Displaying items by tag: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ PhD Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Σου έχει τύχει να είσαι ξαπλωμένος στο κρεβάτι και να μη σταματάς να σκέφτεσαι κάτι που σε απασχολεί. Να μη σε παίρνει ο ύπνος αλλά να μην μπορείς να σταματήσεις κιόλας;
Ή μπορεί να ξυπνάς στη μέση της νύχτας και να συμβαίνει το ίδιο και μετά από λίγο αρχίζεις και ανησυχείς όχι για το πρόβλημα το ίδιο, αλλά για το γεγονός ότι δε σε παίρνει ο ύπνος. Οι επαναλαμβανόμενες σκέψεις δίνουν τη θέση τους στο άγχος.
«Πότε θα κοιμηθώ;»
«Έχω να πάω στη δουλειά αύριο. Πώς θα σηκωθώ; Πρέπει να κοιμηθώ ΤΩΡΑ!»
Και έτσι μπαίνεις σε ένα φαύλο κύκλο, όπου όσο περνάει η ώρα αγχώνεσαι όλο και παραπάνω και αυτό το άγχος δε σε αφήνει να κοιμηθείς, οπότε αγχώνεσαι ακόμα παραπάνω, κοκ.

Πώς μπορείς να αντιμετωπίσεις αυτές τις σκέψεις που σου στερούν τον ύπνο;

Πριν το πως το γιατί
Πριν όμως αναλύσω το πώς μπορείς να το καταφέρεις είναι σημαντικό να κατανοήσεις το γιατί πρέπει να το κάνεις.
Η κακή ποιότητα ύπνου έχει πολύ σοβαρές επιπτώσεις τόσο στη σωματική όσο και στην πνευματική μας υγεία. Πχ πέρα από το ότι μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη μπορεί να οδηγήσει και σε διαβήτη, σε μικρότερη διάρκεια ζωής και γενικώς είναι κάτι το οποίο είναι επιτακτικό να φροντίσουμε καθώς επηρεάζει πολλές λειτουργίες του οργανισμού μας.
Τώρα αν αυτό σε άγχωσε ακόμα παραπάνω, το καταλαβαίνω. Όμως υπάρχει λύση.

Τι να μην κάνεις
Το να αναπαραγάγεις σκέψεις είναι μια μορφή γνωστικής εγρήγορσης. Το μυαλό σου τρέχει και δεν μπορείς να το σταματήσεις. Πρώτα είναι σημαντικό να γνωρίζεις τι να μην κάνεις σε αυτές τις περιπτώσεις.
Καλό θα είναι να αποφεύγεις τα παρακάτω τέσσερα πράγματα:

1. Μην ανοίξεις το κινητό σου
Μη χρησιμοποιείς το κινητό σου για να σερφάρεις ή να διαβάσεις νέα. Το φως από την οθόνη του σε κρατάει ξύπνιο. Μειώνει την μελατονίνη, την ορμόνη που σε κάνει να νυστάζεις. Τα κινητά φτιάχτηκαν για να μας κρατάνε κολλημένους στην οθόνη. Όχι για να μας κοιμίζουν. Άφησε το σε άλλο δωμάτιο πριν ξαπλώσεις.

2. Μη βλέπεις τηλεόραση
(για τους ίδιους λόγους).

RILAJ

3. Μην εργάζεσαι
Και πάλι δραστηριοποιείται ο εγκέφαλος και είσαι σε εγρήγορση.

4. Μην προσπαθείς να καταπνίξεις τις ανησυχίες σου
Μην προσπαθείς να καταπνίξεις τις ανησυχίες σου πριν πας για ύπνο. Έρευνες έχουν δείξει ότι το να προσπαθούμε να καταπνίγουμε τις σκέψεις μας έχει το ανεπιθύμητο αποτέλεσμα της αυξημένης γνωστικής δραστηριότητας (Harvey & Greenall, 2003).
Τι να κάνεις
Αν οι σκέψεις αρχίσουν και σε κυριεύουν το βράδυ, τότε δοκίμασε μια από τις ακόλουθες τεχνικές.

1. Πάρε απόφαση ότι μπορεί να μη κοιμηθείς γρήγορα.
Δεν πειράζει. Ανησυχείς πολύ μέσα στη νύχτα, αλλά ξεχνάς, λόγω του άγχους, ότι μάλλον σου έχει ξανασυμβεί και κάπως τα κατάφερες την επόμενη μέρα. Αποδέξου την κατάσταση αντί να την παλεύεις. Αυτό περιέργως θα σε ηρεμήσει πολύ πιο γρήγορα, αφού θα διώξεις το άγχος ότι ΠΡΕΠΕΙ να κοιμηθείς.

2. Διάβασε ένα χαλαρωτικό βιβλίο
Θα αποσπάσεις έτσι την προσοχή του εγκεφάλου σου. Θα χρειαστεί να συγκεντρωθείς και αυτό θα σε κουράσει.

3. Κάνε διαλογισμό
Άφησε το δωμάτιο και πήγαινε κάπου ήσυχα για να κάνεις διαλογισμό. Ο διαλογισμός είναι μια πολύ απλή εστίαση στην αναπνοή (ή όπου αλλού) που έχει σαν στόχο να κουράσει το μυαλό. Το μυαλό κουράζεται (κι εσύ κοιμάσαι) όταν προσπαθεί να εστιάσει κάπου. Όχι όταν το αφήνεις ελεύθερο να τρέχει όπου θέλει. Παραθέτω έναν απλό και σύντομο δικό μου διαλογισμό παρακάτω. Όταν κάνεις διαλογισμό χρειάζεται να ακολουθείς τις οδηγίες του, όμως. Αν μόνο τον ακούς δε γίνεται δουλειά.

4. Κούρασε το μυαλό σου
Μια άλλη ιδέα είναι καθώς ξαπλώνεις να πάρεις ένα δρόμο (πχ από το σπίτι στη δουλειά, ή όποια άλλη διαδρομή θέλεις) και να τον περπατήσεις (ή να τον οδηγήσεις) με το μυαλό σου ανακαλώντας όσες περισσότερες λεπτομέρειες μπορείς. Όταν φεύγει η προσοχή σου, απλά την επαναφέρεις στο σημείο που ήσουν. Ή μπορεί να παίξεις μια ταινία ή σειρά στο μυαλό σου, καρέ-καρέ. Ή οτιδήποτε άλλο μπορείς να σκεφτείς που αναγκάζεις το μυαλό σου να παραμένει εστιασμένο.

5. Κάνε μια άσκηση σάρωσης σώματος
Άρχισε να εστιάζεις την προσοχή σου σε ένα σημείο του σώματός σου τη φορά. Πχ αρχίζεις και εστιάζεις στην πρώτη αναπνοή στα δάχτυλα του αριστερού ποδιού, μετά στην επόμενη στην αριστερή σου γάμπα, αριστερό γόνατο, κοκ. Μέχρι το κεφάλι. Αυτό κουράζει τον εγκέφαλό σου και θα κοιμηθείς ευκολότερα.

6. Κάνε διατάσεις
Σήκω και κάνε λίγες ελαφρές διατάσεις προσέχοντας όσο μπορείς, την κάθε σου κίνηση καθώς τις κάνεις. Θυμήσου. Η συνειδητή εστίαση της προσοχής κουράζει το μυαλό.
Ό,τι και αν επιλέξεις να κάνεις να περιμένεις ότι το μυαλό σου θα τρέχει διαρκώς αριστερά δεξιά. Δεν πειράζει. Είναι φυσιολογικό. Κάθε φορά που αντιλαμβάνεσαι ότι ξέφυγε η σκέψη την επαναφέρεις με ευγένεια και αποφασιστικότητα. Μην μαλώνεις τον εαυτό σου.
Συμπέρασμα
Είναι βασανιστικό να μην μπορείς να κοιμηθείς το βράδυ. Να στριφογυρίζεις στο κρεβάτι και το μυαλό σου να τρέχει και να μην μπορείς να το σταματήσεις. Επιπλέον είναι επικίνδυνο για την υγεία σου.
Όπως διαρκώς γράφω στα άρθρα μου και στα βιβλία μου, η αλλαγή χρειάζεται ανάληψη ευθύνης της κατάστασης και συνειδητή δράση από μέρους σου. Αλλιώς δε γίνεται.
Εστίασε την προσοχή σου με όποιον τρόπο εσύ θεωρείς ότι σε βολεύει καλύτερα και κούρασε το μυαλό σου. Ανέλαβε εσύ τα ηνία του.
Δε σου αξίζει να ταλαιπωρείσαι. Φρόντισε τον ύπνο σου και κάνε δώρο στον εαυτό σου την πολύτιμη ξεκούραση που τόσο έχει ανάγκη.
Όνειρα γλυκά!!

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

 

Όλοι είμαστε λίγο πολύ με ένα κινητό στο χέρι.
Υπάρχουν δυο σημάδια, που σχετίζονται με το πώς το χρησιμοποιούμε, τα οποία μπορούν να μας δώσουν πολύτιμες πληροφορίες για τον χαρακτήρα μας.

#1 Απαντάς πάντα τελευταίος σε μια συνομιλία μηνυμάτων
Ας το δούμε με ένα παράδειγμα. Μιλάς με κάποιον με μηνύματα στο κινητό και κανονίζετε μια έξοδο. Η συνομιλία στο τέλος πάει ως εξής:
ΕΣΥ: Λοιπόν τα λέμε εκεί το απόγευμα στις πέντε.
ΑΛΛΟΣ: Οκ.
Κανονικά μια συνομιλία θα μπορούσε να τελειώσει εκεί. Έχετε συνεννοηθεί για το μέρος και την ώρα. Έχετε μάλιστα συμφωνήσει. Αλλά σε δυσκολεύει πολύ να μην είσαι ο τελευταίος που έστειλε μήνυμα στη συνομιλία. Οπότε προσθέτεις:
ΕΣΥ: Ωραία!
Στην περίπτωση που για κάποιο λόγο ο άλλος απαντήσει κάτι σαν:
ΑΛΛΟΣ: Σούπερ!
Εσύ επειδή εσύ δεν έχεις πια κάτι να πεις, θα κάνεις like στο σχόλιό του ή θα βάλεις ένα emoji ή ένα αυτοκόλλητο. Πάντως η τελευταία αντίδραση θα είναι δική σου.
Και αυτό ισχύει για ό,τι συζήτηση κάνεις.

#2 Προσπαθείς να απαντάς αμέσως στα μηνύματα που λαμβάνεις
Όταν κάποιος σου στείλει ένα μήνυμα στο messenger, στο Viber ή όπου αλλού λαμβάνεις μηνύματα, θα φροντίσεις να απαντήσεις όσο πιο γρήγορα γίνεται. Είσαι συνεχώς συνδεδεμένος, τσεκάρεις συχνά το κινητό σου και νιώθεις άσχημα αν σου έχει έρθει μήνυμα και δεν το έχεις πάρει είδηση.
Σου φαίνονται οικείες αυτές οι συμπεριφορές;

Το ζουμί και η παιδική σου ηλικία
Και που είναι το κακό; θα ρωτήσεις. Το ζουμί είναι να κατανοήσεις τι σε σπρώχνει να πεις την τελευταία κουβέντα ή να μην καθυστερήσεις να απαντήσεις σε ένα μήνυμα.
Πιθανώς σκέφτεσαι εκείνη τη στιγμή: «δεν είναι σωστό να μην απαντήσω κάτι. Είναι αγένεια να μην αντιδράσω». (Ακόμα και αν δεν υπάρχει τίποτα να ειπωθεί, όπως στο παράδειγμα με το κανόνισμα).
Νιώθεις κάτι να σε τσιμπάει, ένα άγχος να είσαι «σωστός» και να μην κατηγορηθείς. Ίσως μάλιστα σκεφτείς: «Μπορεί να θυμώσει μαζί μου και να μη θέλει να μου ξαναμιλήσει».
Και αυτό είναι μια ισχυρή ένδειξη ότι έχεις μέσα σου μια αίσθηση ότι είναι πολύ πιθανό να κριθείς σε κάθε σου πράξη. Ίσως μεγάλωσες ένα περιβάλλον όπου ήταν πολύ σημαντικό να είσαι «καλό παιδί» και υπήρχαν μεγάλες προσδοκίες από σένα. Να μην έχουν τίποτα οι άλλοι να σου προσάψουν. Ίσως στο σπίτι σου σε επέκριναν συχνά όταν δεν έκανες το «σωστό» και έτσι έμαθες πως πρέπει να προσέχεις πολύ κάθε σου πράξη για να μη σε επιπλήξουν.
Και τώρα αναγκαστικά κουβαλάς το ίδιο άγχος στην ενήλικη ζωή σου.

Σκέψου λίγο
Πώς μπορείς να αλλάξεις; Η πεποίθηση «πρέπει να είμαι ‘σωστός’ αλλιώς θα με κρίνουν» είναι από τις πυρηνικότερες πεποιθήσεις μας και δεν αλλάζει εύκολα. Είναι πιθανό να χρειαστεί δουλειά με έναν ειδικό για να καταφέρεις να απελευθερωθείς από τα συναισθηματικά δεσμά της.
Κι όμως μπορείς να κάνεις ένα πρώτο βήμα σήμερα.
Σκέψου το εξής:
Πώς νιώθεις εσύ όταν κάποιος αργεί να απαντήσει στα μηνύματά σου; Θέλεις να του ξαναμιλήσεις ή του κόβεις τις καλημέρες;
Όταν απαντάς εσύ τελευταίος σε ένα μήνυμα, τότε αναγκαστικά δεν απαντάει τελευταίος ο άλλος… Πώς νιώθεις τότε; Πιστεύεις ότι ο άλλος είναι αγενής που δεν ανταποδίδει τη δική σου αντίδραση;
Φαντάζομαι (και ελπίζω) πως η απάντηση είναι «όχι» και στις δυο ερωτήσεις.
Αυτό σημαίνει πως ο δικός σου φόβος για το πώς μπορεί να το πάρει ο άλλος αν δεν απαντήσεις τελευταίος ή γρήγορα, έχει μάλλον να κάνει με σένα και όχι με την κατάσταση. Έχει να κάνει με το παρελθόν σου και όχι με το εδώ και τώρα.

Την επόμενη φορά
Την επόμενη φορά που θα μιλήσεις με κάποιον με μηνύματα προσπάθησε να MHN είσαι εσύ ο τελευταίος που θα αντιδράσει.
Θα νιώσεις άβολα. Ίσως νιώσεις αγενής. Δεν είσαι.
Άντεξε τη δυσφορία σου και μην απαντήσεις. Δες μετά πώς θα αντιδράσει ο άλλος. Άραγε θα επηρεαστεί η σχέση σας; Βάζω στοίχημα πως όχι. Ούτε που θα το προσέξει.
Όταν σου έρθει μήνυμα από κάποιον, καθυστέρησε επίτηδες (έστω και δέκα λεπτά) να απαντήσεις. Ο άλλος δεν ξέρει που είσαι και τι κάνεις. Μπορεί να μην το άκουσες. Μπορεί να είσαι στην τουαλέτα (χωρίς το κινητό…). Μπορεί το οτιδήποτε.
Άντεξε τη δυσφορία σου και μην απαντήσεις.

Το κέρδος
Γιατί να το κάνεις αυτό; θα ρωτήσεις. Γιατί να ζοριστείς τόσο;

Διότι, δρώντας διαφορετικά θα αποκομίσεις ένα τεράστιο κέρδος. Θα διαπιστώσεις έμπρακτα ότι οι προσδοκίες των άλλων από σένα είναι λιγότερες από ό,τι φοβάσαι. Λιγότερες από όσες ήταν, όταν ήσουν μικρό παιδί.
Και αυτό είναι μια τεράστια ανακούφιση. Θα κατορθώσεις να εκτονώσεις σε σημαντικό βαθμό την εσωτερική πίεση που ασκείς στον εαυτό σου να είσαι «σωστός» κάθε στιγμή.
Δοκιμάζοντας να πας κόντρα στο συναίσθημα που σε σπρώχνει να απαντήσεις, θα έχεις το εμπειρικό βίωμα πως μπορείς να είσαι πιο χαλαρός με τον εαυτό σου και θα συνεχίσεις να είσαι αποδεκτός από τους άλλους. Δεν είσαι διαρκώς υπό κρίση.
Δίνεις έμμεσα στον εαυτό σου το μήνυμα ότι αξίζεις. Και οι δικές σου ανάγκες έχουν σημασία. Όχι μόνο οι προσδοκίες των άλλων από σένα.

Κάνε την αρχή
Ίσως να σου φαίνεται ασήμαντο αυτό που σου προτείνω. Κι όμως σε διαβεβαιώ πως είναι μια πολύ σημαντική αρχή. Ξεκίνησε από τα «εύκολα» και θα σου είναι πολύ πιο εύκολο να επεκτείνεις την ίδια συμπεριφορά και σε άλλους τομείς της ζωής σου.
Θα χρειαστεί να επιμείνεις. Να το ξέρεις. Δε θα είναι ευχάριστο στην αρχή. Ίσως σου πάρει 3-4 φορές να αρχίσεις να χαλαρώνεις.
Το έχω δοκιμάσει και εγώ. Ζορίστηκα λίγο. Δούλεψε…
Κάνε μια αποφασιστική πρώτη νίκη απέναντι στην πεποίθηση που σε κρατάει μόνιμα σε ένταση και δε σε αφήνει να απολαμβάνεις τη ζωή.
Πραγματικά, ένας νέος εαυτός σε περιμένει!

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com


Σου έχει τύχει να είσαι σε μια σχέση και να νιώθεις πως μόνο εσύ προσπαθείς για αυτή; Πως ο άλλος δεν κάνει τίποτα και εσύ κάνεις όλες τις θυσίες και τις υποχωρήσεις;
Τι μπορεί να γίνει σε μια τέτοια κατάσταση;
Η κατάσταση μπορεί να αφορά σε μια οποιασδήποτε μορφή σχέσης. Φιλική, συντροφική, συγγενική, εργασιακή, ή γονέα – παιδιού.
Θα το εξετάσουμε με ένα παράδειγμα συντροφικής σχέσης, καθώς εκεί τείνει να προκύπτει πιο συχνά, και γιατί τα συναισθήματα σε αυτές τις σχέσεις είναι πιο έντονα. Θα δούμε επίσης πώς οι εταιρείες αεροπορικών εισιτηρίων μπορούν να μας βοηθήσουν να κάνουμε τις σχέσεις μας καλύτερες!

Ο Κώστας και η Άννα
Ας δούμε τον Κώστα και την Άννα. Ο Κώστας παραπονιέται ότι η Άννα του κάνει συνέχεια παρατηρήσεις όταν βγαίνουν έξω με τους φίλους τους. Του λέει πως να μιλάει και τι να πει. Του λέει πότε κάνει λάθος και θυμίζει στην παρέα τις γκάφες του και νιώθει πως τον υποτιμάει.
Η Άννα παραπονιέται ότι ο Κώστας συχνά μιλάει έντονα όταν είναι με παρέες και δυσκολεύει τους άλλους με το ύφος του. Θεωρεί πως γίνεται έντονα προσωπικός και δεν σέβεται τα όρια των άλλων.

Θα θεωρήσουμε ότι και οι δυο έχουν δίκιο. Τα πράγματα είναι έτσι όπως τα περιγράφουν. Θα θεωρήσουμε ακόμα ότι έχουν συζητήσει και συμφωνήσει ότι πρέπει ο καθένας να κάνει κάτι για να αλλάξει αυτό που ενοχλεί τον άλλον.
Στην πραγματικότητα, είναι ήδη ένα σημαντικό επίτευγμα για μια σχέση να καταφέρουν τα δυο μέλη να συμφωνήσουν ότι υπάρχει θέμα και ότι χρειάζεται ο καθένας να κάνει κάτι γι αυτό. Οπότε μπράβο στον Κώστα και την Άννα!!

Στην πράξη
Τι συμβαίνει όμως στην πράξη; Όταν προσπαθούν να εφαρμόσουν τις αλλαγές που συμφωνούν ότι χρειάζεται να κάνουν;
Τότε ο Κώστας λέει στον φίλο του: «Τίποτα δεν έχει αλλάξει. Ενώ τα έχουμε πει, η Άννα συνεχίζει να με μειώνει και να με υποτιμά. Τις προάλλες που βγήκαμε για ποτό πάλι πέταξε μια σπόντα για τη δουλειά μου και ότι δεν τα καταφέρνω. Εγώ όμως κρατήθηκε και είχα κυρίως το στόμα του κλειστό. Ήμουν ευγενικός, όπως μου έλεγε. Συμπέρασμα; Μόνο εγώ κάνω προσπάθειες και αυτή συνεχίζει το βιολί της».
Η Άννα αντίστοιχα λέει στην κολλητή της: «Έχω κουραστεί με τον Κώστα. Ενώ εγώ προσέχω πάρα πολύ το πώς του μιλάω εκείνος τίποτα. Είχαμε βγει για φαγητό πριν μια βδομάδα και άρχισε πάλι να κάνει ερωτήσεις σε έναν στην παρέα και τον έφερε σε πολύ δύσκολη θέση. Ήθελα να ανοίξει η γη να με καταπιεί. Δεν ξέρω τι να κάνω. Είμαι απελπισμένη. Δε γίνεται να προσπαθώ μόνο εγώ στη σχέση μας.»
Τι συμβαίνει εδώ; Ποιος έχει δίκιο;

Ο εγκέφαλός μας
Η απάντηση είναι πολλές φορές: και οι δυο. Ο λόγος για την παρεξήγηση έχει να κάνει με τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλός μας και συγκεκριμένα η μνήμη μας. Τείνουμε να θυμόμαστε πιο έντονα τα γεγονότα τα οποία μας προκαλούν έντονα συναισθήματα.
Αν είσαι πάνω από 35 ετών, μάλλον θα θυμάσαι που ήσουν το μεσημέρι της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001 κι ας έχουν περάσει σχεδόν είκοσι χρόνια.

Αυτό συμβαίνει γιατί το θέαμα του να πέφτουν οι δίδυμοι πύργοι στη Νέα Υόρκη ήταν τόσο συγκλονιστικό που έχει εντυπωθεί βαθιά μέσα σου η στιγμή που το βίωσες. Κι ας μην ξέρεις που ήσουν το μεσημέρι της 11ης Ιουλίου 2020 που έχει περάσει μόνο ένας μήνας.
Αν δε βίωσες την πτώση των δίδυμων πύργων, τότε αν σου ζητήσω να θυμηθείς κάτι από την περσινή χρονιά, θα μου πεις κάτι που σου προκάλεσε εντύπωση και έμεινε στη μνήμη σου. Δε θα θυμηθείς μια καθημερινή στιγμή ρουτίνας, γιατί απλά δεν έδωσες αρκετή σημασία.
Άρα: Θυμόμαστε ό,τι μας προκαλεί έντονο συναίσθημα.

Πίσω στο ζευγάρι
Έτσι λοιπόν ο Κώστας θυμάται ό,τι του προκαλεί έντονο συναίσθημα. Δηλαδή, θυμάται όταν ένιωσε άσχημα στο ποτό που τον επέκρινε η Άννα γιατί όλοι οι άνθρωποι θυμόμαστε πιο έντονα τα αρνητικά συναισθήματα. Θυμάται τη δική του προσπάθεια και τη δυσκολία που ένιωσε όταν κρατήθηκε να μην φερθεί όπως φέρεται συνήθως, ενώ μέσα του έβραζε, στο ποτό εκείνο.
Όταν όμως φέρθηκε όπως πάντα στο φαγητό, εκείνο δεν το πρόσεξε. Είναι η συνηθισμένη του συμπεριφορά. Η ρουτίνα του. Δεν του έμεινε στο μυαλό. Δεν τον δυσκόλεψε σαν εμπειρία.
Το σημαντικότερο όμως ίσως είναι ότι δεν πρόσεξε την προσπάθεια της Άννας στο φαγητό που δεν τον υποτίμησε, όπως έκανε συνήθως, καθώς για τον Κώστα έτσι θα έπρεπε να είναι τα πράγματα πάντα. Σιγά, δεν έκανε και τίποτα η Άννα. Απλά φέρθηκε φυσιολογικά… θα σκεφτεί.
Αντίστοιχα η Άννα θυμήθηκε πόσο κρατήθηκε στο φαγητό να μην ανοίξει το στόμα της παρά τις τόσες αφορμές που είχε να του την πει για τις βλακείες που έλεγε. Θυμήθηκε τη συμπεριφορά του Κώστα στο φαγητό γιατί την δυσκόλεψε. Δε θυμάται το πώς φέρθηκε ο Κώστας στο ποτό γιατί αυτή είναι η φυσιολογική συμπεριφορά που θα έπρεπε να είχε. Δεν είναι και κανένα επίτευγμα.. Δεν της προκάλεσε εντύπωση. Ήταν μια ανώδυνη βραδιά και πέρασε στο ντούκου.

Είναι φυσιολογικό
Όλοι δίνουμε σημασία κυρίως στον εαυτό μας. Στη δική μας προσπάθεια. Γιατί αυτό μας δυσκολεύει. Στη δική μας δυσφορία όταν ο άλλος κάνει κάτι που μας ενοχλεί. Γιατί τότε τα συναισθήματα είναι έντονα. Ταυτόχρονα ξεχνάμε όταν ο σύντροφός μας φέρεται έτσι όπως θα θέλαμε, γιατί για εμάς έτσι θα έπρεπε να είναι τα πράγματα, οπότε δεν αντιλαμβανόμαστε εύκολα τη δική του προσπάθεια.
Είναι φυσιολογικά όλα αυτά. Δεν είναι ένδειξη προβληματικότητας.
Αν όμως θέλουμε να πετύχει μια σχέση τότε θα χρειαστεί να ξεφύγουμε από το φυσιολογικό. Γιατί το φυσιολογικό είναι μια σχέση να μην πετυχαίνει. Οι σχέσεις είναι πολύ δύσκολες και θέλει να κάνουμε το έξτρα βήμα ώστε να τις διατηρήσουμε υγιείς.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Η απάντηση έρχεται από τις εταιρείες αεροπορικών εισιτηρίων!

Από ποιο site θα αγόραζες εισιτήριο;
Σε μια έρευνα για ένα καινούριο site όπου μπορείς να αγοράζεις αεροπορικά εισιτήρια online έδειξαν σε μια ομάδα συμμετεχόντων τρεις εκδοχές του ιστότοπου. Στη πρώτη εκδοχή έβαζες τον προορισμό σου και τα αποτελέσματα έβγαιναν στιγμιαία. Στη δεύτερη εκδοχή έβαζες τον προορισμό σου, η οθόνη έμενε ακίνητη και τα αποτελέσματα έβγαιναν μετά από λίγα δευτερόλεπτα. Στην τρίτη εκδοχή τα αποτελέσματα έβγαιναν στον ίδιο χρόνο με τη δεύτερη εκδοχή, αλλά στην οθόνη εμφανιζόταν ένα μήνυμα: Δουλεύουμε σκληρά και ψάχνουμε μέσα από χιλιάδες διαδρομές να βρούμε το κατάλληλο εισιτήριο για εσάς.
Όταν ερωτήθηκαν οι συμμετέχοντες ποια εκδοχή από τις τρεις προτιμούσαν, διάλεξαν την τρίτη!

Πίσω στις σχέσεις
Τι μας λέει αυτό για τις σχέσεις; Μας λέει ότι μας αρέσει να μας υπενθυμίζουν το πόσο σκληρά δουλεύουν οι άλλοι για εμάς. Το προτιμούμε γιατί το εκτιμούμε περισσότερο.
Αν ο Κώστας πει στην Άννα μετά το ποτό, ότι «να ξέρεις, πως σήμερα προσπάθησα πολύ και δε μίλησα όπως συνήθως», η Άννα θα το προσέξει και θα το εκτιμήσει, Αν η Άννα πει στον Κώστα ότι «στο φαγητό κρατήθηκα και δεν σου την είπα γιατί μου είναι σημαντική η σχέση μας», ο Κώστας θα το προσέξει και θα νιώσει τη φροντίδα.
Αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα να μη νιώθουν και οι δυο μόνοι τους στην σκληρή δουλειά που ο καθένας ξεχωριστά κάνει, ώστε να αλλάξουν τα πράγματα που τους δυσκολεύουν. Ταυτόχρονα θα νιώσουν μεγαλύτερη εκτίμηση ο ένας για τον άλλον αλλά και για τη σχέση.
Έτσι θα αυξηθεί η ικανοποίηση που θα λαμβάνουν από τη σχέση αλλά και η κινητοποίησή τους για να συνεχίσουν να δουλεύουν για τον κοινό σκοπό.

Συμπέρασμα
Οι σχέσεις είναι πάρα πολύ δύσκολες. Χρειάζονται εκατέρωθεν θυσίες και συμβιβασμοί. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Είναι φυσιολογικό. Δεν υπάρχουν σχέσεις που απλά ρέουν.
Συχνά νιώθουμε ότι μόνο εμείς προσπαθούμε για τη σχέση μας και αυτό είναι πολύ αποκαρδιωτικό. Ίσως όμως να είμαστε θύματα του τρόπου λειτουργίας του εγκεφάλου μας.
Προσέχουμε μόνο τα πράγματα που προκαλούν συναίσθημα σε εμάς, δηλαδή τη δική μας δυσκολία στο να αλλάξουμε μας και τη δική μας δυσφορία από τις ενοχλητικές συμπεριφορές του άλλου. Φυσιολογικά παραβλέπουμε και υποτιμούμε τις προσπάθειες του άλλου.
Η γνώση είναι δύναμη όπως λέω συνέχεια στο βιβλίο μου. Αν καταλαβαίνουμε πως όπως εμείς, έτσι και ο άλλος φυσιολογικά δεν προσέχει τόσο πολύ όσα κάνουμε, θα θυμόμαστε να υπενθυμίζουμε με αγάπη ο ένας στον άλλον την προσπάθειά μας. Έτσι θα απολαμβάνουμε και οι δυο τη σχέση περισσότερο, θα κινητοποιούμαστε περισσότερο να τη φροντίσουμε και θα νιώθουμε μεγαλύτερη εκτίμηση για τον άλλον αλλά και για τον εαυτό μας.
Θα νιώθουμε λιγότερο μόνοι. Και περισσότερο μαζί.
Άλλωστε αυτό σημαίνει σχέση…

Γράφει ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

 

Ο σύντροφός σου ή ένας φίλος σου κάνει κάτι που σε ενοχλεί και σε πληγώνει. Κι όμως δε λες τίποτα. Κάνεις υπομονή. Και σκας. Βλέπεις κάποιον σε ένα μπαρ, στο μετρό ή στο γραφείο και θέλεις να του μιλήσεις. Κι όμως παραμένεις σιωπηλός και μετά κατηγορείς τον εαυτό σου για τη δειλία σου.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί δεν μιλάς να υπερασπιστείς τα θέλω σου;
Με μια λέξη: Φοβάσαι. Τι θα γίνει αν μιλήσω; Κι αν με αποπάρει; Αν δε με καταλάβει; Αν με απορρίψει; Αν σκεφτεί κάτι άσχημο για μένα;
Νιώθεις έντονη δυσφορία. Κάτι να σε πνίγει και να σε ακινητοποιεί. Και όπως αναφέρω στο βιβλίο μου, το μαθηματικό αξίωμα που διέπει τις ανθρώπινες συμπεριφορές είναι:
Έντονο Συναίσθημα = Παιδικό Ερέθισμα
Δηλαδή, ένα συναίσθημα που κουβαλάς από την παιδική σου ηλικία ενεργοποιείται εκείνη τη στιγμή μέσα σου. Κάνεις σαν παιδί.
Γιατί το λέω αυτό;

Μια ιστορία θα σας πω
Για να εξηγήσω τι παθαίνεις, θα διηγηθώ μια ιστορία.
Τις προάλλες είχα πάει σε ένα φιλικό σπίτι και ενώ παίζαμε όλοι στην αυλή της πολυκατοικίας, πέρασε η ώρα και έπρεπε να ανέβουμε επάνω. Η οικογένεια είχε τρία παιδιά και η μητέρα με τα δυο παιδιά είχαν μπει στο ασανσέρ για να ανέβουν στο σπίτι. Το μικρότερο παιδάκι, 3 ετών, ήταν έξω από την πόρτα του ασανσέρ καθώς εκείνη τη στιγμή εμφανίστηκε ο πατέρας, ο οποίος πήγε στο υπόγειο.
«Θα έρθεις μαζί μας;» ρώτησε η μητέρα.
«Τον μπαμπά μου θέλω» είπε το παιδί.
Ο πατέρας κατέβαινε στο υπόγειο γιατί είχε να κάνει μια δουλειά.
Η μητέρα του είπε:
«Έλα μαζί μας, θα έρθει και ο μπαμπάς.»
«Αγάπη μου πήγαινε με τη μαμά» φωνάζει ο μπαμπάς. «Θα έρθω και εγώ»
«Τον μπαμπά μου θέλω» επέμεινε εκείνο έξω από το ασανσέρ.
«Εντάξει, όπως θέλεις» του λέει η μητέρα και κλείνει την πόρτα για να ανέβουν οι υπόλοιποι επάνω, οι οποίοι περίμεναν τόση ώρα στο ασανσέρ.
Εγώ στεκόμουν εκεί δίπλα και παρατηρούσα.
Με το που έκλεισε η πόρτα του ασανσέρ το παιδί πέφτει στο πάτωμα και ξεσπάει σε απίστευτα κλάματα. Όχι γκρίνια. Κλάμα. Οδυρμός. Πόνος. Τρέχει ο πατέρας, ανεβαίνει τα σκαλιά και το παίρνει αγκαλιά.
«Τη μαμά μου θέλω» λέει κλαίγοντας με λυγμούς. Δυο λογάκια μετά, ο πατέρας ηρεμεί το παιδί και το παιδί αρχίζει και γελάει και πάλι και όλα καλά.
Τι συνέβη εδώ; Τη στιγμή που η μητέρα έκλεισε την πόρτα του ασανσέρ το παιδί πιθανώς ένιωσε μια απόρριψη και έπεσε στο πάτωμα και άρχισε να κλαίει. Δεν έχει τόσο σημασία το ακριβές συναίσθημα που ένιωσε, όσο ο ΚΑΘΟΛΙΚΟΣ τρόπος με τον οποίο το βίωσε.
Δηλαδή, από την πλευρά του παιδιού εκείνη τη στιγμή γκρεμίστηκε ο κόσμος του. Πόνεσε απίστευτα. Λίγα δευτερόλεπτα μετά γελούσε στην αγκαλιά του πατέρα του και ο κόσμος του ήταν και πάλι καθολικά υπέροχος.
Γιατί τα παιδιά έχουν μόνο δυο συναισθηματικές καταστάσεις:
1. Όλα είναι τέλεια.
2. Καταστράφηκαν όλα.
Άσπρο-Μαύρο. Δεν υπάρχει γκρι.
Ο κόσμος των μικρών παιδιών καταστρέφεται όταν ο γονέας δεν τους δίνει προσοχή και ο κόσμος τους λάμπει όταν ο γονέας τους δίνει προσοχή.
Η έκφραση: «Μαμά σε μισώ» μπορεί να δώσει χώρο στην έκφραση: «Είσαι η καλύτερη μαμά του κόσμου» μέσα σε λίγη μόνο ώρα.
Όλα ή τίποτα.

Πίσω στους μεγάλους
Έτσι είμαστε και πολλοί από εμάς που δυσκολευόμαστε να μιλήσουμε και να εκφραστούμε. Τη στιγμή εκείνη εκλαμβάνουμε μέσα μας την όποια “πιθανή” απόρριψη των δικών μας συναισθημάτων με την ίδια ένταση όπως το τρίχρονο παιδάκι.
Το ακινητοποιητικό συναίσθημα που βιώνουμε είναι ο υποσυνείδητος φόβος, ότι αν ο άλλος δεν καταλάβει την ανάγκη μας, θα πονέσουμε με την ίδια καθολική ένταση.
Προκειμένου να μιλήσουμε, η δύσκολη αλλά απελευθερωτική συνειδητοποίηση που καλούμαστε να κάνουμε είναι πως….. δεν είμαστε πλέον τριών ετών…

Το συναίσθημά μας εξακολουθεί να είναι το συναίσθημα του τρίχρονου εαυτού μας, αλλά εμείς έχουμε μεγαλώσει από τότε.
Πλέον, μια απόρριψη των συναισθημάτων μας, δεν πρόκειται να μας διαλύσει. Μπορεί για τον τρίχρονο εαυτό μας όλα μας τα συναισθήματα μας να είχαν ένταση 10, όμως είναι προνόμιο του ενήλικα να μπορεί να διακρίνει ότι μια άρνηση μπορεί να είναι δυσάρεστη μεν, αλλά θα την αντέξει δε. Ίσως έχει ένταση 6. Όχι 10.
Μπορεί αν δεν τον καταλάβει ο σύντροφός του όταν παραπονεθεί να ενοχληθεί, αλλά θα πονέσει σε βαθμό 7. Δεν θα βιώσει την καθολική απόρριψη του 10. Θα το αντέξει.
Είναι προνόμιο των ενηλίκων να μπορούν να διαχειρίζονται μια διαμάχη, ή μια απορριπτική γκριμάτσα ή μια έκφραση αποδοκιμασίας στο πρόσωπο ενός σημαντικού άλλου.
Κατά συνέπεια δεν χρειάζεται να κάνουμε τα πάντα για να αποφύγουμε να στεναχωρήσουμε κάποιον. Όπως κάναμε τα πάντα για πάρουμε την προσοχή των γονιών μας ή για να μην τους στεναχωρήσουμε όταν ήμασταν μικροί.
Ενηλικίωση είναι η συνειδητοποίηση πως στο παρόν μας μπορούμε να επιβιώσουμε ψυχικά αν δυσαρεστήσουμε έναν κοντινό μας άνθρωπο ή αν ματαιωθεί μια επιθυμία μας.
Ο τρίχρονος εαυτός μας δεν μπορούσε. Κατέρρεε και ανασταίνονταν κάθε στιγμή. Εμείς μπορούμε.
Ο ενήλικας έχει τη δυνατότητα να είναι πιο σταθερός συναισθηματικά. Το τρίχρονο δεν την έχει. Ένα «Όχι» δεν μας συντρίβει πια. Μια απογοήτευση, δεν είναι καθοριστική για την ύπαρξή μας. Δεν είναι καθολική.

Θέλει δουλειά
Όσο και να ακούγεται απλό, αυτό στη θεωρία, στην πράξη μπορεί να είναι ένα ιδιαίτερο επίτευγμα.
Δυστυχώς πολλοί από εμάς δεν είχαμε τη στήριξη που ήταν απαραίτητη για να εδραιώσουμε την ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε μια άρνηση, όταν το είχαμε ανάγκη. Συνεπώς αντιδρούμε ακόμα με τον ίδιο τρόμο μπροστά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Δεν είμαστε ψυχικά ενήλικες. Κι ας είμαστε 20, 30, 40, 50 ή 70 ετών.
Χρειάζεται δουλειά με τον εαυτό μας, συχνά με τη βοήθεια ενός ειδικού, για να δούμε σε ποιες περιπτώσεις αντιδρούμε μέσα από τον τρίχρονο εαυτό μας. Ο στόχος δουλειάς είναι να συνειδητοποιήσουμε πως δεν υπάρχει μόνο το 0 ή το 10. Υπάρχουν και άλλες εντάσεις στα συναισθήματα. Εντάσεις του 4, του 5, του 7 που μπορεί να μην είναι ευχάριστες, αλλά είναι σαφώς διαχειρίσιμες.
Ο τρίχρονος εαυτός μας μάς προειδοποιεί. Τρομοκρατείται και ουρλιάζει: «Μην πεις τίποτα! Μη μιλάς!»
Mπορούμε να σκύψουμε με στοργή επάνω του και να του πούμε: «Ξέρω ότι φοβάσαι. Όμως μεγαλώσαμε πια. Ό,τι και να γίνει μπορούμε να το διαχειριστούμε. Τώρα αντέχουμε. Είναι κρίμα να καταπιεζόμαστε. Θα μιλήσω!».
Κατανοώντας αυτή την μικρή, αλλά τόσο σημαντική, λεπτομέρεια, θα κατορθώσουμε να πούμε αυτό που μας ενοχλεί. Θα καταφέρουμε να εκφράσουμε την αλήθεια που μας πνίγει και μας καίει. Θα σταματήσουμε να καταπιεζόμαστε. Ο φόβος που μας κρατάει δέσμιους δεν ανήκει στο παρόν μας. Ανήκει στο πολύ μακρινό παρελθόν μας.
Έτσι θα κάνουμε το σημαντικότερο βήμα για να ζήσουμε μια ζωή πιο αυθεντική, πιο γνήσια και πιο ελεύθερη.
Τη ζωή που κάθε ενήλικας ονειρεύεται και μπορεί να ζήσει!

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Περνάς μια δύσκολη φάση. Η ζωή σου φαίνεται ένας Γολγοθάς. «Τι νόημα έχει;» σκέφτεσαι. «Δεν την παλεύω άλλο. Δεν αντέχω πια» λες στους φίλους σου. «Γιατί ταλαιπωρώ έτσι τον εαυτό μου;»

Κι όμως συνεχίζεις. Λίγες μέρες ακόμα. Λίγους μήνες ακόμα. Λίγα χρόνια ακόμα. Τι περιμένεις; Σε τι ελπίζεις;
Ίσως το έχεις ξαναζήσει αυτό. Ξέρεις που πηγαίνει. Κι όμως επιμένεις. Ταυτόχρονα κατηγορείς τον εαυτό σου. «Γιατί το κάνω αυτό σε μένα; Είμαι άχρηστος. Πότε θα τα παρατήσω όλα; Πότε θα σηκωθώ να φύγω να ησυχάσω; Θεέ μου, τι άλλο πρέπει να μου συμβεί για να καταλάβω;»

Αυτό που παραβλέπεις, όμως, είναι ότι δεν μπορείς να φύγεις. Δεν είναι στο χέρι σου. Όχι ακόμα. Όχι μέχρι να πιάσεις πάτο. Κάτι σου δίνει η κατάσταση την οποία υπομένεις. Με κάποιον τρόπο τρέφεται ο ψυχισμός σου μέσα σε όλο αυτόν τον πόνο.

Όσο κι αν δε σου βγάζει νόημα. Όσο και αν επαναστατείς στην ιδέα, ένα ασυνείδητο, βαθύτερο κομμάτι σου αρέσκεται να υποφέρει με αυτόν τον τρόπο.

Ο συνειδητός σου εαυτός, η σκέψη σου, επαναστατεί. Θέλει να αλλάξει αυτό που ζεις. «Δεν μπορώ άλλο», λες. Στην άνιση αυτή μάχη, όμως, πάντα θα νικάει το ασυνείδητο. Τόσο ισχυρό είναι. Είναι το λογισμικό σου. Σε ελέγχει, δεν το ελέγχεις.

Πώς να αλλάξεις; Πώς να φύγεις από εκεί που είσαι; Να φύγεις να πας που; Στο άγνωστο; Σίγουρα η επίπονη κατάσταση που ζεις έχει κάτι το βαθιά γνώριμο. Τη βαθυθέλεις.

Έχει κάτι που το ασυνείδητό σου αναγνωρίζει και το οποίο ξέρει να διαχειρίζεται. Όπως εξηγώ διαρκώς στο νέο μου βιβλίο, «Ψυχολογικά Μυστικά, που μακάρι να γνώριζα νωρίτερα» “μας έλκει το γνώριμο όχι το ευχάριστο.

Ο φόβος του αγνώστου είναι ένας κυρίαρχος φόβος του ανθρώπου. Η αδράνεια είναι ίσως, η μεγαλύτερη κινητοποιός μας δύναμη. Το να συνεχίσουμε να κάνουμε αυτό που πάντα κάναμε. Η ασφάλεια του γνώριμου ορίζει τις πράξεις μας. Οι άνθρωποι αλλάζουμε μόνο όταν ο πόνος του οικείου γίνει μεγαλύτερος από τον φόβο του αγνώστου.

Γι’ αυτό το λόγο είναι εξαιρετικά επίπονο να φύγεις. Όσο κι αν είσαι σίγουρος ότι το θέλεις. Μέχρι η εξαθλίωση που σου προκαλεί η κατάσταση να γίνει μεγαλύτερη από την ψυχική ασφάλεια που σου παρέχει.

Γιατί όταν βρεθείς στο απόλυτο μηδέν, τότε αυτό που σε κρατούσε δέσμιο δεν έχει πλέον ισχύ επάνω σου. Δεν έχεις πια τι να χάσεις. Στο μηδέν ελευθερώνεσαι από το γάντζο του γνώριμου. Στο μηδέν δεν ρισκάρεις τίποτα. Μπορείς απλά να προχωρήσεις. Χωρίς βαρίδια.

Μη σε κατηγορείς, λοιπόν, αν τώρα υποφέρεις. Αυτές είναι οι δυνάμεις σου αυτή τη στιγμή. Τι να κάνουμε τώρα. Μην κάνεις πιο δύσκολη την κατάσταση επικρίνοντάς σε.

Αρκετά τραβάς όπως έχει. Μην το κάνεις χειρότερο.

Να ξέρεις ότι ανά πάσα στιγμή κάνεις το καλύτερο που μπορείς να κάνεις. Τώρα όμως παλεύεις με κάτι πολύ μεγαλύτερο από σένα. Παλεύεις με ολόκληρη τη ζωή σου, με την ιστορία σου και την ταυτότητά σου.

Αναγνώρισε την πολυπλοκότητα και το βάθος της εσωτερικής σου πάλης. Δείξε συμπόνια για τον εαυτό σου και για όσα υπομένει. Πες του: «Ξέρω ότι περνάς δύσκολα. Ίσως και να είναι απαραίτητο. Έχεις πολλά στο μυαλό σου και στην ψυχή σου. Σε καταλαβαίνω».

Κάποιοι μπορεί να βρουν δυνάμεις και να κάνουν συνειδητό αυτό που τους ταλαιπωρεί, με τη βοήθεια ενός ειδικού και έτσι να το νικήσουν. Κάποιοι άλλοι, με τη δύναμη της θέλησής τους, καταφέρνουν να κάνουν το επόμενο βήμα.

Μπράβο τους! Εμείς οι υπόλοιποι, όμως, χρειάζεται να πιάσουμε πάτο πρωτού πετάξουμε τα βάρη που κουβαλάμε. Είναι μέρος της διαδικασίας. Απλά δε γίνεται αλλιώς.
Και τότε σαν ελατήρια, συμπιεσμένα στον έσχατο βαθμό, θα μετατρέψουμε την πίεση που έχουμε εσωτερικεύσει σε απίστευτη ορμή και θα εκτοξευτούμε σε νέα ύψη!

Ίσως, βέβαια, να μη γίνει σήμερα. Δεν πειράζει…

 


Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ 

Έχεις αναρωτηθεί ποτέ μήπως δεν μπορείς να ευχαριστηθείς τόσο πολύ όσο οι άλλοι; Γιατί να συμβαίνει αυτό;

Σου έχει τύχει ποτέ να είσαι έξω με μια παρέα και όλοι να περνάνε καλά και εσύ να είσαι κάπως μαζεμένος ή λίγο στραβωμένος;

«Άργησε ο σερβιτόρος» θα πεις.

«Έλα ρε χαλάρωσε, μια χαρά περνάμε» θα σου πει κάποιος και θα σε εκνευρίσει.

Ή μπορεί να είσαι σε ένα ρομαντικό ραντεβού με τον σύντροφό σου και από το πουθενά να προκαλέσεις ένα καβγά. Και να γυρίσετε σπίτι μαλωμένοι.

Τι συμβαίνει εδώ; Μήπως δεν αντέχεις να είσαι ευτυχισμένος;

Η ιδέα ότι κάποιος μπορεί να μην αντέχει να είναι ευτυχισμένος ακούγεται πολύ παράλογη σε πρώτη ανάλυση. Όλοι πιστεύουμε ότι το κριτήριο για τις πράξεις μας είναι να μεγιστοποιήσουμε την ευτυχία μας. Ποιος θα ήθελε ποτέ να είναι δυστυχισμένος;

Δυστυχώς αυτό το κριτήριο δεν μπορεί να εξηγήσει πάντα τις ανθρώπινες συμπεριφορές. Θα χρειαστεί να το αντικαταστήσουμε με ένα άλλο πιο ρεαλιστικό ώστε να εξηγήσουμε φαινομενικά ανεξήγητες συμπεριφορές.

-Γιατί σαμποτάρουμε την ευτυχία μας;

-Γιατί μπορεί συχνά να προβούμε σε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές;

-Γιατί δεν μπορούμε να απολαύσουμε στιγμές οι οποίες έχουν όλα τα εχέγγυα ώστε να χαρακτηρισθούν ως όμορφες και ευτυχισμένες;

-Γιατί γκρινιάζουμε όλη την ώρα και δεν μπορούμε να ηρεμήσουμε;

Το πιο ρεαλιστικό κριτήριο λέει πως το κριτήριο των πράξεών μας είναι να επαναλάβουμε αυτό που μας είναι γνώριμο. Να συνεχίσουμε να κάνουμε αυτό πάντα κάναμε. Φοβόμαστε το άγνωστο υπερβολικά.

Δεν ξέρουμε πώς να είμαστε καλά. Δεν το έχουμε μάθει όταν μεγαλώναμε. Δεν είναι μια γνώριμη για εμάς συμπεριφορά, οπότε δυσκολευόμαστε.
Μπορεί λοιπόν, ποτέ κανείς να μη θέλει συνειδητά να είναι δυστυχισμένος αλλά υπάρχουν πολλοί οι οποίοι βαθυθέλουν να μην είναι ευτυχισμένοι.

Έτσι αποκτούμε μια συγκεκριμένη αντιμετώπιση προς τη ζωή. Γινόμαστε πιο κυνικοί. Λέμε ότι οι ευτυχία είναι για τους χαζούς. Για τους πτωχούς τω πνεύματι. Όταν βλέπουμε τους χαρούμενους ανθρώπους θέλουμε να τους βγάλουμε ελαττωματικούς γιατί διαφορετικά θα έπρεπε να παραδεχτούμε τη δική μας έλλειψη.

Κρυβόμαστε πίσω από ρητά όπως αυτό του Χέμινγουέι, ο οποίος είπε πως «η ευτυχία στους έξυπνους ανθρώπους είναι το πιο σπάνιο πράγμα που ξέρω». Έτσι θεωρούμε τους εαυτούς μας έξυπνους. Όχι προβληματικούς. Όσο να πεις καλύτερο. Μας βολεύει.

Κι όμως οι έρευνες έχουν δείξει ακριβώς το αντίθετο[1]. Οι πιο έξυπνοι άνθρωποι (μετρώντας το IQ τους) φαίνεται πως είναι και οι πιο χαρούμενοι. Άλλος ένας μύθος καταρρίπτεται!

Αυτό που έχει σημασία όμως, είναι το κίνητρο για τη δημιουργία του μύθου. Το κίνητρο είναι πως θέλουμε να διατηρήσουμε, όπως προαναφέρθηκε, μια κολακευτική εικόνα για τον εαυτό μας, όχι μια «προβληματική».

Δεν υπάρχει τίποτα το αρνητικό στο να παραδεχτούμε ότι δυσκολευόμαστε να χαρούμε. Αντιθέτως η προσπάθειά μας να αποκρύψουμε την αλήθεια από τον εαυτό μας, μόνο επώδυνα αποτελέσματα ενδέχεται να επιφέρει, καθώς μπορεί να δημιουργήσει πολλές παρεξηγήσεις.

Αν όμως γνωρίζουμε ότι έχουμε χαμηλό ταβάνι ευτυχίας τότε θα ερμηνεύουμε πολύ διαφορετικά μια σειρά καταστάσεων στη ζωή μας.

Θα ξέρουμε ότι έχουμε την τάση να γκρινιάξουμε λίγο παραπάνω, όχι επειδή κάτι είναι άσχημο στην κατάσταση, αλλά γιατί έχουμε ανάγκη να βρούμε το άσχημο προκειμένου να μη χρειαστεί να χαρούμε πολύ.

Θα ξέρουμε ότι μπορεί να περάσαμε ένα όμορφο βράδυ με έναν άνθρωπο και μετά θέλουμε να εξαφανιστούμε, όχι επειδή δεν ήταν αρκετά καλός, αλλά επειδή ήταν τόσο καλός που ξεπεράσαμε τα όρια ευτυχίας μας.

Θα κατανοούμε πως αν αρχίσουν και μας μπαίνουν ιδέες πως ο σύντροφός μας, μπορεί να μη μας αγαπάει και τόσο και μπορεί να μας παρατήσει (ενώ δεν υπάρχει καμία φανερή ένδειξη γι αυτό) μπορεί και να μην αντέχουμε στην ιδέα ότι μας αγαπάει και προσπαθούμε να βρούμε κάτι για να χαλάσουμε την καλή ατμόσφαιρα της σχέσης.

Θα αντιλαμβανόμαστε πως αν αρχίσουμε και μουδιάζουμε μέσα στη σχέση μας την ώρα που όλα έδειχναν ότι πηγαίνουν καλά, αν προκαλούμε ένα καβγά ή αν νιώθουμε εκνευρισμό, τότε ίσως δε σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά με τη σχέση. Ίσως πιάνουμε ταβάνι στο πόσο όμορφα μπορούμε να αισθανθούμε και θέλουμε να γίνει κάτι για να βρεθούμε και πάλι σε χαμηλότερα αλλά και πιο ψυχικά γνώριμα επίπεδα ευτυχίας.

Για να το πούμε λαϊκά (το αγαπημένο μου) πέφτει κόφτης ευτυχίας. Το ευτυχιόμετρό μας χτυπάει κόκκινο και κάνουμε κάτι για το χαλάσουμε.
Αντίστοιχα, σαφώς, θα μπορούμε να ερμηνεύουμε ακριβέστερα και τις συμπεριφορές των άλλων σε ανάλογες περιπτώσεις. Ό,τι ισχύει για εμάς, ισχύει και για τους άλλους.

Συμπέρασμα
Ίσως να μην αντέχεις να είσαι ευτυχισμένος. Δεν ακούγεται λογικό, αλλά είναι ψυχο-λογικό. Η γνώση είναι δύναμη και μας απαλλάσσει από παρερμηνείες, βελτιώνει την επικοινωνία και δυναμώνει τις σχέσεις. Και οι σχέσεις είναι ο σημαντικότερος παράγοντας ευτυχίας!

Το άρθρο είναι απόσπασμα από το βιβλίο μου: Ψυχο-λογικά Μυστικά που μακάρι να γνώριζα νωρίτερα.

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ 

Λέμε πως θέλουμε να κάτσουμε να χαλαρώσουμε, ή να ασκηθούμε ή να διαβάσουμε ένα ωραίο βιβλίο. Και αντί γι αυτό γεμίζουμε διαρκώς τον χρόνο μας, βουλιάζουμε στον καναπέ και χαζεύουμε στο ίντερνετ.
Γιατί δεν κάνουμε όσα θέλουμε;
Για να απαντήσουμε σε αυτή την ερώτηση θα χρειαστεί να εξετάσουμε την αντίθετη ερώτηση.

Θα πέθαινα για σένα
Τι μας κινητοποιεί να κάνουμε κάτι;
Με μια λέξη: η ντοπαμίνη!
Η ντοπαμίνη είναι ένας νευροδιαβιβαστής που μας κάνει να επιθυμούμε μια δράση. Και είναι τόσο σημαντικός που θα δίναμε και τη ζωή μας για να τη νιώθουμε.

Για να κατανοήσουμε τη σημαντικότητα στους ανθρώπους, θα χρειαστεί να μιλήσουμε λίγο για ποντικάκια.
Συνέδεσαν τον εγκέφαλο ποντικιών με ηλεκτρόδια και κάθε φορά που πατούσαν ένα μοχλό έπαιρναν μια δόση ντοπαμίνης. Τα ποντίκια πατούσαν το μοχλό έως και 7000 φορές την ώρα και δε σταματούσαν για να φάνε ή να κάνουν σεξ. Έπρεπε να αποσυνδεθούν από το μηχάνημα για να μην πεθάνουν από την πείνα. Θα πέθαιναν πεινασμένα, αλλά ευτυχισμένα… Τόσο σημαντική είναι η ντοπαμίνη!

Μετά όμως η διαδικασία ανεστράφη. Οι ερευνητές μπλόκαραν την έκκριση ντοπαμίνης και τα ποντίκια άρχισαν να μη σηκώνονται ούτε για να πιουν νερό ή να φάνε ή για σεξ. Έχασαν κάθε επιθυμία για ζωή.
Όταν τους έβαζαν φαγητό στο στόμα, το έτρωγαν και το απολάμβαναν, όμως δεν είχαν την κινητοποίηση να σηκωθούν και να το φάνε μόνα τους. Τόσο σημαντική είναι η μη-ευαισθησία στην ντοπαμίνη.

Και οι άνθρωποι;
Αντίστοιχα στους ανθρώπους ισχύει κάτι παρόμοιο. Στην καθημερινότητά μας, επιθυμούμε δραστηριότητες που εκκρίνουν μεγάλες ποσότητες ντοπαμίνης ενώ βαριόμαστε όσες εκκρίνουν μικρές ποσότητες.

Πότε εκκρίνεται όμως η ντοπαμίνη; Εκκρίνεται όποτε περιμένουμε ότι θα πάρουμε μια ΆΜΕΣΗ ανταμοιβή. Ακόμα και αν μετά νιώσουμε χειρότερα.
Πχ αν έχουμε μπροστά μας ένα γλυκό, ο εγκέφαλός μας εκκρίνει ντοπαμίνη και έτσι θέλουμε να το φάμε, ακόμα και αν μετά νιώσουμε χειρότερα. Υπερέχει πάντα η ΑΜΕΣΗ ανταμοιβή σε σχέση με τα μεσοπρόθεσμα οφέλη.

Στο μέλλον όλοι είμαστε καλοί άνθρωποι. Θα διαβάσουμε όλα τα βιβλία που δεν έχουμε διαβάσει, θα δούμε τις Οσκαρικές ταινίες που πρέπει κάποιος να έχει δει και θα σηκωνόμαστε νωρίς.

Όταν όμως το μέλλον γίνεται παρόν, τότε αναλαμβάνει ο εγκέφαλός μας. Περνάμε χρόνο στο ίντερνετ, βάζουμε να δούμε μια χαζοκωμωδία και μας πλακώνει το πάπλωμα.

Αυτές οι πράξεις μας φαίνονται πιο ευχάριστες στο παρόν. Εκκρίνουν περισσότερη ντοπαμίνη. Η ΑΜΕΣΗ ανταμοιβή είναι μεγαλύτερη.
Η μεγαλύτερη έκκριση ντοπαμίνης, μάλιστα, συμβαίνει όταν δεν γνωρίζουμε πότε θα έρθει η ανταμοιβή. Όπως στο καζίνο, στον κουλοχέρη. Μπορεί να χάνουμε συνέχεια αλλά παραμένουμε κολλημένοι επειδή περιμένουμε να γυρίσει…
Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει με τα social media. Τσεκάρουμε διαρκώς το τηλέφωνό μας γιατί δεν ξέρουμε πότε θα έρθει η επόμενη ειδοποίηση. Είναι ένα ναρκωτικό.

Γιατί βαριέμαι τη ζωή μου;
Λόγω της ομοιόστασης…
Όταν κάνει ζέστη η θερμοκρασία του σώματός μας ανεβαίνει και ιδρώνουμε για να αποβάλουμε τη θερμότητα και να επανέλθουμε σε ισορροπία.

Αντίστοιχα, όσο ένας αλκοολικός πίνει, ο οργανισμός του συνηθίζει την ποσότητα αλκοόλ. Το υψηλό επίπεδο αλκοόλ γίνεται το νέο του φυσιολογικό και έτσι χρειάζεται να πίνει όλο και περισσότερο για να καταφέρει να μεθύσει. Γίνεται ανεκτικός στο αλκοόλ και λιγότερο ευαίσθητος στα αποτελέσματά του.
Το ίδιο συμβαίνει και με την ντοπαμίνη. Όσο περισσότερη ντοπαμίνη παράγουμε, ο εγκέφαλός μας τη συνηθίζει και ρυθμίζει τους υποδοχείς ντοπαμίνης στον εγκέφαλο ώστε να είναι λιγότερο ευαίσθητοι.

Μια σημαντική αρνητική συνέπεια είναι πως τα πράγματα τα οποία δε μας δίνουν τόση ντοπαμίνη (πχ δουλειές του σπιτιού, διαλογισμός, ταβανοθεραπεία, διάβασμα, γυμναστική) σταματούν πιθανώς να μας ενδιαφέρουν. Τα νιώθουμε βαρετά.
Δραστηριότητες που παράγουν υψηλά επίπεδα ντοπαμίνης (Social Media, Video Games, YouTube, κλπ) μας φαίνονται πιο διασκεδαστικές.

Γι αυτό το λόγο, πρώην χρήστες ναρκωτικών βρίσκουν ιδιαίτερα δύσκολο το να προσαρμοστούν στην μετά ναρκωτικών ζωή. Ο εγκέφαλός τους έχει προσαρμοστεί σε υψηλά επίπεδα ντοπαμίνης, που μια «φυσιολογική» ζωή δεν μπορεί να ισοφαρίσει.

Και το ίδιο συμβαίνει και σε ανθρώπους που καθημερινά ασχολούνται με υψηλής ντοπαμίνης δραστηριότητες το ίντερνετ, τα social media, τα video games, την ιντερνετική πορνογραφία. Βρίσκουν πολύ δύσκολο να κάνουν δραστηριότητες μια «κανονικής» ζωής επειδή οι δραστηριότητες αυτές δεν παράγουν αρκετή ντοπαμίνη ώστε να νιώσουν κινητοποιημένοι να τις κάνουν. Βαριούνται.

Όπως τα ποντικάκια που δεν έπαιρναν αρκετή ντοπαμίνη, έτσι και οι άνθρωποι χάνουν την επιθυμία για τις καθημερινές δραστηριότητες χαμηλής ντοπαμίνης, καθώς ο εγκέφαλός τους έχει γίνει λιγότερο ευαίσθητος σε αυτή.
Αυτό μπορεί επίσης να εξηγήσει και τις συμπεριφορές πολλών εφήβων και νέων, οι οποίοι περνούν πολλή ώρα με το κινητό τους, και μετά αναγκαστικά βαριούνται οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα.

Γιατί δεν μπορώ να χαλαρώσω;
Στα βιβλία μου διαρκώς υποστηρίζω πως η γνώση είναι δύναμη. Αν κατανοούμε πως λειτουργεί ο εγκέφαλός μας, τότε δε θα κατηγορήσουμε το παιδί μας σαν τεμπέλη, ή τον εαυτό μας σαν άχρηστο, ανίκανο, επιφανειακό ή χασομέρη. Δεν είναι θέμα χαρακτήρα. Είναι κυρίως θέμα βιολογίας.

Πολλοί από όσους κορόιδευαν τα social media (ειδικά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας) βρήκαν τους εαυτούς τους κολλημένους στην οθόνη μετά από λίγο καιρό χρήσης του κινητού. Αυτό κάνει η ντοπαμίνη.
Γι αυτό το λόγο βαριόμαστε να ασχοληθούμε με ένα μεγάλο project και θα κάνουμε κάθε μικρό πραγματάκι που θα βρούμε μπροστά μας, προκειμένου να αποφύγουμε να ασχοληθούμε. Γιατί η ανταμοιβή από ένα μεγάλο project θα αργήσει να έρθει, ενώ η ανταμοιβή από το να καθαρίσω το γραφείο μου, ή τα αρχεία του υπολογιστή μου, ή να δω ένα βιντεάκι YouTube, ή να κάνω ένα καφέ, ή να χαζέψω ρούχα στον ίντερνετ είναι ΑΜΕΣΗ, άρα πιο διασκεδαστική και επιθυμητή στο παρόν.

Πολλοί άνθρωποι θέλουν να κάτσουν και να χαλαρώσουν, να βρουν χρόνο για τον εαυτό τους (άλλη μια ευχή καραντίνας), για να καταλήξουν τελικά να κάνουν τη μια δουλειά μετά την άλλη δίχως σταματημό. Γατί το να μην κάνεις τίποτα, αν και απόλυτα απαραίτητο και αναζωογονητικό, δεν παράγει τόση ντοπαμίνη όσο η αίσθηση ότι έκανα άλλη μια μικρή δουλίτσα.

Αν προσθέσεις σε αυτό το γεγονός ότι η κοινωνία μας έχει πάρει σαφή θέση και βραβεύει τους πολυπράγμονες, κατανοεί κανείς πως το να κάτσεις να χαλαρώσεις είναι από τα δυσκολότερα πράγματα που καλείται να κάνει κανείς. Και βαριέσαι να το κάνεις και νιώθεις άχρηστος αν το κάνεις. Καμία πιθανότητα…

Τι να κάνεις;
Πώς να νικήσεις τη βιολογία σου; Χρειάζεται πλάνο! Υπάρχουν πολλοί τρόποι και έχω περιγράψει στο παρελθόν πώς να έχεις περισσότερο αυτοέλεγχο. Το σημαντικότερο από όλα είναι να σχεδιάσεις διαφορετικά το περιβάλλον σου ώστε να σε βοηθάει να έχεις τη συμπεριφορά που θέλεις.

Είμαστε όντα που αντιδρούμε στον περιβάλλον μας. Είναι πολύ δύσκολο να νικήσεις τα ερεθίσματα που με τα οποία το περιβάλλον σου συνεχώς σε βομβαρδίζει.
-Αν θέλεις να μην είσαι στο Facebook όλη την ώρα απενεργοποίησε τις ειδοποιήσεις. Δεν μπορείς να αντισταθείς στον ήχο του μηνύματος.
-Αν θέλεις να μην τσεκάρεις το κινητό σου κάνε την οθόνη του κινητού σου γκρι. Είναι πολύ λιγότερο επιθυμητό να είσαι σε μια τέτοια οθόνη. Υπάρχει ρύθμιση στα κινητά. Δεν μπορείς να αντισταθείς στο κόκκινο χρώμα της ειδοποίησης. Δεν είναι τυχαία κόκκινο…
-Αν θέλεις να γυμναστείς βγάλε τα ρούχα και τα παπούτσια από την προηγούμενη μέρα για να τα βλέπεις και να σου είναι πιο εύκολο να φύγεις από το σπίτι.
-Αν θέλεις να κάνεις δίαιτα, μην έχεις γλυκά στο σπίτι. Θα τα φας.
-Αν θέλεις να κάνεις δουλειά στον υπολογιστή, απενεργοποίησε το ίντερνετ. Αν πρέπει να έχεις το ίντερνετ ενεργοποιημένο, απενεργοποίησε τους ιστότοπους όπου σπαταλάς τον περισσότερο χρόνο σου. Υπάρχουν πολλά websites με οδηγίες για το πώς να το κάνεις.
-Αν θέλεις να χαλαρώσεις, κλείσε το κινητό σου και βαλ’το κάπου που να μην το βλέπεις! Και μόνο το να το βλέπεις θα σε κάνει να θέλεις να σηκωθείς να το ανοίξεις.

Μην εμπιστεύεσαι τη δύναμη της θέλησής σου. Θα αποτύχεις. Σχεδίασε το περιβάλλον σου να σε βοηθήσει να έχεις την συμπεριφορά που θέλεις.

Τέλος, αν θέλεις να αρχίσεις να απολαμβάνεις τα μικρά πράγματα στη ζωή και να ρίξεις τους ρυθμούς σου θα χρειαστεί να κάνεις μια αποτοξίνωση στη ντοπαμίνη για να δώσεις την ευκαιρία στους υποδοχείς του εγκεφάλου σου να επανέλθουν σε πιο φυσιολογικά επίπεδα. Για μια μέρα ανάγκασε τον εαυτό σου να μην κάνει καμία δραστηριότητα υψηλής ντοπαμίνης. Ναι, θα βαρεθείς. Θα σου είναι δύσκολο. Αλλιώς δε γίνεται όμως.

Αν τρως κάθε μέρα σε καλά εστιατόρια, τότε αν κάποιος σου προσφέρει ένα μπολ ρύζι, δε θα θέλεις να το φας. Αν όμως ναυαγήσεις σε ένα νησί και ξαφνικά βρεις ένα μπολ ρύζι, θα σου φανεί πολύ νόστιμο.

Γι αυτό το λόγο τώρα με την καραντίνα περπατάμε και μας αρέσει. Πάντα ξέραμε ότι μας έκανε καλό. Τώρα πολλές άλλες δραστηριότητες έχουν απαγορευτεί από τις συνθήκες. Άλλαξε το περιβάλλον μας και προσαρμοστήκαμε.

Συμπέρασμα
Συχνά κάνουμε φιλόδοξα σχέδια για να αλλάξουμε συμπεριφορές μας και τελικά στην πράξη αποτυγχάνουμε.
Τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά όσο φαίνονται

Δεν είμαστε τεμπέληδες ή χασομέρηδες. Δεν είμαστε άχρηστοι ή ανίκανοι. Είμαστε μπερδεμένοι άνθρωποι που προσπαθούν κάπως να τα καταφέρουν σε έναν πολύπλοκο κόσμο. Και η ανθρώπινη φύση δε μας βοηθάει. Ας έχουμε συμπόνια για τον εαυτό μας.
Με γνώση και κατανόηση προχωράμε και κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε.

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ

Ακούμε συχνά ότι θα πρέπει να αγαπάμε τον εαυτό μας και να έχουμε υψηλότερη αυτοεκτίμηση. Ακούγεται ωραίο αδιαμφισβήτητα. Τι μας δυσκολεύει όμως και δεν μπορούμε να το εφαρμόσουμε στην πράξη;

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά.

Η αυτοεκτίμησή μας στο παρόν εξαρτάται απόλυτα και μαθηματικά, από τον τρόπο με τον οποίο μας αντιμετώπισαν οι γονείς μας (ή και κάποιες άλλες συνθήκες ζωής), στα πρώτα χρόνια της ζωής μας. Τότε που δε είχαμε αίσθηση του εαυτού μας και σαν σφουγγάρια ρουφούσαμε πληροφορίες από το περιβάλλον για να χτίσουμε την αυτο-εικόνα μας.

Πώς μαθαίνουμε
Όταν η μαμά μας έλεγε: «Είσαι άχρηστος»
Εμείς μαθαίναμε: «Είμαι άχρηστος».
Όταν ο μπαμπάς μας έλεγε: «Ο αδερφός σου διαβάζει και είναι ήσυχος»,
Εμείς μαθαίναμε: «Ο μπαμπάς δε με αγαπάει, μόνο τον αδερφό μου»
Όταν ο γονέας μας έλεγε: «Μπράβο που πήγες καλά στο σχολείο, ενώ η αδερφή σου δεν διαβάζει»
Εμείς μαθαίναμε: «πρέπει να συνεχίσω να τα πηγαίνω καλά στο σχολείο, αλλιώς δε θα με αγαπάνε»
Όταν ο γονέας μας έλεγε: «Τι έγινε και σε χτύπησαν οι άλλοι στην τάξη; Κάτι θα έκανες και τους πείραξες.»
Εμείς μαθαίναμε: «Όταν κάτι κακό μου συμβαίνει, φταίω εγώ»
Όταν ο γονέας μας έλεγε: «Δεν είσαι καλό παιδί»
Εμείς μαθαίναμε: «Δεν με αγαπάει. Δεν είμαι καλό παιδί»

Δεν φταίει κανείς γι αυτό. Ούτε οι γονείς μας ήθελαν συνειδητά να μας κάνουν κακό (τουλάχιστον οι περισσότεροι από αυτούς), ούτε εμείς ήμασταν χαζοί και ερμηνεύαμε τα λόγια τους διαφορετικά από τις «αληθινές» προθέσεις τους. Τόσο ήξεραν εκείνοι και τόσο μπορούσε ο παιδικός μας εγκέφαλος να επεξεργαστεί όσα συνέβαιναν. Αυτό είναι το δράμα της ανθρώπινης φύσης.
Μεγαλώνουμε έχοντας μάθει ένα συγκεκριμένο τρόπο να εκτιμάμε τον εαυτό μας. Έναν τρόπο που δεν εξαρτάται από εμάς. Αυτή είναι η κατάρα μας. Αυτή είναι όμως και η σωτηρία μας. Η συνειδητοποίηση, δηλαδή, ότι η αυτοεκτίμησή μας δεν είναι ευθεία αντανάκλαση της αξίας μας. Η αυτο-εικόνα μας είναι κάτι που μάθαμε. Όχι κάτι που ισχύει στ’ αλήθεια. Και τώρα αν θέλουμε μπορούμε να μάθουμε κάτι διαφορετικό. Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να παραμείνουμε σκλάβοι της παιδικής μας ηλικίας. Μόνο από εμάς εξαρτάται.

file 5

Στην πράξη
Πώς το κάνουμε αυτό στην πράξη; Το πρώτο βήμα είναι η συνειδητοποίηση που ανέφερα. Πως άλλο τι πιστεύω για μένα και άλλο τι πραγματικά αξίζω. Ο λόγος που δεν αγαπώ τον εαυτό μου είναι ότι δε με αγάπησαν όπως το είχα ανάγκη. Όχι ότι δεν είμαι άξιος αγάπης. Το ψυχο-λογικό επακόλουθο της διαπίστωσης πως έχω μάθει έναν τρόπο να βλέπω τον εαυτό μου, είναι πως αν θέλω να αλλάξω άποψη για εμένα θα πρέπει να μάθω έναν άλλο τρόπο να με βλέπω. Δηλαδή, δε θα συμβεί δια μαγείας. Αυτή η πληροφορία δυστυχώς δεν εκφράζεται ξεκάθαρα από όσους μας συμβουλεύουν με περισσή απλότητα: «Αγάπησε τον εαυτό σου!» Σώπα… Δεν το ήξερα. Ευχαριστώ για την ιδέα!
Η διαδικασία αλλαγής της αυτοεκτίμησής μας είναι μια διαδικασία εκμάθησης. Είναι ακριβώς σαν να μαθαίνεις μια ξένη γλώσσα.

Μιλώντας τα Αυτοεκτιμητικά!
Όλοι μας σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό έχουμε την τάση να επικρίνουμε τον εαυτό μας. Όσο χαμηλότερη αυτοεκτίμηση, τόσο μεγαλύτερη αυτοεπίκριση. Γιατί αυτό μάθαμε. Η συναισθηματική γλώσσα που μάθαμε να μιλάμε από μικροί είναι τα Αυτοεπικριτικά. Είναι δηλαδή, η μητρική μας συναισθηματική γλώσσα.
Τι συμβαίνει στην πράξη όταν αρχίζουμε να μαθαίνουμε μια άλλη γλώσσα; Συνήθως σκεφτόμαστε πρώτα στη μητρική μας και μεταφράζουμε λέξη στη νέα γλώσσα.

Πχ μαθαίνω αγγλικά και θέλω να πω: «θέλω ένα ποτήρι νερό».
Λέμε: Θέλω = want, Ένα = one, Ποτήρι = glass, Νερό = water
Άρα η πρώτη μας προσπάθεια είναι: want one glass water.
Όχι, όχι, λάθος. I want one glass water. Θα θυμηθούμε το «I»
Όχι, όχι, λάθος, I want one glass of water
Όχι, όχι, λάθος, I want a glass of water.

Τώρα τέλεια! Τα καταφέραμε. Δε θα πούμε τη σωστή φράση απευθείας. Θα μας πάρει χρόνο και θα τα μιλάμε σπαστά τα Αγγλικά μέχρι να τα συνηθίσουμε. Αντίστοιχα αν θέλω να βάλω όριο σε κάποιον (πχ. επειδή με παίρνει πολλές φορές τηλέφωνο και με ενοχλεί), θα σκεφτώ πρώτα στη μητρική μου συναισθηματική γλώσσα, στα Αυτοεπικριτικά.
Θα πω: Εντάξει, δεν πειράζει. Μην του πω τίποτα, θα θυμώσει μαζί μου. Μην είμαι και αχάριστος. Ενδιαφέρεται ο άνθρωπος.
Μετά θα πρέπει να αναγνωρίσω ότι μιλάω τη μητρική μου συναισθηματική γλώσσα. Τη γνώριμη. Πώς μπορώ να πω το ίδιο στα Αυτοεκτιμητικά;
Θα πω: Θα με πάρει και δε θα σηκώσω το τηλέφωνο κάποιες φορές. Θα του πω ότι δεν το άκουσα. Θα πάρει το μήνυμα.
…Want one glass water…

Όχι, όχι, λάθος. Θα πω ψέμματα έτσι και θα μπω στο τριπάκι να δικαιολογηθώ. Δε μου αρέσει.
Θα πω: Θα με πάρει και δε θα το σηκώσω και δε θα πω καμία δικαιολογία. Θα πάρει το μήνυμα.
…I want one glass water…
Όχι, όχι, λάθος πάλι υπεκφεύγω και κρύβομαι. Δε μου αρέσει.
Θα πω: Θα σηκώσω το τηλέφωνο και θα του πω: Είναι κάτι επείγον; γιατί κάνω μια δουλειά τώρα.
…I want one glass of water…
Όχι, όχι, λάθος πάλι δεν εκφράζω το συναίσθημά μου. Δεν κρύβομαι τόσο έντονα αλλά δε λέω ότι αυτό με ενοχλεί.
Θα πω τελικά: Ξέρεις, όταν με παίρνεις όλη την ώρα τηλέφωνο νιώθω ενοχλημένος. Θα το εκτιμούσα αν μιλούσαμε κάπως λιγότερο συχνά.
…I want a glass of water…

Επιτέλους, κατάφερα και μίλησα με αυτοσεβασμό.
Αυτό συμβαίνει στην πράξη. Έτσι, διαχειρίζομαι τη διαδικασία αύξησης της αυτοεκτίμησής μου. Πολλές φορές θα ξεχαστώ και δε θα ξέρω τι να πω. Θα καταφύγω σε παλιές γνώριμες συμπεριφορές. Θα μειώσω τον εαυτό μου, θα γίνω και πάλι ξέφραγο αμπέλι, θα πω ΝΑΙ αντί για ΟΧΙ, θα αφεθώ να καταπιεστώ, θα έχω δεύτερες σκέψεις. Δηλαδή, θα μιλήσω και πάλι τη μητρική μου συναισθηματική γλώσσα, τα Αυτοεπικριτικά. Δεν πειράζει. Κανείς δε μίλησε μια ξένη γλώσσα με τη μια. Σιγά σιγά. Προβλέπεται.
Στο 3ο Κεφάλαιο (Πώς να ξεπεράσεις το φόβο της απόρριψης)του νέου μου βιβλίου μου περιγράφω ακριβώς τη διαδικασία.
Η αυτοεκτίμηση μας θα ανεβαίνει κάθε φορά που μια αυτοεπικριτική δράση μας αντικαθίσταται συνειδητά με μια αυτοεκτιμητική. Και όσο πιο συχνά το κάνουμε, τόσο πιο φυσικά θα μας βγαίνει να το κάνουμε τις επόμενες φορές. Όπως με τα αγγλικά, που όσο περισσότερο εξασκούμαστε, τόσο αρχίζουμε και σκεφτόμαστε στα αγγλικά αντί να μεταφράζουμε στο μυαλό μας από τα ελληνικά.
Αντίστοιχα, όπως με την ξένη γλώσσα, όσο περισσότερη ενέργεια δώσουμε στα Αυτοεκτιμητικά τόσο πιο γρήγορα θα τα μάθουμε.

file 4

Συμπέρασμα
Υπάρχει λόγος που η αυτοεκτίμησή μας δεν είναι στα επίπεδα που θέλουμε. Δεν είναι επειδή δεν αξίζουμε σαν άνθρωποι αλλά επειδή έτσι έχουμε μάθει να σκεφτόμαστε για τον εαυτό μας. Αυτό είναι μια ισχυρή και πολύ απαραίτητη συνειδητοποίηση που μπορεί να μας απελευθερώσει. Κατόπιν, για να αποκτήσουμε υψηλότερη αυτοεκτίμηση θα χρειαστεί να αρχίσουμε συνειδητά να δρούμε διαφορετικά. Δεν θα γίνει με τη μια. Όπως η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας χρειάζεται επιμονή και πρακτική, έτσι και το να αλλάξουμε από τα Αυτοεπικριτικά στα Αυτοεκτιμητικά θα πάρει ακριβώς την ίδια προσπάθεια.
Η γνώση είναι δύναμη και είναι απαραίτητο να μην έχουμε τις λάθος προσδοκίες όσον αφορά στο θέμα της αυτογνωσίας. Δεν είμαστε δέσμιοι του παρελθόντος μας. Θα το έχουμε όμως πάντα μέσα μας. Ακριβώς όπως είναι πάντα διαθέσιμη σε μας η μητρική μας γλώσσα. Και μπορούμε να μάθουμε να υπάρχουμε και με έναν άλλο τρόπο…
Μπορούμε να μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας μια πράξη τη φορά.
Because you are worth it!!

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Ζούμε σε μια κοινωνία όπου η ύπαρξη επιλογών είναι συνώνυμη με την ελευθερία. Είναι τοποθετημένη στο υψηλότερο επίπεδο των αξιών επάνω στις οποίες έχουμε δομήσει τον πολιτισμό μας.
Αν όμως έχουμε σαν γνώμονα το να είναι οι πολίτες της κοινωνίας μας ευτυχισμένοι, ίσως να χρειαζόταν να επανεξετάσουμε την αξία αυτή.
Ο λόγος είναι ότι η διαθεσιμότητα πολλών επιλογών δημιουργεί αρκετές και σημαντικές παρενέργειες.

Η ύπαρξη πολλών επιλογών οδηγεί σε παράλυση
Μπαίνεις σε ένα σούπερ μάρκετ και θέλεις να πάρεις μια σάλτσα σαλάτας (salad dressing). Στα ράφια υπάρχουν τουλάχιστον 100 τα οποία θα μπορούσες να αγοράσεις. Είναι πολύ πιθανό η ύπαρξη τόσων επιλογών να σε αγχώσει τόσο πολύ ώστε να αναβάλεις την αγορά σου.
«Πώς να διαλέξω τώρα. Ασ’ το καλύτερα».

Πράγματι, σε μια έρευνα εξέτασαν τα ποσοστά των υπαλλήλων οι οποίοι επέλεγαν ένα αμοιβαίο κεφάλαιο για να τοποθετήσουν τη σύνταξή τους. O εργοδότης έδινε μια επιλογή αμοιβαίων και θα επένδυε ισόποσο χρηματικό ποσό στο αμοιβαίο που θα επέλεγε ο υπάλληλος. Όσο μεγαλύτερος αριθμός αμοιβαίων κεφαλαίων ήταν διαθέσιμος για τον κάθε υπάλληλο ώστε να επιλέξει, τόσο μεγαλύτερο ήταν το ποσοστό των υπαλλήλων το οποίο ανέβαλε τη διαδικασία επιλογής.
Γιατί όσο πιο πολλά τα αμοιβαία τόσο πιο αγχωτική και πολύπλοκη η διαδικασία του να επιλέξεις. Όπως όταν πας σε ένα εστιατόριο με μεγάλο κατάλογο…
Η ύπαρξη πολλών επιλογών, λοιπόν, μπορεί να οδηγήσει σε παράλυση και στο παράδειγμα του πειράματος οδήγησε και σε πραγματικά διαφυγόντα κέρδη για τους υπαλλήλους αυτούς.

Ελευθερία δε σημαίνει ευτυχία
Ακόμα και όταν με κάποιο τρόπο καταφέρουμε να διαλέξουμε κάτι, είναι πολύ πιθανό να είμαστε λιγότερο ευχαριστημένοι από ό,τι θα ήμασταν αν είχαμε λιγότερες επιλογές.
Υπάρχουν τρεις λόγοι γι αυτό.

1) Το κόστος ευκαιρίας
Η ικανοποίηση την οποία αντλούμε από τις επιλογές μας προκύπτει συνήθως μέσω σύγκρισης με άλλες διαθέσιμες επιλογές.
Όταν, λοιπόν, υπάρχουν πολλές διαθέσιμες επιλογές τότε είναι εύκολο να φανταστούμε ωραία στοιχεία των επιλογών που αποκλείσαμε. «Τα άλλα γυαλιά δεν είχαν ωραίο φακό αλλά είχαν ένα κλικ πιο γυαλιστερό σκελετό που μου αρέσει». Αυτός ο αποκλεισμός να αυξάνει τη δυσφορία που θα μας προκαλεί η επιλογή που κάναμε. Διότι πάντα όταν επιλέγουμε κάτι, εξ ορισμού αποκλείουμε κάτι άλλο.
Αν θέλουμε να διαλέξουμε ένα σύντροφο και πιστεύουμε ότι υπάρχει πληθώρα επιλογών εκεί έξω (όπως συμβαίνει στο περιβάλλον που τα Social Media και το Tinder δημιουργούν), τότε είναι πιθανό να υπάρχει κάποιος εκεί έξω λίγο πιο γυμνασμένος, πιο στυλάτος, με λίγο περισσότερο χιούμορ ή που να του αρέσει περισσότερο η φύση, κλπ, τον οποίο θα αποκλείσουμε επιλέγοντας.

«Ναι, καλός ο Κώστας, δε λέω, αλλά ο Γιάννης διαβάζει περισσότερο λογοτεχνία».
Και αυτό μπορεί να μας ξενερώσει και να μας μειώσει την ικανοποίηση που εκείνος που θα επιλέξουμε μπορεί να μας προσφέρει. Ακόμα και αν πρόκειται για έναν πολύ καλό σύντροφο!

2) Δημιουργία υψηλών προσδοκιών
Όταν υπάρχουν πολλές διαθέσιμες επιλογές τότε είναι πολύ εύκολο να φανταζόμαστε ότι μια από αυτές θα είναι η τέλεια για μας.
Είναι πολύ εύκολο να φανταζόμαστε ότι θα υπάρχει το τέλειο αυτοκίνητο ή ο τέλειος σύντροφος, ή το τέλειο σπίτι, ή το τέλειο μπλουζάκι. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να δημιουργούμε πολύ υψηλές προσδοκίες τις οποίες κανένα μπλουζάκι ή κανένας σύντροφος δεν μπορεί να εκπληρώσει. Αναπόφευκτα, η επιλογή μας έχει μεγάλες πιθανότητες να μας απογοητεύσει.
Είναι γνωστό, εξ άλλου, πως οι χαμηλές προσδοκίες είναι η συνταγή της ευτυχίας.
H ύπαρξη πολλών επιλογών σημαίνει ότι θα κάνουμε μάλλον καλύτερη επιλογή από ό,τι αν είχαμε λιγότερες, αλλά παραδόξως θα είμαστε λιγότερο ικανοποιημένοι από αυτή!
Αυτό συμβαίνει διότι είναι πολύ απίθανο να εκπλαγούμε θετικά, καθώς έχουμε τόσο υψηλές προσδοκίες.
Αντίθετα, αν δε μας δοθεί επιλογή και μας υποχρεώσουν να φοράμε μια στολή μετά από λίγο μπορεί να τη συνηθίσουμε και να μας αρέσει κιόλας («εντάξει δεν είναι τόσο όμορφη αλλά έχει βολικές τσέπες…»)

3) Θα κατηγορήσουμε τον εαυτό μας αν δε μας αρέσει η επιλογή μας
Αν πας σε μια ταβέρνα και έχει μόνο πέντε πιάτα, τότε ακόμα και αν δε σου αρέσει, μάλλον θα πεις: «Ε, τι να κάνουμε. Δεν είχε και πολλές επιλογές. Δε φταίω εγώ. Το κατάστημα φταίει.»
Αν όμως έχει πενήντα πιάτα, τότε αν δε σου αρέσει αυτό που τρως, θα σκεφτείς: «Εγώ φταίω που δεν πήρα το σωστό! Έπρεπε να είχα παραγγείλει τους πετροσωλήνες…»
Αν θεωρείς ότι υπάρχουν πολλοί διαθέσιμοι σύντροφοι εκεί έξω και αυτός που επέλεξες δε σου αρέσει, τότε είναι ξεκάθαρο ότι εσύ φταις που δεν επέλεξες «σωστά». Με τόση ποικιλία δεν υπάρχει εσωτερική δικαιολογία για μια «αποτυχημένη» επιλογή. Έπρεπε να το είχες πετύχει…

Συμπέρασμα
Πριν την καραντίνα σκεφτόμασταν, που θα βγω, τι να φορέσω, με ποιους να βγω, να προλάβω να τους δω όλους. Αγχωνόμασταν, πιθανώς να τα προλάβουμε να τα κάνουμε όλα. Υποφέραμε από FOMO (fear of missing out – φόβος να μη χάσουμε όμορφες στιγμές).
Τώρα άλλαξαν όλα. Η γνώση ότι δεν υπάρχουν πλέον άλλες επιλογές, μετατρέπει την επιλογή Μένουμε Σπίτι πολύ πιο υποφερτή από ό,τι θα ήταν αν όντως μπορούσαμε να βγούμε, αλλά μέναμε μέσα. Ίσως να την κάνει μέχρι και ιδιαίτερα ευχάριστη για πολλούς.
Όσοι, λοιπόν, διεκδικούμε με πάθος την ελευθερία μέσω της ύπαρξης πολλών επιλογών, ας αναρωτηθούμε μήπως σε ορισμένες περιπτώσεις, ταυτόχρονα θυσιάζουμε την ευτυχία…

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ on 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ, 2020

 

«Επίτηδες το κάνει για να μου σπάσει τα νεύρα!»
«Αφού το ξέρει ότι με ενοχλεί, γιατί μου φέρεται έτσι;»
«Γιατί με στραβοκοίταξε; Τι της έχω κάνει;»
Πολύ συχνά μας εκνευρίζουν συμπεριφορές των άλλων ανθρώπων και θυμώνουμε. Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό;
Η σύντομη απάντηση είναι πιθανώς γιατί δεν εκτιμάμε αρκετά τον εαυτό μας. Συνέχισε να διαβάζεις για την εξήγηση.
Κοίταξε την παρακάτω εικόνα. Τι βλέπεις;

Νέα εικόνα 4

Αν είσαι σαν τους υπόλοιπους ανθρώπους, θα βλέπεις μόνο άσπρα και μαύρα σχήματα, χωρίς κανένα νόημα. Θα επανέλθω στην εικόνα λίγο πιο μετά.

Τι μας εκνευρίζει;
Το πόσο μας εκνευρίζει μια συμπεριφορά είναι άμεσα συνδεδεμένο με το ποιο αντιλαμβανόμαστε ότι είναι το κίνητρο του «δράστη».
Ο νόμος ορίζει διαφορετική ποινή για το φόνο εξ αμελείας και το φόνο εκ προθέσεως. Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Ένα πτώμα. Όμως συλλογικά σαν κοινωνία, κατανοούμε τη σημασία του κινήτρου πίσω από την πράξη, προκειμένου να ορίσουμε την τιμωρία.
Αν κάποιος σκοντάψει και μας λερώσει με την πορτοκαλάδα που κρατούσε θα ενοχληθούμε, αλλά δε θα γίνουμε πυρ και μανία. Δε θα το πάρουμε προσωπικά. Αν είμαστε τυχεροί μάλιστα μπορεί να ξεκινήσουμε και ένα ειδύλλιο με έναν σταρ του σινεμά, όπως ο Hugh Grand στο Notting Hill!

Νέα εικόνα 3

Αν όμως κάποιος σταθεί απέναντί μας και με πρόθεση μας λούσει με πορτοκαλάδα, τότε θα θυμώσουμε πολύ περισσότερο. Θα το πάρουμε προσωπικά.
Αν το μικρό παιδί μας ξυπνήσει στη μέση της νύχτας και αρχίσει να κλαίει θα αναστενάξουμε, αλλά θα σηκωθούμε για να το φροντίσουμε. Ίσως να πεινάει. Ίσως να πονάει. Δε θα το πάρουμε προσωπικά. Θα ψάξουμε άλλη ερμηνεία για τη συμπεριφορά του.
Αν όμως ο γείτονας αρχίζει να φωνάζει και να κάνει πολύ θόρυβο στη μέση της νύχτας και ξυπνήσουμε θα θυμώσουμε. Καλά, δε σκέφτεται ότι μας ενοχλεί; Θα το πάρουμε πιο προσωπικά.
Μας ενοχλεί, λοιπόν, κάτι όταν το παίρνουμε προσωπικά. Όσο περισσότερο θεωρούμε πως είμαστε ο στόχος της συμπεριφοράς, όσο περισσότερο θεωρούμε πως το κίνητρο του «δράστη» ήταν να μας προκαλέσει δυσφορία, τόσο περισσότερο ενοχλούμαστε.

Μήπως είσαι τυφλός;
Θυμάσαι την ασπρόμαυρη εικόνα; Αν θέλεις ξαναδές την. Προκειμένου να αντιληφθείς τι απεικονίζει, οι συνάψεις του εγκεφάλου σου αρχίζουν να πυροδοτούνται. Άρχισε το μυαλό σου να σκανάρει το παρελθόν σου για να συγκρίνει την εικόνα που είδες με παραστάσεις που έχεις. Όμως δε βρήκε τίποτα παρόμοιο εκεί. Έτσι, βιώνεις αυτό που λέγεται εμπειρική τυφλότητα (experiential blindness), οπότε έχεις μείνει με την απορία.
Για να δούμε αν μπορώ να σε γιατρέψω και να σου δώσω το φως σου!
Δες την παρακάτω εικόνα

Νέα εικόνα 2

Τώρα ξαναδές την πρώτη εικόνα.

Νέα εικόνα 1

Το βλέπεις το φίδι;
Τι άλλαξε; Τη δεύτερη φορά είχες μια εμπειρία που εξηγούσε την εικόνα και μπόρεσες να την αντιληφθείς. Γιατί ο εγκέφαλος λειτουργεί βάσει προβλέψεων. Μαθαίνει διαρκώς και προβλέπει τι θα συμβεί Χρησιμοποιεί παρελθοντικές εμπειρίες ως μοντέλα πρόβλεψης για να ερμηνεύσει παροντικά φαινόμενα. Αντιλαμβάνεσαι τον κόσμο όπως προβλέπεις ότι είναι. Όχι όπως είναι.

Τι προβλέπεις για τις συμπεριφορές των άλλων;
Ακριβώς το ίδιο πράγμα συμβαίνει όταν επιχειρείς να αντιληφθείς τα κίνητρα πίσω από τις πράξεις των άλλων. Χρησιμοποιείς ασυνείδητα ένα μοντέλο πρόβλεψης. Έτσι, αν έχεις μάθει από μικρός ότι δεν αξίζεις, ότι είσαι άχρηστος, ότι οι άλλοι θα σε κοροϊδέψουν, θα σε μειώσουν τότε αυτό το μοντέλο θα χρησιμοποιήσει το μυαλό σου για να προβλέψει και το παρόν.
Θα προβλέπεις ότι το κίνητρο πίσω από τις συμπεριφορές των άλλων είναι να σε βγάλουν άχρηστο, να σε μειώσουν, να σου κάνουν κακό. Άρα θα εκνευρίζεσαι μαζί τους πολύ εύκολα.
Όχι επειδή αυτό είναι απαραίτητα το κίνητρό τους. Αλλά επειδή αυτό έχεις μάθει από μικρός ότι συνήθως είναι το κίνητρο των ανθρώπων όταν σε αντιμετωπίζουν.
Όσο λιγότερο σε έχουν εκτιμήσει όταν μεγάλωνες, τόσο περισσότερο θα προβλέπεις υποτίμηση στις πράξεις των άλλων. Όσο λιγότερη αγάπη πήρες όταν ήσουν παιδάκι στο παρελθόν τόσο πιο έντονα θα πιστεύεις ότι είσαι άξιος στόχος επιθέσεων στο παρόν. Τόσο πιο πολύ θα πιστεύεις ότι οι άνθρωποι σου φέρονται άσχημα στο σήμερα. Γιατί υποσυνείδητα έχεις μάθει ότι σου αξίζει να σου φέρονται έτσι. Γιατί αυτό το μοντέλο ερμηνείας του κόσμου έχεις αναπτύξει.
Φοράς τα ψυχολογικά γυαλιά του «θέλουν το κακό μου» και τα βλέπεις όλα μέσα από αυτά.

Νέα εικόνα

Συνεπώς όσο λιγότερη αυτοεκτίμηση έχεις, τόσο περισσότερο θα σε εκνευρίζουν οι άλλοι άνθρωποι. Τόσο περισσότερο θα το παίρνεις προσωπικά.
Έχεις τη μύγα και μυγιάζεσαι…
Ξέρω ότι δεν ακούγεται ευχάριστο.

Η γνώση είναι δύναμη (στην πράξη)
Η γνώση είναι δύναμη, όπως αναφέρω διαρκώς στο βιβλίο μου. Αν γνωρίζεις ότι ισχυρό ρόλο στο πόσο εκνευρίζεσαι με τους άλλους ανθρώπους διαδραματίζει η γνώμη που έχεις για τον εαυτό σου, τότε έχεις τη δύναμη να κάνεις ένα πολύ σημαντικό βήμα για την ψυχική σου ηρεμία.
Αντί να προσπαθείς μάταια να αλλάξεις τους άλλους και τις συμπεριφορές τους για να είσαι γαλήνιος, μπορείς να εστιάσεις περισσότερο σε σένα.
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι την ώρα που θα πάρεις προσωπικά τη συμπεριφορά κάποιου και θυμώσεις θα σκεφτείς συνειδητά: Μήπως υπάρχουν εναλλακτικές ερμηνείες; Μήπως δεν έχει να κάνει με μένα;
Μήπως δε με αγριοκοίταξε και είναι απλά αφηρημένος;
Μήπως μου μίλησε άσχημα επειδή είναι εκνευρισμένος με κάτι που του συνέβη πιο πριν;
Μήπως δε με αποφεύγει αλλά έχει τις κλειστές του;
Ποια είναι η δική του καρφίτσα;
Δε θα είναι εύκολο. Προγραμματισμοί μιας ζωής δεν αλλάζουν απλά και μόνο επειδή θα πάρεις απόφαση να κάνεις κάτι άλλο. Ίσως μάλιστα χρειαστείς βοήθεια από κάποιον ειδικό. Όμως αν το θέλεις γίνεται.
Εδώ πρέπει να τονίσω πως δε θα ανεχτείς οποιαδήποτε συμπεριφορά σε μειώνει. Όμως αλλιώς θα βάλεις όρια αν το παίρνεις προσωπικά και αλλιώς αν καταλαβαίνεις ότι ίσως δεν έχει να κάνει με σένα.

Συμπέρασμα
1) Με εκνευρίζει κάποιος επειδή θεωρώ ότι το κίνητρό του ήταν να με πληγώσει.
2) Όσο περισσότερο με έχουν πληγώσει στο παρελθόν τόσο περισσότερο θα θεωρώ το κίνητρό του άλλου είναι να με πληγώσει και στο παρόν (αυτό το μοντέλο πρόβλεψής έχω αναπτύξει για τον κόσμο).
3) Αν καταφέρω να το αναγνωρίσω, τότε μπορώ να ψάξω συνειδητά για εναλλακτικές ερμηνείες για τα κίνητρα των συμπεριφορών των άλλων.
Βonus: αν καταφέρω να αρχίσω να βρίσκω τις εναλλακτικές ερμηνείες, θα αρχίσω να χτίζω ένα νέο μοντέλο πρόβλεψης για τους ανθρώπους.
Και θα αλλάξει η εικόνα μου για τον κόσμο.
Αλλά και για τον εαυτό μου…

BIBLIA BLAMOYRH

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ ΝΕΑ

Page 1 of 2
ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

parxarides triantafillos banner

koutsiana banner

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr