Tuesday, 01 March 2022 13:21

Ο Τιτανικός και η πολυπλοκότητα του να είσαι ζωντανός

Written by

Γράφει ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ Ph.D. Μαθηματικός – Συγγραφέας – Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας www.dimitrisflamouris.com

Σε όλους μας αρέσουν τα απλά ξεκάθαρα πράγματα. Θέλουμε να μας τα κάνουν λιανά όταν μας μιλάνε και η λογική «ένα κι ένα κάνει δυο», μας είναι ιδιαίτερα ελκυστική.
Και αυτό μπορεί να γίνει μεγάλο πρόβλημα…
Η απλότητα είναι ο τρόπος με τον οποίο αρεσκόμαστε να αντιμετωπίζουμε και τη ζωή μας. Κάποιος είναι καλός ή κακός. Κάτι είναι σωστό ή λάθος. Άσπρο ή μαύρο. Δεν μας αρέσει το γκρι. Η αβεβαιότητα. Ο εγκέφαλός ζορίζεται όπως πολλές έρευνες έχουν δείξει όταν δεν μπορεί να κατατάξει κάτι με ευκρίνεια σε μια κατηγορία.
Αλλά η ζωή δεν είναι έτσι…

Το Μικρολίμανο
Ήρθα Σάββατο πρωί στο Μικρολίμανο να γράψω το σημερινό άρθρο. Είχα σκοπό να γράψω κάτι για το ότι δεν υπάρχει ο πραγματικός μας εαυτός (όπως πολλοί στον τομέα της ψυχολογίας υποστηρίζουν), αλλά ότι δημιουργούμε διαρκώς τον εαυτό μας κάθε στιγμή.
Και στον αυτοκίνητο άρχισα να ακούω τις ειδήσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία και ψυχοπλακώθηκα. «Ποιος νοιάζεται τώρα για τον πραγματικό μας εαυτό», σκέφτηκα. «Εδώ γίνεται χαμός και υπάρχει πόλεμος».
Μου ήρθε η σκέψη να μην γράψω τίποτα και να σας ζητήσω συγνώμη, γιατί απλά δεν είχα καμία διάθεση να το κάνω. Μου φάνηκε εντελώς μάταιο. Άνθρωπος είμαι κι εγώ.
Η δική μου διάθεση ήταν στο πάτωμα από τα νέα του πολέμου. Σκέφτομαι ότι η ανθρωπότητα δεν έχει κανένα μέλλον, ο πλανήτης καταστρέφεται από το φαινόμενο του θερμοκηπίου, κάτι που κάθε χρόνο μπαίνει όλο και παραπάνω στη ζωή μας.
Σε μια -δυο δεκαετίες ο κόσμος όπως τον γνωρίζουμε θα έχει αλλάξει σημαντικά προς το χειρότερο, πιστεύω. Εδώ στην Αθήνα, στην Ευρώπη. Όχι μόνο στην Αφρική.
Κι εμείς όχι μόνο δεν φροντίζουμε να μειώσουμε τις εκπομπές ρύπων εφαρμόζοντας νέες τεχνολογίες άμεσα λόγω έλλειψης πολιτικής βούλησης, αλλά κάνουμε και πολέμους από πάνω λόγω πολιτικής.
Βαθιά απογοήτευση για το είδος μας. Αγαπάω πολύ τους ανθρώπους, αλλά δεν μας έχω σε ιδιαίτερη εκτίμηση. Δεν είμαστε καλοί ή κακοί. Είμαστε γκρι. Είμαστε απ’ όλα. Πολυπλοκότητα παντού.
Η σκέψη στο μυαλό μου επιμένει: «Εγώ γιατί να γράψω το άρθρο; Τι νόημα έχει όταν όλα πάνε κατά διαόλου;»
Και μετά άρχισα να ακούω μια παρέα τεσσάρων ψαράδων δίπλα μου που έπιναν καφέ μπροστά στις βάρκες τους και μιλούσαν για το μπάσκετ με ένταση αλλά και φιλικό ύφος. Είναι η συζήτηση όπου το «ρε μαλάκα» έχει την ίδια συναισθηματική χροιά όπως το «ρε μωρό μου» σε μια ζευγαροσυζήτηση.
Πίσω μου δυο φίλοι εξηντάρηδες συζητάνε για τον Ολυμπιακό και μετά ο ένας εκφράζει τον θυμό του για έναν τρίτο της παρέας που δεν τον βοήθησε όταν τον είχε ανάγκη. (Ίσως κάποιοι τώρα να σκέφτεστε πως είμαι κουτσομπόλης…)
«Πώς μπορούν αυτοί οι άνθρωποι να είναι σε τόση μεγάλη άρνηση με όσα συμβαίνουν στον κόσμο. Είναι δυνατόν να ασχολούνται με αυτά τα θέματα;» Αναρωτιέμαι.
Η κριτική μου σκέψη επεμβαίνει όμως και δε με αφήνει ήσυχο. «Και οι δικές μου σκέψεις πως όλα είναι μάταια, τι νόημα έχουν; Πώς με βοηθάνε; Γιατί να είναι οι δικές μου σκέψεις «καλύτερες» ή «πιο ταιριαστές» από τις δικές τους; Γιατί να ξέρω εγώ παραπάνω από αυτούς; Στην τελική ποιος περνάει καλύτερα; Εκείνοι ή εγώ;»
Το ντέρμπι των σκέψεών μου παίρνει νέα τροπή:
«Ναι, αλλά ποιο είναι το ζητούμενο; Να περνάμε πάντα καλά ανεξάρτητα από ό,τι συμβαίνει γύρω μας; Δεν είναι γαϊδουριά και αναισθησία αυτό;»
Ο πιο ανθρώπινος εαυτός μου που θέλει την απλότητα και τη «σωστή» απάντηση ταλαιπωρείται από όλες αυτές τις σκέψεις. Ο πιο ψύχραιμος εαυτός μου πίνει μια γουλιά καφέ και κατανοεί τη ματαιότητα του να ψάχνεις για τη «σωστή» απάντηση. Όλα είναι πιο εύκολα με μια γουλιά καφέ.
Στην τελική γνωρίζω ότι δεν υπάρχει ζητούμενο. Ούτε πρέπει να περνάς καλά ό,τι και να γίνεται, ούτε πρέπει να μην περνάς καλά και να ψυχοπλακώνεσαι. Αυτή είναι η δυσκολία στο να είσαι άνθρωπος. Δεν υπάρχουν οδηγίες χρήσης. Ο καθένας καλείται να βρει τις δικές του απαντήσεις μέσα σε μια θάλασσα αβεβαιότητας (η παρομοίωση λόγω Μικρολίμανου).
Για έξτρα περιπέτεια (και αβεβαιότητα), αυτές οι απαντήσεις μπορεί και να αλλάζουν ανάλογα με τη φάση που βρισκόμαστε (και για μερικούς πιο δύστυχους από εμάς ακόμα και μέσα στην ημέρα).
Δύσκολα τα πράγματα για τους αγαπημένους μου ανθρώπους…

Ο Τιτανικός
Υπάρχει μια έκφραση στα αγγλικά όταν κάνεις κάτι το οποίο είναι μάταιο. It is like rearranging the deck chairs on the Titanic. ( Είναι σαν να αλλάζεις θέση στις καρέκλες του καταστρώματος του Τιτανικού την ώρα που βυθίζεται). Το πλοίο σε δυο ώρες θα είναι στον βυθό της παγωμένης θάλασσας, αλλά εσύ θέλεις να κάτσεις σε καλύτερο σημείο, ώστε να βλέπεις το παγόβουνο καλύτερα.
Ακούγεται γελοίο σε πρώτο άκουσμα. Κι όμως αν το σκεφτούμε λίγο καλύτερα άραγε τι θα κάναμε εμείς σε ένα υποθετικό σενάριο όπου θα ήμασταν στον Τιτανικό και μας έλεγε ο καπετάνιος ότι σε ΔΕΚΑ ΧΡΟΝΙΑ το πλοίο θα βυθιστεί και δεν υπάρχουν σωστικές λέμβοι;
Θα βάζαμε τα καλά μας το βράδυ για να χορέψουμε στη μεγάλη αίθουσα καθώς ακούγονταν τρομακτικοί θόρυβοι από το μηχανοστάσιο; Θα μαθαίναμε να παίζουμε ένα όργανο καθώς το νερό μέσα στο πλοίο είχε φτάσει στους αστραγάλους; Θα καθόμασταν να θαυμάσουμε το ηλιοβασίλεμα, ενώ το κατάστρωμα θα είχε πάρει μια περίεργη κλίση;
Ή θα περνούσαμε δέκα χρόνια θρηνώντας ότι έρχεται το τέλος;
Και πάλι δεν έχω τη «σωστή» απάντηση. Δεν υπάρχει η Αλή8εια όσο και αν μερικοί θέλουν να την πουλάνε. Ξέρω ποια επιλογή ακούγεται καλύτερη, ξέρω με ποια επιλογή θα περνούσα καλύτερα. Δεν ξέρω ποια επιλογή θα είχα τη δύναμη να εφαρμόσω. Ή αν θα είχα τη δύναμη να την εφαρμόζω όλες τις στιγμές και αν θα ξεχνιόμουν που και που και θα με έπαιρνε από κάτω. Τι να κάνουμε τώρα…
Είναι σημαντικό όμως και μόνο να αναγνωρίζουμε πως υπάρχουν και άλλες επιλογές.
Δεν υπάρχουν ξεκάθαρες απαντήσεις σε πολλά από τα σημαντικά ερωτήματα που μας απασχολούν, όσο και αν τις έχουμε ανάγκη. Οι άνθρωποι έχουμε την τάση να επινοούμε τη δικιά μας υποκειμενική βεβαιότητα και να τη βαφτίζουμε αντικειμενική για να νιώθουμε μια επίπλαστη σιγουριά. Επίπλαστη, αλλά ταυτόχρονα απαραίτητη για την ψυχολογική μας επιβίωση, καθώς το γκρίζο μας ζορίζει. Θέλουμε το δικό μας άσπρο-μαύρο.

Δυστυχώς η αβεβαιότητα και η πολυπλοκότητα είναι αναπόσπαστο κομμάτι του να είσαι άνθρωπος. Το μονοπάτι προς το νόημα της ζωής είναι παράδοξο. (Το πιάσατε το υπονοούμενο…)
Όσο έγραφα το άρθρο πέρασε ένα αυτοκίνητο Smart, από το οποίο ακουγόταν μουσική στη διαπασών σαν μίνι παράρτημα νυχτερινού club.
Μια μαμά με την 7χρονη κόρης της έβγαλαν σέλφι duck-face.
Κάποια στιγμή μύρισε «χόρτο» η ατμόσφαιρα.
Μια κοπέλα προσπάθησε με μανία να βγάλει κοντινή φωτογραφία ένα γατάκι που ξεκουραζόταν σε μια σκιά, ελέγχοντας κάθε φωτογραφία αφού την έβγαζε.
Κι η γη γυρίζει… κι η γη γυρίζει…
Κάπως νιώθω καλύτερα που τα είπαμε. Ευχαριστώ για την παρέα.

ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr