87 5011

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η ύπαρξη στην Καλή Βρύση Δράμας ιερού Διονυσιακής λατρείας πρώιμων ελληνιστικών χρόνων, που σώζεται σε αρκετά καλή κατάσταση. Η περιοχή πλούσια σε αρχαιότητες από τους προϊστορικούς μέχρι τους βυζαντινούς χρόνους, έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτιστικής και ιστορικής φυσιογνωμίας του τόπου αυτού. Το Ιερό βρίσκεται στη θέση «μικρή τούμπα» και απέχει 2,5 χιλιόμετρα από την Καλή Βρύση, ενώ βρίσκεται και σε μικρή απόσταση από το σπήλαιο των πηγών του ποταμού Αγγίτη.

87 5015

Πρόκειται για ορθογώνιο κτηριακό συγκρότημα, διαστάσεων 34x16 μ. που σώζεται σε καλή κατάσταση και εσωτερικά χωρίζεται σε τρεις κύριες περιοχές Α, Β και Γ που αποτελούν τις λειτουργικές ενότητες του Ιερού, με κύριο «χώρο αδύτου» το χώρο Α, που χρονολογικά ανήκει στο τέλος του 4ου με αρχές του 3ου π.Χ. αιώνα. Η άγρια λεηλασία και η καταστροφή από φωτιά του Ιερού στις αρχές του 3ου π.Χ. αιώνα, εποχή που περνούν οι Γαλάτες από την περιοχή μετά τη μάχη της Λυσιμάχειας, μαρτυρεί και το τέλος της ζωής του. Η λατρεία του Διονύσου είναι γνωστή στην ευρύτερη περιοχή, όπως φαίνεται και από δείγματα επιγραφικής και γλυπτικής (κεφάλι γενειοφόρου Διονύσου καθώς και επιγραφή ρωμαϊκών χρόνων). Επίσης, βρέθηκε μικρών διαστάσεων πήλινου ομοιώματος ζωόμορφου μασκοφόρου, απόηχο της διονυσιακής λατρείας, δρώμενα που τελούνται ανελλιπώς τις ημέρες των Θεοφανείων στην Καλή Βρύση (Μπαμπούγερα).

Υπηρεσιακή Μονάδα: ΙΗ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών ΑρχαιοτήτωνIERO DIONYSOY 3

Published in ΙΣΤΟΡΙΑ

ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ ΚΑΛΗΣ ΒΡΥΣΗΣ 2

Ο ιερός ναός της Αγίας Μαρίνας σύμφωνα με την επιγραφή που υπάρχει στη δυτική όψη, οικοδομήθηκε επί των ημερών του Μητροπολίτου Δράμας Γερμανού του Γ’ το 1883.
Στη συνέχεια κάηκε από τους Τούρκους το 1914 και ανοικοδομήθηκε από τον Μητροπολίτη Δράμας Αγαθάγγελο τον Μάγνητα.
Από το χτίσιμο της και μετά λειτουργούσε ως μοναστήρι, μέχρι την απεβίωση των μοναχών.
Ο αρχιτεκτονικός ρυθμός του Ναού είναι μονόχωρη δρομική ξυλόστεγη Βασιλική με γυναικωνίτη και χαγιάτι.
Στα αριστερά του ναού βρίσκεται ένας ξύλινος άμβωνας ο οποίος δεν είναι πλέον προσβάσιμος καθώς έχει αφαιρεθεί ένα μέρος από τα σκαλοπάτια για να τοποθετηθούν τα στασίδια. Διαθέτει ξυλόγλυπτο σκαλιστό τέμπλο, στην κορυφή του οποίου διακρίνονται μαζί με τον εσταυρωμένο, το περιστέρι, που συμβολίζει το Άγιο Πνεύμα.
Στο ναό υπάρχει η εικόνα της Αγίας Μαρίνας η οποία με την παλαιότητα της και την ιδιότητα της ως θαυματουργή συγκεντρώνει κάθε χρόνο πλήθος πιστών για να προσκυνήσουν την εικόνα της.

Φορέας: Ιερά Μητρόπολη Δράμας
Τηλ. +302521032362

Published in ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Γράφει η
Γραμματέας του Πολιτιστικού Συλλόγου Καλής Βρύσης
κα Ελισάβετ Χαριζάνη
Η αναφορά στις κατακτήσεις του παρελθόντος και η εξιδανίκευση ορισμένων από αυτές αποτέλεσε ιδεολογικό χαρακτηριστικό πολλών ιστορικών κοινωνιών. Η συστηματική όμως μελέτη και αξιοποίηση αυτού του παρελθόντος με τη μορφή της παράδοσης είναι το κύριο γνώρισμα της εθνικής συγκρότησης. Ως παράδοση νοείται το σύνολο των πολιτιστικών στοιχείων που χαρακτηρίζουν ένα έθνος στην ιστορική του διαδρομή και εκτείνεται σε όλο το εύρος των πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Αυτό που ενδεχομένως αναρωτιέται κανείς είναι αν η φλόγα της παράδοσης σιγοκαίει ακόμη και με ποιον τρόπο γίνεται εφικτό.
Ένα άκρως παραδοσιακό και γραφικό χωριό, είναι η Καλή Βρύση, γνωστό για την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά. Είναι ένα δημοτικό διαμέρισμα του δήμου Προσοτσάνης και ανήκει στο Νομό Δράμας. Βρίσκετε 23 χλμ. ΒΔ της πόλης της Δράμας στις ΒΑ υπώρειες του Μενοίκιου όρους απέναντι από το Φαλακρό όρος και πολύ κοντά στο σπηλαίο του Αγγίτη. Οι κάτοικοι του χωριού ανέρχονται στους 700 και είναι κυρίως γηγενείς πολίτες στην καταγωγή τους, ενώ κάποιοι άλλοι κατάγονται από την ανατολική Θράκη και την Μικρά Ασία και τον Πόντο. Στο επάγγελμα ασχολούνται κυρίως με την γεωργία και την καλλιέργεια καπνού, σιτηρών και βαμβακιού ενώ τελευταία άρχισε να διαδίδεται και η αμπελοκαλλιέργεια. Επίσης υπάρχουν και αρκετοί κτηνοτρόφοι, καθώς και λατόμοι στα λατομία μαρμάρων που υπάρχουν στην περιοχή. Τι είναι λοιπόν η παράδοση γι’ αυτούς τους ανθρώπους και πως παραμένει αναλλοίωτη στο χρόνο; Είναι μερικά βήματα; Είναι μόνο οι φορεσιές;

ΚΑΛΗ ΒΡΥΣΗ 2
Παράδοση λοιπόν, είναι η γλώσσα, η θρησκεία, η ιδεολογία και οι αξίες, η τέχνη, η επιστήμη, οι πολιτικές δραστηριότητες. Παράδοση είναι συνέχεια, είναι δεσμός των περασμένων με τα τωρινά και τα μελλούμενα, είναι επίσης ενότητα ανάμεσα σε ανθρώπους και σύγχρονους που δέχονται από κοινού την επίδρασή της. Είναι σύνδεσμος πνευματικός και ανθρώπινος μέσα στην ιστορική διάρκεια και μέσα στο παρόν, ας πούμε στο χώρο και στο χρόνο. Αυτό άλλωστε είναι το έθνος που σε τελευταία ανάλυση, δεν είναι τίποτα άλλο από μια κοινή παράδοση που διαμορφώνει μια ομαδική συνείδηση.
Τους ανθρώπους αυτούς τους διακρίνει η ζεστή φιλοξενία που παρέχουν στον κάθε επισκέπτη καθώς και η αγάπη τους για την παράδοση κρατώντας με θρησκευτική ευλάβεια όλα τα ήθη και τα έθιμα που κληρονόμησαν. Γιατί τα περασμένα έργα αποτελούν το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται το παρόν και είναι αδύνατο να παραμένει στην αφάνεια. Ήθη και έθιμα που έχουν παραμείνει αναλλοίωτα στο πέρασμα του χρόνου.

hqdefault
- Κυρίαρχη εθιμική εκδήλωση του χωριού είναι το δρώμενο του Μπαμπούγερου. Ένα δρώμενο που έχει τις ρίζες του στη Διονυσιακή λατρεία. Λαμβάνει χώρα κάθε χρόνο στις 6,7 & 8 Ιανουαρίου κάθε χρόνο. Πρωταγωνιστικό ρόλο έχουν τα Μπαμπούγερα, που είναι άνθρωποι κωδωνοφόροι και μεταμφιεσμένοι σε μορφή τράγου, οι οποίοι βγαίνουν στους δρόμους του χωριού μετά από τον αγιασμό των υδάτων για να ξορκίσουν το κακό και να ξυπνήσουν τη φύση με τον ήχο των κουδουνιών. Η αμφίεση είναι επιβλητική και εντυπωσιακή. Συγκεκριμένα αποτελείται από τη μάσκα που γίνεται από δέρματα ζώων και συμβολίζει τον τράγο, ένα μαύρο γυναικείο αμανίκωτο επενδυτή που πίσω μπαίνει μία καμπούρα, η οποία συμβολίζει τη γριά ως τιμώμενο πρόσωπο και πέντε κουδούνια που ζώνονται στη μέση. Επίσης με το πουγκί στάχτης που κρατούν στο χέρι, ξορκίζουν το κακό. Τα Μπαμπούγερα κάνουν την εμφάνιση τους σε όλες τις ιστορικές περιόδους ανά τους αιώνες. Κατά την εποχή του Διονύσου ήταν οι σάτυροι, οι ακόλουθοι του θεού. Αργότερα, λέγεται πως τους χρησιμοποίησε ο Μ. Αλέξανδρος στις εκστρατείες του με σκοπό να τραπούν σε φυγή οι ελέφαντες του βασιλιά της Περσίας από τον ήχο των κουδουνιών. Επίσης επί τουρκοκρατίας τρόμαζαν και απομάκρυναν τους Τούρκους φοροεισπράκτορες. Η κορύφωση του δρωμένου γίνεται στις 8 Ιανουαρίου με την αναπαράσταση σατυρικού Διονυσιακού γάμου.
Τα ήθη και έθιμα δεν σταματούν εδώ.
- Την παραμονή πρωτοχρονιάς κατεβαίνει με το άλογό του ο ‘Άγιος Βασίλης από το Μενοίκιο όρος. Μπροστά στο προαύλιο της κοινότητας τον υποδέχονται τα παιδιά του χωριού για να τους μοιράσει δώρα. Το πρωί της πρωτοχρονιάς γίνεται η υποδοχή του χρόνου με το ρίξιμο αλατιού στη φωτιά γιατί όπως σκάει το αλάτι, έτσι να σκάσουν οι ‘εχθροί’.
- Στις 11 Φεβρουάριου, ημέρα εορτής του Αγίου Βλασίου και σε υψόμετρο 350 μέτρα επάνω στο Μενοίκιο όρος, γιορτάζει το ξωκλήσι του Αγίου Βλασίου. Από νωρίς το πρωί τελείται αγιασμός και στη συνέχεια ακολουθεί γλέντι και φαγοπότι.

ΚΟΥΠΑ
- Την Κυριακή της Τυρινής στην Καλή Βρύση ένα πατροπαράδοτο έθιμο αναβιώνει ως τις μέρες μας και είναι ‘το έθιμο της κούπας’ ή το άναμμα κλαδιών από δέντρα. Αφού πέσει η νύχτα και το κέφι έχει ανέβει δίνετε το σύνθημα και όλοι οι πρωτεργάτες κρατώντας δάδες φωτιάς κάνουν τρεις φορές το γύρο της κούπας. Έπειτα ο καθένας από τη δική του πλευρά ανάβει την κούπα. Η φωτιά πάντα είχε το νόημα της κάθαρσης της φύσης από τα κακά πνεύματα και βέβαια την κάθαρση των ανθρώπων από τα διάφορα παραπτώματα έτσι ώστε η αρχή της Σαρακοστής ανάβοντας και πηδώντας από τη φωτιά να τους βρει με καθαρή τη ψυχή και το πνεύμα ώστε να είναι έτοιμοι να υποδεχτούν το Πάσχα.
- Την Πέμπτη της Διακαινησίμου μετά τη θεία λειτουργία και την τέλεση του αγιασμού στο ξωκλήσι του προφήτη Ηλία ξεκινάει πομπή σε όλα τα εκκλησάκια υπό μορφή λιτανείας για καλή καρποφορία της γης, στην οποία λαμβάνει μέρος πλήθος κόσμου.

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΛΗ ΒΡΥΣΗ
- Στις 16 &17 Ιουλίου τιμάται η γιορτή της Αγίας Μαρίνας, μια γιορτή με ιδιαίτερη σημασία, καθώς η εκκλησία χτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και στη συνέχεια κάηκε από τους Τούρκους.

ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΠΑΝΣΕΛΙΝΟΥ
- Τη σκυτάλη παίρνει μια γιορτή αφιερωμένη στην πανσέληνο, η οποία πραγματοποιείται στον αρχαιολογικό χώρο (το ιερό του Διόνυσου) από το 1999 στα πλαίσια των προολυμπιακών πολιτιστικών εκδηλώσεων.
- Τέλος η χρονιά κλείνει με τη γιορτή τσίπουρου. Μια γιορτή που έχει καθιερωθεί με την πρωτοβουλία του πολιτιστικού συλλόγου Καλής Βρύσης και τη συμβολή των τοπικών αποστακτήρων.
Για την αναβίωση αυτών των εθίμων αξίζει να σημειωθεί η τεράστια συμβολή του πολιτιστικού συλλόγου Καλής Βρύσης. Ένας σύλλογος που ιδρύθηκε το 1983 με σκοπό τη διάσωση, διατήρηση και διάδοση του τοπικού λαϊκού πολιτισμού που είναι πλούσιος σε ήχους, τραγούδια, χορούς και δρώμενα. Οι χορευτές του διδάσκονται την μουσικοχορευτική παράδοση όπως επίσης και το τοπικά παραδοσιακά όργανα που είναι η γκάιντα και ο νταχαρές. Η συμμετοχή του συλλόγου σε πολιτιστικές εκδηλώσεις είναι πολυάριθμη με κορυφαία την τελετή λήξης των ολυμπιακών αγώνων στην Αθήνα το 2004. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι είναι ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Πανελλήνιας ομοσπονδίας πολιτιστικών συλλόγων Μακεδονίας, η οποία έχει ως στόχο τη διαφύλαξη της γνήσιας Μακεδονικής Παράδοσης, ως αναπόσπαστο κομμάτι της Ελληνικής Παράδοσης, από αλλοιώσεις, ξένες προσθήκες και σφετερισμό, με την καταγραφή, την διάσωση και την προβολή της ιστορίας και της αυθεντικής λαϊκής παράδοσης (ήθη, έθιμα, χοροί, τραγούδια, ενδυμασίες κλπ). Όπως και την υπεράσπιση του ονόματός μας, ως Μακεδόνων και της ονομασίας της ιδιαίτερης πατρίδας μας από ψευδο-αλυτρωτικές επιβουλές ξένων κέντρων εκτός Ελλάδος.

ΜΠΑΜΠΟΥΓΕΡΑ 1

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΟΥΓΕΡΟΥ
Όλοι γνωρίζουμε ότι τα Μπαμπούγερα είναι ανθρωπόμορφοι τράγοι, ζωσμένοι με 5 μεγάλα κουδούνια στη μέση και μια επιβλητική μάσκα. Πόσοι όμως γνωρίζουν την ιστορική περίοδο από την οποία ξεκίνησαν να υπάρχουν ή το πώς παρέμειναν αναλλοίωτα στο πέρασμα του χρόνου;
Τα Μπαμπούγερα κατά την εποχή του Διόνυσου ήταν οι σάτυροι, οι ακόλουθοι του θεού, που γλεντούσαν με μια ζωή ανέμελη με κρασί και γλέντι. Φυσικά, τα Μπαμπούγερα κάνουν την εμφάνισή τους σε όλες τις ιστορικές περιόδους ανά τους αιώνες. Για παράδειγμα, σ’ ένα πρώιμο στάδιο θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα Μπαμπούγερα ανάγονται στη νεολιθική εποχή, καθώς οι άνθρωποι εκείνης της εποχής χρησιμοποιούσαν τη μάσκα καθώς και την υπόλοιπη μεταμφίεση για τη λατρεία των προγόνων.
Ακόμα, ο θεός Διόνυσος είναι θεός της γονιμότητας, της καρποφορίας, της ηδονής, του κρασιού και του κεφιού. Έτσι οι αρχέγονοι λαοί και κυρίως οι γεωργοί μεταμφιέζονταν, ώστε με τον ήχο των κουδουνιών να ξυπνήσουν τη γη, για να είναι εύφορη, όπως επίσης οι άνθρωποι της τότε εποχής είχαν την ανάγκη της μεταμφίεσης για να ξεφύγουν από κάθε μέτρο της λογικής, φτάνοντας σ’ ένα επίπεδο μέθης.
Αργότερα λέγεται πως τους χρησιμοποίησε ο Μ. Αλέξανδρος στις εκστρατείες του με σκοπό να τραπούν σε φυγή οι ελέφαντες του βασιλιά της Περσίας, τρομάζοντας από τον ήχο των κουδουνιών.
Επίσης, επί τουρκοκρατίας κανένας Τούρκος φοροεισπράκτορας δεν πάτησε το πόδι του στην Καλή Βρύση για να πάρει το λεγόμενο χαράτσι-φόρο των Ελλήνων προς τους Τούρκους, καθώς έκαναν την εμφάνισή τους τα άγρια σε όψη Μπαμπούγερα και τους τρομοκρατούσαν με αποτέλεσμα να τρέπονται σε φυγή.
Από την άλλη, σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες μαρτυρίες, τα Μπαμπούγερα διεξάγονταν για τη συγκέντρωση υπέρ της εκκλησίας, η οποία μεριμνούσε γι’ αυτά. Συγκεκριμένα η εκκλησιαστική επιτροπή ετοίμαζε 15-20 μάσκες, όπως έκοβε και χρήματα από λαμαρίνα κίτρινη. Κάθε κομμάτι αυτής, είχε αξία 50 λεπτά, τα οποία έγραφαν πάνω Άγιος Νικόλαος, σαν σφραγίδα. Τα νομίσματα αυτά κυκλοφορούσαν μόνο στο χωριό. Έτσι όταν ήταν έτοιμα, κάθε νοικοκύρης έπαιρνε με πραγματικά χρήματα αυτά τα νομίσματα. Οι νοικοκύρηδες έδιναν από αυτά τα νομίσματα στα Μπαμπούγερα για να αποφύγουν το χτύπημα με στάχτη, και τα Μπαμπούγερα με τη σειρά τους τα παρέδιδαν στην εκκλησία, ώστε να είναι έτοιμα για την επόμενη χρονιά. Έπειτα το πρωί των Θεοφανείων, μετά τον αγιασμό, έπαιρνε ο επίτροπος την εικόνα του αγίου Νικολάου. Μαζί με τα όργανα και τα Μπαμπούγερα γυρίζανε στα σπίτια και οι νοικοκυραίοι έδιναν ότι είχαν ευχαρίστηση. Με εκείνο το ποσό έκαναν τραπέζι στα Μπαμπούγερα και τις 3 ημέρες. Οι μάσκες επιστρέφονταν πίσω.
Σύμφωνα με τα παραπάνω, γίνεται αντιληπτό το πόσο σημαντικό είναι να γνωρίζει κανείς την ιστορία ενός εθίμου που λαμβάνει χώρα. Σήμερα το μόνο που μας έχει απομείνει είναι η παράδοσή μας, γι’ αυτό ας φροντίσουμε να παραμείνει αναλλοίωτη.
TRAVEL ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2017

magazine article 27 add1 f

Published in ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Στην Καλή Βρύση ένα έθιμο, τάμα από τα παλιά ξαναξεκίνησαν να
πραγματοποιούν εδώ και μερικά χρόνια νέοι του χωριού. Οι άνθρωποι παλιά είχαν την ανάγκη μετά το πέρας των αγροτικών ασχολιών του
καλοκαιριού, να πάνε να προσκυνήσουν στο Μοναστήρι του Αγίου
Προδρόμου Σερρών.
Έτσι, λοιπόν, σήμερα νέοι αναβάτες αλόγων ξεκινούν μια διαδρομή δύσκολη και κοπιαστική για το Μοναστήρι του Αγίου Προδρόμου Σερρών.
Στις 12 Σεπτεμβρίου και μετά από μεγάλη προετοιμασία αλόγων και αποσκευών φεύγουν από το χωριό με προορισμό τον Άγιο Πρόδρομο.
Αφού έχουν διανυκτέρευση στο κυνηγητικό καταφύγιο του χωριού την επομένη το πρωί 13\09,ξεκινούν μια διαδρομή επίπονη διασχίζοντας τη λίμνη του Μενοικίου και τα χωριά Άγιο Πνεύμα και Οινούσα. Εκεί γίνεται στάση για ξεκούραση και ξανασυνεχίζουν μέσα από το φαράγγι της Οινούσας και το απόγευμα φτάνουν στο Μοναστήρι. Εκεί, τους υποδέχονται οι καλόγριες και ακολουθεί Εσπερινός. Κατόπιν, ακολουθεί φαγητό και ξεκούραση στους ξενώνες του Μοναστηριού.
Την άλλη μέρα, 14 Σεπτεμβρίου, γίνεται εκκλησιασμός για το Σταυρό του Τιμίου Προδρόμου και μετά το τέλος αρχίζει η προετοιμασία της επιστροφής.
Τα χωριά που διασχίζουν οι αναβάτες είναι: Οινούσα, Νέο Σούλι, Άγιο Πνεύμα και Εμμανουήλ Παπά, όπου γίνεται διανυκτέρευση στο εξωκκλήσι του Αγίου Δημητρίου.
Την επομένη, 15 Σεπτεμβρίου , ξαναξεκινούν και καταφθάνουν στα χωριά Μέταλλα, Δαφνούδι, Αναστασιά και Αγριανή.
Ακολουθεί δύσκολη διαδρομή και μετά από 4 ώρες φθάνουν έξω από την Καλή Βρύση, όπου τους περιμένουν κάτοικοι του χωριού με τον ήχο της καμπάνας της εκκλησίας. Στη συνέχεια γίνεται τραπέζι με κρεατικά στην κοινότητα από προσφορές ανθρώπων του χωριού.

Published in ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Σε πολλές περιοχές της ελληνικής επικράτειας υπάρχουν πολλά ήθη και έθιμα που αναβιώνουν ως τις ημέρες μας. Η αναβίωση της ιστορίας μας αποτελεί καθήκον όχι μόνο για τους πολιτιστικούς φορείς, αλλά και για τον καθέναν από εμάς. Γιατί η ιστορία μας είναι αναμφισβήτητη, δεν αντιγράφεται από ξένους επιβουλείς και αποτελεί “φάρο” για την γενιά μας, αλλά και για τις επόμενες γενιές.
Ας περιηγηθούμε λοιπόν σε μια τέτοια περιοχή του Νομού Δράμας, που είναι το χωρίο Καλή Βρύση. Έχει παράδοση και πολιτισμό και συνεχίζει να διατηρεί όλα τα πολιτιστικά του στοιχεία με κάποιους βέβαια νεωτερισμούς. Είναι ένα δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Προσοτσάνης, με όλες τις ξεχωριστές ομορφιές που έχει ο τόπος αυτός και με ανθρώπους ιδιαίτερα φιλόξενους. Η Καλή Βρύση πήρε το όνομά της από τα πολλά νερά που πήγαζαν από τις πολυάριθμες πηγές της. Είναι ένα ημιορεινό χωριό στους πρόποδες του Μενοικίου όρους και σε υψόμετρο 270μ.
Μισή ώρα με αυτοκίνητο από το κέντρο της Δράμας και περνώντας από την Προσοτσάνη και από τον ποταμό Αγγίτη οδηγείσαι στην Καλή Βρύση έχοντας διανύσει 23 χλμ, Β.Δ. από την έδρα του νομού.

KALH BRYSH 1
Οι κάτοικοι φθάνουν γύρω στους 750 (1064 απογραφή 2001). Άνθρωποι ευδιάθετοι και καλοπροαίρετοι. Οι περισσότεροι ντόπιοι στην καταγωγή και κάποιοι άλλοι καταγόμενοι από τον Πόντο, την Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη. Γεωργοί κυρίως στο επάγγελμα καλλιεργούν καπνό, σιτηρά, καλαμπόκι, βαμβάκι και τελευταία αμπέλια. Υπάρχουν επίσης και αρκετοί κτηνοτρόφοι, λατόμοι και οικοδόμοι.
Η ιστορία του χωριού χάνεται στα βάθη των αιώνων. Οι πρώτοι κάτοικοι λάτρευαν τον Θεό της αμπέλου και της ηδονής, τον Θεό Διόνυσο, έναν Θεό που η λατρεία του ήταν διαδεδομένη σε όλη την περιοχή. Η απόλυτη μαρτυρία της λατρείας αυτής είναι ο ναός αφιερωμένος στον Θεό αυτόν, που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη το 1992, λίγο έξω από το χωριό και ανήκει στον 4ο-3ο αιώνα π.Χ. Μαρτυρία αποτελεί και το δρώμενο του Μπαμπούγερου που αναβιώνει ως τις μέρες μας και έχει τις ρίζες του στην διονυσιακή λατρεία. Σε αυτό το δρώμενο θα αναφερθούμε λίγο παρακάτω.

KALH BRYSH 2
Αργότερα όταν επικράτησε ο χριστιανισμός, οι κάτοικοι ασπάσθηκαν την ορθοδοξία και επικράτησε έντονο το θρησκευτικό συναίσθημα. Αυτό μαρτυρείται από τα πολυάριθμα εκκλησάκια που είναι χτισμένα σε όλη την εδαφική επικράτεια του χωριού. Σε κάθε άγιο υπάρχει αφιερωμένο μικρό ή μεγάλο προσκυνητάρι και ξωκκλήσι.
Πολλές είναι οι γιορτές κατά τη διάρκεια του έτους που οι κάτοικοι τιμούν με ιδιαίτερη ευλάβεια. Πολλά τα ήθη και έθιμα. Πολλές και οι πολιτιστικές εκδηλώσεις στο χωριό που φημίζεται για το γλέντι και την διασκέδαση. Άλλοτε σε καθορισμένο χρόνο και τόπο, και άλλοτε όπου υπάρχει όρεξη και καλή παρέα.
Καθορισμένες γιορτές υπάρχουν κάθε εποχή του έτους. Η μεγάλη τεσσαρακοστή του Πάσχα, ξεκινάει με το άναμμα της κούπας το βράδυ της Κυριακής των Απόκρεων. Μια μεγάλη φωτιά από κέδρα στήνεται στο κέντρο του χωριού με σκοπό να εξαγνίσει τις ψυχές των ανθρώπων από τις αμαρτίες για να υποδεχθούν καθαροί το Πάσχα των χριστιανών.
Την Μεγάλη Εβδομάδα, όπως σε όλη την Ελλάδα η Εκκλησία γεμίζει πιστούς. Την κατανυκτική ατμόσφαιρα της Μεγάλης Παρασκευής ενισχύουν οι νεανικές φωνές που ψάλλουν τα εγκώμια του επιτάφιου θρήνου.

KALH BRYSH 5
Μετά την Ανάσταση, το Φως της Αναστάσεως μεταφέρεται σε ξωκκλήσια που βρίσκονται στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, με σκοπό το φως να φυλάει τους ανθρώπους του χωριού.
Την Πέμπτη μετά το Πάσχα την αφιερώνουν στον Θεό. Νωρίς το πρωί γίνεται Θεία Λειτουργία στο ξωκκλήσι του Προφήτη Ηλία και στην συνέχεια σχηματίζεται πομπή υπό μορφή λιτανείας. Όλοι οι συμμετέχοντες στην λιτανεία, άλλοι με τα πόδια και άλλοι με τα άλογα, με πρωτοστάτη την εικόνα της Αναστάσεως, γυρίζουν τα γεωγραφικά όρια του χωριού, σχηματίζοντας έναν κύκλο και ικετέουν τον Θεό για καλή υγεία και καλή καρποφορία της γης τους. Η πορεία καταλήγει στα ξωκκλήσια του Αγίου Γεωργίου και Αγίου Βλασίου όπου στήνεται μεγάλο γλέντι.
Μέσα στο καλοκαίρι και συγκεκριμένα στις 16-17 Ιουλίου τιμάται η Αγία Μαρίνα, στην οποία είναι αφιερωμένος ο ναός, όπου κάποτε λειτουργούσε και ως Ιερά Μονή. Πλήθος ευλαβών προσκυνητών συρρέουν κάθε χρόνο για να προσκυνήσουν την θαυματουργή εικόνα της Αγίας. Μεγάλη επίσης εμποροπανήγυρη στήνεται στο προαύλιο χώρο της εκκλησίας και συνεχίζεται με πλούσιες πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Το πρώτο Σάββατο του Νοεμβρίου, τα τελευταία χρόνια καθιερώθηκε η γιορτή τσίπουρου, στα δύο αποστακτήρια που υπάρχουν εκεί. Στο χωριό που η αμπελοκαλλιέργεια ήταν γνωστή από παλαιότερα χρόνια, η παραγωγή τσίπουρου στα παραδοσιακά καζάνια, θεωρείται από όλους "ιεροτελεστία". Άφθονο τσίπουρο προσφέρεται στους παρευρισκόμενους στην γιορτή αυτήν.
Στις 6 Δεκεμβρίου τιμάται ο Άγιος Νικόλαος, "πολιούχος" του χωριού. Εκεί μετά την Θεία Λειτουργία στον ομώνυμο ναό, πλούσια τοπικά εδέσματα από νοικοκυρές του χωριού, μοιράζονται στους πιστούς.

KALH BRYSH 6
Την Πρωτοχρονιά, η υποδοχή του χρόνου, γίνεται με το ρίξιμο αλατιού στην φωτιά γιατί "όπως σκάει το αλάτι, έτσι να σκάσουν και οι εχθροί" και με το ρίξιμο νερού στις γωνίες του σπιτιού γιατί "όπως τρέχει το νερό, έτσι να τρέχουν και τα αγαθά στο σπίτι όλο τον χρόνο".
Στα πλαίσια του Δωδεκαημέρου όμως, κορυφαία εκδήλωση θεωρείται η αναβίωση του δρώμενου Μπαμπούγερου, στις 6, 7 και 8 Ιανουαρίου. Ένα έθιμο με διονυσιακές ρίζες που κρατάει από τα αρχαία χρόνια. Η τραγόμορφη όψη του Μπαμπούγερου και ο ήχος των κουδουνιών που φορούν στην μέση έχουν ως σκοπό να ξυπνήσουν την φύση για να βλαστήσει. Έτσι μετά τον αγιασμό των υδάτων, οι Μπαμπούγεροι ξεχύνονται στους δρόμους, πειράζοντας τους περαστικούς, και χτυπώντας τους με ένα σακίδιο γεμάτο στάχτη που κρατούν στο χέρι, προσπαθούν να διώξουν τα κακά δαιμόνια. Τρεις ημέρες και τρεις νύχτες διαρκεί το έθιμο με πολύ γλέντι και χορό, κάτω από τους ήχους των παραδοσιακών οργάνων, της γκάιντας, του νταχάρε, και όχι μόνον. Άφθονος ρέει και ο "μελίφρων οίνος", το κρασί που τρέχει ασταμάτητα τρία μερόνυχτα από την βρύση στην κεντρική πλατεία του χωριού. Αποκορύφωση των τριήμερων εκδηλώσεων η τρίτη ημέρα (8 Ιανουαρίου) με την αναπαράσταση σατυρικού διονυσιακού γάμου το μεσημέρι στην πλατεία του χωριού και στη συνέχεια την προσφορά δωρεάν ντόπιου λουκάνικου σε όλο τον κόσμο και φυσικά με ατελείωτο γλέντι σε κάθε σημείο του χωριού.
Στην Καλή Βρύση λοιπόν η ζεστή φιλοξενία περισσεύει για κάθε επισκέπτη που περνάει από αυτό το ξεχωριστό χωριό. Μοναδική εμπειρία θα ζήσει όποιος περάσει από τον τόπο αυτόν, ιδιαίτερα τις ημέρες των Θεοφανείων. Η συμμετοχή στο γλέντι σε κάθε χώρο και χρόνο είναι καθολική και δεν εξαιρείται ούτε ένας "ξένος". Έτσι η πρόσκληση είναι για όλους ανεξαιρέτως και αποτελεί πρόκληση για να διαπιστωθούν τα προαναφερόμενα.
Η παρουσία σας τις ημέρες των Θεοφανείων (6-8 Ιανουαρίου) στον τόπο που λατρεύτηκε ο Θεός της αμπέλου και του κρασιού, θα είναι μια αφορμή για διέξοδο από την καθημερινότητα και θα δώσει αφορμή για τρικούβερτο γλέντι. Όλα τα άλλα αφήστε τα στους Καληβρυσιώτες. Αυτοί ξέρουν...
Μπαμπούγερα
Η περιοχή της Δράμας και ιδιαίτερα τα χωριά του Μενοίκιου και του Φαλακρού όρους, έχουν να παρουσιάσουν ένα πλούσιο υλικό διονυσιακού χαρακτήρα με πληθώρα εθιμικών πανηγυρισμών και άλλων εκδηλώσεων, που συνδέονται ιδιαίτερα με τις περιόδους του Δωδεκαημέρου και της Αποκριάς, σε περιόδους δηλαδή που αντιστοιχούν σε εποχές κατά τις οποίες τελούνται οι πιο γνωστές Διονυσιακές γιορτές: τα Ανθεστήρια (τέλη Φεβρουαρίου), τα Λήναια (τέλη Ιανουαρίου), τα κατά Αγρούς Διονύσια (αρχές Ιανουαρίου), τα Μεγάλα ή εν άστει Διονύσια (τέλη Μαρτίου).
Πρόκειται για εκδηλώσεις που τελούνται όχι με αναπαραστατική ή αναβιωτική φολκλορική μορφή, αλλά με μορφή δρώμενου και με συνειδητή συμμετοχή όλων, ως εκπλήρωση χρέους προς την κοινότητα, αφού οι περισσότερες από αυτές αποβλέπουν στην εξασφάλιση της "καλής χρονιάς" στην ευρύτερη διάσταση της καλής υγείας και της πλούσιας καρποφορίας.
Στις εκδηλώσεις αυτές κυριαρχούν ζωόμορφες μεταμφιέσεις, με προβιές ή υποκατάστατά τους και μαζί με αυτές κουδούνια, με την πρωτογενή εδώ σημασία που έχουν ως ηχητικά αντικείμενα για το διώξιμο του κακού, τραγούδια, χοροί, αλληλοπειράγματα, σάτιρα, ευρηματικές παραστάσεις και αναπαραστάσεις ποικίλες με συνοδεία τοπικής λύρας, γκάιντας και νταχαρέ, στοιχεία όλα με έντονο διονυσιασμό, που μεταφέρει σε αρχέγονες τελετές καλοχρονιάς.

KALH BRYSH 7
Στην Καλή Βρύση πρωταγωνιστούν τα "Μπαμπούγερα", άντρες μεταμφιεσμένοι ζωόμορφα, ζωσμένοι βαριά κουδούνια. Με το πέρας της τελετής του αγιασμού τα Μπαμπούγερα έχουν ήδη συγκεντρωθεί έξω από την εκκλησία και με την εντυπωσιακή και θορυβώδη παρουσία τους κυριαρχούν σ' όλο το χωριό την ημέρα των Θεοφανίων και τις δύο επόμενες (6-8 Ιανουαρίου). Η αμφίεση των Μπαμπούγερων αποτελείται από άσπρη περισκελίδα, γυναικείο μαύρο επενδύτη αμανίκωτο, φλοκωτό στην εσωτερική μεριά, άσπρο πουκάμισο και πέντε μεγάλα κουδούνια που ζώνονται στη μέση. Η κεφαλή καλύπτεται με προσωπίδα από μάλλινο λευκό ύφασμα του αργαλειού. Στο μέτωπο ράβεται ένα στρογγυλό καθρεπτάκι, ενώ με ρούχα σχηματίζουν μεγάλη καμπούρα στη ράχη του μεταμφιεσμένου.
Αποκορύφωμα και λήξη του γιορτασμού αποτελεί η σατιρική αναπαράσταση γάμου στις 8 Ιανουαρίου, με συμμετοχή στη χαρά και το γλέντι όλου του χωριού και των πολλών επισκεπτών, που τη μέρα αυτή συρρέουν στην Καλή Βρύση όχι μόνο από την περιοχή της Δράμας αλλά και από μακρινά μέρη. Η αναπαράσταση μιμείται το τοπικό εθιμικό τυπικό, με κάποιους νεωτερισμούς ή ευρηματικές προσαρμογές στην πραγματικότητα. Εντυπωσιακό στοιχείο αποτελεί η ξαφνική αρπαγή της νύφης από τα Μπαμπούγερα η οποία όμως αμέσως απελευθερώνεται. Παρότι το στοιχείο αυτό μπορεί να θεωρηθεί ως υστερογενές, αποτελεί παραδοσιακό μοτίβο. Την τρίτη μέρα, 8 Ιανουαρίου της Αγίας Δομνίκης, τιμούσαν τη μαμή, της οποίας η παρουσία ήταν τόσο πολύτιμη στην παραδοσιακή κοινότητα και κοινωνία.
Μπαμπούγερα ντύνονται και παιδιά, στοιχείο της συνέχισης του εθίμου το οποίο στην Καλή Βρύση βιώνεται ως έκφραση ψυχικής ανάγκης και λειτουργεί ως συνειδητό χρέος στην προγονική κληρονομιά. Τα αναβιωμένα εθιμικά δρώμενα συνοδεύουν τα παραδοσιακά όργανα της περιοχής, η γκάιντα (είδος ασκού, μουσικού οργάνου γνωστού και στην αρχαιότητα), η λύρα και ο νταχαρές ή νταϊρές (ντέφι). Εκτός από αυτά όμως, ως μέσα μουσικής έκφρασης χρησιμοποιούνται και αντικείμενα της καθημερινής ζωής (κουδούνια και σήμαντρα). Το ανθρώπινο δε σώμα ως ηχοποιητικό μέσο με τα πόδια που χτυπούν στο έδαφος καθώς και ο τρόπος που κινείται φανερώνουν το πρωταρχικό στοιχείο της μουσικής, το ρυθμό.
Πολιτιστικός Σύλλογος Καλής Βρύσης
Ο Σύλλογός μας ιδρύθηκε το 1983, με σκοπό την διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς (η οποία είναι πάρα πολύ μεγάλη) την συνέχιση της και εμπλουτισμού της με ότι καινούρια στοιχεία έρχονται στο φως.
Λειτουργούν στον Σύλλογο 4 χορευτικά τμήματα, στα οποία διδάσκονται οι παραδοσιακοί χοροί του χωριού και όλοι οι Ελληνικοί χοροί. Επίσης λειτουργεί μουσικό τμήμα για την εκμάθηση των παραδοσιακών μουσικών οργάνων (Γκάιντα και Νταχαρές), όπου συμμετέχουν πολλά μικρά παιδιά του χωριού, όπως επίσης και εκμάθηση των τραγουδιών του τόπου μας.
Διοργανώνουμε διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις με την συμμετοχή και συνεργασία άλλων συλλόγων και φορέων του χωριού και του νομού μας. Συμμετέχουμε σε εκδηλώσεις σε όλοι την Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Η κορυφαία εκδήλωση είναι το τριήμερο των Θεοφανίων, 6-7 και 8 Ιανουαρίου κατά το οποίο λαμβάνει χώρα το δρώμενο "ΜΠΑΜΠΟΥΓΕΡΑ" το οποίο είναι γνωστό όχι μόνον στο πανελλήνιο αλλά και παγκόσμια. Είναι ένα δρώμενο το οποίο σχετίζετε με την Διονυσιακή λατρεία. Αυτό αποδεικνύεται περίτρανα και μετά την ανασκαφή του Ιερού του Διονύσου το 1993 ένα χιλιόμετρο έξω από το χωριό και μέσα στους απέραντους αμπελώνες που δεσπόζουν στον χώρο της μικρής τούμπας. - See more at: http://www.destanea.com/touristiki-provoli-

 

Published in ΙΣΤΟΡΙΑ
ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr