Displaying items by tag: ΔΗΜΗΤΡΑ ΠΑΤΡΩΝΙΔΟΥ

55845511 2070430026344328 509700416309559296 o

Η Μέριμνα Ποντίων Κυριών Δράμας, ο Επιστημονικός και Πολιτιστικός Σύλλογος e-κ@ιδευτικός κύκλος και η Εταιρεία Επιστημών Αγωγής Δράμας πραγματοποίησαν την Κυριακή 31 Μαρτίου 2019 στης 7:00 μ.μ. στην κατάμεστη αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων του Δήμου Δράμας την παρουσίαση του βιβλίου της Δήμητρας Πατρωνίδου με τίτλο: Απόπειρα Εκπαιδευτικού Εκβουλγαρισμού 1941-1944 (εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ).
Για το βιβλίο μίλησαν ο Χρήστος Τζήκας, Αναπληρωτής Καθηγητής Α.Π.Θ., η Γεωργία Βλαχοδήμου, Φιλόλογος, Δρ Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας Α.Π.Θ., ο Βλάσης Βλασίδης, Επίκουρος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, -ο οποίος δεν μπόρεσε να παρευρεθεί στην εκδήλωση και έστειλε βίντεο- και η συγγραφέας, Δήμητρα Πατρωνίδου, Δρ Ιστορίας της Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

56119967 2070423043011693 4873883992207654912 o
Ο Χρήστος Τζήκας, αφού ανέφερε δυο λόγια για τη συγγραφέα, περιέγραψε σύντομα τις αρετές του βιβλίου και τη σημασία του να μελετάς την ιστορία από την πλευρά του αντίπαλου εθνικά «άλλου». Στη συνέχεια, επικεντρώθηκε στην εξωσχολική δραστηριότητα των Βούλγαρων εκπαιδευτικών, οι οποίοι αποσπάστηκαν στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη την περίοδο της βουλγαρικής κατοχής 1941-1944, και στον ρόλο τους ως «αποστόλων της εθνικής ιδέας».
Η Γεωργία Βλαχοδήμου παρουσίασε και σχολίασε τα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών που εκπονήθηκαν στη Σόφια και εφαρμόστηκαν κατά την παραπάνω περίοδο στη Βουλγαρία και στα «Νέα Εδάφη», τα οποία της παραχώρησαν οι Γερμανοί, και στη συνέχεια περιέγραψε το σύστημα διαπαιδαγώγησης που εφάρμοσαν τα στελέχη της βουλγαρικής εκπαίδευσης στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη.
Ο Βλάσης Βλασίδης στο βίντεο που απέστειλε αρχικά μίλησε για τα σημαντικά ιστορικά βιβλία που αναφέρονται στην τοπική μας ιστορία των δύσκολων χρόνων της βουλγαρικής κατοχής 1941-1944. Στη συνέχεια ανέλυσε με συντομία τον επιστημονικό και επιτυχημένο τρόπο με τον οποίο το βιβλίο της κυρίας Πατρωνίδου έρχεται να καλύψει κενά της τοπικής ιστορίας.

56189964 2070422006345130 7204745684136755200 o
Η συγγραφέας, Δήμητρα Πατρωνίδου, μίλησε για την πορεία της ερευνητικής διαδικασίας μέσα στα βουλγαρικά αρχεία και τις βουλγαρικές βιβλιοθήκες και επικεντρώθηκε στις δυσκολίες που συναντά η προσέγγιση της ιστορικής αλήθειας, όταν «ακουμπά» ζητήματα ανταλλάξιμων και μειονοτικών πληθυσμών.
Ακολούθησε σύντομη, αλλά ενδιαφέρουσα συζήτηση.
Ευχαριστούμε θερμά τους επίσημους προσκεκλημένους, τους φίλους, τα μέλη μας και τους πολίτες της Δράμας και της ευρύτερης περιοχής που μας τίμησαν με την παρουσία τους.

55618313 2070423849678279 4681454047004196864 o

18134 PAPATHEODOROY VIVLIOGNOSH 35x50

Την Κυριακή 31 Μαρτίου 2019 και ώρα 7μ.μ. στην αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων του Δήμου Δράμας θα πραγματοποιηθεί η παρουσίαση του βιβλίου της κ. Δήμητρας Πατρωνίδου με τίτλο: ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΚΒΟΥΛΓΑΡΙΣΜΟΥ 1941-1944.
Τη διοργάνωση της εκδήλωσης ανέλαβαν οι σύλλογοι: e-κπαιδευτικός κύκλος, ΕΤΕΑΔ και Μέριμνα Ποντίων Κυριών Δράμας.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν:
-Βλάσης Βλασίδης, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας
-Γεωργία Βλαχοδήμου, Φιλόλογος, δρ. Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας ΑΠΘ
-Χρήστο Τζήκας, Αναπληρωτής Καθηγητής ΑΠΘ
-και η Δήμητρα Πατρωνίδου, Φιλόλογος, δρ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Δυο λόγια για το βιβλίο

Μία ανάλυση της εκπαιδευτικής πολιτικής του βουλγαρικού κράτους στην Ανατολική Μακεδονία και τη Δυτική Θράκη κατά τη βουλγαρική κατοχή των ετών 1941-1944.
Η μελέτη αυτή συμβάλλει στη γενικότερη συζήτηση για τις διαδικασίες οικοδόμησης έθνους στα Βαλκάνια. Διαφωτίζεται ο ρόλος του σύγχρονου κράτους στη διαμόρφωση εθνικής ταυτότητας και στην καλλιέργεια της εθνικής συνείδησης των βαλκανικών λαών, ένας ρόλος που αποτελεί και τον κρίσιμο παράγοντα στην ανάπτυξη του εθνικισμού στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Ειδικότερα αναλύεται η προσπάθεια του σύγχρονου κράτους να παρέμβει στη διαδικασία των συνεχιζόμενων μεταλλάξεων των εθνικών ταυτοτήτων, γεγονός που αποτελεί ομολογουμένως «τη σπονδυλική στήλη» του Μακεδονικού Ζητήματος, παλαιού και νέου.
Ανιχνεύονται οι εκπαιδευτικοί μηχανισμοί που τέθηκαν σε λειτουργία, προκειμένου να επιβληθεί μια ενιαία εθνική γλώσσα και εθνική ιδεολογία στο πληθυσμιακό σώμα που κατοικούσε εκεί.
Η έρευνα βασίζεται σε βουλγαρικό αρχειακό υλικό της περιόδου 1941-1944, πρωτογενές και δευτερογενές: τα Αρχεία του βουλγαρικού Υπουργείου Εθνικής Παιδείας, το περιοδικό Σχολική Επιθεώρηση και τη βουλγαρική Εφημερίδα της Κυβέρνησης. Παράλληλα γίνεται χρήση βουλγαρικών βιβλιογραφικών δεδομένων, συχνά και σύγχρονων με τα υπό διερεύνηση εκπαιδευτικά φαινόμενα.

Δυο λόγια για τη συγγραφέα

Η Δήμητρα Πατρωνίδου γεννήθηκε στην Καβάλα το 1970. Είναι διδάκτορας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Συμμετέχει σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια και δημοσιεύει άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά πάνω σε θέματα ιστορίας και ιστορίας της εκπαίδευσης. Ζει στη Δράμα και εργάζεται ως φιλόλογος σε λύκειο της πόλης.

Published in ΑΤΖΕΝΤΑ

της Δήμητρας Πατρωνίδου

Στις 8 Μαρτίου γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα για τα δικαιώματα της Γυναίκας και τη Διεθνή Ειρήνη, μια ημέρα τιμής και μνήμης για εκείνες τις γυναίκες που το 1908 στη Νέα Υόρκη ξεσηκώθηκαν, για να διεκδικήσουν δίκαιες απολαβές και ανθρώπινες συνθήκες εργασίας. Ωστόσο, παρά τις προόδους στα ζητήματα της ισότητας, εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να υπάρχει ανισότητα στα διαφορετικά επίπεδα της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής. Ειδικότερα, οι νομοθετικές προβλέψεις για την επαγγελματική ισότητα που ψηφίστηκαν στις αναπτυγμένες χώρες βρίσκονται σε εμφανή αναντιστοιχία με την πραγματική επαγγελματική κατάσταση.
Συγκεκριμένα, οι γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη εξακολουθούν να αμείβονται μέχρι σήμερα με ακαθάριστο μέσο ωρομίσθιο χαμηλότερο από τους άνδρες για την ίδια εργασία, ενώ χάσμα ανάμεσά τους παρατηρείται και στα επιδόματα και τις συντάξεις (Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισότητα ανάμεσα στους άντρες και τις γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, 2017). Ιδιαίτερα στον χώρο της μηχανολογίας, της τεχνολογίας και των θετικών επιστημών οι γυναίκες εγκαταλείπουν την εργασία τους σε δυσανάλογα μεγάλους αριθμούς. Η έξοδος αρχίζει από την ηλικία των 35-40 χρόνων. Συχνά εγκαταλείπουν θέσεις ανώτερες, καθώς δεν μπορούν να αντιπαλέψουν τη δομική ανισότητα. (Παρατηρητήριο για την Ισότητα και την Εκπαίδευση, «Οδηγός Εισαγωγής Αρχών Ισότητας των Φύλων στην Εκπαίδευση).
Στις ηγετικές θέσεις των επιχειρήσεων οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται. Σύμφωνα με Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 2012 για την ισόρροπη εκπροσώπηση των δύο φύλων στην ηγεσία των επιχειρήσεων σε όλη την ΕΕ, τα διοικητικά συμβούλια των εταιρειών κυριαρχούνται από ένα φύλο: 86,3% των μελών των διοικητικών συμβουλίων είναι άνδρες, ενώ οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν μόλις το 13,7%. Ειδικότερα στις θέσεις των Προέδρων το 96,08% είναι άνδρες και μόλις το 3,2% είναι γυναίκες.
Στις Διοικητικές Επιτροπές των Επιμελητηρίων της Ελλάδας οι γυναίκες εκπροσωπούν το 3,74 %. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε 11 γυναίκες έναντι 283 ανδρών σε σύνολο 294 μελών και Προέδρων (12ο Ενημερωτικό Σημείωμα της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των φύλων, Υπουργείο Εσωτερικών, Νοέμβριος 2017). Στην ίδια έρευνα φαίνεται πως η συμμετοχή των γυναικών στο ελληνικό κοινοβούλιο φτάνει το 18,33 %. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι από τις/τους 300 γυναίκες και άνδρες βουλευτές, οι 55 είναι γυναίκες. Ειδικότερα για τις υπουργικές θέσεις στο ελληνικό κοινοβούλιο, οι γυναίκες τις καταλαμβάνουν σε ποσοστό 21,10 %, ενώ το ποσοστό ανέρχεται σε 78,90 % για τους άνδρες.
Παράλληλα, τα ΜΜΕ συστηματικά διαιωνίζουν τις στερεοτυπικές αντιλήψεις και πρακτικές εις βάρος των γυναικών (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, «Η ισότητα των φύλων στον τομέα των Μέσων Ενημέρωσης», 2018).

Τα εμπόδια για την επαγγελματική ανέλιξη των γυναικών σε ηγετικές θέσεις είναι πολλά και συσσωρεύονται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μιας γυναίκας. Καταρχάς μεγάλες διαφορές εξακολουθούν να παραμένουν στο είδος της εκπαίδευσης που ακολουθείται από γυναίκες και άνδρες. Οι γυναίκες εξακολουθούν να επιλέγουν σε μικρότερα ποσοστά τις θετικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά. Ωστόσο, οι παραπάνω κλάδοι είναι αυτοί που οδηγούν σε επαγγέλματα με τη μεγαλύτερη ζήτηση στην αγορά εργασίας. Παράλληλα, από την είσοδό τους στην αγορά εργασίας οι γυναίκες τείνουν να επικεντρώνονται σε μικρό αριθμό επαγγελμάτων, τα οποία συχνά αμείβονται λιγότερο και έχουν μικρότερη αξία. Επιπλέον, οι μητρικές και γενικά οι οικογενειακές υποχρεώσεις και το νοικοκυριό σε συνδυασμό με την έλλειψη κρατικής βρεφονηπιακής μέριμνας των παιδιών ηλικίας κάτω των τριών ετών οδηγούν σε διακοπή της επαγγελματικής σταδιοδρομίας ή σε μερική απασχόληση, γεγονός που έχει αρνητικό αντίκτυπο στις αμοιβές και τις συντάξεις τους. Επίσης, η έλλειψη εξισορρόπησης στις οικογενειακές υποχρεώσεις ανάμεσα στα δύο φύλα αφήνει ελάχιστο χρόνο στη γυναίκα να δικτυωθεί επαγγελματικά, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατο να προωθηθεί σε ανώτερες θέσεις.
Ακόμη, όμως, και οι γυναίκες που ξεπερνούν με επιτυχία τις παραπάνω δυσκολίες και είναι έτοιμες να γίνουν ανώτερα στελέχη τελικά αντιμετωπίζουν συνεχή εμπόδια για την άνοδό τους προς τα υψηλότερα επίπεδα λήψης αποφάσεων. Αυτά τα υψηλότερα επίπεδα λήψης αποφάσεων συχνά αναφέρονται ως «γυάλινη οροφή». Η σύγχρονη γυναίκα, λοιπόν, παραμένει συχνά κάτω από αυτήν την αρραγή «γυάλινη οροφή», ανεξάρτητα από την επιθυμία της για προσωπική πρόοδο, από τα πανεπιστημιακά και τα επαγγελματικά της προσόντα. (Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισόρροπη εκπροσώπηση των δύο φύλων στην ηγεσία των επιχειρήσεων σε όλη την ΕΕ, 2012).

Είναι πλέον καιρός να διαρραγεί αυτή η «γυάλινη οροφή» που κρατά σε απόσταση τις γυναίκες από ανώτερες διοικητικές θέσεις. Η Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων του Υπουργείου Εσωτερικών έχει θέσει τέσσερις βασικούς στόχους, σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ισότητα των Φύλων 2016-2020 : α) την επιτάχυνση της ισότιμης συμμετοχής των γυναικών σε όλα τα πεδία της δημόσιας και επαγγελματικής ζωής και ιδιαιτέρως σε θέσεις λήψης αποφάσεων, στο κοινοβούλιο και στην τοπική/περιφερειακή αυτοδιοίκηση, β) την άρση των διακρίσεων κατά των γυναικών και διασφάλιση της ισότητας των φύλων στην πολιτική και δημόσια ζωή, γ) τις πολιτικές για την ισόρροπη συμμετοχή των γυναικών στις εκλογές, και δ) την ενδυνάμωση και ανάπτυξη της ικανότητας και των δεξιοτήτων των γυναικών προκειμένου να συμμετάσχουν ενεργά σε διαδικασίες και κέντρα λήψης αποφάσεων και σε ηγετικές θέσεις (12ο Ενημερωτικό Σημείωμα της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των φύλων, Υπουργείο Εσωτερικών, Νοέμβριος 2017).
Αυτή είναι σε γενικές γραμμές η κρατική πολιτική για την προώθηση της ισότητας στην Ελλάδα «από τα πάνω προς τα κάτω», από την κορυφή δηλαδή της διοίκησης προς το σώμα των πολιτών. Το ζήτημα, όμως, είναι πως οι κρίσιμες κοινωνικές αλλαγές συμβαίνουν, όταν αποκτήσουν δυναμική «από κάτω προς τα πάνω» και όχι το αντίθετο. Και στο πλαίσιο «από τα κάτω», η διαχείριση του ζητήματος της ισότητας λαμβάνει χώρα κυρίως στο «μαύρο κουτί» της οικογένειας και της νηπιακής/σχολικής τάξης. Σύμφωνα με την Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισότητα ανάμεσα στους άντρες και τις γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση του 2017, η ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών στην Ελλάδα με άριστα το 100 βαθμολογείται με 50 (όταν ο μέσος ευρωπαϊκός όρος διαμορφώνεται στο 66,2), με τις γυναίκες να εξακολουθούν να αναλαμβάνουν τα περισσότερα καθήκοντα φροντίδας εντός των οικογενειών και το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων να παραμένει στάσιμο. Και όσο γονείς, εκπαιδευτικοί και εκπαιδευόμενοι μένουν χωρίς ενημέρωση, επιμόρφωση και ενεργοποίηση, οι πρακτικές και οι θεσμοί που γεννούν αυτήν την ανισότιμη ιεραρχία εξουσίας ανάμεσα στα δύο φύλα δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου αρκετά συχνά ευδοκιμεί η έμφυλη βία, η οποία με τη σειρά της λειτουργεί ως μηχανισμός διατήρησης αυτής της ιεραρχίας.

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ
Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισότητα ανάμεσα στους άντρες και τις γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, 2017
file:///C:/Users/User/Downloads/2017ReportonequalitybetweenwomenandmenintheEU%20(1).pdf
Παρατηρητήριο για την Ισότητα και την Εκπαίδευση, «Οδηγός Εισαγωγής Αρχών Ισότητας των Φύλων στην Εκπαίδευση
https://kethi.gr/2008-12-18-09-46-05/
Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισόρροπη εκπροσώπηση των δύο φύλων στην ηγεσία των επιχειρήσεων σε όλη την Ε.Ε., 2012
http://ec.europa.eu/transparency/regdoc/rep/1/2012/EL/1-2012-615-EL-F1-1.Pdf
12ο Ενημερωτικό Σημείωμα της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των φύλων, Υπουργείο Εσωτερικών, Νοέμβριος 2017
http://www.isotita.gr/wp-content/uploads/2017/11/%CE%A0%CE%B1%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%81%CE%B7%CF%84%CE%AE%CF%81%CE%B9%CE%BF-%CE%93%CE%93%CE%99%CE%A6-12o-%CE%95%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CF%81%CF%89%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CE%AF%CF%89%CE%BC%CE%B1-%CE%93%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%AF%CE%BA%CE%B5%CF%82-%CF%83%CE%B5-%CE%B8%CE%AD%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CE%B5%CF%85%CE%B8%CF%8D%CE%BD%CE%B7%CF%82.pdf
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, «Η ισότητα των φύλων στον τομέα των Μέσων Ενημέρωσης», Ιανουάριος 2018
http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2018/596839/IPOL_STU(2018)596839_EN.pdf

της Δήμητρας Πατρωνίδου

Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων


H Ιστορία και η Δημόσια Ιστορία είναι δύο διαφορετικές προσεγγίσεις στο παρελθόν. Η επιστημονική ή ακαδημαϊκή Ιστορία στηρίζεται στην ακαδημαϊκή έρευνα, ελέγχει διαρκώς τη μέθοδό της, όπως και τη γνησιότητα και την αξιοπιστία των πηγών της. Η Δημόσια Ιστορία αναπτύσσεται ανεξάρτητα από την ακαδημαϊκή έρευνα. Πεδίο της είναι συνήθως τα τραύματα, οι διαιρεμένες και τραυματισμένες μνήμες. Θέτει ζητήματα ηθικής, παραδειγματισμού και συναισθήματος, που δεν έχουν θέση στην Ιστορία των ιστορικών. Στην παραγωγή της Δημόσιας Ιστορίας συνεισφέρουν δημοσιογράφοι, σκηνοθέτες, λογοτέχνες, υπεύθυνοι αρχείων και μουσείων, ξεναγοί του ιστορικού τουρισμού, και όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Χ. Φλάισερ, «επιπροσθέτως, ανακατεύονται και ταχυδακτυλουργοί, τσαρλατάνοι ή αρνητές. Δηλαδή όχι μόνο ιστοριοδίφες, συγγενείς εξ αγχιστείας, ερασιτέχνες, εραστές, αλλά και βιαστές της ιστορίας.»
Είναι καλή η Δημόσια Ιστορία: αφυπνίζει ιστορικά το κοινωνικό σώμα, εκλαϊκεύει, καταγράφει την τραυματική μνήμη, συνδέει τη μνήμη με την ταυτότητα, παραμυθεί, ψυχαγωγεί (με την πραγματική έννοια της ψυχαγωγίας ως αγωγή της ψυχής). Είναι όμως και κακή η Δημόσια Ιστορία: εκμεταλλεύεται λαϊκίστικα την τραυματική μνήμη με όρους τηλεμάρκετινγκ, στοχοποιεί, διασύρει πρόσωπα και πολιτικές απόψεις, διχάζει την κοινή γνώμη προκαλώντας «συμβολικούς πολέμους».
Όλα εξαρτώνται από την καλή ή κακή «χρήση».
Ωστόσο, έναν τέτοιο «συμβολικό πόλεμο» βιώσαμε στον Δήμο Δράμας μέσα στον μήνα Δεκέμβριο του 2018 σχετικά με το αν θα έπρεπε τότε να γιορταστούν ή όχι τα 100 χρόνια από την ίδρυση του Δήμου Δράμας. Το ζήτημα άνοιξε η Δημοτική Παράταξη του Δήμου Δράμας "Πόλη και Ζωή". Την ιδέα την παρείχε η γειτονική Καβάλα, η οποία το τριήμερο 3, 4 και 5 Δεκεμβρίου 2018 γιόρτασε τα 100 χρόνια από την ίδρυση του Δήμου.
Γνώμη μου είναι πως είναι δικαίωμα του γειτονικού Δήμου να αυτο-προσδιορίζεται κατά το δοκούν και να χτίζει τη δική του Δημόσια Ιστορία. Και μάλιστα το εορταστικό τριήμερο 3, 4 και 5 Δεκεμβρίου 2018 απέδωσε τιμές και βραβεία στους δημάρχους και τους προέδρους των δημοτικών συμβουλίων. Βέβαια παρόμοιες βραβεύσεις είχε ήδη κάνει και στις 18 Φεβρουαρίου 2013, σε μία γιορτή που είχε διοργανώσει προς τιμήν των 100 χρόνων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τιμώντας συμβολικά όλους τους δημάρχους και όλους τους δημοτικούς συμβούλους που υπηρέτησαν τον Δήμο Καβάλας από το 1913. Επέτειοι, λοιπόν, και τιμές για τα 100 χρόνια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και το 2013 και το 2018 (εξαιρετικό παράδειγμα του τι σημαίνει ότι πεδίο της Δημόσιας Ιστορίας είναι οι διαιρεμένες και τραυματισμένες μνήμες).
Ωστόσο δικό μου θέμα δεν είναι η διαίρεση, αλλά η γεφύρωση, και συγκεκριμένα εάν μπορεί να γεφυρωθεί η Ιστορία με τη Δημόσια Ιστορία. Κι ας γυρίσω στα καθ’ ημάς, κι ας ξεκινήσω με το καίριο ερώτημα: Από πότε υπάρχει Δήμος Δράμας; Ας δούμε τι λένε οι πρωτογενείς πηγές:
Στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης στις 14 Φεβρουαρίου 1912 (ΦΕΚ 58/Α/1912) δημοσιεύεται ο Νόμος ΔΝΖ΄ (υπ’ αριθ. 4057) «περί συστάσεως δήμων και κοινοτήτων», ο οποίος ξεκινάει ως εξής:

Άρθρον 1
Δήμοι είνε: α΄) αι πρωτεύουσαι των Νομών, β΄) αι πόλεις αι έχουσαι άνω των 10,000 κατοίκων.


Τον επόμενο χρόνο στην Απαρίθμηση των κατοίκων των νέων επαρχιών της Ελλάδος του έτους 1913 που ετοιμάζει η Διεύθυνση Στατικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Οικονομικών αμέσως μετά την ενσωμάτωση των νέων χωρών στο ελληνικό κράτος, βλέπουμε ότι η διαίρεση των νέων χωρών σε νομούς γίνεται ήδη από το 1913. Ο Πίνακας Α΄, Πληθυσμός κατά Νομούς (σ. 5), μας πληροφορεί πως στην Ανατολική Μακεδονία έχουμε δύο νομούς, Σερρών και Δράμας, με πληθυσμό 135.284 και 204.404 αντίστοιχα. Η επαρχία Καβάλας εντάσσεται στον Νομό Δράμας, όπως και οι επαρχίες Θάσου και Σαρή Σαμπάν (Πίνακας Β΄, σ. 6).
Με βάση τον ισχύοντα Νόμο ΔΝΖ΄ η πόλεις της Δράμας και των Σερρών, ως πρωτεύουσες των νομών, είναι εξ ορισμού δήμοι. Δήμο όμως σχηματίζει και η πόλη της Καβάλας, με πληθυσμό 23.378 κατοίκους (σ. 50), ως πόλη με πάνω από 10.000 κατοίκους.
Γύρω στα μέσα Οκτωβρίου του 1913 ο υπουργός Εσωτερικών, Εμμ. Ρέπουλης, επισκέπτεται το μαρτυρικό Δοξάτο. Το δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Δράμας εκμεταλλεύεται την ευκαιρία και παρουσιάζεται στον υπουργό διεκδικώντας την έδρα του Πρωτοδικείου από τη γειτονική Καβάλα, παράλληλα με άλλα αιτήματα. Στην αθηναϊκή εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ στις 19.10.1913 (αριθ. φ. 6.106, σ. 5), διαβάζουμε:

[…] Το δημοτικόν συμβούλιον Δράμας εκ των κ.κ. Βασιλείου Δερμετζόγλου, δημάρχου, Ν. Βαλάνη, Δ. Κωνσταντίνου, Ν. Παρμενίονος, συμβούλων, παρουσιάσθη εις τον κ. υπουργόν και έκαμε την κατάλληλον ανάπτυξιν δια το ζήτημα του πρωτοδικείου, καθώς και δια το ζήτημα της προαγωγής της πόλεως, και δια το ζήτημα της αποπερατώσεως της προς τον σιδηροδρομικόν σταθμόν μεγάλης γεφύρας, της οποίας τα βάθρα κατεσκευάσθησαν επί Τουρκοκρατίας, υπολείπεται δε μόνον το κατάστρωμα. Τούτον τον χειμώνα δια την έλλειψιν της γεφύρας είνε αδύνατον να επικοικοινωνήση η Δράμα με τον σιδηροδρομικόν σταθμόν. […]
Ο επόμενος χρόνος βρίσκει Δήμαρχο στο Δημαρχείο Δράμας τον τέως δημοτικό σύμβουλο, Ν. Βαλάνη. Διαβάζουμε στην αθηναϊκή εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ στις 22.04.1914 (αριθ. φ. 6.287, σ. 2):

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
ΔΗΜΑΡΧΕΙΟΝ ΔΡΑΜΑΣ


Αριθ. πρωτ. 200
Διεκπ. 146


Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΔΡΑΜΑΣ
Διακηρύττει ότι


Προκειμένου να συνταχθεί το σχέδιον της πόλεως Δράμας, ως νυν υπάρχει, συμφώνως ταις διατάξεσι ταις ισχυούσαις παρά τοις Δημοσίοις έργοις του Κράτους και της Γενικής Διοικήσεως Μακεδονίας,
Προσκαλεί τους βουλομένους να υποβάλλωσι μέχρι μεσημβρίας της 25ης Μαρτίου 1914, αιτήσεις, εν αις να γνωρίζωσι την κατά στρέμμα ζητουμένην παρ’ αυτών τιμήν δια την υποτύπωσιν, ως και τα πιστοποιητικά ικανότητος δια την εκτέλεσιν παρομοίων εργασιών, δεόντως κεκυρωμένα.


Εν Δράμα τη 18 Απριλίου 1914

Ο Δήμαρχος Δράμας
Νίκλης Ν. Βαλάνης

Στη συνέχεια Δήμαρχος Δράμας διορίζεται ο Δ. Βάντσης, και μετά την παραίτησή του, ο Μ. Φέσσας. Στην Εφημερίδας της Κυβέρνησης στις 31.08.1915 (ΦΕΚ 172/Β/1915) διαβάζουμε στη σ. 2, υπό τον τίτλο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ότι με Βασιλικό Διάταγμα που εκδόθηκε στη Δεκέλεια στις 28 Ιουλίου 1915, με πρόταση του υπουργού Εσωτερικών:

[…] διωρίσθησαν δήμαρχοι Πρεβέζης ο κ. Κωνσταντίνος Τόλιας, αντί του κ. Βασιλ. Μπάλκου, ούτινος εγένετο αποδεκτή η εκ της υπηρεσίας παραίτησις, Κοζάνης ο κ. Νικόλαος Ρεπανάς […] Δράμας ο κ. Μιχαήλ Φέσσας, αντί του κ. Δ. Βάντση, παραιτηθέντος, [..] και Ζηλιοχώβης ο κ. Γ. Παπαδόπουλος.

Ο Υπουργός
Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ

 

Τον Μιχαήλ Φέσσα στο τιμόνι του Δημαρχείου θα βρει η Β΄ Βουλγαρική Κατοχή της Ανατολικής Μακεδονίας. Στις 5 Οκτωβρίου 1916 το Γενικό Επιτελείο του βουλγαρικού στρατού (Действующата армия) που έχει έδρα το Κιουστεντίλ ιδρύει τη Στρατιωτική Επιθεώρηση της περιοχής Δράμας (Драмска Областна Военна Инспекция) που αποτελείται από εδάφη του ελληνικού κράτους ανατολικά του ποταμού Στρυμόνα και τα οποία είχαν καταληφθεί από τα βουλγαρικά στρατεύματα από κοινού με τα γερμανικά στρατεύματα. Δηλαδή όλη η Ανατολική Μακεδονία αποτέλεσε μια στρατιωτική διοίκηση με έδρα τη Δράμα. Για να μην προκληθεί χάος και να έχει αποτελεσματικότητα η βουλγαρική διοίκηση, έπρεπε να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις ελληνικές διοικητικές αρχές είτε να δημιουργήσει νέες εκεί που υπήρχε διοικητικό κενό. Ο Δήμαρχος της Δράμας Μ. Φέσσας, όπως και ο Νομάρχης Δράμας Ν. Μπακόπουλος, δεν εγκατέλειψαν τις θέσεις τους. Συνέχισαν να διοικούν τον Δήμο και τον Νομό Δράμας αντίστοιχα, αλλά βρίσκονται υπό την πλήρη εξουσία του επικεφαλής της Στρατιωτικής Επιθεώρησης της περιοχής Δράμας, ταξίαρχου Τάνεφ (Διάταγμα του Γενικού Επιτελείου του βουλγαρικού στρατού με αριθ. 566, με τίτλο «Пροσωρινή κατάσταση για τη διοίκηση της Στρατιωτικής Επιθεώρησης της περιοχής Δράμας», Κρατικό Ιστορικό Αρχείο Πολέμου, Β. Τύρνοβο, Φ 1545, оп.1, а.е. 1, σ. 5-6).
Με την αποχώρηση του Βουλγάρων στα τέλη του Οκτώβρη του 1918 η χώρα μας ανακαταλαμβάνει την Ανατολική Μακεδονία. Στη διάρκεια της βουλγαρικής κατοχής της Ανατολικής Μακεδονίας, στην ελεύθερη Ελλάδα έχει ήδη δημοσιευτεί ο νόμος 1051 της 6/10 Νοεμβρίου 1917 «περί συστάσεως και διοικήσεως δήμων και κοινοτήτων εν ταις Νέαις Χώραις» (ΦΕΚ 259/Α/13.11.1017). Ο νόμος αυτός διατάσσει τον ακριβή καθορισμό των δήμων και κοινοτήτων των νέων χωρών, προκειμένου ο Νόμος ΔΝΖ΄ (υπ’ αριθ. 4057) του 1912 να έχει καθολική και πλήρη ισχύ και στις νέες χώρες και στη συνέχεια να διαταχθούν δημοτικές και κοινοτικές εκλογές (σε ορισμένα διαμερίσματα των νέων χωρών, σ. 4).
Στις 29 Σεπτεμβρίου 1918, και πριν ολοκληρωθεί η αποχώρηση των βουλγαρικών στρατευμάτων, με απόφαση (με αριθ. 191) του υπουργού Εσωτερικών ως Αντιπροσώπου της κυβέρνησης στην Ανατολική Μακεδονία:

διωρίσθη Δήμαρχος Δράμας ο Δημήτριος Βάντσης, αντί του τέως τοιούτου Μιχαήλ Φέσσα, απαλλαγέντος.

 

Η παραπάνω απόφαση της 29ης Σεπτεμβρίου 1918 δημοσιεύεται στην Εφημερίδας της Κυβέρνησης στις 16 Ιανουαρίου 1919 (ΦΕΚ 8/Γ/1919, σ. 2) και περιλαμβάνει και τα ονόματα των δραμινών δημοτικών συμβούλων που διετέλεσαν τέτοιοι πριν την βουλγαρική κατοχή αλλά και των νέων (όπως και όλων των εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης της Ανατολικής Μακεδονίας).
Οι Δήμοι της Ανατολικής Μακεδονίας νομοθετικά επανεντάσσονται στον εθνικό κορμό μετά τη στρατιωτική κατοχή τους από το βουλγαρικό κράτος και συστήνονται ως Δήμοι έναν μήνα αργότερα, με το Βασιλικό Διάταγμα της 29ης Νοεμβρίου 1918 (ΦΕΚ 248/Α/03.12.1918). Η διοικητική αυτή σύσταση γίνεται δυνάμει του νέου νόμου 1051 της 6/10 Νοεμβρίου 1917, για τον οποίο έγινε λόγος παραπάνω και ο οποίος προετοιμάζει το διοικητικό σύστημα για τις επερχόμενες δημοτικές και κοινοτικές εκλογές.
Ωστόσο, στον «συμβολικό πόλεμο» για το πότε ιδρύθηκε ο Δήμος βάζει οριστικό τέλος, ξεκαθαρίζοντας πλήρως τα πράγματα, ο νόμος 91 της 12ης Μαΐου 1943 (ΦΕΚ 129/Α/1943), ο οποίος ορίζει επακριβώς ποιοι Δήμαρχοι δικαιούνται να λάβουν δια βίου και μηνιαίως δημαρχιακό επίδομα (χορηγία). Το επίδομα αυτό, σύμφωνα με τον νόμο 91, θα λαμβάνουν όσοι διετέλεσαν Δήμαρχοι για οκτώ (8) χρόνια. Το άρθρο 2 ορίζει ότι επίδομα Δημάρχου δικαιούται να λάβει όποιος διετέλεσε σε υπηρεσία Δημάρχου σε Δήμο των Νέων Χωρών, πριν την απελευθέρωσή του (το 1918), η οποία όμως υπηρεσία φυσικά δεν μπορεί να ξεπεράσει την πενταετία (αφού οι νέες χώρες ενσωματώθηκαν το 1913) και εφόσον η υπηρεσία αυτή συνεχίστηκε όσο οι νέες χώρες ήταν στρατιωτικά κατεχόμενες, και μέχρι να εφαρμοστούν σε αυτές οι διατάξεις του νόμου 1051 της 6/10 Νοεμβρίου 1917 «περί συστάσεως και διοικήσεως δήμων και κοινοτήτων εν ταις Νέαις Χώραις» (οι οποίες εφαρμόστηκαν, όπως ήδη ειπώθηκε, με το Βασιλικό Διάταγμα της 29ης Νοεμβρίου 1918 - ΦΕΚ 248/Α/1918).

  εικόνα 3

 εικόνα 4

Στον νόμο, λοιπόν, 91 της 12ης Μαΐου 1943 βλέπουμε και ξεκάθαρα γραμμένο (το αυτονόητο) ότι οι Δήμοι της Ανατολικής Μακεδονίας ήταν Δήμοι και πριν από τον νόμο 1051 της 6/10 Νοεμβρίου 1917 και πριν από το Βασιλικό Διάταγμα της 29ης Νοεμβρίου 1918 (ΦΕΚ 248/Α/1918), το οποίο ουσιαστικά προβαίνει σε ενσωμάτωση, ανασύσταση και διοίκηση των δήμων της Ανατολικής Μακεδονίας σύμφωνα με τον νόμο 1051 του 1917. Το ευχάριστο είναι ότι ο κ. Φέσσας το πιθανότερο έλαβε δια βίου και μηνιαίως δημαρχιακή χορηγία.

Που συναντιέται, όμως, η Ιστορία με τη Δημόσια Ιστορία;
Σ’ ένα λάθος, στην επίσημη ιστοσελίδα της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Ε.Τ.Α.Α.). Στις διοικητικές μεταβολές δήμων και κοινοτήτων (https://www.eetaa.gr/index.php?tag=dkmet_details&id=2975) η Ε.Ε.Τ.Α.Α. αναφέρει ότι η σύσταση του Δήμου Δράμας με έδρα τον οικισμό Δράμας γίνεται με το ΦΕΚ 248 Α/ - 03.12.1918, παραγράφοντας έτσι όλη την (πονεμένη) ιστορία της Ανατολικής Μακεδονίας των ετών 1913-1918. Από το λάθος αυτό ξεκινάει όλη η «Δημόσια Ιστορία» των «γενεθλίων» και της «εκατονταετηρίδας» του Δήμου στις 03.12.2018.
Αν θέλουμε μια έγκυρη Ιστορία και μια δίκαιη Δημόσια Ιστορία, που σέβεται τον εαυτό της και το ελληνικό κράτος, πρέπει όλοι/ες μαζί ως πολίτες αυτού του Δήμου να κινητοποιηθούμε, ώστε να διορθωθεί αυτό το λάθος στην ιστοσελίδα της Ε.Ε.Τ.Α.Α. Όλοι/ες που ασχολούνται και ασχολήθηκαν με το ζήτημα της σύστασης του Δήμου Δράμας -ντόπιοι, πρόσφυγες, ετεροδημότες που τίμησαν τον Δήμο Δράμας περισσότερο από τον Δήμο καταγωγής τους- έχουν αποδείξει με τον βίο και την πολιτεία τους της αγάπη τους για τη Δράμα. Είναι ώρα να κοινωνήσουμε αυτήν την αγάπη και προς την κεντρική κρατική διοίκηση. Και όσο το Μακεδονικό Ζήτημα έχει σηκωμένο το αιματοβαμμένο του κεφάλι, με τη δέουσα προσοχή και ταπεινά πρέπει να μελετούμε την περίπλοκη και γεμάτη αντιφάσεις ιστορία μας. Κι ας παλεύουμε για τη Μακεδονία «έκαστος εφ ω ετάχθη»: ο παπάς παπάς κι ο ζευγάς ζευγάς.

ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

parxarides triantafillos banner

koutsiana banner

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr