Displaying items by tag: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ PhD Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας


Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ 

Έχεις αναρωτηθεί ποτέ μήπως δεν μπορείς να ευχαριστηθείς τόσο πολύ όσο οι άλλοι; Γιατί να συμβαίνει αυτό;

Σου έχει τύχει ποτέ να είσαι έξω με μια παρέα και όλοι να περνάνε καλά και εσύ να είσαι κάπως μαζεμένος ή λίγο στραβωμένος;

«Άργησε ο σερβιτόρος» θα πεις.

«Έλα ρε χαλάρωσε, μια χαρά περνάμε» θα σου πει κάποιος και θα σε εκνευρίσει.

Ή μπορεί να είσαι σε ένα ρομαντικό ραντεβού με τον σύντροφό σου και από το πουθενά να προκαλέσεις ένα καβγά. Και να γυρίσετε σπίτι μαλωμένοι.

Τι συμβαίνει εδώ; Μήπως δεν αντέχεις να είσαι ευτυχισμένος;

Η ιδέα ότι κάποιος μπορεί να μην αντέχει να είναι ευτυχισμένος ακούγεται πολύ παράλογη σε πρώτη ανάλυση. Όλοι πιστεύουμε ότι το κριτήριο για τις πράξεις μας είναι να μεγιστοποιήσουμε την ευτυχία μας. Ποιος θα ήθελε ποτέ να είναι δυστυχισμένος;

Δυστυχώς αυτό το κριτήριο δεν μπορεί να εξηγήσει πάντα τις ανθρώπινες συμπεριφορές. Θα χρειαστεί να το αντικαταστήσουμε με ένα άλλο πιο ρεαλιστικό ώστε να εξηγήσουμε φαινομενικά ανεξήγητες συμπεριφορές.

-Γιατί σαμποτάρουμε την ευτυχία μας;

-Γιατί μπορεί συχνά να προβούμε σε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές;

-Γιατί δεν μπορούμε να απολαύσουμε στιγμές οι οποίες έχουν όλα τα εχέγγυα ώστε να χαρακτηρισθούν ως όμορφες και ευτυχισμένες;

-Γιατί γκρινιάζουμε όλη την ώρα και δεν μπορούμε να ηρεμήσουμε;

Το πιο ρεαλιστικό κριτήριο λέει πως το κριτήριο των πράξεών μας είναι να επαναλάβουμε αυτό που μας είναι γνώριμο. Να συνεχίσουμε να κάνουμε αυτό πάντα κάναμε. Φοβόμαστε το άγνωστο υπερβολικά.

Δεν ξέρουμε πώς να είμαστε καλά. Δεν το έχουμε μάθει όταν μεγαλώναμε. Δεν είναι μια γνώριμη για εμάς συμπεριφορά, οπότε δυσκολευόμαστε.
Μπορεί λοιπόν, ποτέ κανείς να μη θέλει συνειδητά να είναι δυστυχισμένος αλλά υπάρχουν πολλοί οι οποίοι βαθυθέλουν να μην είναι ευτυχισμένοι.

Έτσι αποκτούμε μια συγκεκριμένη αντιμετώπιση προς τη ζωή. Γινόμαστε πιο κυνικοί. Λέμε ότι οι ευτυχία είναι για τους χαζούς. Για τους πτωχούς τω πνεύματι. Όταν βλέπουμε τους χαρούμενους ανθρώπους θέλουμε να τους βγάλουμε ελαττωματικούς γιατί διαφορετικά θα έπρεπε να παραδεχτούμε τη δική μας έλλειψη.

Κρυβόμαστε πίσω από ρητά όπως αυτό του Χέμινγουέι, ο οποίος είπε πως «η ευτυχία στους έξυπνους ανθρώπους είναι το πιο σπάνιο πράγμα που ξέρω». Έτσι θεωρούμε τους εαυτούς μας έξυπνους. Όχι προβληματικούς. Όσο να πεις καλύτερο. Μας βολεύει.

Κι όμως οι έρευνες έχουν δείξει ακριβώς το αντίθετο[1]. Οι πιο έξυπνοι άνθρωποι (μετρώντας το IQ τους) φαίνεται πως είναι και οι πιο χαρούμενοι. Άλλος ένας μύθος καταρρίπτεται!

Αυτό που έχει σημασία όμως, είναι το κίνητρο για τη δημιουργία του μύθου. Το κίνητρο είναι πως θέλουμε να διατηρήσουμε, όπως προαναφέρθηκε, μια κολακευτική εικόνα για τον εαυτό μας, όχι μια «προβληματική».

Δεν υπάρχει τίποτα το αρνητικό στο να παραδεχτούμε ότι δυσκολευόμαστε να χαρούμε. Αντιθέτως η προσπάθειά μας να αποκρύψουμε την αλήθεια από τον εαυτό μας, μόνο επώδυνα αποτελέσματα ενδέχεται να επιφέρει, καθώς μπορεί να δημιουργήσει πολλές παρεξηγήσεις.

Αν όμως γνωρίζουμε ότι έχουμε χαμηλό ταβάνι ευτυχίας τότε θα ερμηνεύουμε πολύ διαφορετικά μια σειρά καταστάσεων στη ζωή μας.

Θα ξέρουμε ότι έχουμε την τάση να γκρινιάξουμε λίγο παραπάνω, όχι επειδή κάτι είναι άσχημο στην κατάσταση, αλλά γιατί έχουμε ανάγκη να βρούμε το άσχημο προκειμένου να μη χρειαστεί να χαρούμε πολύ.

Θα ξέρουμε ότι μπορεί να περάσαμε ένα όμορφο βράδυ με έναν άνθρωπο και μετά θέλουμε να εξαφανιστούμε, όχι επειδή δεν ήταν αρκετά καλός, αλλά επειδή ήταν τόσο καλός που ξεπεράσαμε τα όρια ευτυχίας μας.

Θα κατανοούμε πως αν αρχίσουν και μας μπαίνουν ιδέες πως ο σύντροφός μας, μπορεί να μη μας αγαπάει και τόσο και μπορεί να μας παρατήσει (ενώ δεν υπάρχει καμία φανερή ένδειξη γι αυτό) μπορεί και να μην αντέχουμε στην ιδέα ότι μας αγαπάει και προσπαθούμε να βρούμε κάτι για να χαλάσουμε την καλή ατμόσφαιρα της σχέσης.

Θα αντιλαμβανόμαστε πως αν αρχίσουμε και μουδιάζουμε μέσα στη σχέση μας την ώρα που όλα έδειχναν ότι πηγαίνουν καλά, αν προκαλούμε ένα καβγά ή αν νιώθουμε εκνευρισμό, τότε ίσως δε σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά με τη σχέση. Ίσως πιάνουμε ταβάνι στο πόσο όμορφα μπορούμε να αισθανθούμε και θέλουμε να γίνει κάτι για να βρεθούμε και πάλι σε χαμηλότερα αλλά και πιο ψυχικά γνώριμα επίπεδα ευτυχίας.

Για να το πούμε λαϊκά (το αγαπημένο μου) πέφτει κόφτης ευτυχίας. Το ευτυχιόμετρό μας χτυπάει κόκκινο και κάνουμε κάτι για το χαλάσουμε.
Αντίστοιχα, σαφώς, θα μπορούμε να ερμηνεύουμε ακριβέστερα και τις συμπεριφορές των άλλων σε ανάλογες περιπτώσεις. Ό,τι ισχύει για εμάς, ισχύει και για τους άλλους.

Συμπέρασμα
Ίσως να μην αντέχεις να είσαι ευτυχισμένος. Δεν ακούγεται λογικό, αλλά είναι ψυχο-λογικό. Η γνώση είναι δύναμη και μας απαλλάσσει από παρερμηνείες, βελτιώνει την επικοινωνία και δυναμώνει τις σχέσεις. Και οι σχέσεις είναι ο σημαντικότερος παράγοντας ευτυχίας!

Το άρθρο είναι απόσπασμα από το βιβλίο μου: Ψυχο-λογικά Μυστικά που μακάρι να γνώριζα νωρίτερα.

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ 

Λέμε πως θέλουμε να κάτσουμε να χαλαρώσουμε, ή να ασκηθούμε ή να διαβάσουμε ένα ωραίο βιβλίο. Και αντί γι αυτό γεμίζουμε διαρκώς τον χρόνο μας, βουλιάζουμε στον καναπέ και χαζεύουμε στο ίντερνετ.
Γιατί δεν κάνουμε όσα θέλουμε;
Για να απαντήσουμε σε αυτή την ερώτηση θα χρειαστεί να εξετάσουμε την αντίθετη ερώτηση.

Θα πέθαινα για σένα
Τι μας κινητοποιεί να κάνουμε κάτι;
Με μια λέξη: η ντοπαμίνη!
Η ντοπαμίνη είναι ένας νευροδιαβιβαστής που μας κάνει να επιθυμούμε μια δράση. Και είναι τόσο σημαντικός που θα δίναμε και τη ζωή μας για να τη νιώθουμε.

Για να κατανοήσουμε τη σημαντικότητα στους ανθρώπους, θα χρειαστεί να μιλήσουμε λίγο για ποντικάκια.
Συνέδεσαν τον εγκέφαλο ποντικιών με ηλεκτρόδια και κάθε φορά που πατούσαν ένα μοχλό έπαιρναν μια δόση ντοπαμίνης. Τα ποντίκια πατούσαν το μοχλό έως και 7000 φορές την ώρα και δε σταματούσαν για να φάνε ή να κάνουν σεξ. Έπρεπε να αποσυνδεθούν από το μηχάνημα για να μην πεθάνουν από την πείνα. Θα πέθαιναν πεινασμένα, αλλά ευτυχισμένα… Τόσο σημαντική είναι η ντοπαμίνη!

Μετά όμως η διαδικασία ανεστράφη. Οι ερευνητές μπλόκαραν την έκκριση ντοπαμίνης και τα ποντίκια άρχισαν να μη σηκώνονται ούτε για να πιουν νερό ή να φάνε ή για σεξ. Έχασαν κάθε επιθυμία για ζωή.
Όταν τους έβαζαν φαγητό στο στόμα, το έτρωγαν και το απολάμβαναν, όμως δεν είχαν την κινητοποίηση να σηκωθούν και να το φάνε μόνα τους. Τόσο σημαντική είναι η μη-ευαισθησία στην ντοπαμίνη.

Και οι άνθρωποι;
Αντίστοιχα στους ανθρώπους ισχύει κάτι παρόμοιο. Στην καθημερινότητά μας, επιθυμούμε δραστηριότητες που εκκρίνουν μεγάλες ποσότητες ντοπαμίνης ενώ βαριόμαστε όσες εκκρίνουν μικρές ποσότητες.

Πότε εκκρίνεται όμως η ντοπαμίνη; Εκκρίνεται όποτε περιμένουμε ότι θα πάρουμε μια ΆΜΕΣΗ ανταμοιβή. Ακόμα και αν μετά νιώσουμε χειρότερα.
Πχ αν έχουμε μπροστά μας ένα γλυκό, ο εγκέφαλός μας εκκρίνει ντοπαμίνη και έτσι θέλουμε να το φάμε, ακόμα και αν μετά νιώσουμε χειρότερα. Υπερέχει πάντα η ΑΜΕΣΗ ανταμοιβή σε σχέση με τα μεσοπρόθεσμα οφέλη.

Στο μέλλον όλοι είμαστε καλοί άνθρωποι. Θα διαβάσουμε όλα τα βιβλία που δεν έχουμε διαβάσει, θα δούμε τις Οσκαρικές ταινίες που πρέπει κάποιος να έχει δει και θα σηκωνόμαστε νωρίς.

Όταν όμως το μέλλον γίνεται παρόν, τότε αναλαμβάνει ο εγκέφαλός μας. Περνάμε χρόνο στο ίντερνετ, βάζουμε να δούμε μια χαζοκωμωδία και μας πλακώνει το πάπλωμα.

Αυτές οι πράξεις μας φαίνονται πιο ευχάριστες στο παρόν. Εκκρίνουν περισσότερη ντοπαμίνη. Η ΑΜΕΣΗ ανταμοιβή είναι μεγαλύτερη.
Η μεγαλύτερη έκκριση ντοπαμίνης, μάλιστα, συμβαίνει όταν δεν γνωρίζουμε πότε θα έρθει η ανταμοιβή. Όπως στο καζίνο, στον κουλοχέρη. Μπορεί να χάνουμε συνέχεια αλλά παραμένουμε κολλημένοι επειδή περιμένουμε να γυρίσει…
Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει με τα social media. Τσεκάρουμε διαρκώς το τηλέφωνό μας γιατί δεν ξέρουμε πότε θα έρθει η επόμενη ειδοποίηση. Είναι ένα ναρκωτικό.

Γιατί βαριέμαι τη ζωή μου;
Λόγω της ομοιόστασης…
Όταν κάνει ζέστη η θερμοκρασία του σώματός μας ανεβαίνει και ιδρώνουμε για να αποβάλουμε τη θερμότητα και να επανέλθουμε σε ισορροπία.

Αντίστοιχα, όσο ένας αλκοολικός πίνει, ο οργανισμός του συνηθίζει την ποσότητα αλκοόλ. Το υψηλό επίπεδο αλκοόλ γίνεται το νέο του φυσιολογικό και έτσι χρειάζεται να πίνει όλο και περισσότερο για να καταφέρει να μεθύσει. Γίνεται ανεκτικός στο αλκοόλ και λιγότερο ευαίσθητος στα αποτελέσματά του.
Το ίδιο συμβαίνει και με την ντοπαμίνη. Όσο περισσότερη ντοπαμίνη παράγουμε, ο εγκέφαλός μας τη συνηθίζει και ρυθμίζει τους υποδοχείς ντοπαμίνης στον εγκέφαλο ώστε να είναι λιγότερο ευαίσθητοι.

Μια σημαντική αρνητική συνέπεια είναι πως τα πράγματα τα οποία δε μας δίνουν τόση ντοπαμίνη (πχ δουλειές του σπιτιού, διαλογισμός, ταβανοθεραπεία, διάβασμα, γυμναστική) σταματούν πιθανώς να μας ενδιαφέρουν. Τα νιώθουμε βαρετά.
Δραστηριότητες που παράγουν υψηλά επίπεδα ντοπαμίνης (Social Media, Video Games, YouTube, κλπ) μας φαίνονται πιο διασκεδαστικές.

Γι αυτό το λόγο, πρώην χρήστες ναρκωτικών βρίσκουν ιδιαίτερα δύσκολο το να προσαρμοστούν στην μετά ναρκωτικών ζωή. Ο εγκέφαλός τους έχει προσαρμοστεί σε υψηλά επίπεδα ντοπαμίνης, που μια «φυσιολογική» ζωή δεν μπορεί να ισοφαρίσει.

Και το ίδιο συμβαίνει και σε ανθρώπους που καθημερινά ασχολούνται με υψηλής ντοπαμίνης δραστηριότητες το ίντερνετ, τα social media, τα video games, την ιντερνετική πορνογραφία. Βρίσκουν πολύ δύσκολο να κάνουν δραστηριότητες μια «κανονικής» ζωής επειδή οι δραστηριότητες αυτές δεν παράγουν αρκετή ντοπαμίνη ώστε να νιώσουν κινητοποιημένοι να τις κάνουν. Βαριούνται.

Όπως τα ποντικάκια που δεν έπαιρναν αρκετή ντοπαμίνη, έτσι και οι άνθρωποι χάνουν την επιθυμία για τις καθημερινές δραστηριότητες χαμηλής ντοπαμίνης, καθώς ο εγκέφαλός τους έχει γίνει λιγότερο ευαίσθητος σε αυτή.
Αυτό μπορεί επίσης να εξηγήσει και τις συμπεριφορές πολλών εφήβων και νέων, οι οποίοι περνούν πολλή ώρα με το κινητό τους, και μετά αναγκαστικά βαριούνται οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα.

Γιατί δεν μπορώ να χαλαρώσω;
Στα βιβλία μου διαρκώς υποστηρίζω πως η γνώση είναι δύναμη. Αν κατανοούμε πως λειτουργεί ο εγκέφαλός μας, τότε δε θα κατηγορήσουμε το παιδί μας σαν τεμπέλη, ή τον εαυτό μας σαν άχρηστο, ανίκανο, επιφανειακό ή χασομέρη. Δεν είναι θέμα χαρακτήρα. Είναι κυρίως θέμα βιολογίας.

Πολλοί από όσους κορόιδευαν τα social media (ειδικά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας) βρήκαν τους εαυτούς τους κολλημένους στην οθόνη μετά από λίγο καιρό χρήσης του κινητού. Αυτό κάνει η ντοπαμίνη.
Γι αυτό το λόγο βαριόμαστε να ασχοληθούμε με ένα μεγάλο project και θα κάνουμε κάθε μικρό πραγματάκι που θα βρούμε μπροστά μας, προκειμένου να αποφύγουμε να ασχοληθούμε. Γιατί η ανταμοιβή από ένα μεγάλο project θα αργήσει να έρθει, ενώ η ανταμοιβή από το να καθαρίσω το γραφείο μου, ή τα αρχεία του υπολογιστή μου, ή να δω ένα βιντεάκι YouTube, ή να κάνω ένα καφέ, ή να χαζέψω ρούχα στον ίντερνετ είναι ΑΜΕΣΗ, άρα πιο διασκεδαστική και επιθυμητή στο παρόν.

Πολλοί άνθρωποι θέλουν να κάτσουν και να χαλαρώσουν, να βρουν χρόνο για τον εαυτό τους (άλλη μια ευχή καραντίνας), για να καταλήξουν τελικά να κάνουν τη μια δουλειά μετά την άλλη δίχως σταματημό. Γατί το να μην κάνεις τίποτα, αν και απόλυτα απαραίτητο και αναζωογονητικό, δεν παράγει τόση ντοπαμίνη όσο η αίσθηση ότι έκανα άλλη μια μικρή δουλίτσα.

Αν προσθέσεις σε αυτό το γεγονός ότι η κοινωνία μας έχει πάρει σαφή θέση και βραβεύει τους πολυπράγμονες, κατανοεί κανείς πως το να κάτσεις να χαλαρώσεις είναι από τα δυσκολότερα πράγματα που καλείται να κάνει κανείς. Και βαριέσαι να το κάνεις και νιώθεις άχρηστος αν το κάνεις. Καμία πιθανότητα…

Τι να κάνεις;
Πώς να νικήσεις τη βιολογία σου; Χρειάζεται πλάνο! Υπάρχουν πολλοί τρόποι και έχω περιγράψει στο παρελθόν πώς να έχεις περισσότερο αυτοέλεγχο. Το σημαντικότερο από όλα είναι να σχεδιάσεις διαφορετικά το περιβάλλον σου ώστε να σε βοηθάει να έχεις τη συμπεριφορά που θέλεις.

Είμαστε όντα που αντιδρούμε στον περιβάλλον μας. Είναι πολύ δύσκολο να νικήσεις τα ερεθίσματα που με τα οποία το περιβάλλον σου συνεχώς σε βομβαρδίζει.
-Αν θέλεις να μην είσαι στο Facebook όλη την ώρα απενεργοποίησε τις ειδοποιήσεις. Δεν μπορείς να αντισταθείς στον ήχο του μηνύματος.
-Αν θέλεις να μην τσεκάρεις το κινητό σου κάνε την οθόνη του κινητού σου γκρι. Είναι πολύ λιγότερο επιθυμητό να είσαι σε μια τέτοια οθόνη. Υπάρχει ρύθμιση στα κινητά. Δεν μπορείς να αντισταθείς στο κόκκινο χρώμα της ειδοποίησης. Δεν είναι τυχαία κόκκινο…
-Αν θέλεις να γυμναστείς βγάλε τα ρούχα και τα παπούτσια από την προηγούμενη μέρα για να τα βλέπεις και να σου είναι πιο εύκολο να φύγεις από το σπίτι.
-Αν θέλεις να κάνεις δίαιτα, μην έχεις γλυκά στο σπίτι. Θα τα φας.
-Αν θέλεις να κάνεις δουλειά στον υπολογιστή, απενεργοποίησε το ίντερνετ. Αν πρέπει να έχεις το ίντερνετ ενεργοποιημένο, απενεργοποίησε τους ιστότοπους όπου σπαταλάς τον περισσότερο χρόνο σου. Υπάρχουν πολλά websites με οδηγίες για το πώς να το κάνεις.
-Αν θέλεις να χαλαρώσεις, κλείσε το κινητό σου και βαλ’το κάπου που να μην το βλέπεις! Και μόνο το να το βλέπεις θα σε κάνει να θέλεις να σηκωθείς να το ανοίξεις.

Μην εμπιστεύεσαι τη δύναμη της θέλησής σου. Θα αποτύχεις. Σχεδίασε το περιβάλλον σου να σε βοηθήσει να έχεις την συμπεριφορά που θέλεις.

Τέλος, αν θέλεις να αρχίσεις να απολαμβάνεις τα μικρά πράγματα στη ζωή και να ρίξεις τους ρυθμούς σου θα χρειαστεί να κάνεις μια αποτοξίνωση στη ντοπαμίνη για να δώσεις την ευκαιρία στους υποδοχείς του εγκεφάλου σου να επανέλθουν σε πιο φυσιολογικά επίπεδα. Για μια μέρα ανάγκασε τον εαυτό σου να μην κάνει καμία δραστηριότητα υψηλής ντοπαμίνης. Ναι, θα βαρεθείς. Θα σου είναι δύσκολο. Αλλιώς δε γίνεται όμως.

Αν τρως κάθε μέρα σε καλά εστιατόρια, τότε αν κάποιος σου προσφέρει ένα μπολ ρύζι, δε θα θέλεις να το φας. Αν όμως ναυαγήσεις σε ένα νησί και ξαφνικά βρεις ένα μπολ ρύζι, θα σου φανεί πολύ νόστιμο.

Γι αυτό το λόγο τώρα με την καραντίνα περπατάμε και μας αρέσει. Πάντα ξέραμε ότι μας έκανε καλό. Τώρα πολλές άλλες δραστηριότητες έχουν απαγορευτεί από τις συνθήκες. Άλλαξε το περιβάλλον μας και προσαρμοστήκαμε.

Συμπέρασμα
Συχνά κάνουμε φιλόδοξα σχέδια για να αλλάξουμε συμπεριφορές μας και τελικά στην πράξη αποτυγχάνουμε.
Τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά όσο φαίνονται

Δεν είμαστε τεμπέληδες ή χασομέρηδες. Δεν είμαστε άχρηστοι ή ανίκανοι. Είμαστε μπερδεμένοι άνθρωποι που προσπαθούν κάπως να τα καταφέρουν σε έναν πολύπλοκο κόσμο. Και η ανθρώπινη φύση δε μας βοηθάει. Ας έχουμε συμπόνια για τον εαυτό μας.
Με γνώση και κατανόηση προχωράμε και κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε.

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ

Ακούμε συχνά ότι θα πρέπει να αγαπάμε τον εαυτό μας και να έχουμε υψηλότερη αυτοεκτίμηση. Ακούγεται ωραίο αδιαμφισβήτητα. Τι μας δυσκολεύει όμως και δεν μπορούμε να το εφαρμόσουμε στην πράξη;

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά.

Η αυτοεκτίμησή μας στο παρόν εξαρτάται απόλυτα και μαθηματικά, από τον τρόπο με τον οποίο μας αντιμετώπισαν οι γονείς μας (ή και κάποιες άλλες συνθήκες ζωής), στα πρώτα χρόνια της ζωής μας. Τότε που δε είχαμε αίσθηση του εαυτού μας και σαν σφουγγάρια ρουφούσαμε πληροφορίες από το περιβάλλον για να χτίσουμε την αυτο-εικόνα μας.

Πώς μαθαίνουμε
Όταν η μαμά μας έλεγε: «Είσαι άχρηστος»
Εμείς μαθαίναμε: «Είμαι άχρηστος».
Όταν ο μπαμπάς μας έλεγε: «Ο αδερφός σου διαβάζει και είναι ήσυχος»,
Εμείς μαθαίναμε: «Ο μπαμπάς δε με αγαπάει, μόνο τον αδερφό μου»
Όταν ο γονέας μας έλεγε: «Μπράβο που πήγες καλά στο σχολείο, ενώ η αδερφή σου δεν διαβάζει»
Εμείς μαθαίναμε: «πρέπει να συνεχίσω να τα πηγαίνω καλά στο σχολείο, αλλιώς δε θα με αγαπάνε»
Όταν ο γονέας μας έλεγε: «Τι έγινε και σε χτύπησαν οι άλλοι στην τάξη; Κάτι θα έκανες και τους πείραξες.»
Εμείς μαθαίναμε: «Όταν κάτι κακό μου συμβαίνει, φταίω εγώ»
Όταν ο γονέας μας έλεγε: «Δεν είσαι καλό παιδί»
Εμείς μαθαίναμε: «Δεν με αγαπάει. Δεν είμαι καλό παιδί»

Δεν φταίει κανείς γι αυτό. Ούτε οι γονείς μας ήθελαν συνειδητά να μας κάνουν κακό (τουλάχιστον οι περισσότεροι από αυτούς), ούτε εμείς ήμασταν χαζοί και ερμηνεύαμε τα λόγια τους διαφορετικά από τις «αληθινές» προθέσεις τους. Τόσο ήξεραν εκείνοι και τόσο μπορούσε ο παιδικός μας εγκέφαλος να επεξεργαστεί όσα συνέβαιναν. Αυτό είναι το δράμα της ανθρώπινης φύσης.
Μεγαλώνουμε έχοντας μάθει ένα συγκεκριμένο τρόπο να εκτιμάμε τον εαυτό μας. Έναν τρόπο που δεν εξαρτάται από εμάς. Αυτή είναι η κατάρα μας. Αυτή είναι όμως και η σωτηρία μας. Η συνειδητοποίηση, δηλαδή, ότι η αυτοεκτίμησή μας δεν είναι ευθεία αντανάκλαση της αξίας μας. Η αυτο-εικόνα μας είναι κάτι που μάθαμε. Όχι κάτι που ισχύει στ’ αλήθεια. Και τώρα αν θέλουμε μπορούμε να μάθουμε κάτι διαφορετικό. Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να παραμείνουμε σκλάβοι της παιδικής μας ηλικίας. Μόνο από εμάς εξαρτάται.

file 5

Στην πράξη
Πώς το κάνουμε αυτό στην πράξη; Το πρώτο βήμα είναι η συνειδητοποίηση που ανέφερα. Πως άλλο τι πιστεύω για μένα και άλλο τι πραγματικά αξίζω. Ο λόγος που δεν αγαπώ τον εαυτό μου είναι ότι δε με αγάπησαν όπως το είχα ανάγκη. Όχι ότι δεν είμαι άξιος αγάπης. Το ψυχο-λογικό επακόλουθο της διαπίστωσης πως έχω μάθει έναν τρόπο να βλέπω τον εαυτό μου, είναι πως αν θέλω να αλλάξω άποψη για εμένα θα πρέπει να μάθω έναν άλλο τρόπο να με βλέπω. Δηλαδή, δε θα συμβεί δια μαγείας. Αυτή η πληροφορία δυστυχώς δεν εκφράζεται ξεκάθαρα από όσους μας συμβουλεύουν με περισσή απλότητα: «Αγάπησε τον εαυτό σου!» Σώπα… Δεν το ήξερα. Ευχαριστώ για την ιδέα!
Η διαδικασία αλλαγής της αυτοεκτίμησής μας είναι μια διαδικασία εκμάθησης. Είναι ακριβώς σαν να μαθαίνεις μια ξένη γλώσσα.

Μιλώντας τα Αυτοεκτιμητικά!
Όλοι μας σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό έχουμε την τάση να επικρίνουμε τον εαυτό μας. Όσο χαμηλότερη αυτοεκτίμηση, τόσο μεγαλύτερη αυτοεπίκριση. Γιατί αυτό μάθαμε. Η συναισθηματική γλώσσα που μάθαμε να μιλάμε από μικροί είναι τα Αυτοεπικριτικά. Είναι δηλαδή, η μητρική μας συναισθηματική γλώσσα.
Τι συμβαίνει στην πράξη όταν αρχίζουμε να μαθαίνουμε μια άλλη γλώσσα; Συνήθως σκεφτόμαστε πρώτα στη μητρική μας και μεταφράζουμε λέξη στη νέα γλώσσα.

Πχ μαθαίνω αγγλικά και θέλω να πω: «θέλω ένα ποτήρι νερό».
Λέμε: Θέλω = want, Ένα = one, Ποτήρι = glass, Νερό = water
Άρα η πρώτη μας προσπάθεια είναι: want one glass water.
Όχι, όχι, λάθος. I want one glass water. Θα θυμηθούμε το «I»
Όχι, όχι, λάθος, I want one glass of water
Όχι, όχι, λάθος, I want a glass of water.

Τώρα τέλεια! Τα καταφέραμε. Δε θα πούμε τη σωστή φράση απευθείας. Θα μας πάρει χρόνο και θα τα μιλάμε σπαστά τα Αγγλικά μέχρι να τα συνηθίσουμε. Αντίστοιχα αν θέλω να βάλω όριο σε κάποιον (πχ. επειδή με παίρνει πολλές φορές τηλέφωνο και με ενοχλεί), θα σκεφτώ πρώτα στη μητρική μου συναισθηματική γλώσσα, στα Αυτοεπικριτικά.
Θα πω: Εντάξει, δεν πειράζει. Μην του πω τίποτα, θα θυμώσει μαζί μου. Μην είμαι και αχάριστος. Ενδιαφέρεται ο άνθρωπος.
Μετά θα πρέπει να αναγνωρίσω ότι μιλάω τη μητρική μου συναισθηματική γλώσσα. Τη γνώριμη. Πώς μπορώ να πω το ίδιο στα Αυτοεκτιμητικά;
Θα πω: Θα με πάρει και δε θα σηκώσω το τηλέφωνο κάποιες φορές. Θα του πω ότι δεν το άκουσα. Θα πάρει το μήνυμα.
…Want one glass water…

Όχι, όχι, λάθος. Θα πω ψέμματα έτσι και θα μπω στο τριπάκι να δικαιολογηθώ. Δε μου αρέσει.
Θα πω: Θα με πάρει και δε θα το σηκώσω και δε θα πω καμία δικαιολογία. Θα πάρει το μήνυμα.
…I want one glass water…
Όχι, όχι, λάθος πάλι υπεκφεύγω και κρύβομαι. Δε μου αρέσει.
Θα πω: Θα σηκώσω το τηλέφωνο και θα του πω: Είναι κάτι επείγον; γιατί κάνω μια δουλειά τώρα.
…I want one glass of water…
Όχι, όχι, λάθος πάλι δεν εκφράζω το συναίσθημά μου. Δεν κρύβομαι τόσο έντονα αλλά δε λέω ότι αυτό με ενοχλεί.
Θα πω τελικά: Ξέρεις, όταν με παίρνεις όλη την ώρα τηλέφωνο νιώθω ενοχλημένος. Θα το εκτιμούσα αν μιλούσαμε κάπως λιγότερο συχνά.
…I want a glass of water…

Επιτέλους, κατάφερα και μίλησα με αυτοσεβασμό.
Αυτό συμβαίνει στην πράξη. Έτσι, διαχειρίζομαι τη διαδικασία αύξησης της αυτοεκτίμησής μου. Πολλές φορές θα ξεχαστώ και δε θα ξέρω τι να πω. Θα καταφύγω σε παλιές γνώριμες συμπεριφορές. Θα μειώσω τον εαυτό μου, θα γίνω και πάλι ξέφραγο αμπέλι, θα πω ΝΑΙ αντί για ΟΧΙ, θα αφεθώ να καταπιεστώ, θα έχω δεύτερες σκέψεις. Δηλαδή, θα μιλήσω και πάλι τη μητρική μου συναισθηματική γλώσσα, τα Αυτοεπικριτικά. Δεν πειράζει. Κανείς δε μίλησε μια ξένη γλώσσα με τη μια. Σιγά σιγά. Προβλέπεται.
Στο 3ο Κεφάλαιο (Πώς να ξεπεράσεις το φόβο της απόρριψης)του νέου μου βιβλίου μου περιγράφω ακριβώς τη διαδικασία.
Η αυτοεκτίμηση μας θα ανεβαίνει κάθε φορά που μια αυτοεπικριτική δράση μας αντικαθίσταται συνειδητά με μια αυτοεκτιμητική. Και όσο πιο συχνά το κάνουμε, τόσο πιο φυσικά θα μας βγαίνει να το κάνουμε τις επόμενες φορές. Όπως με τα αγγλικά, που όσο περισσότερο εξασκούμαστε, τόσο αρχίζουμε και σκεφτόμαστε στα αγγλικά αντί να μεταφράζουμε στο μυαλό μας από τα ελληνικά.
Αντίστοιχα, όπως με την ξένη γλώσσα, όσο περισσότερη ενέργεια δώσουμε στα Αυτοεκτιμητικά τόσο πιο γρήγορα θα τα μάθουμε.

file 4

Συμπέρασμα
Υπάρχει λόγος που η αυτοεκτίμησή μας δεν είναι στα επίπεδα που θέλουμε. Δεν είναι επειδή δεν αξίζουμε σαν άνθρωποι αλλά επειδή έτσι έχουμε μάθει να σκεφτόμαστε για τον εαυτό μας. Αυτό είναι μια ισχυρή και πολύ απαραίτητη συνειδητοποίηση που μπορεί να μας απελευθερώσει. Κατόπιν, για να αποκτήσουμε υψηλότερη αυτοεκτίμηση θα χρειαστεί να αρχίσουμε συνειδητά να δρούμε διαφορετικά. Δεν θα γίνει με τη μια. Όπως η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας χρειάζεται επιμονή και πρακτική, έτσι και το να αλλάξουμε από τα Αυτοεπικριτικά στα Αυτοεκτιμητικά θα πάρει ακριβώς την ίδια προσπάθεια.
Η γνώση είναι δύναμη και είναι απαραίτητο να μην έχουμε τις λάθος προσδοκίες όσον αφορά στο θέμα της αυτογνωσίας. Δεν είμαστε δέσμιοι του παρελθόντος μας. Θα το έχουμε όμως πάντα μέσα μας. Ακριβώς όπως είναι πάντα διαθέσιμη σε μας η μητρική μας γλώσσα. Και μπορούμε να μάθουμε να υπάρχουμε και με έναν άλλο τρόπο…
Μπορούμε να μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας μια πράξη τη φορά.
Because you are worth it!!

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Ζούμε σε μια κοινωνία όπου η ύπαρξη επιλογών είναι συνώνυμη με την ελευθερία. Είναι τοποθετημένη στο υψηλότερο επίπεδο των αξιών επάνω στις οποίες έχουμε δομήσει τον πολιτισμό μας.
Αν όμως έχουμε σαν γνώμονα το να είναι οι πολίτες της κοινωνίας μας ευτυχισμένοι, ίσως να χρειαζόταν να επανεξετάσουμε την αξία αυτή.
Ο λόγος είναι ότι η διαθεσιμότητα πολλών επιλογών δημιουργεί αρκετές και σημαντικές παρενέργειες.

Η ύπαρξη πολλών επιλογών οδηγεί σε παράλυση
Μπαίνεις σε ένα σούπερ μάρκετ και θέλεις να πάρεις μια σάλτσα σαλάτας (salad dressing). Στα ράφια υπάρχουν τουλάχιστον 100 τα οποία θα μπορούσες να αγοράσεις. Είναι πολύ πιθανό η ύπαρξη τόσων επιλογών να σε αγχώσει τόσο πολύ ώστε να αναβάλεις την αγορά σου.
«Πώς να διαλέξω τώρα. Ασ’ το καλύτερα».

Πράγματι, σε μια έρευνα εξέτασαν τα ποσοστά των υπαλλήλων οι οποίοι επέλεγαν ένα αμοιβαίο κεφάλαιο για να τοποθετήσουν τη σύνταξή τους. O εργοδότης έδινε μια επιλογή αμοιβαίων και θα επένδυε ισόποσο χρηματικό ποσό στο αμοιβαίο που θα επέλεγε ο υπάλληλος. Όσο μεγαλύτερος αριθμός αμοιβαίων κεφαλαίων ήταν διαθέσιμος για τον κάθε υπάλληλο ώστε να επιλέξει, τόσο μεγαλύτερο ήταν το ποσοστό των υπαλλήλων το οποίο ανέβαλε τη διαδικασία επιλογής.
Γιατί όσο πιο πολλά τα αμοιβαία τόσο πιο αγχωτική και πολύπλοκη η διαδικασία του να επιλέξεις. Όπως όταν πας σε ένα εστιατόριο με μεγάλο κατάλογο…
Η ύπαρξη πολλών επιλογών, λοιπόν, μπορεί να οδηγήσει σε παράλυση και στο παράδειγμα του πειράματος οδήγησε και σε πραγματικά διαφυγόντα κέρδη για τους υπαλλήλους αυτούς.

Ελευθερία δε σημαίνει ευτυχία
Ακόμα και όταν με κάποιο τρόπο καταφέρουμε να διαλέξουμε κάτι, είναι πολύ πιθανό να είμαστε λιγότερο ευχαριστημένοι από ό,τι θα ήμασταν αν είχαμε λιγότερες επιλογές.
Υπάρχουν τρεις λόγοι γι αυτό.

1) Το κόστος ευκαιρίας
Η ικανοποίηση την οποία αντλούμε από τις επιλογές μας προκύπτει συνήθως μέσω σύγκρισης με άλλες διαθέσιμες επιλογές.
Όταν, λοιπόν, υπάρχουν πολλές διαθέσιμες επιλογές τότε είναι εύκολο να φανταστούμε ωραία στοιχεία των επιλογών που αποκλείσαμε. «Τα άλλα γυαλιά δεν είχαν ωραίο φακό αλλά είχαν ένα κλικ πιο γυαλιστερό σκελετό που μου αρέσει». Αυτός ο αποκλεισμός να αυξάνει τη δυσφορία που θα μας προκαλεί η επιλογή που κάναμε. Διότι πάντα όταν επιλέγουμε κάτι, εξ ορισμού αποκλείουμε κάτι άλλο.
Αν θέλουμε να διαλέξουμε ένα σύντροφο και πιστεύουμε ότι υπάρχει πληθώρα επιλογών εκεί έξω (όπως συμβαίνει στο περιβάλλον που τα Social Media και το Tinder δημιουργούν), τότε είναι πιθανό να υπάρχει κάποιος εκεί έξω λίγο πιο γυμνασμένος, πιο στυλάτος, με λίγο περισσότερο χιούμορ ή που να του αρέσει περισσότερο η φύση, κλπ, τον οποίο θα αποκλείσουμε επιλέγοντας.

«Ναι, καλός ο Κώστας, δε λέω, αλλά ο Γιάννης διαβάζει περισσότερο λογοτεχνία».
Και αυτό μπορεί να μας ξενερώσει και να μας μειώσει την ικανοποίηση που εκείνος που θα επιλέξουμε μπορεί να μας προσφέρει. Ακόμα και αν πρόκειται για έναν πολύ καλό σύντροφο!

2) Δημιουργία υψηλών προσδοκιών
Όταν υπάρχουν πολλές διαθέσιμες επιλογές τότε είναι πολύ εύκολο να φανταζόμαστε ότι μια από αυτές θα είναι η τέλεια για μας.
Είναι πολύ εύκολο να φανταζόμαστε ότι θα υπάρχει το τέλειο αυτοκίνητο ή ο τέλειος σύντροφος, ή το τέλειο σπίτι, ή το τέλειο μπλουζάκι. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να δημιουργούμε πολύ υψηλές προσδοκίες τις οποίες κανένα μπλουζάκι ή κανένας σύντροφος δεν μπορεί να εκπληρώσει. Αναπόφευκτα, η επιλογή μας έχει μεγάλες πιθανότητες να μας απογοητεύσει.
Είναι γνωστό, εξ άλλου, πως οι χαμηλές προσδοκίες είναι η συνταγή της ευτυχίας.
H ύπαρξη πολλών επιλογών σημαίνει ότι θα κάνουμε μάλλον καλύτερη επιλογή από ό,τι αν είχαμε λιγότερες, αλλά παραδόξως θα είμαστε λιγότερο ικανοποιημένοι από αυτή!
Αυτό συμβαίνει διότι είναι πολύ απίθανο να εκπλαγούμε θετικά, καθώς έχουμε τόσο υψηλές προσδοκίες.
Αντίθετα, αν δε μας δοθεί επιλογή και μας υποχρεώσουν να φοράμε μια στολή μετά από λίγο μπορεί να τη συνηθίσουμε και να μας αρέσει κιόλας («εντάξει δεν είναι τόσο όμορφη αλλά έχει βολικές τσέπες…»)

3) Θα κατηγορήσουμε τον εαυτό μας αν δε μας αρέσει η επιλογή μας
Αν πας σε μια ταβέρνα και έχει μόνο πέντε πιάτα, τότε ακόμα και αν δε σου αρέσει, μάλλον θα πεις: «Ε, τι να κάνουμε. Δεν είχε και πολλές επιλογές. Δε φταίω εγώ. Το κατάστημα φταίει.»
Αν όμως έχει πενήντα πιάτα, τότε αν δε σου αρέσει αυτό που τρως, θα σκεφτείς: «Εγώ φταίω που δεν πήρα το σωστό! Έπρεπε να είχα παραγγείλει τους πετροσωλήνες…»
Αν θεωρείς ότι υπάρχουν πολλοί διαθέσιμοι σύντροφοι εκεί έξω και αυτός που επέλεξες δε σου αρέσει, τότε είναι ξεκάθαρο ότι εσύ φταις που δεν επέλεξες «σωστά». Με τόση ποικιλία δεν υπάρχει εσωτερική δικαιολογία για μια «αποτυχημένη» επιλογή. Έπρεπε να το είχες πετύχει…

Συμπέρασμα
Πριν την καραντίνα σκεφτόμασταν, που θα βγω, τι να φορέσω, με ποιους να βγω, να προλάβω να τους δω όλους. Αγχωνόμασταν, πιθανώς να τα προλάβουμε να τα κάνουμε όλα. Υποφέραμε από FOMO (fear of missing out – φόβος να μη χάσουμε όμορφες στιγμές).
Τώρα άλλαξαν όλα. Η γνώση ότι δεν υπάρχουν πλέον άλλες επιλογές, μετατρέπει την επιλογή Μένουμε Σπίτι πολύ πιο υποφερτή από ό,τι θα ήταν αν όντως μπορούσαμε να βγούμε, αλλά μέναμε μέσα. Ίσως να την κάνει μέχρι και ιδιαίτερα ευχάριστη για πολλούς.
Όσοι, λοιπόν, διεκδικούμε με πάθος την ελευθερία μέσω της ύπαρξης πολλών επιλογών, ας αναρωτηθούμε μήπως σε ορισμένες περιπτώσεις, ταυτόχρονα θυσιάζουμε την ευτυχία…

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ on 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ, 2020

 

«Επίτηδες το κάνει για να μου σπάσει τα νεύρα!»
«Αφού το ξέρει ότι με ενοχλεί, γιατί μου φέρεται έτσι;»
«Γιατί με στραβοκοίταξε; Τι της έχω κάνει;»
Πολύ συχνά μας εκνευρίζουν συμπεριφορές των άλλων ανθρώπων και θυμώνουμε. Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό;
Η σύντομη απάντηση είναι πιθανώς γιατί δεν εκτιμάμε αρκετά τον εαυτό μας. Συνέχισε να διαβάζεις για την εξήγηση.
Κοίταξε την παρακάτω εικόνα. Τι βλέπεις;

Νέα εικόνα 4

Αν είσαι σαν τους υπόλοιπους ανθρώπους, θα βλέπεις μόνο άσπρα και μαύρα σχήματα, χωρίς κανένα νόημα. Θα επανέλθω στην εικόνα λίγο πιο μετά.

Τι μας εκνευρίζει;
Το πόσο μας εκνευρίζει μια συμπεριφορά είναι άμεσα συνδεδεμένο με το ποιο αντιλαμβανόμαστε ότι είναι το κίνητρο του «δράστη».
Ο νόμος ορίζει διαφορετική ποινή για το φόνο εξ αμελείας και το φόνο εκ προθέσεως. Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Ένα πτώμα. Όμως συλλογικά σαν κοινωνία, κατανοούμε τη σημασία του κινήτρου πίσω από την πράξη, προκειμένου να ορίσουμε την τιμωρία.
Αν κάποιος σκοντάψει και μας λερώσει με την πορτοκαλάδα που κρατούσε θα ενοχληθούμε, αλλά δε θα γίνουμε πυρ και μανία. Δε θα το πάρουμε προσωπικά. Αν είμαστε τυχεροί μάλιστα μπορεί να ξεκινήσουμε και ένα ειδύλλιο με έναν σταρ του σινεμά, όπως ο Hugh Grand στο Notting Hill!

Νέα εικόνα 3

Αν όμως κάποιος σταθεί απέναντί μας και με πρόθεση μας λούσει με πορτοκαλάδα, τότε θα θυμώσουμε πολύ περισσότερο. Θα το πάρουμε προσωπικά.
Αν το μικρό παιδί μας ξυπνήσει στη μέση της νύχτας και αρχίσει να κλαίει θα αναστενάξουμε, αλλά θα σηκωθούμε για να το φροντίσουμε. Ίσως να πεινάει. Ίσως να πονάει. Δε θα το πάρουμε προσωπικά. Θα ψάξουμε άλλη ερμηνεία για τη συμπεριφορά του.
Αν όμως ο γείτονας αρχίζει να φωνάζει και να κάνει πολύ θόρυβο στη μέση της νύχτας και ξυπνήσουμε θα θυμώσουμε. Καλά, δε σκέφτεται ότι μας ενοχλεί; Θα το πάρουμε πιο προσωπικά.
Μας ενοχλεί, λοιπόν, κάτι όταν το παίρνουμε προσωπικά. Όσο περισσότερο θεωρούμε πως είμαστε ο στόχος της συμπεριφοράς, όσο περισσότερο θεωρούμε πως το κίνητρο του «δράστη» ήταν να μας προκαλέσει δυσφορία, τόσο περισσότερο ενοχλούμαστε.

Μήπως είσαι τυφλός;
Θυμάσαι την ασπρόμαυρη εικόνα; Αν θέλεις ξαναδές την. Προκειμένου να αντιληφθείς τι απεικονίζει, οι συνάψεις του εγκεφάλου σου αρχίζουν να πυροδοτούνται. Άρχισε το μυαλό σου να σκανάρει το παρελθόν σου για να συγκρίνει την εικόνα που είδες με παραστάσεις που έχεις. Όμως δε βρήκε τίποτα παρόμοιο εκεί. Έτσι, βιώνεις αυτό που λέγεται εμπειρική τυφλότητα (experiential blindness), οπότε έχεις μείνει με την απορία.
Για να δούμε αν μπορώ να σε γιατρέψω και να σου δώσω το φως σου!
Δες την παρακάτω εικόνα

Νέα εικόνα 2

Τώρα ξαναδές την πρώτη εικόνα.

Νέα εικόνα 1

Το βλέπεις το φίδι;
Τι άλλαξε; Τη δεύτερη φορά είχες μια εμπειρία που εξηγούσε την εικόνα και μπόρεσες να την αντιληφθείς. Γιατί ο εγκέφαλος λειτουργεί βάσει προβλέψεων. Μαθαίνει διαρκώς και προβλέπει τι θα συμβεί Χρησιμοποιεί παρελθοντικές εμπειρίες ως μοντέλα πρόβλεψης για να ερμηνεύσει παροντικά φαινόμενα. Αντιλαμβάνεσαι τον κόσμο όπως προβλέπεις ότι είναι. Όχι όπως είναι.

Τι προβλέπεις για τις συμπεριφορές των άλλων;
Ακριβώς το ίδιο πράγμα συμβαίνει όταν επιχειρείς να αντιληφθείς τα κίνητρα πίσω από τις πράξεις των άλλων. Χρησιμοποιείς ασυνείδητα ένα μοντέλο πρόβλεψης. Έτσι, αν έχεις μάθει από μικρός ότι δεν αξίζεις, ότι είσαι άχρηστος, ότι οι άλλοι θα σε κοροϊδέψουν, θα σε μειώσουν τότε αυτό το μοντέλο θα χρησιμοποιήσει το μυαλό σου για να προβλέψει και το παρόν.
Θα προβλέπεις ότι το κίνητρο πίσω από τις συμπεριφορές των άλλων είναι να σε βγάλουν άχρηστο, να σε μειώσουν, να σου κάνουν κακό. Άρα θα εκνευρίζεσαι μαζί τους πολύ εύκολα.
Όχι επειδή αυτό είναι απαραίτητα το κίνητρό τους. Αλλά επειδή αυτό έχεις μάθει από μικρός ότι συνήθως είναι το κίνητρο των ανθρώπων όταν σε αντιμετωπίζουν.
Όσο λιγότερο σε έχουν εκτιμήσει όταν μεγάλωνες, τόσο περισσότερο θα προβλέπεις υποτίμηση στις πράξεις των άλλων. Όσο λιγότερη αγάπη πήρες όταν ήσουν παιδάκι στο παρελθόν τόσο πιο έντονα θα πιστεύεις ότι είσαι άξιος στόχος επιθέσεων στο παρόν. Τόσο πιο πολύ θα πιστεύεις ότι οι άνθρωποι σου φέρονται άσχημα στο σήμερα. Γιατί υποσυνείδητα έχεις μάθει ότι σου αξίζει να σου φέρονται έτσι. Γιατί αυτό το μοντέλο ερμηνείας του κόσμου έχεις αναπτύξει.
Φοράς τα ψυχολογικά γυαλιά του «θέλουν το κακό μου» και τα βλέπεις όλα μέσα από αυτά.

Νέα εικόνα

Συνεπώς όσο λιγότερη αυτοεκτίμηση έχεις, τόσο περισσότερο θα σε εκνευρίζουν οι άλλοι άνθρωποι. Τόσο περισσότερο θα το παίρνεις προσωπικά.
Έχεις τη μύγα και μυγιάζεσαι…
Ξέρω ότι δεν ακούγεται ευχάριστο.

Η γνώση είναι δύναμη (στην πράξη)
Η γνώση είναι δύναμη, όπως αναφέρω διαρκώς στο βιβλίο μου. Αν γνωρίζεις ότι ισχυρό ρόλο στο πόσο εκνευρίζεσαι με τους άλλους ανθρώπους διαδραματίζει η γνώμη που έχεις για τον εαυτό σου, τότε έχεις τη δύναμη να κάνεις ένα πολύ σημαντικό βήμα για την ψυχική σου ηρεμία.
Αντί να προσπαθείς μάταια να αλλάξεις τους άλλους και τις συμπεριφορές τους για να είσαι γαλήνιος, μπορείς να εστιάσεις περισσότερο σε σένα.
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι την ώρα που θα πάρεις προσωπικά τη συμπεριφορά κάποιου και θυμώσεις θα σκεφτείς συνειδητά: Μήπως υπάρχουν εναλλακτικές ερμηνείες; Μήπως δεν έχει να κάνει με μένα;
Μήπως δε με αγριοκοίταξε και είναι απλά αφηρημένος;
Μήπως μου μίλησε άσχημα επειδή είναι εκνευρισμένος με κάτι που του συνέβη πιο πριν;
Μήπως δε με αποφεύγει αλλά έχει τις κλειστές του;
Ποια είναι η δική του καρφίτσα;
Δε θα είναι εύκολο. Προγραμματισμοί μιας ζωής δεν αλλάζουν απλά και μόνο επειδή θα πάρεις απόφαση να κάνεις κάτι άλλο. Ίσως μάλιστα χρειαστείς βοήθεια από κάποιον ειδικό. Όμως αν το θέλεις γίνεται.
Εδώ πρέπει να τονίσω πως δε θα ανεχτείς οποιαδήποτε συμπεριφορά σε μειώνει. Όμως αλλιώς θα βάλεις όρια αν το παίρνεις προσωπικά και αλλιώς αν καταλαβαίνεις ότι ίσως δεν έχει να κάνει με σένα.

Συμπέρασμα
1) Με εκνευρίζει κάποιος επειδή θεωρώ ότι το κίνητρό του ήταν να με πληγώσει.
2) Όσο περισσότερο με έχουν πληγώσει στο παρελθόν τόσο περισσότερο θα θεωρώ το κίνητρό του άλλου είναι να με πληγώσει και στο παρόν (αυτό το μοντέλο πρόβλεψής έχω αναπτύξει για τον κόσμο).
3) Αν καταφέρω να το αναγνωρίσω, τότε μπορώ να ψάξω συνειδητά για εναλλακτικές ερμηνείες για τα κίνητρα των συμπεριφορών των άλλων.
Βonus: αν καταφέρω να αρχίσω να βρίσκω τις εναλλακτικές ερμηνείες, θα αρχίσω να χτίζω ένα νέο μοντέλο πρόβλεψης για τους ανθρώπους.
Και θα αλλάξει η εικόνα μου για τον κόσμο.
Αλλά και για τον εαυτό μου…

BIBLIA BLAMOYRH

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ ΝΕΑ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Κοινωνική απομόνωση, οικονομική, συναισθηματική και σωματική ανασφάλεια. Αυτές είναι οι φανερές αρνητικές συνέπειες της καραντίνας. Ίσως όμως να υπάρχουν και κάποιες κρυφές παγίδες, που δύσκολα ανιχνεύονται με την πρώτη ματιά. Παγίδες που καμουφλάρονται με μια θετικότητα.

Η καραντίνα είναι μια ευκαιρία!
Το ακούμε παντού γύρω μας. Το έχω πει και εγώ. Ακούμε ότι η καραντίνα είναι μια ευκαιρία να διαβάσεις όλα τα βιβλία που ήθελες να διαβάσεις. Να ξεσκαρτάρεις το σπίτι από περιττά πράγματα. Να καθαρίσεις το σπίτι. Να μάθεις κάτι online που πάντα ανέβαλες και να παρακολουθήσεις σεμινάρια και εκπαιδεύσεις. Να επισκεφτείς μουσεία και όπερες του κόσμου. Και άλλα πολλά. Ακούγεται λογικό… Τι συμβαίνει όμως σε δεύτερη ανάγνωση; Η λέξη «ευκαιρία» μας παραπέμπει σε δράση. «Ευκαιρία, μην τη χάσετε!»
Μας βάζει στο τριπάκι να κάνουμε κάτι. Και μπορεί να μη μας βγαίνει να κάνουμε κάτι. Και τότε αγχωνόμαστε. Νιώθουμε λίγοι. Προβληματικοί. Γιατί δεν αξιοποιώ την καραντίνα; Πρέπει να εκμεταλλευθώ το χρόνο μου! Προσωπικά, είχα αγχωθεί αρχικά με το πόσα βιβλία ήθελα να διαβάσω τώρα που έχω λίγο περισσότερο χρόνο, με αποτέλεσμα να αρχίσω να νιώθω άσχημα! Οι περισσότεροι από εμάς είμαστε λίγο ενοχικοί. Έτσι, σε μια κοινωνία που μας κουνάει διαρκώς το δάχτυλο για να είμαστε παραγωγικοί, νιώθουμε εύκολα άχρηστοι, όταν δεν εκπληρώνουμε «σωστά» το ρόλο μας. Και όταν όλοι διαλαλούν με περισσή ευκολία ότι η κρίση είναι μια ευκαιρία (επαναλαμβάνω το έλεγα κι εγώ στην αρχή) είναι εύκολο να νιώσουμε πως το σωστό είναι να είμαστε παραγωγικοί και τώρα. Η καραντίνα ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ μια ευκαιρία. Η καραντίνα είναι απλά μια διαφορετική κατάσταση. Τίποτα παραπάνω. Αν θέλεις να τη δεις σαν ευκαιρία και να κάνεις όσα ανέβαλες μια ζωή, μια χαρά. Αν θέλεις να μην κάνεις τίποτα και απλά να κατεβάσεις ρυθμούς και να αράξεις, κι αυτό μια χαρά. Δεν «πρέπει» να κάνεις τίποτα. Και έχεις την επιλογή να κάνεις ό,τι θέλεις. Δε φτάνει που έχουμε τα άγχη μας με την κατάσταση, φορτωνόμαστε και το άγχος να την εκμεταλλευτούμε!
Όποιος θέλει να την αξιοποιήσει, μια χαρά. Όποιος δε θέλει, πάλι μια χαρά. Ας ηρεμήσουμε λίγο με τις προσδοκίες που επωμιζόμαστε…

Είναι ώρα να έρθεις πιο κοντά στον εαυτό σου
Ταιριάζει με το προηγούμενο. Αλλά θέλει ειδική μνεία. Ακούς πως είναι μια ευκαιρία να μείνεις μόνος με τον εαυτό σου. (Αυτό δεν το έχω πει κι εγώ). Να πας πιο βαθιά μέσα σου. Ακούγεται λογικό. Αυτό που δεν ακούς είναι, το πόσο δύσκολο είναι να έρθεις αντιμέτωπος με τον εαυτό σου. Πόσο επώδυνο είναι για τους περισσότερους από εμάς να αντιμετωπίσουμε κάποιες πλευρές του εαυτού μας. Αυτός είναι και ένας βασικός λόγος, εξάλλου, που πάρα πολλοί από εμάς έχουμε μια πολυάσχολη ζωή. Για να κρατάμε το μυαλό μας απασχολημένο, ώστε αποφύγουμε ακριβώς αυτή την κατάσταση. Όπως αναφέρω στο βιβλίο μου Ψυχο-λογικές Σχέσεις, σε μια σειρά πειραμάτων ένα 66% των ανδρών και ένα 25% των γυναικών προτίμησαν να κάνουν ηλεκτροσόκ στον εαυτό τους, παρά να κάτσουν με τις σκέψεις τους για 15 λεπτά. Τόσο επώδυνο είναι να είμαστε μόνοι με τον εαυτό μας.
Όταν όμως το να βρεθείς με τον εαυτό σου, ακούγεται τόσο διαδεδομένα, εσύ είναι πιθανό να νιώσεις προβληματικός που δυσκολεύεσαι να το κάνεις. Δεν είσαι προβληματικός και σίγουρα δεν είσαι μόνος. Είναι απλά κάτι πολύ δύσκολο για να κάνει ο οποιοσδήποτε.
Κάποιοι δεν ξέρουν καν πώς να το κάνουν. Πολύ φυσιολογικό αν το απέφευγες μια ζωή. Η πρότασή μου εδώ είναι να ξεκινήσεις με ένα καλό βιβλίο. Κάτι που να σου δώσει ερεθίσματα για να σκεφτείς όπως δεν έχεις συνηθίσει. Επαναλαμβάνω δεν «πρέπει» να το κάνεις. Αν θέλεις γίνεται. Και δεν πρέπει καν να θέλεις.

Τώρα θα κριθεί ποιες σχέσεις είναι πραγματικές ή όχι
Στα δύσκολα φαίνονται οι άνθρωποι. Εδώ θα καταλάβουμε ποιες σχέσεις πραγματικά αξίζουν και ποιες όχι. Τώρα θα φανεί τι έχει ο καθένας μέσα του. Ακούγεται λογικό.
Το θέμα όμως, σηκώνει λίγη παραπάνω ανάλυση. Σε κανέναν δεν αρέσουν οι αλλαγές. Το αξίωμα που διέπει τις ανθρώπινες σχέσεις είναι ότι «μας έλκει το γνώριμο, όχι το ευχάριστο», όπως αναφέρω διαρκώς στο βιβλίο μου Ψυχο-λογικά Μυστικά (που μακάρι να γνώριζα νωρίτερα). Είναι αναμενόμενο να υπάρχει εκνευρισμός. Από όλους. Σε αυτές τι συνθήκες δεν βλέπουμε τον «πραγματικό» χαρακτήρα κάποιου, αλλά ένα κομμάτι του.
Δεν είμαστε μόνο ένα πράγμα οι άνθρωποι. Είμαστε μια σύνθεση χαρακτηριστικών. Δεν υπάρχει ο «πραγματικός» εαυτός μας. Η ταλαιπωρία είναι γενική και οι ανοχές όλων μας είναι αισθητά μειωμένες. Είναι πολύ πιο εύκολο να ξεσπάσουν καβγάδες. Όχι επειδή είμαστε «κακοί» χαρακτήρες. Επειδή η κατάσταση είναι δύσκολη. Όταν ενεργοποιούνται τα κέντρα του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνα για το θυμό και το φόβο (συναισθήματα πολύ κοινά αυτές τις μέρες) τότε το κομμάτι που είναι υπεύθυνο για τη λογική και την ενσυναίσθηση μπαίνει σε δεύτερη μοίρα.
Δεν είναι καθόλου απλό να δείχνεις κατανόηση όταν υπάρχει ένταση μέσα σου. Διαφορετικοί άνθρωποι περνάνε την κρίση με διαφορετικό τρόπο. Κάποιοι πιέζονται τρομακτικά. Κάποιοι δυσκολεύονται αρκετά, αλλά είναι διαχειρίσιμο. Κάποιοι άλλοι μάλιστα, απολαμβάνουν την καραντίνα.
Πριν βιαστούμε να βγάλουμε ένα συμπέρασμα, ας δούμε τις συνθήκες της ζωής μας. Πώς περνάμε εμείς την καραντίνα; Μήπως είναι και θέμα συνθηκών; Αν έχεις ένα τζιπ και το πας στον χωματόδρομο, τότε δε θα πάθει τίποτα, αλλά θα νιώθεις τους κραδασμούς. Δε θα πηγαίνει ομαλά. Δε φταίει το αμάξι. Αν μάλιστα ο δρόμος γεμίσει τεράστιες πέτρες, μπορεί το αμάξι να διαλυθεί. Δε σημαίνει ότι δεν είναι καλό αμάξι. Ο δρόμος έγινε πολύ χάλια.
Μήπως θα γίνουμε άδικοι αν καταδικάσουμε τη σχέση επειδή δεν είναι όσο ομαλή θα μας άρεσε;
Μπορεί και όχι. Αλλά μπορεί και ναι. Ας συνυπολογίσουμε τις συνθήκες πριν βγάλουμε ένα συμπέρασμα.

Συμπέρασμα
Ας δείξουμε κατανόηση. Πρώτα στον εαυτό μας. Δεν χρειάζεται να κάνουμε τίποτα. Και αν θέλουμε μπορούμε να κάνουμε όλα όσα η κατάσταση πιθανώς επιτρέπει. Δεν χρειάζεται καν να θέλουμε να αξιοποιήσουμε την κατάσταση.
Ας δείξουμε επιείκεια ο ένας στον άλλον. Αν μπορούμε. Όσο μπορούμε. Όλοι την έχουμε ανάγκη. Η ένταση είναι καθολική. Ο δρόμος είναι δύσκολος. Αλληλεγγύη περισσότερο από αλληλοκατηγορίες.
Θα περάσει και αυτό….

ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

Kyriazidis Banner 2

sxoli odigon georgiadis

parxarides triantafillos banner

koutsiana banner

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr