Displaying items by tag: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ PhD Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας

Ποιοι είναι οι μύθοι των σχέσεων που μας εμποδίζουν να βιώσουμε την πιο απολαυστική ανθρώπινη εμπειρία; Τη σύνδεση με ένα άλλον άνθρωπο.
Μύθος Νο1
Οι καλές σχέσεις είναι εύκολες. Δεν υπάρχουν ιδιαίτερα προβλήματα. Υπάρχει ροή.
Αλήθεια Νο1
Οι σχέσεις είναι το δυσκολότερο πράγμα στον κόσμο. Υπάρχουν συχνά προβλήματα και τσακωμοί. Αυτό που χαρακτηρίζει τις καλές σχέσεις είναι η αντιμετώπιση των προβλημάτων και όχι η μη ύπαρξή τους. Οι καλές σχέσεις έχουν συνεχόμενη προσπάθεια. Δεν υπάρχει ροή. Σχέση χωρίς προσπάθεια δεν είναι καλή σχέση. Είναι καταδικασμένη σχέση.

Μύθος Νο2
Καταλαβαίνει ο ένας τις ανάγκες του άλλου. “Αν με αγαπούσε πραγματικά θα έπρεπε να καταλαβαίνει τι θέλω” (χωρίς να χρειάζεται να του εξηγήσω).
Αλήθεια Νο2
Σε μια καλή σχέση υπάρχουν συνήθως ασυνεννοησία και παρεξηγήσεις. Ο καθένας είναι στο δικό του κόσμο. Ίσως κανένας δε θα μας καταλάβει ποτέ απόλυτα. Χρειάζεται αδιάκοπη επικοινωνία. Δεν μπορεί να μαντεύει ο άλλος τι θέλουμε. Συχνά ούτε εμείς οι ίδιοι ξέρουμε τι θέλουμε. Αν θέλουμε ή αν μας ενοχλεί κάτι, τότε για το καλό της σχέσης, θα χρειαστεί να το εξηγήσουμε.

Μύθος Νο3
Δυο καλοί σύντροφοι ταιριάζουν στα πάντα.
Αλήθεια Νο3
Ταιριάζουν σε κάποια και σε κάποια διαφωνούν. Συχνά, μάλιστα, κάποιος θα παραπονιέται γι αυτά που τον τράβηξαν αρχικά στο άλλο άτομο. Η αρχική εντύπωση: “Είναι τόσο ανεξάρτητος και ελεύθερο πνεύμα. Όχι όπως εγώ που είμαι κολλημένη στα κουτάκια μου” μετατρέπεται με τον καιρό σε: “Είναι ανεύθυνος και δεν μπορούμε να συνεννοηθούμε. Με κουράζει που δεν μπορεί να προγραμματίσει κάτι“.
Είναι φυσιολογικό. Απλά έτσι είναι οι σχέσεις. Όσα περισσότερα κοινά έχουμε, τόσο λιγότερες τριβές θα υπάρχουν. Αλλά πάντα θα υπάρχουν τριβές. Αναγκαστικά.

Μύθος Νο4
Ζουν ο ένας για τον άλλον.
Αλήθεια Νο4
Ίσως μόνο στην αρχή. Αν συνεχίσει να ισχύει τότε μάλλον υπάρχει
πρόβλημα. Αν ο άλλος άνθρωπος εξακολουθεί να είναι όλος σου ο κόσμος, τότε είτε είσαι πολύ ανασφαλής και λες: “Βρήκα επιτέλους κάποιον που με αποδέχεται. Τον θέλω συνέχεια κοντά μου για να μη νιώθω μόνος” ή είσαι ο αποδέκτης αυτής της συμπεριφοράς και είσαι παγιδευμένος.
Ο κάθε άνθρωπος έχει την προσωπικότητά του και θα έχει πτυχές που δεν θα μπορεί να καλύψει με τον σύντροφό του. Είναι πολύ υγιές να υπάρχει ο χώρος για να καλυφθούν οι ανάγκες αυτές και με άλλους ανθρώπους. Αν εμένα μου αρέσει το κρασί και στη σύντροφό μου όχι και τόσο, τότε θα βρω άλλους ανθρώπους να μοιραστώ το χόμπι μου.

Μύθος Νο5
Όταν υπάρχει πρόβλημα, το συζητάνε και το λύνουν.
Αλήθεια Νο5
Όταν υπάρχει πρόβλημα κρατάνε μούτρα ή μαλώνουν. Είμαστε όλοι άνθρωποι. Έχουμε τις δικές μας σκοτούρες (δουλειές παιδιά, γονείς) και θέλουμε πολύ να μας καταλάβει ο άλλος από μόνος του (βλέπε Μύθο2). Είναι πιο ξεκούραστο. Η καλή επικοινωνία απαιτεί τεράστια προσπάθεια από εμάς και συχνά δεν έχουμε την ενέργεια που χρειάζεται. Είναι φυσιολογικό.
Σε μια ιδανική σχέση (όπως στα παραμύθια) δημιουργούμε χώρο να επικοινωνούμε τα συναισθήματά μας. Όποια κι αν είναι αυτά. Η κοινή επεξεργασία των συναισθημάτων μας ενώνει. Αυτό μας φέρνει πιο κοντά. Ακόμα (περισσότερο) και των δύσκολων συναισθημάτων.

Μύθος Νο6
Όταν συζητηθεί ένα πρόβλημα, επιλύεται και δεν ξαναπροκύπτει.
Αλήθεια Νο6
Όταν συζητηθεί ένα πρόβλημα, τότε όσο πιο σοβαρό είναι το πρόβλημα τόσο πιο σίγουρο είναι ότι θα ξαναπροκύψει. Ξανά και ξανά. Δεν αλλάζει ο άλλος
επειδή το θέλουμε εμείς. Αλλάζει επειδή το θέλει εκείνος.
Χρειάζεται επιμονή, συνεχής επικοινωνία και κυρίως ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ για τη δυσκολία της εκατέρωθεν αλλαγής. Όσο πιο πυρηνικό το θέμα, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η αντίσταση στην αλλαγή. Είναι φυσιολογικό. Ούτε σε εμάς αρέσει να αλλάζουμε.

Μύθος Νο7
Το πάθος κρατάει για πάντα.
Αλήθεια Νο7
Όσο περνάει ο καιρός το πάθος φεύγει. Η ανία συνήθως έρχεται (αν κρατήσει η σχέση). Είναι φυσιολογικό. Μια καλή σχέση πρέπει να είναι βαρετή. Γιατί παρέχει ασφάλεια και σταθερότητα. Και η ασφάλεια και η σταθερότητα είναι εξ ορισμού βαρετές. Η ανασφάλεια εξιτάρει.
Αλλά δεν είναι κακό αυτό. Μπορεί το ζευγάρι να αυξήσει την αμοιβαία εκτίμηση και να διατηρήσει την ζεστή όμορφη αγάπη για πολύ καιρό. Με κόπο. Ο κόπος που απαιτείται για την αγάπη είναι που κάνει τη σχέση μη-βαρετή. Το πάθος είναι εξαιρετικά απίθανο να μείνει. Δεν είναι υγιές να μείνει (βλέπε Μύθο Νο4).
Στο βιβλίο μου Ψυχο-λογικά Μυστικά (που μακάρι να γνώριζα νωρίτερα) αφιερώνω ένα Κεφάλαιο στο θέμα: Γιατί δεν μπορώ να κρατήσω μια σχέση;

Μύθος Νο8
Αγαπάει ο ένας τον άλλον όπως ακριβώς είναι.
Πραγματικότητα Νο8
Θέλει ν’ αλλάξει ο ένας τον άλλον. Να τον “στρώσει”… Είναι φυσιολογικό και θεμιτό να θέλουμε να αλλάξουμε τον άλλον. Όλοι έχουμε τουλάχιστον έναν τρόπο, για να κάνουμε τον βίο αβίωτο για τους άλλους. Όλοι έχουμε κουσούρια. Όλοι. Ο σύντροφός μας θα θέλει να αλλάξει τα δικά μας. Κι εμείς τα δικά του. Στις επιτυχημένες σχέσεις, αποδέχομαι το ποιος είσαι, αλλά σε διδάσκω πώς να είσαι η καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου. Και ακούω και εσένα όταν διδάσκεις εμένα. Οι ρόλοι διδάσκοντα και μαθητή εναλλάσσονται καθημερινά.

Όλοι άνθρωποι
Είμαστε όλοι άνθρωποι. Διαφορετικοί. Ταλαιπωρημένοι. Με τις ιδιαίτερες συναισθηματικές αποσκευές και τραυματικές εμπειρίες. Αναγκαστικά ταλαιπωρούμε τους άλλους και οι άλλοι εμάς. Αυτό καθιστά τις σχέσεις ιδιαίτερα πολύπλοκες. Δεν υπάρχουν απλές και εύκολες σχέσεις.
Όλοι θα συμβιβαστούμε στη σχέση μας. Πρέπει να συμβιβαστούμε αν θέλουμε να είμαστε σε σχέση και όχι μόνοι μας. Και είναι πολύ εντάξει να συμβιβαζόμαστε. Είμαστε τόσο διαφορετικοί που δε γίνεται αλλιώς να κάνουμε χωριό.
Η επικοινωνία είναι το λιπαντικό που μειώνει τις τριβές των σχέσεων. Επικοινωνία με αμοιβαία διάθεση για κατανόηση και αλλαγή. Με την πρόθεση να κάνουμε χώρο για τις ιδιαιτερότητες του άλλου κι εκείνος για τις δικές μας. Να διαμορφώσουμε και να διαμορφωθούμε.
Είμαστε όλοι διαφορετικοί κι όμως έχουμε όλοι τον ίδιο στόχο σε μια σχέση. Ας είμαστε προετοιμασμένοι για τις φυσιολογικές και αναπόφευκτες δυσκολίες που θα συναντήσουμε. Ας είμαστε ομάδα και όχι αντίπαλοι.
Γιατί όλοι αξίζουμε να νιώσουμε αποδεκτοί και άξιοι αγάπης. Όλοι αξίζουμε το στοργικό χάδι ενός άλλου ανθρώπου.
Ας δώσουμε στον εαυτό μας την ευκαιρία να το βιώσουμε!

 

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ on 13 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, 2020

Οι φετινές γιορτές προβλέπονται το λιγότερο… διαφορετικές. Χωρίς μεγάλες συγκεντρώσεις, χωρίς διασκέδαση την πρωτοχρονιά, συχνά χωρίς την οικογένεια μαζεμένη στον ίδιο χώρο.
Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε ψυχολογικά καλύτερα την περίοδο που έρχεται;
Αρχικά ας παραδεχτούμε κάτι. Τα Χριστούγεννα δεν είναι για όλους η καλύτερη εποχή του χρόνου. Όπως έχω ξαναγράψει, ένα 45% των ανθρώπων, (σχεδόν 1 στους 2) δηλώνουν ότι απεχθάνονται τις γιορτές. Ίσως φέτος να είναι η χρονιά τους…
Για τους υπόλοιπους από εμάς, αυτή η περίοδος εμπεριέχει μια πρόκληση ως προς τη διαχείρισή της.

Χαρούμενοι και φέτος;

Έχουμε συνηθίσει την εποχή αυτή να τη συνδέουμε με τη χαρά, με την οικογένεια, με το μοίρασμα, το φαγητό (και τα έξτρα κιλά…). Φέτος μάλλον δε θα είναι έτσι (εκτός, ίσως, από τα έξτρα κιλά δυστυχώς). ΕΡΩΤΗΣΗ: Πώς να είμαστε χαρούμενοι, λοιπόν, αυτή την εποχή; ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Δε χρειάζεται να είμαστε χαρούμενοι.
Ακόμα και αν δεν έχουμε επηρεαστεί άμεσα από τις ασχημότερες συνέπειες του κορονοϊού, οι συνέπειες αυτές είναι ορατές παντού γύρω μας. Στην οικονομία, στη διάθεση, στο φόβο που επικρατεί. Είναι φυσιολογικό να μην είμαστε χαρούμενοι. Νιώθουμε ό,τι νιώθουμε και το να πιεστούμε να νιώσουμε αλλιώς μόνο χειρότερα κάνει τα πράγματα.
Όσο προσπαθούμε να καταπιέσουμε τα συναισθήματά μας και να τα αντικαταστήσουμε με άλλα που θα μας άρεσαν περισσότερο, τόσο πιο επίμονα γίνονται. Όπως είπε ο Καρλ Γιουνγκ: «Σε ό,τι αντιστέκεσαι, επιμένει και μεγαλώνει σε μέγεθος».

Βέβαια, το να μην αντιστεκόμαστε στα συναισθήματά μας και να μην είμαστε «όπως θα έπρεπε να είμαστε στις γιορτές» ακούγεται εύκολο, αλλά είναι πολύ δύσκολο στην πράξη. Η επιστήμη της ψυχολογίας έχει κάποιες προτάσεις.

Μαθαίνοντας να αποδεχόμαστε
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις στην ψυχολογία είναι η Θεωρία Αποδοχής και Δέσμευσης (Acceptance and Commitment Therapy, ACT). Είναι επιστημονικά επικυρωμένη και μας διδάσκει να αποδεχόμαστε την πραγματικότητά μας, ενώ ταυτόχρονα αναλαμβάνουμε δράση σύμφωνη με τις αξίες μας.
Σαν πρώτο βήμα, λοιπόν, ας αποδεχτούμε το ποια είναι η κατάσταση. Το που είμαστε. Ούτως ή άλλως αν δεν ξέρεις που είσαι, πώς να ξέρεις που να πας;
Η κατάσταση είναι πρωτόγνωρη και πολύ δύσκολη. Δεν το έχουμε ξαναζήσει. Θα είμαστε οι περισσότεροι πιο μόνοι μας από όσο έχουμε συνηθίσει και από όσο θα επιλέγαμε. Τα οικονομικά πολλών από εμάς θα έχουν επηρεαστεί σημαντικά, ώστε μπορεί να μην μπορούμε να καλύψουμε τις απαιτήσεις που συνήθως αυτή η εποχή έχει. Θα θέλουμε να δούμε τους δικούς μας και ταυτόχρονα θα φοβόμαστε τον αόρατο εχθρό. Αυτή είναι η κατάσταση τώρα.
Η μεγαλύτερη δυσφορία μας προκύπτει όταν δεν αποδεχόμαστε την κατάστασή μας και θέλουμε απεγνωσμένα να νιώσουμε καλύτερα. Ας ξεκαθαρίσουμε πρώτα, ότι αν μπορούμε να κάνουμε κάτι για να βελτιώσουμε την κατάσταση, τότε φυσικά και να το κάνουμε. Αρκεί να μην θυσιάσουμε στην πορεία όσα είναι σημαντικά για εμάς.
Συνήθως όμως οι τρόποι να νιώσουμε καλύτερα μας απομακρύνουν από τις σημαντικές αξίες μας. Το να πιούμε τρία μπουκάλια κρασί, να φάμε δυο πίτσες ή να ψωνίσουμε δίχως αύριο, ίσως μας δώσει στιγμιαία χαρά. Θα μας αρέσει η εικόνας μας, άραγε αν το κάνουμε;
Και εδώ έρχεται η αυτό-συμπόνια….

Αυτό-συμπόνια
Οι ερευνητές ψυχολόγοι ονομάζουν αυτό-συμπόνια την ικανότητα να φερόμαστε στον εαυτό μας με καλοσύνη, να ερχόμαστε σε επαφή με την κοινή ανθρώπινή μας φύση, και να κάνουμε χώρο για τα συναισθήματά μας. Και τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα.
Ίσως να φαίνεται πολύ «χαλαρή» και αδύναμη αντιμετώπιση για συνθήκες δυσκολίας, όμως οι έρευνες δείχνουν πως νιώθοντας συμπόνια για τον εαυτό μας αυξάνεται η αισιοδοξία μας, η ψυχική ανθεκτικότητά μας και η εσωτερική μας σταθερότητα, όταν αντιμετωπίζουμε προκλήσεις.
Αν λες: «Γιατί ρε γαμώτο αλλιώς το είχα φανταστεί. Τι έχω κάνει για να το τραβάω αυτό;» τότε δε βοηθάς τον εαυτό σου. Απλώς διαιωνίζεις την απογοήτευσή σου.
Αντί γι αυτό πες: «Είναι πολύ δύσκολα φέτος. Έχω ταλαιπωρηθεί πολύ. Όπως όλοι. Ας μου δείξω κατανόηση και ας με φροντίσω όσο μπορώ. Το έχω ανάγκη».

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η αυτό-συμπόνια δεν ακυρώνει τον πόνο. Μας βοηθάει όμως, να τον ξεπεράσουμε με μεγαλύτερη δεξιότητα και νόημα.
Μπορεί, επίσης, να στρώσει τον δρόμο προς την αλλαγή. Κατανοώντας τις παρούσες συνθήκες μας, δίνοντας χώρο στον θυμό για τη ματαίωση των ελπίδων μας, στην απογοήτευση που δε θα δούμε τους δικούς μας ανθρώπους, στην αίσθηση της μοναξιάς που νιώθουμε, ερχόμαστε πιο κοντά στον αληθινό μας εαυτό, στις προτεραιότητες και στις αξίες μας. Όταν ξέρω τι με ενοχλεί τόσο, τότε αυτόματα κατανοώ τι είναι σημαντικό για μένα.
Αφού ξεκαθαρίσουμε τι είναι πιο σημαντικό για εμάς, μπορούμε μετά να αναπτύξουμε την περιέργεια για το τι είναι στον έλεγχό μας να κάνουμε. Όπως λέει η διάσημη προσευχή των Ανώνυμων Αλκοολικών:
Κύριε δώσε μου την ηρεμία να δεχθώ όσα δεν μπορώ να αλλάξω,
Το κουράγιο να αλλάξω όσα μπορώ,
Και (το πιο σημαντικό) τη σοφία για να ξεχωρίζω ανάμεσα στα δυο.
Τα πράγματα είναι δύσκολα και δεν ελέγχουμε την κατάσταση. Τι μπορούμε να ελέγξουμε, όμως, μέσα στην κατάσταση;

Τι ιστορία λες;
Αν και δεν είναι στο χέρι μας να αλλάξουμε την πραγματικότητα αυτής της πανδημίας, είναι στο χέρι μας να αλλάξουμε το ποια ιστορία λέμε στον εαυτό μας σε σχέση με αυτήν. Είναι μια συμφορά που μας βρήκε; Είναι μια ευκαιρία να χαλαρώσουμε επιτέλους και να κοιτάξουμε το ποιοι είμαστε; Είναι μια κρίση για όλους και ευκαιρία για αλληλεγγύη; Είναι ο πόλεμος της δικής μας γενιάς; Είναι μια παγκόσμια συνωμοσία; Είναι ευκαιρία για να πατήσουμε φρένο και να δούμε τα πράγματα αλλιώς;
Τι ιστορία θα πεις στον εαυτό σου; Ό,τι πεις θα καθορίσει το τι αισθάνεσαι. Επίλεξε προσεκτικά!
Σε περίπτωση που δεν μπορείτε να είστε με τις οικογένειές σας, αποδεχτείτε ότι θα υπάρχει λύπη γι αυτό. Είναι εντάξει. Δείξτε καλοσύνη στον εαυτό σας και θυμηθείτε πως δεν είστε μόνοι στη δυσκολία σας. Είσαστε τα θύματα, αλλά όχι οι στόχοι. Όλοι το περνάμε μαζί.
Και από αυτό το σημείο, μπορείτε να ψάξετε αν θέλετε για φωτεινές στιγμές στην καθημερινότητά σας για να απολαύσετε. Ένα ζεστό μπάνιο, μια συζήτηση με έναν φίλο στο τηλέφωνο ή με βίντεο-κλήση, η μυρωδιά του φαγητού ή του καφέ και η αίσθηση της κουβέρτας στον καναπέ, ένα ωραίο βιβλίο.

Συμπέρασμα
Είναι αναπόφευκτο πολλοί από εμάς να βιώσουμε δυσάρεστα συναισθήματα φέτος τις γιορτές. Θλίψη, θυμό, λύπη, στεναχώρια, μοναξιά, απογοήτευση, ακύρωση, ματαίωση. Ας δεχτούμε ότι υπάρχουν και ας μην προσπαθήσουμε να τα διώξουμε. Είναι δικά μας.
Και από το σημείο της αποδοχής, όσο μπορούμε, μετά ας ψάξουμε αν θέλουμε για τρόπους να διαχειριστούμε την καθημερινότητά όπως είναι.
Θα μας λείψουν οι οικογένειές μας και οι αγαπημένοι μας άνθρωποι. Ίσως μέσα σε όλη τη δυσκολία, αυτή να είναι η στιγμή για να νιώσουμε τυχεροί που έχουμε αυτούς τους ανθρώπους που θα μας λείψουν….
Καλές συμπονετικές γιορτές σε όλους!

(Αυτό το άρθρο βασίστηκε σε άρθρο του https://greatergood.berkeley.edu/)

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ

Νέα εικόνα 3

Πώς μπορείς να αλλάξεις τη ζωή σου πιο εύκολα; Αν δραστηριοποιείσαι στον χώρο της ψυχικής υγείας, πώς μπορείς να βοηθήσεις τους θεραπευόμενούς σου να κάνουν το επόμενο βήμα στη ζωή τους πιο άμεσα;
Σε αυτό το άρθρο θα δεις μια διαφορετική οπτική που μπορεί να σε απελευθερώσει από αυτό που εμποδίζει την εξέλιξή σου.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή
Ο τρόπος που ζούμε τη ζωή μας, συνδέεται άμεσα με το πώς απαντάμε στην πιο πυρηνική των πεποιθήσεων: «Άραγε ΑΞΙΖΩ;» Αυτό που μας σταματάει να αλλάξουμε είναι το ότι κατά βάθος πιστεύουμε ότι δεν μας αξίζει να το κάνουμε.
Αρχικά, κανείς δεν αναλογίζεται αν αξίζει ή όχι. Δεν είναι αυτός ο φυσικός τρόπος να σκεφτόμαστε.
Η προσωπικότητά μας διαμορφώνεται μέσω της καθημερινής αλληλεπίδρασης με το οικογενειακό μας περιβάλλον στα παιδικά μας χρόνια. Βάσει αυτής, διαμορφώνουμε την εσωτερική εικόνα για το αν τα συναισθήματά μας θα φροντιστούν, αν οι επιθυμίες μας θα γίνουν σεβαστές, αν τα παράπονά μας θα εισακουστούν.
Στην μετέπειτα ζωή μας, συνεχίζουμε και ενεργούμε σύμφωνα με αυτό το πρότυπο που έχει εγκατασταθεί βαθιά μέσα μας. Μέχρι να πεθάνουμε. Ή μέχρι να αναρωτηθούμε τι μας γίνεται. Ας μην ξεχνάμε πως δεν μας ωριμάζει η ηλικία αλλά η επεξεργασία των εμπειριών μας.
Κάποια στιγμή, λοιπόν, αναπόφευκτα αντιμετωπίζουμε δυσκολίες στη ζωή μας.
Ο ενήλικας νιώθει βαθιά δυσφορία όταν συνειδητοποιεί τη σύγκρουση ανάμεσα σε αυτά που θέλει και αυτά που κάνει. Δηλαδή, ανάμεσα σε αυτά που θέλει και σε αυτά που βαθυθέλει. Όταν θέλει να πετύχει στη δουλειά του, αλλά σηκώνεται αργά το πρωί και αργεί. Όταν θέλει να τον αγαπήσει κάποιος, αλλά διώχνει όσους δείχνουν τη διάθεση να το κάνουν. Όταν θέλει να είναι ευτυχισμένος, αλλά όποτε είναι κάνει κάτι και το χαλάει. Όταν θέλει να βάλει όρια και να διεκδικήσει αλλά κάτι τον σταματάει από το να το κάνει.
Νέα εικόνα 4
Σε αυτή τη φάση είναι πιθανό να ψάξει για βοήθεια.

Η βοήθεια
Κάποιοι θα παν σε ένα ειδικό, άλλοι θα αρχίσουν να διαβάζουν βιβλία, άλλοι θα διαβάσουν άρθρα ψυχολογίας.
Και εκεί κρύβεται μια μεγάλη παγίδα.
Όλοι οι ειδικοί, τα βιβλία, τα άρθρα, θα αναδείξουν στον ταλαιπωρημένο άνθρωπο πως πίσω από τις συμπεριφορές του υπάρχει ένα και μοναδικό αίτιο. Έχει μέσα του την πυρηνική πεποίθηση ότι «δεν αξίζει σαν άνθρωπος».
Έχουν δίκιο.
Στο βαθμό που ενδόμυχα πιστεύεις πως δεν αξίζεις σαν άνθρωπος, αναγκαστικά θα σαμποτάρεις τις καταστάσεις που θα σε κάνουν να νιώθεις καλά με σένα.
Σκέψου το. Αν έχεις ένα σπαστικό συνάδελφο, που θεωρείς ότι δεν αξίζει σαν άνθρωπος, τότε μάλλον δεν θα του πάρεις καφέ το πρωί, δε θα καλύψεις ένα λάθος του στη δουλειά, θα είσαι αυστηρός μαζί του, δεν θα τον προτείνεις για προαγωγή και αν πραγματικά σε εκνευρίζει μπορεί και να υπονομεύσεις την προαγωγή του.
Το ίδιο κάνεις και με τον εαυτό σου. Έχουν δίκιο οι ειδικοί που σου το λένε.
Είναι παράλογο να μη θέλεις το καλό σου, αλλά είναι ψυχο-λογικό.
H θεραπεία σου, τα βιβλία και τα άρθρα που θα διαβάσεις, θα επικεντρωθούν στο να πειστείς ότι όντως αξίζεις, ώστε να αποκτήσεις το κίνητρο για να αρχίσεις να αλλάζεις τις συμπεριφορές που σε ταλαιπωρούν. Να αρχίσεις να φέρεσαι στον εαυτό σου όπως θα φερόσουν σε ένα συνάδελφο τον οποίο συμπαθείς πάρα πολύ.
«Αξίζεις σαν άνθρωπος!» θα σου πουν. «Αξίζεις μόνο επειδή υπάρχεις». Ακούγεται όμορφο η αλήθεια είναι.
Και εσύ θα τους κοιτάζεις με ένα απλανές βλέμμα…
Νέα εικόνα 5
Δε θα τους πιστεύεις. Θα σου πάρει πολύ καιρό να πειστείς. Γιατί μέσα σου νιώθεις άχρηστος και ανάξιος. Καλά τα λένε, αλλά δε σε ξέρουν καλά. Μάλλον, δε σε καταλαβαίνουν. Το συναίσθημά σου αντιστέκεται. Δεν τους πιστεύεις. Η αλλαγή σου καθυστερεί.
Πώς μπορείς να αλλάξεις τη ζωή σου πιο εύκολα;

Η λύση
Ίσως όλα να είναι θέμα… διατύπωσης!!
Τι σου έρχεται στο μυαλό στην ερώτηση: «πιστεύεις ότι αξίζεις;»
Συνήθως σκεφτόμαστε αν είμαστε «καλοί» άνθρωποι. Όλοι έχουμε μια εικόνα στο μυαλό μας ενός άξιου ανθρώπου. Είναι καλοσυνάτος, κατανοητικός, ικανός, ευγενικός. Ξέρουμε τον Γκάντι, τη Μητέρα Τερέζα, τον Γέρων Παΐσιο, αυτούς τους «καλούς» ανθρώπους. Εμείς όμως δεν είμαστε έτσι.
Νέα εικόνα 6
Όταν σκεφτόμαστε αν αξίζουμε, αυτόματα συγκρίνουμε την δική μας εικόνα με την εικόνα του «άξιου» ανθρώπου. Και ξέρουμε πολλούς ανθρώπους που είναι πιο άξιοι από εμάς.
Μπορεί επίσης να την εκλάβουμε ως μια πολύ βαριά υπαρξιακή ερώτηση, την οποία νιώθουμε ότι δεν μπορούμε να απαντήσουμε. Και η ανημπόρια μας, ίσως μας σπρώξει ακόμα παραπάνω στο να την απαντήσουμε αρνητικά.
Συμπέρασμα: Όταν σκέφτομαι αν αξίζω σαν άνθρωπος, η απάντηση συνήθως έρχεται μέσα από μια διαδικασία αυτόματης σύγκρισης με το μοντέλο που έχω για έναν άξιο άνθρωπο.
Είναι μια διαδικασία κυρίως νοητική.
Τι θα γινόταν αν διαμορφώναμε το ερώτημα εντελώς διαφορετικά;; Αν αλλάζαμε διατύπωση και ρωτούσαμε τον εαυτό μας:

ΜΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΕΙΜΑΙ ΚΑΛΑ;
Όχι αν αξίζω γενικά, αλλά αν εμένα μου αξίζει να είμαι καλά. Αυτού του είδους η ερώτηση δεν είναι τόσο υπαρξιακή. Είναι πιο προσωπική. Σχεδόν όλοι θέλουμε να είμαστε καλά και θεωρούμε ότι μας αξίζει.
Το «Μου αξίζει να είμαι καλά;» είναι συναισθηματική ερώτηση, όχι νοητική και είναι πολύ λιγότερο πιθανό να οδηγήσει στη σύγκριση.
Κάνε το πείραμα.
Ρώτησε τον εαυτό σου «Αξίζω σαν άνθρωπος;»
Παύση. Το έκανες; Πώς ήταν;
Τώρα ρώτησε τον εαυτό σου: «Μου αξίζει να είμαι καλά;»
Παύση. Το έκανες; Πώς ήταν;
Ίσως να κοντοστάθηκες στην πρώτη ερώτηση και να προσπάθησες να την απαντήσεις νοητικά. Έχει βάρος σαν ερώτηση. Πολύ πιθανώς να απάντησες πολύ πιο φυσικά «ΝΑΙ» στη δεύτερη ερώτηση. Να σου βγήκε πιο αυθόρμητα. Ακόμα και αν δυσκολεύτηκες να απαντήσεις στην πρώτη.

Άλλαξε ευκολότερα
Ρωτώντας «Μου αξίζει να είμαι καλά;» μειώνεται η συναισθηματική φόρτιση της ερώτησης, εν τούτοις δεν χάνεται το υπαρξιακό βάθος. Δεν είναι λιγότερο πυρηνική από την ερώτηση «Αξίζω σαν άνθρωπος;».
Καθώς είναι πιο εύκολο να απαντήσεις θετικά, είναι πιο εύκολο και να κινητοποιηθείς και να αναλάβεις την ευθύνη της αλλαγής σου. Γιατί πιστεύεις ότι «σου αξίζει να είσαι καλά». Αυτή την πεποίθηση την υιοθετείς πολύ πιο εύκολα.
Ενώ μπορεί να σαμποτάρεις τον εαυτό σου γιατί θεωρείς ότι δεν αξίζεις, θα σταματήσεις να το κάνεις επειδή σου είναι εύκολο να πιστέψεις ότι «σου αξίζει να είσαι καλά». Θα είναι πιο εύκολο να μη διώχνεις αυτούς που σε αγαπούν, να σταματήσεις να σαμποτάρεις τον εαυτό σου και την ευτυχία σου, να αρχίσεις να βάζεις όρια και να διεκδικείς αυτό που θέλεις. Γιατί σου αξίζει να είσαι καλά.
Νέα εικόνα 7
Ίσως φαίνεται απλό το «τρικ». Αλλά στην πράξη δουλεύει.
Η ερώτηση «Μου αξίζει να είμαι καλά;» δε με ρίχνει στο υπαρξιακό βάθος που ίσως είμαι ανέτοιμος να πέσω. Με απελευθερώνει από τη σύγκριση και η απάντησή της γίνεται μόνο προσωπική. Ταυτόχρονα, με κινητοποιεί να υιοθετήσω ακριβώς τις ίδιες δράσεις που θα υιοθετούσα αν απαντούσα θετικά στο «αξίζω σαν άνθρωπος;».
Όλη η γεύση χωρίς τις θερμίδες…

Συμπέρασμα
Αν ψάχνεις τις απαντήσεις του εαυτού σου σταμάτα να διερωτάσαι αν αξίζεις σαν άνθρωπος. Αν θέλεις να βοηθήσεις κάποιον να βρεις τις δικές του απαντήσεις, μην προσπαθείς να τον πείσεις ότι αξίζει. Ο κόπος είναι μεγάλος και τα αποτελέσματα αμφίβολα και μακροχρόνια.
Αντί γι αυτό απάντησε (ή ζήτα να απαντήσει ο άλλος) την ερώτηση: «Μου αξίζει να είμαι καλά;»
Θύμιζε διαρκώς στον εαυτό σου πως σου αξίζει να είσαι καλά και ελευθερώσου από τη νοητική διαδικασίας της σύγκρισης. Εξέλιξε τον εαυτό σου, κάνοντάς σου το δώρο της συναισθηματικής αμεσότητας.

Because you are worth it! (Διότι το αξίζεις!)

Thursday, 05 November 2020 18:09

Mέτρ(ι)ον άριστον;

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

«Mέτρον άριστον»
Μια φράση που ακούμε και χρησιμοποιούμε πολύ συχνά όλοι μας (συνήθως όταν δεν ξέρουμε τι να πούμε…).
Άραγε την πιστεύουμε;
Πώς στέκεται η κοινωνία, σαν θεσμός, απέναντι σε αυτή τη δήλωση;

Τα πρότυπά μας
Ανέκαθεν τα πρότυπα τα καθόριζαν αυτοί οι οποίοι είχαν τη δύναμη. Οι πλούσιοι δηλαδή. Εκείνοι προβαλλόντουσαν ως οι ευγενείς (είχαν και τον τίτλο άλλωστε), ως η βέλτιστη κατάσταση που κάποιος θα έπρεπε να πετύχει.
Οι βασιλιάδες, οι πρίγκιπες και οι πριγκιποπούλες ήταν το κύριο θέμα πολλών παραμυθιών εξάλλου και συνεχίζουν να είναι. Για παράδειγμα ένα από τα πολύ δημοφιλή παιδικά σήμερα είναι το Σοφία η Πριγκίπισσα.
Στη νεότερη εποχή οι ταινίες της Βουγιουκλάκη ήταν με την πλούσια και τον αλήτη ή την κυρία διευθυντή ή τον βουλευτή Μαυρογιαλούρο. Εγώ μεγάλωσα βλέποντας Τόλμη και γοητεία και Beverly Hills (δε θέλω σχόλια…) και οι μεγάλοι της εποχής μας έβλεπαν τον Γιάγκο Δράκο και τη Δυναστεία.
Σήμερα το ενδιαφέρον του κόσμου μονοπωλείται από το τι κάνει η Μενεγάκη, ο Μαρινάκης, η Σκορδά, η Βικτόρια Μπέκαμ, οι εφοπλιστές, οι διάσημοι τραγουδιστές και ηθοποιοί. Η ενασχόλησή μας με την «αφρόκρεμα» της κοινωνίας συνεχίζεται αμείωτη.
Θα πούμε μπράβο και στο θεωρητικό φυσικό Δημήτρη Νανόπουλο, αλλά κανένας δε νοιάζεται να μάθει τι φόρεσε, τι έφαγε και με ποιον πήγε διακοπές.
Τα πρότυπά μας, λοιπόν, ή όσα μας εξάπτουν το ενδιαφέρον και τη φαντασία είναι άνθρωποι που έχουν αποκτήσει φήμη και πλούτο. Δε θα σχολιάσω την ποιότητα των ανθρώπων αυτών καθώς είναι υποκειμενική η κρίση του τι εννοούμε ποιότητα, αλλά θα σταθώ στο γεγονός ότι όλοι οι άνθρωποι με τους οποίους ασχολούμαστε έχουν το κάτι παραπάνω στη ζωή τους.
Δεν είναι οι μέτριοι.

Τα μπράβο μας
Δε διαβάζουμε για την νοικοκυρά της διπλανής πόρτας, δε διαβάζουμε για τον πατέρα των δυο παιδιών, δεν μας νοιάζει τι έκανε εκείνη η γιαγιά ή ο συμμαθητής μας.
Λέμε μπράβο στον πρώτο της τάξης.
Επιβραβεύουμε τον πρώτο του αγώνα. «Ξεχωρίζει» όποιος είναι ιδιαίτερος σε σχέση με τους υπόλοιπους. Όποιος οδηγεί το ακριβότερο αυτοκίνητο, όποιος κολυμπάει πιο γρήγορα, όποιος μαγειρεύει καλύτερα, όποιος είναι πιο πετυχημένος στη δουλειά του, όποιος ξεπέρασε τον εαυτό του, όποιος έσπασε τα όρια, όποιος αντιστάθηκε υπεράνθρωπα, όποιος είναι πρωτοπόρος, όποιος προχώρησε εκεί που δεν έχει πάει κανένας άλλος, όποιος πέτυχε, όποιος έζησε το όνειρό του.
Τιμούμε λοιπόν όλα αυτά τα οποία για να πετύχεις χρειάζεται να κοπιάσεις πολύ, να ιδρώσεις και να επιμείνεις. Και μια χαρά.

Mέτρον άριστον;
Εδώ είναι όμως που πρέπει να γνωρίζουμε ότι δεν κολλάει η πολυφορεμένη ατάκα «Mέτρον άριστον». Οι άνθρωποι αυτοί δεν έμειναν στο μέτρον. Το ξεπέρασαν και κέρδισαν την αναγνώριση. Γιατί η αναγνώριση της κοινωνίας μας, χαρίζεται σε κάποιον όταν εκείνος ξεπεράσει το μέτρον.
Αν τα κάνεις όλα με μέτρο τότε είναι απίθανο το να ξεχωρίσεις.
Εμείς όμως εξιδανικεύουμε άτομα και καταστάσεις τις οποίες κατά πάσα πιθανότητα κανείς δεν πρόκειται να φτάσει, ή έστω πολύ λίγοι από εμάς ίσως το καταφέρουν.
Το μέτρον δεν είναι άριστον για μας. Δεν εξιδανικεύουμε το μέτρον.
Εξιδανικεύουμε το στατιστικά απίθανο.

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά…
Σαν να μη μας έφτανε όλο το βάρος που οι εξαιρετικά υψηλές κοινωνικές προσδοκίες μας φορτώνουν, η κουλτούρα της νεότερης εποχής μας έρχεται να διαλύσει και την προσωπική μας ζωή. Δε μας αφήνουν ήσυχους να ζήσουμε το μέτριο μέτρο μας πουθενά.
Το κίνημα της θετικότητας, τα βιβλία αυτοβοήθειας, η κουλτούρα του «όλα τα μπορείς», του «ζήσε το πάθος σου», η κουλτούρα του «είσαι μοναδικός, ξεχωριστός» η πληθώρα μεθόδων για να είμαστε ανεβασμένοι και απόλυτα υγιείς, πετυχημένοι και ικανοποιημένοι έρχεται να εισβάλλει στην καθημερινότητά μας και να μη μας επιτρέπει ούτε εκεί να είμαστε μέτριοι.
Οι coaches υπόσχονται να σε βοηθήσουν να βρεις την καριέρα των ονείρων σου και να σε κάνουν να μεγιστοποιήσεις το δυναμικό σου, να πετύχεις όλους σου τους στόχους, να πετύχεις στη ζωή! Σου λένε πως δικαιούσαι να είσαι ευτυχισμένος.
Ούτε λέξη για «μέτρον»…

Οι συνέπειες
Ξεκινώντας ανάποδα συνειδητοποιούμε ότι ΠΡΕΠΕΙ να είμαστε καλά. ΠΡΕΠΕΙ να γουστάρουμε. Πάντα. Το να νιώθουμε άσχημα δαιμονοποιείται. Η απόλυτα φυσιολογική κατάσταση του να έχεις νεύρα, να είσαι στεναχωρημένος, να νιώθεις προδομένος, να είσαι παράλογος, κακόκεφος, μοναχικός, θλιμμένος γίνεται αυτόματα προβληματική.
Βέβαια αν τους ρωτήσεις όλους όσους σου λένε να ζήσεις την κάθε στιγμή της ζωής, θα σου πουν ότι φυσικά και αυτά τα συναισθήματα έχουν το χώρο τους και δεν πρέπει να τα αποφεύγεις κλπ. ΚΑΝΕΙΣ όμως δεν το προβάλει αυτό στην μπροστινή σελίδα.
Ίσως το βρεις κάπου στα ψιλά γράμματα.
Οι συνέπειες αυτής της κουλτούρας της κοινωνίας μας, είναι να νιώθουμε λίγοι μπροστά στις μεγαλειώδεις απαιτήσεις που επωμιζόμαστε, απλά και μόνο επειδή είμαστε άνθρωποι.
Έτσι νιώθουμε ανίκανοι όταν δεν καταφέρνουμε να κάνουμε τη δουλειά των ονείρων μας (όπως οι περισσότεροι άνθρωποι του κόσμου), νιώθουμε ατελείς όταν δεν καταφέρουμε να έχουμε την τέλεια σχέση (όπως οι περισσότεροι άνθρωποι του κόσμου), ίσως νιώθουμε ελλιπείς όταν μένουμε μέτριοι και δεν γινόμαστε «κάποιοι» (όπως οι περισσότεροι άνθρωποι του κόσμου), νιώθουμε προβληματικοί όταν στεναχωριόμαστε, έχουμε σκαμπανεβάσματα στη διάθεσή μας (όπως οι περισσότεροι άνθρωποι του κόσμου).
Νιώθουμε ότι χαραμίζουμε τη ζωή μας.
Ειδικά η γενιά των millenials είναι ίσως η πιο καταθλιπτική γενιά που έχει ζήσει, καθώς της έχει περαστεί τόσο έντονα το μήνυμα ότι μπορείς να γίνεις ό,τι θελήσεις, να καταφέρεις τα πάντα. Όταν όμως έρχονται αντιμέτωποι με την μέτρια πραγματικότητα, η προσγείωση από τις τεχνητά πανύψηλες προσδοκίες είναι ανώμαλη.
Νομίζουν ότι είναι αποτυχημένοι ενώ απλά δεν είναι πετυχημένοι. Και τι έγινε;

Η πρόταση
Το είχαν πει πολύ καλά οι αρχαίοι Έλληνες. Μέτρον άριστον. Το πετάμε κι εμείς σε μια συζήτηση όταν δεν ξέρουμε τι να πούμε.
Αν όντως το πιστεύαμε τι θα λέγαμε διαφορετικά;
Ας δούμε κάποιους πιθανούς διαλόγους.
«Πώς πάει η σχέση σου;»
«Έτσι κι έτσι»
«Καταλαβαίνω. Έχεις μια φυσιολογική σχέση!»
«Πώς είναι η δουλειά σου;»
«Δεν τρελαίνομαι»
«Μάλιστα. Έχεις μια ανθρώπινη δουλειά όπως όλοι»
«Πώς είναι το εισόδημά σου;»
«Τίποτα ιδιαίτερο»
«Εφαρμόζεις το ρητό μέτρον άριστον!»
«Πώς είναι η διάθεσή σου;»
«Άστα! Μια έτσι μια αλλιώς»
«Μπράβο! Είσαι κι εσύ άνθρωπος!»
Δε σημαίνει πως δεν μπορούμε να έχουμε μια πολύ καλή σχέση / δουλειά / διάθεση / οικονομική κατάσταση. Μπορούμε. Αλλά δεν είναι το φυσιολογικό μας. Δεν είναι κάτι που δικαιούμαστε από τη φύση μας. Είναι όμως κάτι που μπορούμε να κερδίσουμε. Με πάρα πολλή προσπάθεια αν είμαστε διατεθειμένοι να την κάνουμε.
Αφιερώνω ένα κεφάλαιο στο νέο μου βιβλίο σε αυτό.

 

Συμπέρασμα
Ας απενοχοποιήσουμε το μέτριο. Γιατί στατιστικά όλοι στο μέτριο είμαστε ή θα καταλήξουμε. Και δεν υπάρχει τίποτα άσχημο με αυτό.
Υπάρχει τόση ομορφιά στο κοινό το καθημερινό, το τετριμμένο. Αρκεί να αποφασίσουμε να την εκτιμήσουμε.
Είπαμε:
Μέτριον άριστον!

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας. www.dimitrisflamouris.com

Πώς μπορείς να γίνεις εξαιρετικά επιτυχημένος; Πώς μπορείς να αλλάξεις τον κόσμο και να φέρεις την αλλαγή προς το καλύτερο; Πώς μπορείς να εμπνεύσεις τους ανθρώπους και να χτίσεις κάτι καινούριο;
Εύκολο. Απλά διάβασε το βιβλίο: The 5am Club. Η συνταγή είναι εκεί μέσα. Το καλοκαίρι είναι η εποχή για διάβασμα και έτσι ανάμεσα στα βιβλία που διάβασα ήταν και το βιβλίο «Το κλαμπ των 5π.μ.» (The 5am club) που έχει πουλήσει περισσότερα από 15 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως. Όντας συγγραφέας ο ίδιος, στο κομμάτι της ψυχολογίας και της αυτοβοήθειας, είναι σημαντικό για μένα να βλέπω τι είναι αυτό που προτιμάει ο κόσμος ανεξάρτητα από το αν εγώ συμφωνώ ή όχι μαζί του.
Διαβάζοντας το βιβλίο άρχισα να συνειδητοποιώ τι το έκανε τόσο δημοφιλές. Ο συγγραφέας Robin Sharma χρησιμοποιεί πολύ συναισθηματικά φορτισμένη γλώσσα μιλώντας για έναν δισεκατομμυριούχο, που είναι μεγιστάνας και σούπερ γυμνασμένος και πολύ χαρούμενος και έχει σπίτια σε όλο τον κόσμο και τον συμπαθούν όλοι και είναι τιτάνας και όλα τα σχετικά, και μας περιγράφει πώς να το κάνουμε και εμείς.
Μιλάει για τις συνήθειες των ανθρώπων που χτίζουν τον κόσμο, των ανθρώπων που αλλάζουν τον κόσμο, που καινοτομούν και επινοούν καινούρια πράγματα, των ηρώων που όλοι δυστυχώς θαυμάζουμε.
Δηλαδή, πουλάει ελπίδα και η ελπίδα πουλάει.
Είναι ένα βιβλίο που είναι γραμμένο με τέτοιο τρόπο που λες: «Ναι ρε συ. Θα το κάνω κι εγώ. Γίνεται.»
Είναι το απόλυτο βιβλίο παγίδα.

Η καταστροφή της σελίδας 96
Για να πετύχεις όλα όσα πετυχαίνουν οι ήρωες, πρέπει να αφοσιωθείς πλήρως σε αυτό που κάνεις, να δίνεις το 100% σου και να ακολουθείς ένα αυστηρό πρόγραμμα παραγωγικότητας. Να είσαι διατεθειμένος να κάνεις όσα το 99% των ανθρώπων δεν κάνουν, να πας το έξτρα βήμα και να μη σταματάς πoτέ και πουθενά.
Και όλο αυτό έχει ένα τίμημα… Το τίμημα περιγράφεται στη σελίδα 96 (της αγγλικής έκδοσης του βιβλίου). Ο Robin Sharma αφιερώνει μόλις μισή σελίδα και λέει ότι τα ίδια πράγματα που σε κάνουν καταπληκτικό στην ενασχόλησή σου, ταυτόχρονα καταστρέφουν την προσωπική σου ζωή. «Αλλά δεν τρέχει τίποτα», λέει και το ξεπετάει. «Αν ξέρεις τις παγίδες τις αποφεύγεις». Στις υπόλοιπες 300 σελίδες μιλάει μόνο για την απόλυτη επιτυχία. Βέβαια ο κεντρικός «γκουρού» χαρακτήρας του βιβλίου, ο Ήρωας / Τιτάνας / Μεγιστάνας / Δισεκατομμυριούχος είναι…μόνος.

Ο Παστουρμάς
Και ενώ το έχω διαβάσει και έχω πωρωθεί και λέω: «Ναι, ρε φίλε. Θα δοκιμάσω αυτά που προτείνει» βρίσκομαι στον Παστουρμά. Ο Παστουρμάς είναι ίσως η πιο αγαπημένη μου ταβέρνα στη Δράμα. Ήμουν με τη γυναίκα μου, οπότε όταν με είδε ο Άρης (ο ιδιοκτήτης) της λέει: «Αυτόν εδώ εγώ τον ξέρω πολλά χρόνια. Πολύ πριν τον γνωρίσεις εσύ. Από τότε που πήγαινε στην Αυστραλία και μας έφερνε κάτι περίεργες μακρόστενες φωτογραφίες» και γελάει με καλοσύνη.
Εκείνη τη στιγμή μια αίσθηση ζεστασιάς με πλημμύρισε. Η αίσθηση που αναβλύζει πηγαία όταν είσαι με κάποιον που σε ξέρει τόσα χρόνια και νιώθεις μια βαθιά οικειότητα. Στιγμιαία ένιωσα χαρούμενος και ευτυχισμένος.
Κοίταξα γύρω μου. Απλοί άνθρωποι σαν κι εμένα, καθόντουσαν στο ταβερνάκι στα ξύλινα τραπέζια στρωμένα στη μέση του δρόμου και έπιναν το κρασάκι τους. Το σκηνικό απέπνεε ηρεμία και σύνδεση.
Νέα εικόνα 4
Και τότε το ξανασκέφτηκα. Γιατί να ακολουθήσω όσα προτείνει το βιβλίο; Τι θα κερδίσω; Ποιος ο λόγος να ακολουθήσω την επιτυχία; Τι θα μου δώσει; Που κρύβεται το μυστικό για μια ευτυχισμένη ζωή;
Στη ζωή του Μεγιστάνα ή στην ατμόσφαιρα του Παστουρμά;
Δεν είναι ότι οι θαμώνες ήταν μέσα στα γέλια και τις χαρές. Ανήσυχοι μερικοί, ίσως να συζητούσαν για τον κορονοϊό, ή την κρίση, ή για τη ματαίωση των σχεδίων τους για το καλοκαίρι. Ήταν όμως παρέα. Ήταν μαζί σε αυτό που περνούσαν. Και η δύναμη της σύνδεσης ήταν ανακουφιστική. Ειδικά μαζί με λίγο κρασάκι…

Γιατί θέλεις να πετύχεις;
Εσύ θέλεις να πετύχεις; Για ποιο λόγο θέλεις να πετύχεις; Το έχεις σκεφτεί ποτέ;
Οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουμε να πετύχουμε για να…..είμαστε πετυχημένοι! Θέλουμε το status του πετυχημένου. Επί της ουσίας, επιζητούμε τη συναισθηματική ανταμοιβή που η επιτυχία προσφέρει. Δηλαδή, την αναγνώριση και το θαυμασμό από τους άλλους. Έχουμε μια βαθύτερη υποσυνείδητη πεποίθηση, ότι πετυχαίνοντας θα είμαστε σπουδαίοι και οι άλλοι επιτέλους θα μας εκτιμήσουν και θα μας αποδεχθούν. Θα καλυφθεί το συναισθηματικό μας κενό, που μας κάνει να νιώθουμε μόνοι.
Όπως είπε ο πατέρας της σύγχρονης ψυχολογίας, William James, «η βαθύτερη αρχή της ανθρώπινης φύσης είναι η λαχτάρα μας να νιώθουμε ότι μας εκτιμούν».
Θέλουμε κάποιον να μας εκτιμήσει. Στην ουσία ψάχνουμε για…παρέα.
Κι όμως, ο δρόμος προς την επιτυχία είναι στρωμένος με συναισθηματική μοναξιά, όπως πολλά παραδείγματα πολύ επιτυχημένων, αλλά μάλλον δυστυχισμένων, ανθρώπων μας αποδεικνύουν.
Ο Αϊνστάιν ήταν γυναικάς και παντρεύτηκε την ξαδέρφη του, έχοντας ελάχιστη σχέση με τα δυο παιδιά του. Ο Thomas Edison λέγεται πως ήταν ένας καταπιεστικός πατέρας και έκανε μήνυση στον γιο του Thomas Jr για να μη χρησιμοποιεί το επίθετο του στις δουλειές του. Ο Steve Jobs δεν αναγνώριζε την κόρη του και τον πήγε στα δικαστήρια. Δεν είχε και πολλούς φίλους…
Η λίστα είναι ατελείωτη. Και είναι πολύ φυσιολογικό να συμβαίνει αυτό, καθώς αν δοθείς πολύ σε κάτι, αναγκαστικά θα στερηθείς κάτι άλλο. Αν εστιάσεις στην επιτυχία της δουλειάς σου, οι σχέσεις σου θα πάνε πιο πίσω. Η ενέργειά σου θα είναι στραμμένη αλλού.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Σου έχει τύχει να είσαι ξαπλωμένος στο κρεβάτι και να μη σταματάς να σκέφτεσαι κάτι που σε απασχολεί. Να μη σε παίρνει ο ύπνος αλλά να μην μπορείς να σταματήσεις κιόλας;
Ή μπορεί να ξυπνάς στη μέση της νύχτας και να συμβαίνει το ίδιο και μετά από λίγο αρχίζεις και ανησυχείς όχι για το πρόβλημα το ίδιο, αλλά για το γεγονός ότι δε σε παίρνει ο ύπνος. Οι επαναλαμβανόμενες σκέψεις δίνουν τη θέση τους στο άγχος.
«Πότε θα κοιμηθώ;»
«Έχω να πάω στη δουλειά αύριο. Πώς θα σηκωθώ; Πρέπει να κοιμηθώ ΤΩΡΑ!»
Και έτσι μπαίνεις σε ένα φαύλο κύκλο, όπου όσο περνάει η ώρα αγχώνεσαι όλο και παραπάνω και αυτό το άγχος δε σε αφήνει να κοιμηθείς, οπότε αγχώνεσαι ακόμα παραπάνω, κοκ.

Πώς μπορείς να αντιμετωπίσεις αυτές τις σκέψεις που σου στερούν τον ύπνο;

Πριν το πως το γιατί
Πριν όμως αναλύσω το πώς μπορείς να το καταφέρεις είναι σημαντικό να κατανοήσεις το γιατί πρέπει να το κάνεις.
Η κακή ποιότητα ύπνου έχει πολύ σοβαρές επιπτώσεις τόσο στη σωματική όσο και στην πνευματική μας υγεία. Πχ πέρα από το ότι μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη μπορεί να οδηγήσει και σε διαβήτη, σε μικρότερη διάρκεια ζωής και γενικώς είναι κάτι το οποίο είναι επιτακτικό να φροντίσουμε καθώς επηρεάζει πολλές λειτουργίες του οργανισμού μας.
Τώρα αν αυτό σε άγχωσε ακόμα παραπάνω, το καταλαβαίνω. Όμως υπάρχει λύση.

Τι να μην κάνεις
Το να αναπαραγάγεις σκέψεις είναι μια μορφή γνωστικής εγρήγορσης. Το μυαλό σου τρέχει και δεν μπορείς να το σταματήσεις. Πρώτα είναι σημαντικό να γνωρίζεις τι να μην κάνεις σε αυτές τις περιπτώσεις.
Καλό θα είναι να αποφεύγεις τα παρακάτω τέσσερα πράγματα:

1. Μην ανοίξεις το κινητό σου
Μη χρησιμοποιείς το κινητό σου για να σερφάρεις ή να διαβάσεις νέα. Το φως από την οθόνη του σε κρατάει ξύπνιο. Μειώνει την μελατονίνη, την ορμόνη που σε κάνει να νυστάζεις. Τα κινητά φτιάχτηκαν για να μας κρατάνε κολλημένους στην οθόνη. Όχι για να μας κοιμίζουν. Άφησε το σε άλλο δωμάτιο πριν ξαπλώσεις.

2. Μη βλέπεις τηλεόραση
(για τους ίδιους λόγους).

RILAJ

3. Μην εργάζεσαι
Και πάλι δραστηριοποιείται ο εγκέφαλος και είσαι σε εγρήγορση.

4. Μην προσπαθείς να καταπνίξεις τις ανησυχίες σου
Μην προσπαθείς να καταπνίξεις τις ανησυχίες σου πριν πας για ύπνο. Έρευνες έχουν δείξει ότι το να προσπαθούμε να καταπνίγουμε τις σκέψεις μας έχει το ανεπιθύμητο αποτέλεσμα της αυξημένης γνωστικής δραστηριότητας (Harvey & Greenall, 2003).
Τι να κάνεις
Αν οι σκέψεις αρχίσουν και σε κυριεύουν το βράδυ, τότε δοκίμασε μια από τις ακόλουθες τεχνικές.

1. Πάρε απόφαση ότι μπορεί να μη κοιμηθείς γρήγορα.
Δεν πειράζει. Ανησυχείς πολύ μέσα στη νύχτα, αλλά ξεχνάς, λόγω του άγχους, ότι μάλλον σου έχει ξανασυμβεί και κάπως τα κατάφερες την επόμενη μέρα. Αποδέξου την κατάσταση αντί να την παλεύεις. Αυτό περιέργως θα σε ηρεμήσει πολύ πιο γρήγορα, αφού θα διώξεις το άγχος ότι ΠΡΕΠΕΙ να κοιμηθείς.

2. Διάβασε ένα χαλαρωτικό βιβλίο
Θα αποσπάσεις έτσι την προσοχή του εγκεφάλου σου. Θα χρειαστεί να συγκεντρωθείς και αυτό θα σε κουράσει.

3. Κάνε διαλογισμό
Άφησε το δωμάτιο και πήγαινε κάπου ήσυχα για να κάνεις διαλογισμό. Ο διαλογισμός είναι μια πολύ απλή εστίαση στην αναπνοή (ή όπου αλλού) που έχει σαν στόχο να κουράσει το μυαλό. Το μυαλό κουράζεται (κι εσύ κοιμάσαι) όταν προσπαθεί να εστιάσει κάπου. Όχι όταν το αφήνεις ελεύθερο να τρέχει όπου θέλει. Παραθέτω έναν απλό και σύντομο δικό μου διαλογισμό παρακάτω. Όταν κάνεις διαλογισμό χρειάζεται να ακολουθείς τις οδηγίες του, όμως. Αν μόνο τον ακούς δε γίνεται δουλειά.

4. Κούρασε το μυαλό σου
Μια άλλη ιδέα είναι καθώς ξαπλώνεις να πάρεις ένα δρόμο (πχ από το σπίτι στη δουλειά, ή όποια άλλη διαδρομή θέλεις) και να τον περπατήσεις (ή να τον οδηγήσεις) με το μυαλό σου ανακαλώντας όσες περισσότερες λεπτομέρειες μπορείς. Όταν φεύγει η προσοχή σου, απλά την επαναφέρεις στο σημείο που ήσουν. Ή μπορεί να παίξεις μια ταινία ή σειρά στο μυαλό σου, καρέ-καρέ. Ή οτιδήποτε άλλο μπορείς να σκεφτείς που αναγκάζεις το μυαλό σου να παραμένει εστιασμένο.

5. Κάνε μια άσκηση σάρωσης σώματος
Άρχισε να εστιάζεις την προσοχή σου σε ένα σημείο του σώματός σου τη φορά. Πχ αρχίζεις και εστιάζεις στην πρώτη αναπνοή στα δάχτυλα του αριστερού ποδιού, μετά στην επόμενη στην αριστερή σου γάμπα, αριστερό γόνατο, κοκ. Μέχρι το κεφάλι. Αυτό κουράζει τον εγκέφαλό σου και θα κοιμηθείς ευκολότερα.

6. Κάνε διατάσεις
Σήκω και κάνε λίγες ελαφρές διατάσεις προσέχοντας όσο μπορείς, την κάθε σου κίνηση καθώς τις κάνεις. Θυμήσου. Η συνειδητή εστίαση της προσοχής κουράζει το μυαλό.
Ό,τι και αν επιλέξεις να κάνεις να περιμένεις ότι το μυαλό σου θα τρέχει διαρκώς αριστερά δεξιά. Δεν πειράζει. Είναι φυσιολογικό. Κάθε φορά που αντιλαμβάνεσαι ότι ξέφυγε η σκέψη την επαναφέρεις με ευγένεια και αποφασιστικότητα. Μην μαλώνεις τον εαυτό σου.
Συμπέρασμα
Είναι βασανιστικό να μην μπορείς να κοιμηθείς το βράδυ. Να στριφογυρίζεις στο κρεβάτι και το μυαλό σου να τρέχει και να μην μπορείς να το σταματήσεις. Επιπλέον είναι επικίνδυνο για την υγεία σου.
Όπως διαρκώς γράφω στα άρθρα μου και στα βιβλία μου, η αλλαγή χρειάζεται ανάληψη ευθύνης της κατάστασης και συνειδητή δράση από μέρους σου. Αλλιώς δε γίνεται.
Εστίασε την προσοχή σου με όποιον τρόπο εσύ θεωρείς ότι σε βολεύει καλύτερα και κούρασε το μυαλό σου. Ανέλαβε εσύ τα ηνία του.
Δε σου αξίζει να ταλαιπωρείσαι. Φρόντισε τον ύπνο σου και κάνε δώρο στον εαυτό σου την πολύτιμη ξεκούραση που τόσο έχει ανάγκη.
Όνειρα γλυκά!!

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

 

Όλοι είμαστε λίγο πολύ με ένα κινητό στο χέρι.
Υπάρχουν δυο σημάδια, που σχετίζονται με το πώς το χρησιμοποιούμε, τα οποία μπορούν να μας δώσουν πολύτιμες πληροφορίες για τον χαρακτήρα μας.

#1 Απαντάς πάντα τελευταίος σε μια συνομιλία μηνυμάτων
Ας το δούμε με ένα παράδειγμα. Μιλάς με κάποιον με μηνύματα στο κινητό και κανονίζετε μια έξοδο. Η συνομιλία στο τέλος πάει ως εξής:
ΕΣΥ: Λοιπόν τα λέμε εκεί το απόγευμα στις πέντε.
ΑΛΛΟΣ: Οκ.
Κανονικά μια συνομιλία θα μπορούσε να τελειώσει εκεί. Έχετε συνεννοηθεί για το μέρος και την ώρα. Έχετε μάλιστα συμφωνήσει. Αλλά σε δυσκολεύει πολύ να μην είσαι ο τελευταίος που έστειλε μήνυμα στη συνομιλία. Οπότε προσθέτεις:
ΕΣΥ: Ωραία!
Στην περίπτωση που για κάποιο λόγο ο άλλος απαντήσει κάτι σαν:
ΑΛΛΟΣ: Σούπερ!
Εσύ επειδή εσύ δεν έχεις πια κάτι να πεις, θα κάνεις like στο σχόλιό του ή θα βάλεις ένα emoji ή ένα αυτοκόλλητο. Πάντως η τελευταία αντίδραση θα είναι δική σου.
Και αυτό ισχύει για ό,τι συζήτηση κάνεις.

#2 Προσπαθείς να απαντάς αμέσως στα μηνύματα που λαμβάνεις
Όταν κάποιος σου στείλει ένα μήνυμα στο messenger, στο Viber ή όπου αλλού λαμβάνεις μηνύματα, θα φροντίσεις να απαντήσεις όσο πιο γρήγορα γίνεται. Είσαι συνεχώς συνδεδεμένος, τσεκάρεις συχνά το κινητό σου και νιώθεις άσχημα αν σου έχει έρθει μήνυμα και δεν το έχεις πάρει είδηση.
Σου φαίνονται οικείες αυτές οι συμπεριφορές;

Το ζουμί και η παιδική σου ηλικία
Και που είναι το κακό; θα ρωτήσεις. Το ζουμί είναι να κατανοήσεις τι σε σπρώχνει να πεις την τελευταία κουβέντα ή να μην καθυστερήσεις να απαντήσεις σε ένα μήνυμα.
Πιθανώς σκέφτεσαι εκείνη τη στιγμή: «δεν είναι σωστό να μην απαντήσω κάτι. Είναι αγένεια να μην αντιδράσω». (Ακόμα και αν δεν υπάρχει τίποτα να ειπωθεί, όπως στο παράδειγμα με το κανόνισμα).
Νιώθεις κάτι να σε τσιμπάει, ένα άγχος να είσαι «σωστός» και να μην κατηγορηθείς. Ίσως μάλιστα σκεφτείς: «Μπορεί να θυμώσει μαζί μου και να μη θέλει να μου ξαναμιλήσει».
Και αυτό είναι μια ισχυρή ένδειξη ότι έχεις μέσα σου μια αίσθηση ότι είναι πολύ πιθανό να κριθείς σε κάθε σου πράξη. Ίσως μεγάλωσες ένα περιβάλλον όπου ήταν πολύ σημαντικό να είσαι «καλό παιδί» και υπήρχαν μεγάλες προσδοκίες από σένα. Να μην έχουν τίποτα οι άλλοι να σου προσάψουν. Ίσως στο σπίτι σου σε επέκριναν συχνά όταν δεν έκανες το «σωστό» και έτσι έμαθες πως πρέπει να προσέχεις πολύ κάθε σου πράξη για να μη σε επιπλήξουν.
Και τώρα αναγκαστικά κουβαλάς το ίδιο άγχος στην ενήλικη ζωή σου.

Σκέψου λίγο
Πώς μπορείς να αλλάξεις; Η πεποίθηση «πρέπει να είμαι ‘σωστός’ αλλιώς θα με κρίνουν» είναι από τις πυρηνικότερες πεποιθήσεις μας και δεν αλλάζει εύκολα. Είναι πιθανό να χρειαστεί δουλειά με έναν ειδικό για να καταφέρεις να απελευθερωθείς από τα συναισθηματικά δεσμά της.
Κι όμως μπορείς να κάνεις ένα πρώτο βήμα σήμερα.
Σκέψου το εξής:
Πώς νιώθεις εσύ όταν κάποιος αργεί να απαντήσει στα μηνύματά σου; Θέλεις να του ξαναμιλήσεις ή του κόβεις τις καλημέρες;
Όταν απαντάς εσύ τελευταίος σε ένα μήνυμα, τότε αναγκαστικά δεν απαντάει τελευταίος ο άλλος… Πώς νιώθεις τότε; Πιστεύεις ότι ο άλλος είναι αγενής που δεν ανταποδίδει τη δική σου αντίδραση;
Φαντάζομαι (και ελπίζω) πως η απάντηση είναι «όχι» και στις δυο ερωτήσεις.
Αυτό σημαίνει πως ο δικός σου φόβος για το πώς μπορεί να το πάρει ο άλλος αν δεν απαντήσεις τελευταίος ή γρήγορα, έχει μάλλον να κάνει με σένα και όχι με την κατάσταση. Έχει να κάνει με το παρελθόν σου και όχι με το εδώ και τώρα.

Την επόμενη φορά
Την επόμενη φορά που θα μιλήσεις με κάποιον με μηνύματα προσπάθησε να MHN είσαι εσύ ο τελευταίος που θα αντιδράσει.
Θα νιώσεις άβολα. Ίσως νιώσεις αγενής. Δεν είσαι.
Άντεξε τη δυσφορία σου και μην απαντήσεις. Δες μετά πώς θα αντιδράσει ο άλλος. Άραγε θα επηρεαστεί η σχέση σας; Βάζω στοίχημα πως όχι. Ούτε που θα το προσέξει.
Όταν σου έρθει μήνυμα από κάποιον, καθυστέρησε επίτηδες (έστω και δέκα λεπτά) να απαντήσεις. Ο άλλος δεν ξέρει που είσαι και τι κάνεις. Μπορεί να μην το άκουσες. Μπορεί να είσαι στην τουαλέτα (χωρίς το κινητό…). Μπορεί το οτιδήποτε.
Άντεξε τη δυσφορία σου και μην απαντήσεις.

Το κέρδος
Γιατί να το κάνεις αυτό; θα ρωτήσεις. Γιατί να ζοριστείς τόσο;

Διότι, δρώντας διαφορετικά θα αποκομίσεις ένα τεράστιο κέρδος. Θα διαπιστώσεις έμπρακτα ότι οι προσδοκίες των άλλων από σένα είναι λιγότερες από ό,τι φοβάσαι. Λιγότερες από όσες ήταν, όταν ήσουν μικρό παιδί.
Και αυτό είναι μια τεράστια ανακούφιση. Θα κατορθώσεις να εκτονώσεις σε σημαντικό βαθμό την εσωτερική πίεση που ασκείς στον εαυτό σου να είσαι «σωστός» κάθε στιγμή.
Δοκιμάζοντας να πας κόντρα στο συναίσθημα που σε σπρώχνει να απαντήσεις, θα έχεις το εμπειρικό βίωμα πως μπορείς να είσαι πιο χαλαρός με τον εαυτό σου και θα συνεχίσεις να είσαι αποδεκτός από τους άλλους. Δεν είσαι διαρκώς υπό κρίση.
Δίνεις έμμεσα στον εαυτό σου το μήνυμα ότι αξίζεις. Και οι δικές σου ανάγκες έχουν σημασία. Όχι μόνο οι προσδοκίες των άλλων από σένα.

Κάνε την αρχή
Ίσως να σου φαίνεται ασήμαντο αυτό που σου προτείνω. Κι όμως σε διαβεβαιώ πως είναι μια πολύ σημαντική αρχή. Ξεκίνησε από τα «εύκολα» και θα σου είναι πολύ πιο εύκολο να επεκτείνεις την ίδια συμπεριφορά και σε άλλους τομείς της ζωής σου.
Θα χρειαστεί να επιμείνεις. Να το ξέρεις. Δε θα είναι ευχάριστο στην αρχή. Ίσως σου πάρει 3-4 φορές να αρχίσεις να χαλαρώνεις.
Το έχω δοκιμάσει και εγώ. Ζορίστηκα λίγο. Δούλεψε…
Κάνε μια αποφασιστική πρώτη νίκη απέναντι στην πεποίθηση που σε κρατάει μόνιμα σε ένταση και δε σε αφήνει να απολαμβάνεις τη ζωή.
Πραγματικά, ένας νέος εαυτός σε περιμένει!

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com


Σου έχει τύχει να είσαι σε μια σχέση και να νιώθεις πως μόνο εσύ προσπαθείς για αυτή; Πως ο άλλος δεν κάνει τίποτα και εσύ κάνεις όλες τις θυσίες και τις υποχωρήσεις;
Τι μπορεί να γίνει σε μια τέτοια κατάσταση;
Η κατάσταση μπορεί να αφορά σε μια οποιασδήποτε μορφή σχέσης. Φιλική, συντροφική, συγγενική, εργασιακή, ή γονέα – παιδιού.
Θα το εξετάσουμε με ένα παράδειγμα συντροφικής σχέσης, καθώς εκεί τείνει να προκύπτει πιο συχνά, και γιατί τα συναισθήματα σε αυτές τις σχέσεις είναι πιο έντονα. Θα δούμε επίσης πώς οι εταιρείες αεροπορικών εισιτηρίων μπορούν να μας βοηθήσουν να κάνουμε τις σχέσεις μας καλύτερες!

Ο Κώστας και η Άννα
Ας δούμε τον Κώστα και την Άννα. Ο Κώστας παραπονιέται ότι η Άννα του κάνει συνέχεια παρατηρήσεις όταν βγαίνουν έξω με τους φίλους τους. Του λέει πως να μιλάει και τι να πει. Του λέει πότε κάνει λάθος και θυμίζει στην παρέα τις γκάφες του και νιώθει πως τον υποτιμάει.
Η Άννα παραπονιέται ότι ο Κώστας συχνά μιλάει έντονα όταν είναι με παρέες και δυσκολεύει τους άλλους με το ύφος του. Θεωρεί πως γίνεται έντονα προσωπικός και δεν σέβεται τα όρια των άλλων.

Θα θεωρήσουμε ότι και οι δυο έχουν δίκιο. Τα πράγματα είναι έτσι όπως τα περιγράφουν. Θα θεωρήσουμε ακόμα ότι έχουν συζητήσει και συμφωνήσει ότι πρέπει ο καθένας να κάνει κάτι για να αλλάξει αυτό που ενοχλεί τον άλλον.
Στην πραγματικότητα, είναι ήδη ένα σημαντικό επίτευγμα για μια σχέση να καταφέρουν τα δυο μέλη να συμφωνήσουν ότι υπάρχει θέμα και ότι χρειάζεται ο καθένας να κάνει κάτι γι αυτό. Οπότε μπράβο στον Κώστα και την Άννα!!

Στην πράξη
Τι συμβαίνει όμως στην πράξη; Όταν προσπαθούν να εφαρμόσουν τις αλλαγές που συμφωνούν ότι χρειάζεται να κάνουν;
Τότε ο Κώστας λέει στον φίλο του: «Τίποτα δεν έχει αλλάξει. Ενώ τα έχουμε πει, η Άννα συνεχίζει να με μειώνει και να με υποτιμά. Τις προάλλες που βγήκαμε για ποτό πάλι πέταξε μια σπόντα για τη δουλειά μου και ότι δεν τα καταφέρνω. Εγώ όμως κρατήθηκε και είχα κυρίως το στόμα του κλειστό. Ήμουν ευγενικός, όπως μου έλεγε. Συμπέρασμα; Μόνο εγώ κάνω προσπάθειες και αυτή συνεχίζει το βιολί της».
Η Άννα αντίστοιχα λέει στην κολλητή της: «Έχω κουραστεί με τον Κώστα. Ενώ εγώ προσέχω πάρα πολύ το πώς του μιλάω εκείνος τίποτα. Είχαμε βγει για φαγητό πριν μια βδομάδα και άρχισε πάλι να κάνει ερωτήσεις σε έναν στην παρέα και τον έφερε σε πολύ δύσκολη θέση. Ήθελα να ανοίξει η γη να με καταπιεί. Δεν ξέρω τι να κάνω. Είμαι απελπισμένη. Δε γίνεται να προσπαθώ μόνο εγώ στη σχέση μας.»
Τι συμβαίνει εδώ; Ποιος έχει δίκιο;

Ο εγκέφαλός μας
Η απάντηση είναι πολλές φορές: και οι δυο. Ο λόγος για την παρεξήγηση έχει να κάνει με τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλός μας και συγκεκριμένα η μνήμη μας. Τείνουμε να θυμόμαστε πιο έντονα τα γεγονότα τα οποία μας προκαλούν έντονα συναισθήματα.
Αν είσαι πάνω από 35 ετών, μάλλον θα θυμάσαι που ήσουν το μεσημέρι της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001 κι ας έχουν περάσει σχεδόν είκοσι χρόνια.

Αυτό συμβαίνει γιατί το θέαμα του να πέφτουν οι δίδυμοι πύργοι στη Νέα Υόρκη ήταν τόσο συγκλονιστικό που έχει εντυπωθεί βαθιά μέσα σου η στιγμή που το βίωσες. Κι ας μην ξέρεις που ήσουν το μεσημέρι της 11ης Ιουλίου 2020 που έχει περάσει μόνο ένας μήνας.
Αν δε βίωσες την πτώση των δίδυμων πύργων, τότε αν σου ζητήσω να θυμηθείς κάτι από την περσινή χρονιά, θα μου πεις κάτι που σου προκάλεσε εντύπωση και έμεινε στη μνήμη σου. Δε θα θυμηθείς μια καθημερινή στιγμή ρουτίνας, γιατί απλά δεν έδωσες αρκετή σημασία.
Άρα: Θυμόμαστε ό,τι μας προκαλεί έντονο συναίσθημα.

Πίσω στο ζευγάρι
Έτσι λοιπόν ο Κώστας θυμάται ό,τι του προκαλεί έντονο συναίσθημα. Δηλαδή, θυμάται όταν ένιωσε άσχημα στο ποτό που τον επέκρινε η Άννα γιατί όλοι οι άνθρωποι θυμόμαστε πιο έντονα τα αρνητικά συναισθήματα. Θυμάται τη δική του προσπάθεια και τη δυσκολία που ένιωσε όταν κρατήθηκε να μην φερθεί όπως φέρεται συνήθως, ενώ μέσα του έβραζε, στο ποτό εκείνο.
Όταν όμως φέρθηκε όπως πάντα στο φαγητό, εκείνο δεν το πρόσεξε. Είναι η συνηθισμένη του συμπεριφορά. Η ρουτίνα του. Δεν του έμεινε στο μυαλό. Δεν τον δυσκόλεψε σαν εμπειρία.
Το σημαντικότερο όμως ίσως είναι ότι δεν πρόσεξε την προσπάθεια της Άννας στο φαγητό που δεν τον υποτίμησε, όπως έκανε συνήθως, καθώς για τον Κώστα έτσι θα έπρεπε να είναι τα πράγματα πάντα. Σιγά, δεν έκανε και τίποτα η Άννα. Απλά φέρθηκε φυσιολογικά… θα σκεφτεί.
Αντίστοιχα η Άννα θυμήθηκε πόσο κρατήθηκε στο φαγητό να μην ανοίξει το στόμα της παρά τις τόσες αφορμές που είχε να του την πει για τις βλακείες που έλεγε. Θυμήθηκε τη συμπεριφορά του Κώστα στο φαγητό γιατί την δυσκόλεψε. Δε θυμάται το πώς φέρθηκε ο Κώστας στο ποτό γιατί αυτή είναι η φυσιολογική συμπεριφορά που θα έπρεπε να είχε. Δεν είναι και κανένα επίτευγμα.. Δεν της προκάλεσε εντύπωση. Ήταν μια ανώδυνη βραδιά και πέρασε στο ντούκου.

Είναι φυσιολογικό
Όλοι δίνουμε σημασία κυρίως στον εαυτό μας. Στη δική μας προσπάθεια. Γιατί αυτό μας δυσκολεύει. Στη δική μας δυσφορία όταν ο άλλος κάνει κάτι που μας ενοχλεί. Γιατί τότε τα συναισθήματα είναι έντονα. Ταυτόχρονα ξεχνάμε όταν ο σύντροφός μας φέρεται έτσι όπως θα θέλαμε, γιατί για εμάς έτσι θα έπρεπε να είναι τα πράγματα, οπότε δεν αντιλαμβανόμαστε εύκολα τη δική του προσπάθεια.
Είναι φυσιολογικά όλα αυτά. Δεν είναι ένδειξη προβληματικότητας.
Αν όμως θέλουμε να πετύχει μια σχέση τότε θα χρειαστεί να ξεφύγουμε από το φυσιολογικό. Γιατί το φυσιολογικό είναι μια σχέση να μην πετυχαίνει. Οι σχέσεις είναι πολύ δύσκολες και θέλει να κάνουμε το έξτρα βήμα ώστε να τις διατηρήσουμε υγιείς.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Η απάντηση έρχεται από τις εταιρείες αεροπορικών εισιτηρίων!

Από ποιο site θα αγόραζες εισιτήριο;
Σε μια έρευνα για ένα καινούριο site όπου μπορείς να αγοράζεις αεροπορικά εισιτήρια online έδειξαν σε μια ομάδα συμμετεχόντων τρεις εκδοχές του ιστότοπου. Στη πρώτη εκδοχή έβαζες τον προορισμό σου και τα αποτελέσματα έβγαιναν στιγμιαία. Στη δεύτερη εκδοχή έβαζες τον προορισμό σου, η οθόνη έμενε ακίνητη και τα αποτελέσματα έβγαιναν μετά από λίγα δευτερόλεπτα. Στην τρίτη εκδοχή τα αποτελέσματα έβγαιναν στον ίδιο χρόνο με τη δεύτερη εκδοχή, αλλά στην οθόνη εμφανιζόταν ένα μήνυμα: Δουλεύουμε σκληρά και ψάχνουμε μέσα από χιλιάδες διαδρομές να βρούμε το κατάλληλο εισιτήριο για εσάς.
Όταν ερωτήθηκαν οι συμμετέχοντες ποια εκδοχή από τις τρεις προτιμούσαν, διάλεξαν την τρίτη!

Πίσω στις σχέσεις
Τι μας λέει αυτό για τις σχέσεις; Μας λέει ότι μας αρέσει να μας υπενθυμίζουν το πόσο σκληρά δουλεύουν οι άλλοι για εμάς. Το προτιμούμε γιατί το εκτιμούμε περισσότερο.
Αν ο Κώστας πει στην Άννα μετά το ποτό, ότι «να ξέρεις, πως σήμερα προσπάθησα πολύ και δε μίλησα όπως συνήθως», η Άννα θα το προσέξει και θα το εκτιμήσει, Αν η Άννα πει στον Κώστα ότι «στο φαγητό κρατήθηκα και δεν σου την είπα γιατί μου είναι σημαντική η σχέση μας», ο Κώστας θα το προσέξει και θα νιώσει τη φροντίδα.
Αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα να μη νιώθουν και οι δυο μόνοι τους στην σκληρή δουλειά που ο καθένας ξεχωριστά κάνει, ώστε να αλλάξουν τα πράγματα που τους δυσκολεύουν. Ταυτόχρονα θα νιώσουν μεγαλύτερη εκτίμηση ο ένας για τον άλλον αλλά και για τη σχέση.
Έτσι θα αυξηθεί η ικανοποίηση που θα λαμβάνουν από τη σχέση αλλά και η κινητοποίησή τους για να συνεχίσουν να δουλεύουν για τον κοινό σκοπό.

Συμπέρασμα
Οι σχέσεις είναι πάρα πολύ δύσκολες. Χρειάζονται εκατέρωθεν θυσίες και συμβιβασμοί. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Είναι φυσιολογικό. Δεν υπάρχουν σχέσεις που απλά ρέουν.
Συχνά νιώθουμε ότι μόνο εμείς προσπαθούμε για τη σχέση μας και αυτό είναι πολύ αποκαρδιωτικό. Ίσως όμως να είμαστε θύματα του τρόπου λειτουργίας του εγκεφάλου μας.
Προσέχουμε μόνο τα πράγματα που προκαλούν συναίσθημα σε εμάς, δηλαδή τη δική μας δυσκολία στο να αλλάξουμε μας και τη δική μας δυσφορία από τις ενοχλητικές συμπεριφορές του άλλου. Φυσιολογικά παραβλέπουμε και υποτιμούμε τις προσπάθειες του άλλου.
Η γνώση είναι δύναμη όπως λέω συνέχεια στο βιβλίο μου. Αν καταλαβαίνουμε πως όπως εμείς, έτσι και ο άλλος φυσιολογικά δεν προσέχει τόσο πολύ όσα κάνουμε, θα θυμόμαστε να υπενθυμίζουμε με αγάπη ο ένας στον άλλον την προσπάθειά μας. Έτσι θα απολαμβάνουμε και οι δυο τη σχέση περισσότερο, θα κινητοποιούμαστε περισσότερο να τη φροντίσουμε και θα νιώθουμε μεγαλύτερη εκτίμηση για τον άλλον αλλά και για τον εαυτό μας.
Θα νιώθουμε λιγότερο μόνοι. Και περισσότερο μαζί.
Άλλωστε αυτό σημαίνει σχέση…

Γράφει ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

 

Ο σύντροφός σου ή ένας φίλος σου κάνει κάτι που σε ενοχλεί και σε πληγώνει. Κι όμως δε λες τίποτα. Κάνεις υπομονή. Και σκας. Βλέπεις κάποιον σε ένα μπαρ, στο μετρό ή στο γραφείο και θέλεις να του μιλήσεις. Κι όμως παραμένεις σιωπηλός και μετά κατηγορείς τον εαυτό σου για τη δειλία σου.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί δεν μιλάς να υπερασπιστείς τα θέλω σου;
Με μια λέξη: Φοβάσαι. Τι θα γίνει αν μιλήσω; Κι αν με αποπάρει; Αν δε με καταλάβει; Αν με απορρίψει; Αν σκεφτεί κάτι άσχημο για μένα;
Νιώθεις έντονη δυσφορία. Κάτι να σε πνίγει και να σε ακινητοποιεί. Και όπως αναφέρω στο βιβλίο μου, το μαθηματικό αξίωμα που διέπει τις ανθρώπινες συμπεριφορές είναι:
Έντονο Συναίσθημα = Παιδικό Ερέθισμα
Δηλαδή, ένα συναίσθημα που κουβαλάς από την παιδική σου ηλικία ενεργοποιείται εκείνη τη στιγμή μέσα σου. Κάνεις σαν παιδί.
Γιατί το λέω αυτό;

Μια ιστορία θα σας πω
Για να εξηγήσω τι παθαίνεις, θα διηγηθώ μια ιστορία.
Τις προάλλες είχα πάει σε ένα φιλικό σπίτι και ενώ παίζαμε όλοι στην αυλή της πολυκατοικίας, πέρασε η ώρα και έπρεπε να ανέβουμε επάνω. Η οικογένεια είχε τρία παιδιά και η μητέρα με τα δυο παιδιά είχαν μπει στο ασανσέρ για να ανέβουν στο σπίτι. Το μικρότερο παιδάκι, 3 ετών, ήταν έξω από την πόρτα του ασανσέρ καθώς εκείνη τη στιγμή εμφανίστηκε ο πατέρας, ο οποίος πήγε στο υπόγειο.
«Θα έρθεις μαζί μας;» ρώτησε η μητέρα.
«Τον μπαμπά μου θέλω» είπε το παιδί.
Ο πατέρας κατέβαινε στο υπόγειο γιατί είχε να κάνει μια δουλειά.
Η μητέρα του είπε:
«Έλα μαζί μας, θα έρθει και ο μπαμπάς.»
«Αγάπη μου πήγαινε με τη μαμά» φωνάζει ο μπαμπάς. «Θα έρθω και εγώ»
«Τον μπαμπά μου θέλω» επέμεινε εκείνο έξω από το ασανσέρ.
«Εντάξει, όπως θέλεις» του λέει η μητέρα και κλείνει την πόρτα για να ανέβουν οι υπόλοιποι επάνω, οι οποίοι περίμεναν τόση ώρα στο ασανσέρ.
Εγώ στεκόμουν εκεί δίπλα και παρατηρούσα.
Με το που έκλεισε η πόρτα του ασανσέρ το παιδί πέφτει στο πάτωμα και ξεσπάει σε απίστευτα κλάματα. Όχι γκρίνια. Κλάμα. Οδυρμός. Πόνος. Τρέχει ο πατέρας, ανεβαίνει τα σκαλιά και το παίρνει αγκαλιά.
«Τη μαμά μου θέλω» λέει κλαίγοντας με λυγμούς. Δυο λογάκια μετά, ο πατέρας ηρεμεί το παιδί και το παιδί αρχίζει και γελάει και πάλι και όλα καλά.
Τι συνέβη εδώ; Τη στιγμή που η μητέρα έκλεισε την πόρτα του ασανσέρ το παιδί πιθανώς ένιωσε μια απόρριψη και έπεσε στο πάτωμα και άρχισε να κλαίει. Δεν έχει τόσο σημασία το ακριβές συναίσθημα που ένιωσε, όσο ο ΚΑΘΟΛΙΚΟΣ τρόπος με τον οποίο το βίωσε.
Δηλαδή, από την πλευρά του παιδιού εκείνη τη στιγμή γκρεμίστηκε ο κόσμος του. Πόνεσε απίστευτα. Λίγα δευτερόλεπτα μετά γελούσε στην αγκαλιά του πατέρα του και ο κόσμος του ήταν και πάλι καθολικά υπέροχος.
Γιατί τα παιδιά έχουν μόνο δυο συναισθηματικές καταστάσεις:
1. Όλα είναι τέλεια.
2. Καταστράφηκαν όλα.
Άσπρο-Μαύρο. Δεν υπάρχει γκρι.
Ο κόσμος των μικρών παιδιών καταστρέφεται όταν ο γονέας δεν τους δίνει προσοχή και ο κόσμος τους λάμπει όταν ο γονέας τους δίνει προσοχή.
Η έκφραση: «Μαμά σε μισώ» μπορεί να δώσει χώρο στην έκφραση: «Είσαι η καλύτερη μαμά του κόσμου» μέσα σε λίγη μόνο ώρα.
Όλα ή τίποτα.

Πίσω στους μεγάλους
Έτσι είμαστε και πολλοί από εμάς που δυσκολευόμαστε να μιλήσουμε και να εκφραστούμε. Τη στιγμή εκείνη εκλαμβάνουμε μέσα μας την όποια “πιθανή” απόρριψη των δικών μας συναισθημάτων με την ίδια ένταση όπως το τρίχρονο παιδάκι.
Το ακινητοποιητικό συναίσθημα που βιώνουμε είναι ο υποσυνείδητος φόβος, ότι αν ο άλλος δεν καταλάβει την ανάγκη μας, θα πονέσουμε με την ίδια καθολική ένταση.
Προκειμένου να μιλήσουμε, η δύσκολη αλλά απελευθερωτική συνειδητοποίηση που καλούμαστε να κάνουμε είναι πως….. δεν είμαστε πλέον τριών ετών…

Το συναίσθημά μας εξακολουθεί να είναι το συναίσθημα του τρίχρονου εαυτού μας, αλλά εμείς έχουμε μεγαλώσει από τότε.
Πλέον, μια απόρριψη των συναισθημάτων μας, δεν πρόκειται να μας διαλύσει. Μπορεί για τον τρίχρονο εαυτό μας όλα μας τα συναισθήματα μας να είχαν ένταση 10, όμως είναι προνόμιο του ενήλικα να μπορεί να διακρίνει ότι μια άρνηση μπορεί να είναι δυσάρεστη μεν, αλλά θα την αντέξει δε. Ίσως έχει ένταση 6. Όχι 10.
Μπορεί αν δεν τον καταλάβει ο σύντροφός του όταν παραπονεθεί να ενοχληθεί, αλλά θα πονέσει σε βαθμό 7. Δεν θα βιώσει την καθολική απόρριψη του 10. Θα το αντέξει.
Είναι προνόμιο των ενηλίκων να μπορούν να διαχειρίζονται μια διαμάχη, ή μια απορριπτική γκριμάτσα ή μια έκφραση αποδοκιμασίας στο πρόσωπο ενός σημαντικού άλλου.
Κατά συνέπεια δεν χρειάζεται να κάνουμε τα πάντα για να αποφύγουμε να στεναχωρήσουμε κάποιον. Όπως κάναμε τα πάντα για πάρουμε την προσοχή των γονιών μας ή για να μην τους στεναχωρήσουμε όταν ήμασταν μικροί.
Ενηλικίωση είναι η συνειδητοποίηση πως στο παρόν μας μπορούμε να επιβιώσουμε ψυχικά αν δυσαρεστήσουμε έναν κοντινό μας άνθρωπο ή αν ματαιωθεί μια επιθυμία μας.
Ο τρίχρονος εαυτός μας δεν μπορούσε. Κατέρρεε και ανασταίνονταν κάθε στιγμή. Εμείς μπορούμε.
Ο ενήλικας έχει τη δυνατότητα να είναι πιο σταθερός συναισθηματικά. Το τρίχρονο δεν την έχει. Ένα «Όχι» δεν μας συντρίβει πια. Μια απογοήτευση, δεν είναι καθοριστική για την ύπαρξή μας. Δεν είναι καθολική.

Θέλει δουλειά
Όσο και να ακούγεται απλό, αυτό στη θεωρία, στην πράξη μπορεί να είναι ένα ιδιαίτερο επίτευγμα.
Δυστυχώς πολλοί από εμάς δεν είχαμε τη στήριξη που ήταν απαραίτητη για να εδραιώσουμε την ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε μια άρνηση, όταν το είχαμε ανάγκη. Συνεπώς αντιδρούμε ακόμα με τον ίδιο τρόμο μπροστά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Δεν είμαστε ψυχικά ενήλικες. Κι ας είμαστε 20, 30, 40, 50 ή 70 ετών.
Χρειάζεται δουλειά με τον εαυτό μας, συχνά με τη βοήθεια ενός ειδικού, για να δούμε σε ποιες περιπτώσεις αντιδρούμε μέσα από τον τρίχρονο εαυτό μας. Ο στόχος δουλειάς είναι να συνειδητοποιήσουμε πως δεν υπάρχει μόνο το 0 ή το 10. Υπάρχουν και άλλες εντάσεις στα συναισθήματα. Εντάσεις του 4, του 5, του 7 που μπορεί να μην είναι ευχάριστες, αλλά είναι σαφώς διαχειρίσιμες.
Ο τρίχρονος εαυτός μας μάς προειδοποιεί. Τρομοκρατείται και ουρλιάζει: «Μην πεις τίποτα! Μη μιλάς!»
Mπορούμε να σκύψουμε με στοργή επάνω του και να του πούμε: «Ξέρω ότι φοβάσαι. Όμως μεγαλώσαμε πια. Ό,τι και να γίνει μπορούμε να το διαχειριστούμε. Τώρα αντέχουμε. Είναι κρίμα να καταπιεζόμαστε. Θα μιλήσω!».
Κατανοώντας αυτή την μικρή, αλλά τόσο σημαντική, λεπτομέρεια, θα κατορθώσουμε να πούμε αυτό που μας ενοχλεί. Θα καταφέρουμε να εκφράσουμε την αλήθεια που μας πνίγει και μας καίει. Θα σταματήσουμε να καταπιεζόμαστε. Ο φόβος που μας κρατάει δέσμιους δεν ανήκει στο παρόν μας. Ανήκει στο πολύ μακρινό παρελθόν μας.
Έτσι θα κάνουμε το σημαντικότερο βήμα για να ζήσουμε μια ζωή πιο αυθεντική, πιο γνήσια και πιο ελεύθερη.
Τη ζωή που κάθε ενήλικας ονειρεύεται και μπορεί να ζήσει!

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Coach Θετικής Ψυχολογίας www.dimitrisflamouris.com

Περνάς μια δύσκολη φάση. Η ζωή σου φαίνεται ένας Γολγοθάς. «Τι νόημα έχει;» σκέφτεσαι. «Δεν την παλεύω άλλο. Δεν αντέχω πια» λες στους φίλους σου. «Γιατί ταλαιπωρώ έτσι τον εαυτό μου;»

Κι όμως συνεχίζεις. Λίγες μέρες ακόμα. Λίγους μήνες ακόμα. Λίγα χρόνια ακόμα. Τι περιμένεις; Σε τι ελπίζεις;
Ίσως το έχεις ξαναζήσει αυτό. Ξέρεις που πηγαίνει. Κι όμως επιμένεις. Ταυτόχρονα κατηγορείς τον εαυτό σου. «Γιατί το κάνω αυτό σε μένα; Είμαι άχρηστος. Πότε θα τα παρατήσω όλα; Πότε θα σηκωθώ να φύγω να ησυχάσω; Θεέ μου, τι άλλο πρέπει να μου συμβεί για να καταλάβω;»

Αυτό που παραβλέπεις, όμως, είναι ότι δεν μπορείς να φύγεις. Δεν είναι στο χέρι σου. Όχι ακόμα. Όχι μέχρι να πιάσεις πάτο. Κάτι σου δίνει η κατάσταση την οποία υπομένεις. Με κάποιον τρόπο τρέφεται ο ψυχισμός σου μέσα σε όλο αυτόν τον πόνο.

Όσο κι αν δε σου βγάζει νόημα. Όσο και αν επαναστατείς στην ιδέα, ένα ασυνείδητο, βαθύτερο κομμάτι σου αρέσκεται να υποφέρει με αυτόν τον τρόπο.

Ο συνειδητός σου εαυτός, η σκέψη σου, επαναστατεί. Θέλει να αλλάξει αυτό που ζεις. «Δεν μπορώ άλλο», λες. Στην άνιση αυτή μάχη, όμως, πάντα θα νικάει το ασυνείδητο. Τόσο ισχυρό είναι. Είναι το λογισμικό σου. Σε ελέγχει, δεν το ελέγχεις.

Πώς να αλλάξεις; Πώς να φύγεις από εκεί που είσαι; Να φύγεις να πας που; Στο άγνωστο; Σίγουρα η επίπονη κατάσταση που ζεις έχει κάτι το βαθιά γνώριμο. Τη βαθυθέλεις.

Έχει κάτι που το ασυνείδητό σου αναγνωρίζει και το οποίο ξέρει να διαχειρίζεται. Όπως εξηγώ διαρκώς στο νέο μου βιβλίο, «Ψυχολογικά Μυστικά, που μακάρι να γνώριζα νωρίτερα» “μας έλκει το γνώριμο όχι το ευχάριστο.

Ο φόβος του αγνώστου είναι ένας κυρίαρχος φόβος του ανθρώπου. Η αδράνεια είναι ίσως, η μεγαλύτερη κινητοποιός μας δύναμη. Το να συνεχίσουμε να κάνουμε αυτό που πάντα κάναμε. Η ασφάλεια του γνώριμου ορίζει τις πράξεις μας. Οι άνθρωποι αλλάζουμε μόνο όταν ο πόνος του οικείου γίνει μεγαλύτερος από τον φόβο του αγνώστου.

Γι’ αυτό το λόγο είναι εξαιρετικά επίπονο να φύγεις. Όσο κι αν είσαι σίγουρος ότι το θέλεις. Μέχρι η εξαθλίωση που σου προκαλεί η κατάσταση να γίνει μεγαλύτερη από την ψυχική ασφάλεια που σου παρέχει.

Γιατί όταν βρεθείς στο απόλυτο μηδέν, τότε αυτό που σε κρατούσε δέσμιο δεν έχει πλέον ισχύ επάνω σου. Δεν έχεις πια τι να χάσεις. Στο μηδέν ελευθερώνεσαι από το γάντζο του γνώριμου. Στο μηδέν δεν ρισκάρεις τίποτα. Μπορείς απλά να προχωρήσεις. Χωρίς βαρίδια.

Μη σε κατηγορείς, λοιπόν, αν τώρα υποφέρεις. Αυτές είναι οι δυνάμεις σου αυτή τη στιγμή. Τι να κάνουμε τώρα. Μην κάνεις πιο δύσκολη την κατάσταση επικρίνοντάς σε.

Αρκετά τραβάς όπως έχει. Μην το κάνεις χειρότερο.

Να ξέρεις ότι ανά πάσα στιγμή κάνεις το καλύτερο που μπορείς να κάνεις. Τώρα όμως παλεύεις με κάτι πολύ μεγαλύτερο από σένα. Παλεύεις με ολόκληρη τη ζωή σου, με την ιστορία σου και την ταυτότητά σου.

Αναγνώρισε την πολυπλοκότητα και το βάθος της εσωτερικής σου πάλης. Δείξε συμπόνια για τον εαυτό σου και για όσα υπομένει. Πες του: «Ξέρω ότι περνάς δύσκολα. Ίσως και να είναι απαραίτητο. Έχεις πολλά στο μυαλό σου και στην ψυχή σου. Σε καταλαβαίνω».

Κάποιοι μπορεί να βρουν δυνάμεις και να κάνουν συνειδητό αυτό που τους ταλαιπωρεί, με τη βοήθεια ενός ειδικού και έτσι να το νικήσουν. Κάποιοι άλλοι, με τη δύναμη της θέλησής τους, καταφέρνουν να κάνουν το επόμενο βήμα.

Μπράβο τους! Εμείς οι υπόλοιποι, όμως, χρειάζεται να πιάσουμε πάτο πρωτού πετάξουμε τα βάρη που κουβαλάμε. Είναι μέρος της διαδικασίας. Απλά δε γίνεται αλλιώς.
Και τότε σαν ελατήρια, συμπιεσμένα στον έσχατο βαθμό, θα μετατρέψουμε την πίεση που έχουμε εσωτερικεύσει σε απίστευτη ορμή και θα εκτοξευτούμε σε νέα ύψη!

Ίσως, βέβαια, να μη γίνει σήμερα. Δεν πειράζει…

 

Page 1 of 2
ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr