το πρότυπο έμαθε ο ψυχισμός μας, αναγκαστικά το ίδιο θα εφαρμόσει και στην πράξη.
Δεν έχουμε επιλογή στο ποιον αγαπάμε. Δεν μπορούμε να αγαπήσουμε τον οποιοδήποτε. Έχουμε χημεία μόνο με συγκεκριμένους ανθρώπους για πολύ συγκεκριμένους ψυχο-λογικούς λόγους. Το συναίσθημα του έρωτα δεν είναι μυστήριο. Εξηγείται. Όσο μη-ρομαντικό και ξενερωτικό κι αν ακούγεται αυτό. Είμαι και μαθηματικός και με ενδιαφέρει τι συμβαίνει στην πράξη. Όχι μόνο στα λόγια και στην όμορφη θεωρία.
Ερωτευόμαστε το γνώριμο. Όχι το ευχάριστο.
Όταν λοιπόν, σχετιστούμε όλοι θα φέρουμε τα παιδικά μας εγχειρίδια και θα συμπεριφερθούμε όπως μας έχουν διδάξει τα γονεϊκά πρότυπα. Ίσως είμαστε απορριπτικοί, απόμακροι, περιφρονητικοί, ψυχροί, επιθετικοί. Αυτό θα βγαίνει από μέσα μας. Αυτό θα είναι αγάπη για μας. Δε θα γίνεται αλλιώς. Ο άλλος απέναντί μας όμως, θα κρίνει αν τον αγαπάμε με βάση τα χολυγουντιανά πρότυπα. Και αντίστοιχα κι εμείς εκείνους.
Όταν συγκρίνονται χολυγουντιανά με γονεϊκά πρότυπα, όπως σίγουρα καταλαβαίνετε, τα γονεϊκά θα υπολείπονται σε σχέση με αυτά των ταινιών. Έτσι θα πιστεύουμε ότι δε μας αγαπάει ο άλλος. Αντίστοιχα και εκείνος θα πιστεύει ότι κι εμείς δεν τον αγαπάμε.
Αυτό συμβαίνει διότι οι άνθρωποι δεν ξέρουμε να αγαπάμε. Ξέρουμε όμως να αγαπιόμαστε, όπως είπαμε πιο πριν.

Αγάπη στην πράξη
Τι είναι η αγάπη στην πράξη; Η αγάπη είναι μια δεξιότητα που χρειάζεται να μάθουμε. Δεν είναι κάτι το έμφυτο. Η έμφυτη αγάπη είναι αυτή που εντυπώθηκε κατά την παιδική μας ηλικία. Χρειαζόμαστε να προπονηθούμε στη δεξιότητα αυτή και να τη μάθουμε όπως μαθαίνουμε όλα τα άλλα πράγματα στη ζωή μας.
Στην πράξη οι σχέσεις θέλουν πολλή δουλειά. Είναι ό,τι πιο δύσκολο υπάρχει στον κόσμο. Δουλειά με τον εαυτό μας και δουλειά με τον άλλον.
Στην πράξη για μια πετυχημένη σχέση χρειάζεται να γνωρίζω πως έχω κάποια θέματα τα οποία θα επηρεάσουν τη σχέση και θα την κάνουν να αποκλίνει από τη χολυγουντιανή εκδοχή της.
Στην πράξη για μια πετυχημένη σχέση χρειάζεται να γνωρίζει και ο σύντροφός μου ότι έχει αντίστοιχα κάποια θέματα.
Στην πράξη για μια επιτυχημένη σχέση χρειάζεται να έχουμε τη διάθεση να επικοινωνήσουμε τις διαφορετικότητές μας και να δούμε πώς θα καταφέρουμε να δημιουργήσουμε τα δικά μας κοινά πρότυπα. Πρότυπα τα οποία θα απέχουν αναγκαστικά από τα ουτοπικά, μη ρεαλιστικά πρότυπα των βιβλίων, των ταινιών, των τραγουδιών και των ποιημάτων.
Και δεν πειράζει που θα απέχουν. Γιατί τα δικά μας θα είναι αληθινά, όχι ψεύτικα. Ας μη συγκρινόμαστε με τα πρότυπα τα οποία μόνο λίγους μπορούν να μας κάνουν να νιώθουμε. Ας μη συγκρίνουμε τους συντρόφους μας με τα πρότυπα τα οποία μόνο λίγους θα τους κάνουν να φαίνονται στα δικά μας μάτια.
Στην πράξη θα χρειαστεί να συμβιβαστούμε στη σχέση μας. Οι ασυμβίβαστοι άνθρωποι μένουν μόνοι. Είναι οι πιο φοβισμένοι.
Στην πραγματικότητα οι σχέσεις που κρατάνε για πάντα δεν είναι οι σχέσεις που δεν έχουν προβλήματα. Δεν είναι οι σχέσεις που δυο ανώτεροι, αυθεντικοί και ώριμοι άνθρωποι (ποιοι είναι αυτοί άραγε;) που έχουν λύσει τα θέματά τους έρχονται σε επαφή. Οι σχέσεις που κρατάνε για πάντα είναι οι σχέσεις που δυο ατελείς άνθρωποι μαλώνουν, διαφωνούν, πληγώνουν αλλά συνεχίζουν να συζητάνε. Δεν κάνουν υπομονή και δεν ανέχονται. Γνωρίζουν την προβληματική τους φύση και κάνουν ό,τι μπορούν για να δημιουργούν κοινό τόπο και κοινό όραμα.
Συμπέρασμα
Είναι συχνά βαρετές οι σχέσεις. Και δεν πειράζει. Υπάρχει τεράστια δύναμη και ομορφιά στη βαρετή καθημερινότητα μιας σχέσης. Υπάρχει ασφάλεια, κατανόηση, συγκατάβαση, γλύκα, αποδοχή, συντροφικότητα, θαλπωρή, ζεστασιά, αγκαλιά.
Κι αν δεν είναι αυτό αγάπη τότε τι είναι;

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας

www.dimitrisflamouris.com


Όλοι μας έχουμε κάνει τη σκέψη αυτή:

Μήπως κάτι δεν πάει καλά με μένα;

Πώς τα καταφέρνουν τόσο καλά οι άλλοι;

Το συμπέρασμα συνήθως είναι ένα: Έχω πρόβλημα.
Ίσως, όμως, η πραγματικότητα να είναι λίγο διαφορετική από όσο νομίζουμε…
Μιλάω με πολλούς ανθρώπους και σχεδόν όλοι κάποια στιγμή μου λένε:
«Είναι φυσιολογικό αυτό που νιώθω; Ή είμαι λίγο περίεργος;»
Μέσα σε αυτή την ερώτηση κρύβεται μια από τις ισχυρότερες παρεξηγήσεις που μπορούμε να βιώσουμε. Πως όλοι οι άλλοι είναι εντάξει και μόνο εμείς έχουμε προβλήματα.
Αν το πιστεύουμε αυτό τότε θα ενοχοποιούμε τον εαυτό μας για κάτι το οποίο δε θα έπρεπε.

Δεν υπάρχουν «φυσιολογικοί» άνθρωποι
Δεν υπάρχουν «νορμάλ» άνθρωποι. Οι μόνοι άνθρωποι που μας φαίνονται φυσιολογικοί είναι αυτοί τους οποίους δε γνωρίζουμε καλά. Αυτούς τους οποίους ξέρουμε μόνο επιφανειακά. Από μακριά φαίνονται ισορροπημένοι. Ότι πατάν γερά στα πόδια τους.
Αν βγούμε για ένα καφέ μαζί τους όμως και μιλήσουμε λίγο περισσότερο θα καταλάβουμε ότι έχουν και εκείνοι τα δικά τους θέματα και δυσκολίες. Αναπόφευκτα. Έχουν και εκείνοι τα δικά τους κουσούρια που τους καθιστούν προβληματικούς όπως εμείς. Ο λόγος είναι ένας. Είναι άνθρωποι.

Η εξήγηση
Έχουμε μια πολύ ασύμμετρη πληροφόρηση για εμάς και τους άλλους γύρω μας.
Γνωρίζουμε τον εαυτό μας πολύ καλά. Ζούμε κάθε ώρα και στιγμή της ημέρας μας με μας. Ξέρουμε τις αδυναμίες μας από πολύ κοντά. Ξέρουμε κάθε στιγμή που νιώθουμε ανίκανοι να κάνουμε κάτι. Έχουμε μια πολύ καλή εικόνα για το πόσες φορές είμαστε απρόθυμοι, διστακτικοί, φοβισμένοι, τρομοκρατημένοι, ζηλιάρηδες, φλύαροι, εκνευριστικοί, εγωιστές, χαζοί, αδύναμοι, ανοργάνωτοι, αναβλητικοί.
Όλα αυτά τα γνωρίζουμε από πρώτο χέρι.
Για τους άλλους όμως ξέρουμε πολύ λίγα. Βλέπουμε μόνο όσα επιλέγουν να φανερώσουν. Και συνήθως οι άνθρωποι φανερώνουν τα καλά τους στοιχεία.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν ποστάρει κανείς τις αδυναμίες του. Ποστάρει μόνο τις όμορφες στιγμές του.
Συνήθως σε μια συζήτηση θα μιλήσουμε για τα κατορθώματα και τα επιτεύγματά μας. Όχι για τα ελαττώματά μας.
Βλέπουμε κάποιον από μακριά να δείχνει μια συγκροτημένη εικόνα και υποθέτουμε ότι πρέπει και μέσα του να είναι το ίδιο ήρεμος όσο η εξωτερική του εμφάνιση υποδηλώνει.
Όχι όπως εμείς. Που το παίζουμε ήρεμοι αλλά μέσα μας φλεγόμαστε.
Εδώ είναι η ασυμμετρία. Γνωρίζουμε τον εαυτό μας μέσα έξω ενώ γνωρίζουμε τους άλλους μόνο… έξω.

Όλοι άνθρωποι
Έχουμε μια πολύ παραμορφωμένη εικόνα για τους άλλους ανθρώπους. Όπως και εκείνοι έχουν για εμάς. Και εκείνοι βλέπουν μόνο ό,τι επιλέγουμε να δείξουμε προς τα έξω. Αναγκαστικά δε θα μας καταλαβαίνουν, όπως και εμείς δεν τους καταλαβαίνουμε.
Αν μπορούσαμε να μπούμε λίγο πιο βαθιά στον εσωτερικό κόσμο ενός εξωτερικά ήρεμου και συγκροτημένου ανθρώπου θα ερχόμασταν αντιμέτωποι με πολύ γνώριμες καταστάσεις. Θα ανακαλύπταμε ανασφάλειες, ανησυχίες και αγωνίες όμοιες με εκείνες που ταλανίζουν και τη δική μας ψυχή. Θα βλέπαμε τα ερωτηματικά του και τους φόβους του. Θα βλέπαμε ότι δεν είμαστε μόνοι στον πόνο που νιώθουμε.
Πώς το ξέρω;
Μα, γιατί οι άλλοι είμαστε εμείς. Είμαστε εμείς οι άλλοι ενός άλλου.
Και εμείς φαντάζουμε φυσιολογικοί στα μάτια του άλλου…
Είμαστε όλοι μας άνθρωποι. Το να έχουμε προβλήματα, κουσούρια, φόβους, ελαττώματα, ανασφάλειες είναι ένα μια αναπόφευκτη συνθήκη της ανθρώπινης ύπαρξης. Δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Δεν υπάρχει άνθρωπος χωρίς θέματα. Δεν υπάρχει «φυσιολογικός» άνθρωπος όπως συνήθως αντιλαμβανόμαστε την έννοια του φυσιολογικού.

Ιππότες και μάγισσες
Όταν νιώθουμε προβληματικοί τότε θα αναζητήσουμε να διαβάσουμε άρθρα και να ψάξουμε συμβουλές ώστε να διορθωθούμε.
Αν κανείς προσέξει στους διάφορους ιστότοπους αυτοβοήθειας θα δει πως τα πιο δημοφιλή άρθρα είναι αυτά τα οποία μιλούν για τους ανθρώπους που δε συμβιβάζονται, τους ανθρώπους με το καθαρό βλέμμα, τους ανθρώπους που ξέρουν από τα δύσκολα.
Μας αρέσει να διαβάζουμε για την ανθρώπινη αριστεία καθώς από μικροί ακούγαμε ιστορίες για ήρωες. Για όσους έκαναν άθλους και κατορθώματα. Για τους βασιλιάδες, τους ιππότες και τις πριγκίπισσες. Για τον Ηρακλή και τον Προμηθέα. Τον Ρομπέν των Δασών και τον Βασιλιά Αρθούρο.
Ίσως νιώθουμε λίγοι μπροστά τους. Ίσως μας προκαλούν ένα δέος. Ίσως μας κάνουν να ονειρευόμαστε. Ένας κόσμος μακριά από εμάς. Καλύτερος. Ψεύτικος. Με μπόλικη χρυσόσκονη. Ένα παραμύθι για να πάμε για ύπνο.
Ακριβώς την ίδια αντιμετώπιση έχουμε και στα θέματα αυτογνωσίας και σχέσεων. Ψάχνουμε υποσυνείδητα για τους ξεχωριστούς ανθρώπους. Αυτές οι ιστορίες μας προκαλούν συναίσθημα. Τις γουστάρουμε. Διαβάζουμε για όλους αυτούς τους υπέροχους ανθρώπους που τα έχουν όλα λυμένα. Δεν ξέρω αν αυτοί οι άνθρωποι είναι εξίσου μυθικοί όσο ο Ηρακλής και ο Προμηθέας ή αν υπάρχουν στην πραγματικότητα. Σίγουρα εγώ δεν ανήκω σε αυτούς… Μας προκαλούν τα ίδια συναισθήματα όμως. Δέος, όνειρο. Κάτι ψεύτικο για να ζήσουμε το παραμύθι και μετά πίσω στην πραγματικότητά μας.
Σύνδεση με εμάς: Καμία.
Στον αντίποδα τα άρθρα μιλούν για τους τοξικούς ανθρώπους. Για όσους παίζουν για να σε χάσουν, για όσους είναι πολύ μικρόψυχοι και βλέπουν μόνο τον εαυτό τους. Αυτούς τους ανθρώπους τους ρίχνουμε στην πυρά, ακριβώς όπως ρίχναμε στην πυρά τις κακές μάγισσες στα παραμύθια με τους ιππότες.
Όπως τοποθετούμε τις μάγισσες και τους κακούς δράκους μακριά από εμάς έτσι και τους τοξικούς ανθρώπους τους υποβιβάζουμε στο μπουντρούμι του ανθρώπινου είδους.

Οι καθημερινοί άνθρωποι
Δε διαβάζουμε συχνά για τους απλούς καθημερινούς ανθρώπους. Δεν είναι υπερήρωες. Είναι μέτριοι, συνηθισμένοι.
Δε διαβάζουμε επίσης για τα μαρτύρια των δυνατών ανθρώπων. Ούτε για τον εσωτερικό πόνο των τοξικών ανθρώπων. Βιαζόμαστε να εξυψώσουμε τους «καλούς» και να καταβαραθρώσουμε τους «κακούς». Να τα βάλουμε όλα στα κουτάκια τους, να τα τακτοποιήσουμε στο μυαλό μας για να νιώσουμε ασφαλείς.
Η αλήθεια είναι φυσικά λίγο πιο πολύπλοκη. Η αλήθεια είναι πως όλοι έχουμε στιγμές που φερόμαστε σαν ιππότες και στιγμές που φερόμαστε σαν μάγισσες. Γιατί αυτή είναι η φύση του ανθρώπου. Δεν είναι ούτε άσπρη, ούτε μαύρη. Είναι εναλλασσόμενη.
Αυτή είναι η φύση του ανθρώπου. Του κάθε ανθρώπου. Όλοι έχουμε στιγμές που φερόμαστε τοξικά. Στιγμές που κάνουμε τη ζωή των άλλων κόλαση και στιγμές που γινόμαστε υποδείγματα συμπεριφοράς. Όλοι έχουμε τις όμορφες αλλά και τις μαύρες, σκοτεινές πλευρές μας.
Όλοι μας ανεξαιρέτως.
Αυτή είναι η φύση του ανθρώπου.
Αν λοιπόν δε νιώθεις «φυσιολογικός» τότε έχεις δυο επιλογές.
Να κατανοήσεις πώς κανένας δεν είναι «φυσιολογικός», όπως το φαντάζεσαι.
Ή να νιώσεις πως είναι φυσιολογικό να μην είσαι «φυσιολογικός»!
Κανείς δεν είναι…

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D.
Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com


Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που αρνούνται να συμβιβαστούν στην αγάπη. Δεν κάνουν εκπτώσεις. Ξέρουν τι θέλουν και δε θα κάνουν πίσω μέχρι να το βρουν.
Ποιοι είναι αυτοί και πώς ζουν τη ζωή τους;
Τους βλέπουμε συχνά γύρω μας. Είναι άνθρωποι που μιλούν για τα ιδανικά του έρωτα. Για την υπέρτατη ποιότητά του. Για την ύψιστη σημασία της αγάπης στη ζωή. Δε συμβιβάζονται για φθηνές εμπειρίες. Για εφήμερες καταστάσεις. Δεν αναλώνονται σε γλυκανάλατες σχέσεις. Αναζητούν μια σχέση ισάξια της αγάπης που είχε ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα.
Με απλά λόγια είναι κατά βάση μόνοι τους…

Η παγίδα
Οι δυστυχισμένοι αυτοί άνθρωποι έχουν πέσει θύματα μιας εκ των παγίδων του ρομαντισμού. Πιστεύουν σε ένα πρότυπο που δυστυχώς δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα των σχέσεων. Θέλουν το πάθος που κρατάει για πάντα και όταν δε συμβαίνει αυτό απλά αποχωρούν από τη σχέση γιατί δε θα συμβιβαστούν.
Δε συνειδητοποιούν όμως ότι το πάθος στον Ρωμαίο και την Ιουλιέτα κράτησε για πάντα για ένα και μοναδικό λόγο: πέθαναν και οι δυο μετά από λίγες μέρες. Οπότε το για πάντα δεν είχε και μεγάλη διάρκεια.
Πώς θα ήταν άραγε η σχέση τους αν παντρευόντουσαν και έκαναν παιδιά; Προσωπικά τους δίνω το πολύ δώδεκα μήνες κοινής ζωής μέχρι το διαζύγιο (αν ήταν επιτρεπτό σε εκείνα τα χρόνια).
Παρομοίως στα περισσότερα μυθιστορήματα, τα οποία μιλούν για μεγάλους έρωτες, ένας από τους δυο φεύγει στον πόλεμο, πεθαίνει από φυματίωση, είναι σε άλλη σχέση, σε άλλη κοινωνική τάξη. Μεγάλοι έρωτες που να ζουν στο ίδιο σπίτι δεν υπάρχουν στη λογοτεχνία.

Ο φόβος της οικειότητας
Οι ασυμβίβαστοι άνθρωποι είναι περήφανοι. Συχνά επικρίνουν τους γύρω τους και τους κοιτάζουν αφ’ υψηλού που δεν άντεξαν και συμβιβάστηκαν σε μια σχεσούλα για να μην είναι μόνοι τους. Οι ίδιοι ίσως πιστεύουν πως οι άλλοι φοβούνται τη μοναξιά τους και γι αυτό μπήκαν σε μια σχέση που δεν τους ικανοποιεί απόλυτα. Αυτοί όμως ξέρουν καλύτερα. Δε θα κάνουν τα ίδια «λάθη».
Αυτό που δεν συνειδητοποιούν είναι πως πίσω από την άρνηση τους να συμβιβαστούν, είναι πολύ πιθανό να υπάρχουν τεράστιοι φόβοι. Φόβος για την οικειότητα, φόβος για τη δέσμευση, και κυρίως φόβος για την απόρριψη. Είναι πολύ πιθανό να φοβούνται να έρθουν πολύ κοντά σε κάποιον καθώς τότε θα υπάρχει το ενδεχόμενο εκείνος να τους απορρίψει. Και αυτό δεν το αντέχουν. Έχουν ταλαιπωρηθεί και οι ίδιοι πολύ, στη δική τους ζωή. Έχουν κι εκείνοι τα δικά τους μαρτύρια. Όπως όλοι μας.
Έτσι, με την επίφαση του ασυμβίβαστου, μένουν μόνοι τους για να προστατεύσουν τον ψυχισμό τους από καταστροφικά για αυτούς σενάρια.
Έχουν εκλογικεύσει τους φόβους τους και τους έχουν εξωραΐσει. Αν τους ρωτήσεις πιστεύουν πως ψάχνουν κάτι το αγνό. Το ιδανικό. Αυτό που τους αξίζει. Τον έρωτα όπως «πρέπει» να είναι . Την «απόλυτη» αγάπη. Δε συμβιβάζονται με κάτι λιγότερο. Ξέρουν ακριβώς τι θέλουν και δε θα σταματήσουν να ψάχνουν μέχρι να το βρουν. Είναι κάπου εκεί έξω. Απλά δεν το έχουν βρει ακόμα.
Αυτή είναι η φυλακή τους.
Έχουν κατασκευάσει την τέλεια παγίδα. Εξασφαλίζουν τη μοναξιά που ο φόβος τους, τους αναγκάζει να ζουν και την έχουν ντύσει με το χρυσό ένδυμα του ασυμβίβαστου.
Δυνατοί ή αδύναμοι;
Πιστεύουν πως είναι δυνατοί. Στην πραγματικότητα ίσως να ανήκουν στους αδύναμους γιατί δεν κατανοούν πόση δύναμη χρειάζεται για να δημιουργήσεις μια σχέση, να συμβιβαστείς και να την κάνεις να δουλέψει. Και να είσαι καλά με τον εαυτό σου για την επιλογή σου.
Δυστυχώς η κοινωνία μας έχει κατακλυστεί από τα πολύ όμορφα, και παράλληλα καταστροφικά για τις σχέσεις, πιστεύω του ρομαντισμού. Οι ασυμβίβαστοι έρωτες εξιδανικεύονται. Διαβάζουμε γι αυτούς στα βιβλία και τα ποιήματα και βλέπουμε τις ταινίες του Χόλυγουντ, (ή πρόσφατα του Πολωνικού) κινηματογράφου. Η ετυμηγορία είναι μία. Συμβιβασμός και σχέσεις δεν πρέπει να πηγαίνουν μαζί.
Γιατί άραγε μας φαίνεται τόσο παράξενο αυτό;

Είναι περίεργο το να συμβιβαζόμαστε;
Αν κάποιος κάτσει να σκεφτεί με κριτική σκέψη, θα συνειδητοποιήσει πως συμβιβαζόμαστε σχεδόν σε κάθε τομέα της ζωής μας. Κάθε στιγμή της ημέρας μας. Από το τι ώρα θα ξυπνήσουμε, πώς θα ντυθούμε, σε ποια μεριά του δρόμου θα οδηγήσουμε, πόσο θα πληρώσουμε για τα αγαθά ή πόσο θα πληρωθούμε. Πόσο δυνατά θα μιλήσουμε στο μετρό ή πόσο δυνατά θα ακούμε μουσική στο σπίτι μας. Αν θα κλέψουμε κάτι ή όχι, πόσες ώρες θα δουλέψουμε και με ποιους θα δουλέψουμε. Σε οποιαδήποτε κατάσταση της ζωής μας, η οποία αναμιγνύει μια συνδιαλλαγή μας με το κοινωνικό σύνολο, ο συμβιβασμός δίνει δυναμικά το παρόν.
Γιατί λοιπόν να μας φαίνεται τόσο παράλογο το να συμβιβαζόμαστε σε μια σχέση;
Όπως καταλαβαίνουμε, βέβαια, δε μας ενοχλεί το να συμβιβαζόμαστε στη ζωή μας. Το κάνουμε συνέχεια. Λίγοι θα το θεωρήσουν κακό αν μείνουν λίγο παραπάνω στη δουλειά επειδή χρειάστηκε. Αυτό που μας ενοχλεί είναι να συμβιβαζόμαστε όταν πιστεύουμε ότι θα «έπρεπε» να μη συμβαίνει.

Συμβιβασμός και σχέσεις
Αν το αναλύσουμε λίγο παραπάνω (κάτι το οποίο οι «ασυμβίβαστοι» άνθρωποι δυσκολεύονται να κάνουν καθώς έτσι μπορεί να ανακαλύψουν τον φόβο τους) οι σχέσεις είναι ο κατ εξοχήν τομέας όπου θα έπρεπε να συμβιβαζόμαστε.
Δυο διαφορετικοί ψυχισμοί με αποσκευές του παρελθόντος, οι οποίες τους βαραίνουν και είναι φυσιολογικό να μην ταιριάζουν, προσπαθούν να φτιάξουν ένα αρμονικό σύνολο. Δυο άνθρωποι, δυο θέλω, δυο επιθυμίες, δυο πιστεύω, δυο σύνολα περιορισμών, δυο σύνολα ιδιοτροπιών, δυο όνειρα, δυο κόσμοι έρχονται σε επαφή. Αναγκαστικά θα υπάρξουν διαφωνίες. Αναγκαστικά θα υπάρξουν συγκρούσεις. Αναγκαστικά θα συμβιβαστείς. Δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Αν όμως έχεις την προσδοκία ότι δε θα έπρεπε να συμβιβάζεσαι τότε η αναγκαστική επιλογή θα σου προκαλέσει δυσφορία. Θα πιστέψεις πως η σχέση σου είναι προβληματική. Στην πραγματικότητα η σχέση σου είναι φυσιολογική.
Από την άλλη, αν έχεις την ωριμότητα να δεις τη ζωή όπως είναι και όχι όπως οι ουτοπικές προσδοκίες του ρομαντισμού σου υπαγορεύουν πως θα έπρεπε να είναι, τότε η αναγκαστική επιλογή γίνεται απλά μέρος της διαδικασίας. Δε σου κάνει εντύπωση. Την περιμένεις. Και όταν φυσιολογικά τη βιώνεις δε δυσανασχετείς. Όπως όταν μένεις λίγο παραπάνω στη δουλειά. Ξέρεις ότι μπορεί να συμβεί.
Πολλοί άνθρωποι βέβαια, συμβιβάζονται σε μια σχέση και δυσφορούν. Δεν κάνουν ειρήνη με την επιλογή τους. Στο βάθος του μυαλού τους καίει ακόμα η σπίθα του ρομαντισμού και νιώθουν σαν ήττα το γεγονός ότι συμβιβάστηκαν. Αυτοί μπαίνουν στο στόχαστρο των «ασυμβίβαστων» ανθρώπων και έτσι οι τελευταίοι νιώθουν δικαιωμένοι για την επιλογή τους.

Συμβιβασμός σημαίνει…
Κι όμως είναι τόσο όμορφο να συμβιβάζεσαι. Συμβιβάζομαι σημαίνει είμαι διατεθειμένος να παραμερίσω τον εγωισμό μου προς όφελος της συντροφικής αρμονίας. Σημαίνει πως είμαι πρόθυμος να ακούσω και τα δικά σου θέλω και να δείξω σεβασμό και στις δικές σου αξίες ακόμα και όταν διαφωνούν με τις δικές μου. Σημαίνει πως είμαι ένας ώριμος άνθρωπος που κατανοώ την ανθρώπινη πλευρά σου και πως είναι πολύ πιθανό να μην συμφωνεί απόλυτα με τη δική μου.
Συμβιβάζομαι σημαίνει πως έχω την επίγνωση πως σε μια σχέση δυο πληγωμένα παιδιά έρχονται σε επαφή και προσπαθούν μέσα από τις δυσλειτουργικότητες τους να φτιάξουν ένα νέο σύνολο, το οποίο θέλουν πολύ να δουλέψει. Συμβιβάζομαι σημαίνει πως κατανοώ πως δεν είμαι τέλειος και θα συναντήσω έναν άλλον άνθρωπο που επίσης δε θα είναι τέλειος. Μόνο με αμοιβαίες υποχωρήσεις θα κατορθώσουμε να φτιάξουμε ένα κοινό όραμα.
Συμβιβάζομαι δε σημαίνει πως δε σε αγαπάω. Σημαίνει πως σε αγαπάω τόσο πολύ που θέλω να κάνω χώρο για τη διαφορετικότητά σου στη ζωή μου.
Το πόσο θα συμβιβαστεί ο καθένας θα το κρίνει με βάση τις αντοχές του. Κανόνας δεν υπάρχει.
Όπως κάποιος μπορεί να αντέχει να δουλεύει κάθε μέρα υπερωρίες και να είναι εντάξει με αυτό, ενώ κάποιος άλλος να έχει μικρότερο δείκτη αντοχής, έτσι και στις σχέσεις ο καθένας θα ορίσει το πόσο είναι διατεθειμένος να υποχωρεί. Χρειάζεται να ξέρει όταν το κάνει, όμως, πως είναι φυσιολογικό και αναμενόμενο. Μπορεί να μην του αρέσει αλλά θα πρέπει να θυμάται πως με το να συμβιβάζεται φροντίζει τη σχέση. Αρκεί να μην ξεπερνάει τα δικά του όρια και αντοχές.

Συμπέρασμα
Ας απενοχοποιήσουμε την έννοια του συμβιβασμού. Ας τολμήσουμε να δούμε την ευγενική και αγαπητική του πλευρά. Ας απελευθερώσουμε τον εαυτό μας από τις απάνθρωπες (καθώς δεν είναι συμβατές με την ανθρώπινη φύση) πεποιθήσεις του ρομαντισμού και ας απολαύσουμε τις σχέσεις μας στην όμορφη πραγματικότητά τους.
Ατελείς, δύσκολες, πολύπλοκες και συνάμα ενδιαφέρουσες, γεμάτες προκλήσεις και ευκαιρίες για εξέλιξη.
Ας μην ψάξουμε να βρούμε τη σχέση των ονείρων μας.
Ας προσπαθήσουμε να τη χτίσουμε όμως με τη δική μας στάση!

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D.
Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Ακούμε πολύ συχνά πως δεν πρέπει να νοιάζεσαι για τη γνώμη των άλλων.
«Μην κάνεις ό,τι σου λένε!» «Να είσαι ο εαυτός σου!»
Ακούγονται πολύ ωραία αυτά τα τσιτάτα. Πέρα από το ότι είναι επικίνδυνο να τα πιστέψουμε, ταυτόχρονα είναι και ψυχολογικά αδύνατον να τα εφαρμόσουμε.
Πώς, λοιπόν, πρέπει να φερόμαστε ώστε να αποκτήσουμε την πολυπόθητη αποδοχή των άλλων;

Γιατί είναι επικίνδυνο να είσαι ο εαυτός σου;
Όλοι μας είμαστε λίγο τρελοί. Λίγο επικίνδυνοι. Ανεξαιρέτως. Δεν υπάρχει φυσιολογικός άνθρωπος. Οι μόνοι άνθρωποι που μας φαίνονται φυσιολογικοί είναι αυτοί τους οποίους δεν γνωρίζουμε καλά. Μόλις τους γνωρίσουμε θα καταλάβουμε την τρέλα τους.
Όλοι έχουμε τουλάχιστον έναν τρόπο να κάνουμε το βίο των άλλων αβίωτο. Ο δικός μου τρόπος (ένας από τους πολλούς δηλαδή) είναι να αναλύω τα πάντα με λεπτομέρεια. Το έκανα ως μαθηματικός και τώρα που ασχολούμαι με την ψυχολογία το έχω τερματίσει… Τους τρελαίνω τους γύρω μου όταν αρχίζω την ανάλυση! Ή βαριούνται ή παραιτούνται από τη συζήτηση. Συνήθως το έχω υπ όψιν μου και προσπαθώ να το μετριάζω.
Συνεπώς το να είμαστε πάντα ο εαυτοί μας, είναι κάτι από το οποίο πρέπει να προστατέψουμε τους υπόλοιπους ανθρώπους.
Ειδικά αυτούς που αγαπάμε πολύ.
Ακριβώς επειδή τους αγαπάμε.

Γιατί πρέπει να σε νοιάζει η γνώμη των άλλων;
Υπάρχει ένας πολύ καλός εξελικτικός λόγος που μας ενδιαφέρει το τι θα πει ο κόσμος. Όταν ζούσαμε στις σπηλιές, πριν χιλιάδες χρόνια, οι πρόγονοί μας οι οποίοι κατάφερναν να έχουν την αποδοχή των άλλων μελών της ομάδας τους, παρέμεναν και στην ομάδα. Όσοι δεν τα κατάφερναν εξοστρακιζόντουσαν. Μετά, μόνοι τους είχαν πολύ χαμηλότερες πιθανότητες επιβίωσης στη φύση με τα θηρία.
Είμαστε γενετικά προγραμματισμένοι για να καταλαβαίνουμε τους άλλους ανθρώπους και για να ζητούμε την αποδοχή τους.
Δεν είναι πρόβλημα. Είναι προτέρημα.
Είμαστε κοινωνικά άτομα και το να γινόμαστε αρεστοί εξασφαλίζει την κοινωνική υποστήριξη. Ενδυναμώνει την ικανότητά μας να νοιαζόμαστε για τους άλλους και να διαμορφώνουμε σχέσεις.
Οι άνθρωποι που υποφέρουν από ψυχοπάθεια έχουν διαφορετική συμπεριφορά στις δομές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την ενσυναίσθηση (πχ. κατοπτρικοί νευρώνες) και αποτελούν τον ορισμό του ανθρώπου που δεν τον ενδιαφέρει τι θα πει ο κόσμος. Η ενσυναίθηση δεν τους βγαίνει φυσικά. Πρέπει να την εφαρμόσουν με λογικό και επεξεργασμένο τρόπο. Χρειάζεται να προσπαθήσουν πάρα πολύ τόσο οι ίδιοι όσο και οι γύρω τους για να καταφέρουν να συνυπάρξουν.
Δε θέλεις να μη σε ενδιαφέρει τι σκέφτονται οι άλλοι.
Αν όμως ακούς συνέχεια πως δεν πρέπει να σε ενδιαφέρει η γνώμη των άλλων τότε θα νιώθεις μειονεκτικά όταν φυσιολογικά υιοθετείς συμπεριφορές που αποσκοπούν στο να γίνεις αποδεκτός. Θα νιώθεις λίγος. Ελαττωματικός.
Θα πεις:
«Πάλι δεν ήμουν ο εαυτός μου!»
«Πάλι καταπιέστηκα!»
Οπότε: «Πόσο άχρηστος είμαι! Ποτέ δε θα τα καταφέρω…» είναι η φυσιολογική επόμενη σκέψη.

Μέτρον άριστον
Όπως έχω πει και σε προηγούμενο άρθρο είσαι πάντα ο εαυτός σου. Το πρόβλημα στην ψυχολογία σου δημιουργείται σε σένα όταν νιώθεις ότι σε νοιάζει υπερβολικά το τι θα πει ο κόσμος.
Τι θα πει όμως «υπερβολικά»;
Κριτής του τι θα πει «υπερβολικά» είναι ο καθένας για τον εαυτό του.
Συνήθως ορίζουμε ως «υπερβολή» το να μας ενδιαφέρει τι θα πει ο άλλος περισσότερο από ό,τι μας νοιάζει αυτό που θέλουμε εμείς οι ίδιοι. Κι όμως, όπως σχολίασα πιο πάνω, αυτό είναι πολλές φορές απαραίτητο προκειμένου να δημιουργούμε και να συντηρούμε σχέσεις με τους συνανθρώπους μας. Είναι αδύνατον να συμφωνούμε πάντα με τους γύρω μας και ως εκ τούτου συχνά ένας από τους δυο θα χρειαστεί να συμβιβαστεί. Αλλιώς θα καταλήξουμε ο καθένας μόνος του.
Συνεπώς «υπερβολικά» σημαίνει ό,τι μοιάζει υπερβολικό στον καθένα.

Όχι το πόσο. Το πώς…
Ίσως το πρόβλημα τελικά να είναι κάπου αλλού. Ίσως το πρόβλημα να βρίσκεται στο πώς προσπαθούμε να γίνουμε αρεστοί. Όχι στο πόσο το προσπαθούμε.
Ο συνήθης τρόπος με τον οποίο προσπαθούμε να είμαστε αρεστοί είναι να συμφωνούμε με τους άλλους. Να είμαστε πειθήνιοι. Να είμαστε ευχάριστοι. Να δείχνουμε πως όλα είναι καλά με στη ζωή μας.
Η αλήθεια είναι πως με το να μη φέρνουμε αντιρρήσεις αυτό το οποίο καταφέρνουμε είναι να μη δυσαρεστούμε τους γύρω μας. Δεν τους προκαλούμε προβλήματα.
Ταυτόχρονα, με αυτόν τον τρόπο το καλύτερο που μπορούμε να πετύχουμε είναι να μας συμπαθήσουν. Δε θα καταφέρουμε ποτέ να μας αγαπήσουν. Θα είμαστε μια μη αρνητική παρουσία στη ζωή τους. Μια μη-ενοχλητική ίσως και συμπαθής παρουσία.
Αλλά τίποτα παραπάνω. Αόρατοι.
Μπορεί ακόμα να φτάσουμε στο σημείο να τους εκνευρίσουμε αν επιμένουμε πως είμαστε σούπερ και όλα πηγαίνουν καλά στη ζωή μας.
Αν θέλουμε να μας προσέξουν και να μας αγαπήσουν πραγματικά, τότε θα χρειαστεί να κάνουμε κάτι διαφορετικό.

Σύνδεση σημαίνει ταύτιση
Για να καταφέρουμε να συνδεθούμε συναισθηματικά έναν άνθρωπο πρέπει να νιώσουμε ότι έχουμε κάτι κοινό μαζί του. Να αισθανθούμε ότι μπορεί να μας καταλάβει. Πως κάπου ταυτιζόμαστε με εκείνον. Να μπορέσουμε να μπούμε στη θέση του και να πιστέψουμε ότι κι εκείνος μπορεί να μπει στη δική μας.
Δυστυχώς, με τους τρόπους που προσπαθούμε να γίνουμε αρεστοί συνήθως πετυχαίνουμε το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα.
Αν συμφωνούμε με ό,τι λένε οι άλλοι, τότε δεν προσφέρουμε τίποτα καινούριο σε μια συμβατική συζήτηση. Χανόμαστε στο πλήθος. Είμαστε άχρωμοι.
Αν δείχνουμε ότι όλα είναι καλά με μας και προσπαθούμε να είμαστε ευχάριστοι τότε οι άλλοι υποθέτουν ότι δεν έχουμε κανένα πρόβλημα. Πως όλα παν καλά με τη ζωή μας. Κατά συνέπεια μας νιώθουν πολύ ξένους. Γιατί στη δική τους ζωή δεν ισχύει αυτό. Η δική τους ζωή έχει προβλήματα και δυσκολίες. Όπως όλες οι ζωές.

Μια διαφορετική πρόταση
Αντιθέτως θα πρότεινα να κάνουμε κάτι διαφορετικό. Ας συνδεθούμε με τους άλλους μιλώντας ψύχραιμα για τα προβλήματά μας. Ας αυτοσαρκαστούμε. Ας παραδεχτούμε τις αδυναμίες μας. Αν μιλήσουμε γι αυτό που μας δυσκολεύει με έναν τρόπο που δεν υποδηλώνει πανικό, τότε ενώ παραδεχόμαστε ότι είμαστε μια προσωπικότητα με προβλήματα, ταυτόχρονα δείχνουμε πώς κάπως προσπαθούμε να τα διαχειριστούμε.
Αυτομάτως θα γίνουμε πολύ ελκυστικοί στα μάτια των άλλων. Δείχνοντας την ανθρώπινη πλευρά μας αγγίζουμε και τη δική τους ανθρώπινη πλευρά. Οι άνθρωποι συνδεόμαστε μέσω των δυσκολιών μας πολύ περισσότερο από ό,τι μέσω των προτερημάτων μας.
Όλοι γνωρίζουμε πώς είναι το να έχεις προβλήματα. Το ζούμε καθημερινά. Επιπρόσθετα, είμαστε γενετικά προγραμματισμένοι να εστιάζουμε στα αρνητικά.
Κι όμως όλοι χρησιμοποιούμε την αντίθετη οδό για να γίνουμε αρεστοί. Προσπαθούμε να είμαστε ευχάριστοι και να εντυπωσιάσουμε.
Έτσι και εμείς νιώθουμε πως δεν είμαστε ο εαυτός μας και πιεζόμαστε, αλλά και οι άλλοι νιώθουν απομακρυσμένοι από εμάς, καθώς δεν νιώθουν γνώριμα όσα τους λέμε. Δεν ταυτίζονται άρα δε συνδέονται.
Είναι ο κλασικός ορισμός της lose – lose κατάστασης.
Αν όμως τολμήσουμε να μιλήσουμε ανοιχτά για όσα μας ταλαιπωρούν και για τις ιδιοτροπίες μας, τότε θα εκπλήξουμε και θα προκαλέσουμε αυτομάτως τη συμπάθεια των γύρω μας. Θα τους κάνουμε να νιώσουν πως δεν είναι οι μόνοι παράξενοι και ιδιότροποι άνθρωποι του πλανήτη. Όλοι είμαστε. Θα τους προσφέρουμε ανακούφιση. Θα δώσουμε φωνή και στους δικούς τους φόβους. Θα προσφέρουμε συμπαράσταση και στις δικές του ανησυχίες.
Ταυτόχρονα κι εμείς δε θα πιεστούμε. Δε θα νιώσουμε το βάρος και το άγχος του να παρουσιάσουμε μια ψεύτικη εικόνα για εμάς. Θα παραδεχτούμε την αλήθεια μας και δεν υπάρχει τίποτα πιο χαλαρωτικό και έντιμο από αυτό.
Είναι ο κλασικός ορισμός της win win κατάστασης.

Στην πράξη
Στο χρονικό διάστημα που έγραφα το άρθρο αυτό πραγματοποίησα μια ομιλία στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης για το άγχος. Είχα ξανακάνει την ομιλία αυτή αλλά σε πολύ μικρότερο κοινό. Η ώρα περνούσε και ο κόσμος συνέχιζε να έρχεται. Αγχώθηκα που θα καθίσουν όλοι και πώς θα τακτοποιηθούν σε μια αίθουσα όπου είχαν τελειώσει οι καρέκλες! Έβγαλα μια selfie για να την ποστάρω στο Facebook και έκανα το παιχνίδι ότι κάνω μια ομιλία για το άγχος και είμαι λίγο αγχωμένος.
Μέσα σε λίγες ώρες το post αυτό είχε μεγάλη ανταπόκριση και πολλά σχόλια από κάτω φίλων που μου ευχόντουσαν καλή επιτυχία.
Αποτέλεσμα: Περισσότερα από 700 likes.
Εντυπωσιάστηκα!
Το προηγούμενο δημοφιλέστερο post μου ήταν όταν είχα ανεβάσει μια φωτογραφία του βιβλίου μου από βιβλιοπωλείο του αεροδρομίου. Εκεί παραδέχτηκα ότι είχα το ψώνιο να δω το βιβλίο μου σε κάθε αεροδρόμιο του κόσμου. Προέβαλα μια επιτυχία μου μέσα από ένα φίλτρο αυτο-έκθεσης.
Αποτέλεσμα: 520 likes.
Μερικούς μήνες αργότερα ανέβασα ένα post ανακοινώνοντας χωρίς ιδιαίτερο χρωματισμό τη χαρά μου για την 5η έκδοση του βιβλίου μου.
Αποτέλεσμα: 330 likes.
Τα αποτελέσματα είναι ξεκάθαρα. Το post όπου μίλησα για το άγχος μου είχε τη μεγαλύτερη απήχηση στον κόσμο. Όλοι ξέρουμε πώς είναι το να αγχώνεσαι. Άγγιξε κάτι γνώριμο μέσα τους και θέλησαν να με στηρίξουν.
Το post που προέβαλα το ψώνιο μου ήταν επίσης πολύ δημοφιλές. Δεν είμαστε λίγοι όσοι έχουμε ένα ψώνιο μέσα μας για κάτι…
Όταν όμως μίλησα μόνο για τη χαρά και την επιτυχία μου τότε ο κόσμος ταυτίστηκε λιγότερο.

Συμπέρασμα
Ακούμε γύρω μας πως δεν πρέπει να δίνουμε σημασία στη γνώμη των άλλων. Να έχουμε σαν οδηγό μόνο τη δική μας. Δεν πρέπει να προσπαθήσουμε να μας συμπαθούν οι άλλοι. Σε όποιον αρέσουμε.
Είδαμε ότι υπάρχει σοβαρός εξελικτικός λόγος, ο οποίος εξηγεί το γιατί ψάχνουμε την αποδοχή από το περιβάλλον μας. Είναι απαραίτητο να το κάνουμε για να μπορέσουμε να ζούμε στα πλαίσια μιας κοινωνίας. Αρκεί να μην το νιώθουμε εμείς ως υπερβολικά πιεστικό.
Ίσως τελικά αυτό που μας προκαλεί τη δυσφορία να μην προκαλείται από το ότι επιχειρούμε να είμαστε αρεστοί αλλά από το πώς το επιχειρούμε.
Οι άνθρωποι αγαπούν και συνδέονται με ό,τι τους φαίνεται γνώριμο.
Προσπαθώντας να είμαστε ευχάριστοι και δείχνοντας ότι όλα παν καλά με εμάς ,το μόνο που πετυχαίνουμε είναι εμείς να πιεζόμαστε και στην καλύτερη περίπτωση να μένουμε αδιάφοροι στους άλλους και στη χειρότερη περίπτωση να γινόμαστε ενοχλητικοί.
Αντιθέτως, αν τολμήσουμε να προβάλουμε τις αδυναμίες και τις ιδιοτροπίες μας θα αγγίξουμε την ανθρώπινη πλευρά των συνανθρώπων μας και ταυτόχρονα πιθανώς να τους απελευθερώσουμε από τους δικούς τους φόβους. Όλοι κερδίζουν.
Δοκίμασε κάτι διαφορετικό φέτος.
Αν θέλεις να αρέσεις στους άλλους μην δείχνεις πόσο λαμπερός είσαι.
Μίλησε όμως για το πόσο προβληματικός και ιδιότροπος νιώθεις.
Θαύματα σε περιμένουν!

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D.
Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com


Τα Χριστούγεννα είναι για πολλούς η ομορφότερη εποχή του χρόνου. Αλλά όχι για όλους…
Πλησιάζουν οι γιορτές των Χριστουγέννων και τα συναισθήματα όλων μας είναι πιο έντονα. Ο πήχης των προσδοκιών ανεβαίνει και οι απαιτήσεις είναι αυξημένες. Πρέπεινα περάσουμε όμορφα. Να είναι όλα όσο πιο τέλεια γίνεται. Να είμαστε αγαπημένοι και περικυκλωμένοι από χαμογελαστά πρόσωπα. Την εποχή αυτή βομβαρδιζόμαστε από μηνύματα αγάπης και χαράς και εικόνες οικογενειακής τελειότητας.
Κι όμως τα Χριστούγεννα για πάρα πολλούς ανθρώπους απέχουν πολύ από την περιγραφή αυτή. Σύμφωνα με τις έρευνες η περίοδος αυτή είναι η πιο πιθανή εποχή για να πάθει κάποιος κατάθλιψη ή για να νιώσει σημαντικά χειρότερα από την υπόλοιπη χρονιά. Τα ποσοστά αυτοκτονιών είναι τα υψηλότερα και ένα 45% των ανθρώπων (σχεδόν ένας στους δύο) δηλώνουν ότι απεχθάνονται αυτές τις γιορτές.
Αν λοιπόν είσαι κι εσύ ο ένας από τους δυο να ξέρεις ότι δεν είσαι μόνος. Ακόμα και αν πολλοί δεν τολμούν να το παραδεχτούν.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Ένας από τους βασικότερους λόγους φαίνεται να είναι οι μη ρεαλιστικές προσδοκίες με τις οποίες οι γιορτές είναι συνδεδεμένες. Τα Χριστούγεννα είμαστε σχεδόν αναγκασμένοι να είμαστε ευτυχισμένοι και να περάσουμε καλά. Δεν υπάρχει χώρος για τα πολύ φυσιολογικά αρνητικά συναισθήματα τα οποία δε γνωρίζουν εποχικότητα και μπορεί να δίνουν το παρόν και τις ημέρες αυτές.
Ταυτόχρονα η υπερβολική εμπορευματοποίηση της γιορτής, όπου πρέπει να πάρουμε δώρα, να στολίσουμε, να ντυθούμε καλά και να συμμετέχουμε σε μια σειρά από «τέλειες» κοινωνικές δραστηριότητες, δημιουργεί μια έξτρα συναισθηματική πίεση. Για να μην αναφέρουμε και την οικονομική δυσκολία και το έξτρα χρέος που μπορούν όλα τα «απαραίτητα» ψώνια των ημερών να προκαλέσουν.
Αν για κάποιο λόγο ένας άνθρωπος έχει βρεθεί να είναι μόνος τότε τα Χριστούγεννα τονίζουν ακόμα περισσότερο τη μοναξιά του. Γιατί στις μέρες αυτές υποτίθεται ότι πρέπει να είμαστε με τους συγγενείς και τους φίλους μας. Έτσι αν δεν είσαι το συναισθηματικό φορτίο γίνεται βαρύτερο.
Πολλοί άνθρωποι, επίσης, επιδίδονται σε έντονο ιδεομηρυκασμό όταν κάνουν τον απολογισμό του έτους για το κατά πόσο τα έχουν καταφέρει τη χρονιά που πέρασε. Συχνά νιώθουν πόσο άδικη είναι η ζωή όταν συγκρίνονται με τους υπόλοιπους που φαίνεται να τα έχουν «όλα»!
Τι να κάνεις για να ξεπεράσεις το άγχος των Χριστουγέννων
Αν είσαι κι εσύ ένας από τους δυο ανθρώπους που δεν απολαμβάνουν τις μέρες όσο η περιρρέουσα ατμόσφαιρα προστάζει, οι παρακάτω ιδέες ίσως σου φανούν χρήσιμες.
 Αν η θλίψη που νιώθεις είναι έντονη ζήτησε βοήθεια από κάποιον ειδικό
 Βάλε όρια στο πόσα χρήματα θα ξοδέψεις για δώρα ή σε πόσες κοινωνικές θα συμμετάσχεις
 Κάνε δώρο την εμπειρία σου σε κάποιον. Κάνε δώρο το χρόνο σου να μάθεις σε κάποιον κάτι που ξέρεις καλά. Πχ. να μαγειρεύει κάποια φαγητά ή μίλησέ του για την ιστορία του κόσμου που θέλει, ή χάρισε τρία απογεύματα όπου θα μεταφέρεις τις γνώσεις σου πάνω στο πώς να βρίσκει τα πάντα στο ίντερνετ!
 Μην δέχεσαι την τέλεια εικόνα που τα ΜΜΕ προβάλλουν για τα Χριστούγεννα. Ένας στους δυο ανθρώπους περνάει πολύ δύσκολα τις ημέρες αυτές. Δεν είσαι ο μόνος.
 Βρες ένα φιλανθρωπικό οργανισμό και δώρισε το χρόνο σου εκεί. Θα σε κάνει να νιώσεις πολύ πιο όμορφα για σένα και θα αλλάξει σημαντικά τη διάθεσή σου.
 Εστίασε στα όσα έχεις στη ζωή σου. Όχι σε όσα σου λείπουν. Πάρε μια κόλλα χαρτί και γράψε όλα όσα υπάρχουν στη ζωή σου και για τα οποία είσαι ευγνώμων.
 Προσπάθησε να αποφύγεις την υπερβολική αυτοκριτική. Δε θα είναι πάντα εύκολο, όμως γίνεται.
Η εποχή των Χριστουγέννων είναι μια δύσκολη εποχή για πολλούς ανθρώπους. Για όσους από εμάς είναι μια ενθουσιώδης γιορτή αγάπης είναι η ευκαιρία μας να μοιράσουμε την αγάπη μας και την κατανόησή μας σε όσους νιώθουν λιγότεροι τυχεροί από εμάς. Για όσους νιώθουμε να μας δυσκολεύει το κλίμα της εποχής είναι μια ευκαιρία να αναλάβουμε τις κατάλληλες δράσεις ώστε να απεγκλωβιστούμε από τα άσχημα συναισθήματα του παρελθόντος.
Καλά Χριστούγεννα να έχουμε!
(Το άρθρο στηρίζεται σε άρθρο του psychologytoday.com)

Page 3 of 5
ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr