rena

rena

«Ιστορία Σμιλευμένη σε Μάρμαρο»
Ρένα Τριανταφυλλίδου
Έκδοση Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δράμας
Δράμα 2010

 

Ανάμεσα στους νεότερους Ιεράρχες της Μακεδονίας, ο Μητροπολίτης Δράμας, Χρυσόστομος Καλαφάτης, έχει μία ξεχωριστή θέση. Ο Μακεδονομάχος Μητροπολίτης Δράμας και έπειτα Σμύρνης, επιτέλεσε εκκλησιαστικό και εθνικό έργο τόσο στη Δράμα όσο και στη Σμύρνη.
Η Μητρόπολη Δράμας ήταν η πιο ταραγμένη, βασανισμένη και διαρκώς απειλούμενη επαρχία της Μακεδονίας. Ο Χρυσόστομος έφθασε στην πόλη στις 22 Ιουλίου 1902 κι έγινε δεκτός με μεγάλο ενθουσιασμό από τον τοπικό πληθυσμό. Με το πρώτο κήρυγμά του έδωσε πνοή ηρωικού ήθους στο ποίμνιό του, που είδε στο πρόσωπό του το χαρισματικό και εμπνευσμένο ηγέτη.
Ο Χρυσόστομος γίνεται αμέσως Απόστολος της Μακεδονικής Ιδέας. Όταν η βουλγαρική προπαγάνδα επιτήδεια επιρρίπτει ευθύνες στους Έλληνες ιεράρχες για τη δράση των ελληνικών αντάρτικων σωμάτων στη Μακεδονία, ο Χρυσόστομος εξεγείρεται και συντάσσει ένα μνημειώδες έγγραφο προς τον Πατριάρχη με το οποίο κατακεραυνώνει την εγκληματικότητα αλλά και τη δολιότητα των Βουλγάρων και παράλληλα εξυμνεί το σθένος, την εγκαρτέρηση και τη μαχητικότητα του μακεδονικού πληθυσμού. Εδραία πεποίθηση του Χρυσοστόμου είναι ότι η Μακεδονία δεν πρόκειται, παρά τις τρομερές δοκιμασίες, να χάσει ποτέ την ελληνικότητά της.  Οι Βούλγαροι στο πρόσωπό του αναγνωρίζουν έναν επικίνδυνο αντίπαλο.
Ο Χρυσόστομος γεννήθηκε το 1867 στην κωμόπολη Τρίγλια της Προποντίδας, κοντά στα Μουδανιά.  Γονείς του Χρυσοστόμου ήταν ο Νικόλαος Καλαφάτης και η Καλλιόπη Λεμωνίδου. Το ζεύγος απέκτησε οκτώ παιδιά, τέσσερα αγόρια και τέσσερα κορίτσια.
Πρώτοι δάσκαλοι του Χρυσοστόμου στην Τρίγλια ήταν ο Αρχιμανδρίτης - και μετέπειτα Μητροπολίτης - Ιωαννίκιος για τα εκκλησιαστικά, ο Γαζής για τα ελληνικά, ο Χριστόφορος Μουμουζής για τα τουρκικά, ο Νικόλαος Χατζηχρυσάφης για τα γαλλικά και o Παπα-Θεοδόσης για την εκκλησιαστική μουσική.
Οι δάσκαλοί του αναφέρουν για το νεαρό Χρυσόστομο ότι ήταν τολμηρός, φιλόπρωτος, ενθουσιώδης, φιλότιμος, οξύς, επίμονος, φίλαλος.

 

Τα πρώτα χρόνια

Από πολύ νωρίς ο Χρυσόστομος εκδήλωσε τη διάθεση να γίνει κληρικός και το 1884 φθάνει στη Χάλκη. Εκεί, όπως λέει ο ίδιος, «εποτίσθη το άδολον γάλα της θεοσεβείας και τον γλυκύν χυμόν της γνώσεως». Διδάσκαλοί του στη Σχολή υπήρξαν ο Διευθυντής, Γερμανός Γρηγοράς, ο Φιλάρετος Βαφείδης - μετέπειτα Μητροπολίτης Διδυμοτείχου - ο Μιχαήλ Κλεόβουλος - μετέπειτα Μητροπολίτης Σάρδεων - ο Απόστολος Χριστοδούλου - μετέπειτα Μητροπολίτης Σερρών - ο Ευμένιος Ξηρουδάκης - αργότερα Μητροπολίτης Κρήτης - και άλλοι.
Το 1887 ο Μητροπολίτης Μυτιλήνης, Κωνσταντίνος Βαλιάδης, επισκέφθηκε τη Σχολή της Χάλκης και ζήτησε να γνωρίσει τον πρώτο σε επιδόσεις μαθητή. Ο Γερμανός Γρηγοράς του παρουσίασε το Χρυσόστομο.
Έκτοτε ο Μητροπολίτης Μυτιλήνης έγινε κηδεμόνας του Χρυσοστόμου. Κάλυπτε τα έξοδά του και παρακολουθούσε τις επιδόσεις του. Ο Χρυσόστομος τελείωσε τις σπουδές του με «άριστα». Ο Μητροπολίτης Κωνσταντίνος τον χειροτόνησε διάκονο μέσα στη Σχολή και αμέσως τον προσέλαβε ως Αρχιδιάκονο στη Μητρόπολη Μυτιλήνης και μετά στη Μητρόπολη Εφέσου, όπου μετατέθηκε. Κοντά στο Μητροπολίτη Κωνσταντίνο ο Χρυσόστομος διδάχθηκε πολλά. Πέρα από τις χριστιανικές αρετές, καλλιέργησε το οργανωτικό πνεύμα και απέκτησε διοικητική πείρα, στοιχεία που αργότερα τον βοήθησαν σημαντικά.


Πλούσιο συγγραφικό έργο

Ο Χρυσόστομος σε νεαρή ηλικία εξέδωσε δίτομο έργο αποτελούμενο από 1.110 σελίδες, με τίτλο «Περί Εκκλησίας»! Το έργο χωρίζεται σε τέσσερα βιβλία.
Το πρώτο πραγματεύεται τις διαφορές Ορθοδοξίας, Καθολικισμού και Προτεσταντισμού.  Το δεύτερο την Ομολογία του Πέτρου Μογίλα, ήτοι ανάλυση της Ορθοδόξου Πίστεως, το τρίτο τον έλεγχο του Προτεσταντισμού και το τέταρτο τις πλάνες του Καθολικισμού. Το ογκώδες αυτό σύγγραμμα αποδεικνύει όχι μόνο τη φιλομάθεια, το ερευνητικό πνεύμα, την πλήρη γνώση των Γραφών, αλλά και την ανεξάντλητη αντοχή του νεαρού Ιεροδιάκονου.
Εκεί όμως που περισσότερο διακρίθηκε ο Χρυσόστομος, κατά το στάδιο της πρώτης διακονίας του στην Εκκλησία, ήταν το θείο κήρυγμα. Όπως αναφέρει στο βιβλίο του «Ο Μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος» ο Σπυρίδων Λοβέρδος «…ήτο ζώσα δύναμις επί του άμβωνος ο νεαρός και εύγλωττος κληρικός. Το κήρυγμα του ορμητικόν, παλλόμενον, πλούσιον εις ιστορικόν υλικόν και βιβλικάς εικόνας, δεν ήτο απλή επίκλησις μετανοίας και προσευχής διά την πέραν του τάφου μακαριότητα, αλλά παλμός κινήσεως και προβολή φωτός και πτερύγισμα ελπίδων. Ορμητική κατήχησις νέας ζωής, αποκάλυψις κόσμου, διά τον οποίον αξίζει να καταβληθή κάθε προσπάθεια και να αφιερωθή κάθε σκέψις και να προσευχηθή κάθε θυσία…
Η ζωή δεν είναι πεζή οδοιπορία κεκμηκόντων, αλλά διαρκής πάλη ευγενών κατακτήσεων, με τελικόν έπαθλον του κλάδου της δάφνης ή του στέφανου των ακανθών.»
Το 1901 απομακρύνεται από τον Οικουμενικό Θρόνο ο μετριοπαθής Κωνσταντίνος Ε' και ανέρχεται για δεύτερη φορά στο πατριαρχικό αξίωμα ο δυναμικός Ιωακείμ Γ', που δίνει στην πολιτική του Πατριαρχείου έντονο ελληνικό χαρακτήρα και επιθετικό προσανατολισμό. Αξιοποιεί ό,τι πιο δυναμικό και φλογερό διαθέτει η Μεγάλη Εκκλησία και το στέλλει στις περιοχές που κρίνεται η τύχη του Ελληνισμού. Έτσι ο Χρυσόστομος χειροτονείται Μητροπολίτης Δράμας. Η εκλογή του τριανταπεντάχρονου Χρυσοστόμου έγινε παμψηφεί στις 23 Μαΐου 1902.

 

Ο Χρυσόστομος Μητροπολίτης  Δράμας

Ο φλογερός ιεράρχης από την πρώτη κιόλας στιγμή άρχισε να συγκεντρώνει λεπτομερώς στοιχεία και με αναρίθμητα υπομνήματα ενημερώνει το Πατριαρχείο για τις βουλγαρικές αγριότητες στη Μακεδονία: καταλήψεις εκκλησιών και σχολείων, δολοφονίες προκρίτων, ιερέων, δασκάλων. Παράλληλα, ενημερώνει και τις τουρκικές αρχές. Όμως οι εκθέσεις και τα υπομνήματα μένουν νεκρό κεφάλαιο, όταν στην εγκληματική δράση δεν υπάρχει αντίδραση. Έτσι, αρχίζει τις περιοδείες και το κήρυγμα στα χωριά, που ολικώς ή μερικώς, είχαν προσχωρήσει στην Εξαρχία, ενώ ανοίγει σχολεία και εκκλησίες, που είχαν κλείσει, με την τρομοκρατία των κομιτατζήδων.
Τη δραστηριότητα αυτή του Χρυσοστόμου δεν βλέπουν με καλό μάτι οι Βούλγαροι, οι οποίοι και τον διαβάλλουν στην τουρκική διοίκηση, πείθοντας  το Βαλή (=νομάρχη) της Θεσσαλονίκης, Ρεούφ, να εκδώσει διαταγή στις 26 Απριλίου 1907 με την οποία απαγορεύεται στο Χρυσόστομο να κάνει περιοδείες.
 Όμως ο απτόητος Μητροπολίτης δεν υπακούει σε καμιά διαταγή. Ο ανυπότακτος ιεράρχης κρίνεται επικίνδυνος. Στην κρίσιμη αυτή περίοδο έπεσε στα χέρια των Τούρκων το απόρρητο βιβλίο αντιγραφής των επιστολών του Χρυσοστόμου. Ήταν η χρυσή ευκαιρία που περίμεναν οι Τούρκοι, για ν' αποδείξουν την ανατρεπτική δραστηριότητά του. Ο μέγας Βεζύρης απαίτησε από το Πατριαρχείο την βίαιη απέλασή του. Ο Υπουργός των Εξωτερικών της Αγγλίας, σερ Εδουάρδος Γκρέυ, υπέδειξε και αυτός ανάκληση του Χρυσοστόμου ως εμψυχωτή του Μακεδονικού αγώνα.  Στις 29 Αυγούστου 1907 ο Αρχιαστυνόμος Δράμας παρουσιάζεται στο Μητροπολίτη και τον πληροφορεί ότι κατά διαταγή του Μεγάλου Βεζύρη οφείλει εντός 20 ωρών να εγκαταλείψει την πόλη και ν' αναχωρήσει για Θεσσαλονίκη. «Διαταγάς λαμβάνω μόνον από το Οικουμενικόν Πατριαρχείον της Κωνσταντινουπόλεως», απάντησε ο Χρυσόστομος. Αλλά και το Πατριαρχείο βρέθηκε προ τετελεσμένου γεγονότος. .
Έτσι, στις 30 Αυγούστου ο Χρυσόστομος αναγκάστηκε ν' αποχωριστεί το ποίμνιό του. Προηγουμένως έκανε λειτουργία στο Μητροπολιτικό Ναό. Όλος ο χριστιανικός πληθυσμός της πόλης και των πέριξ χωριών είχε συγκεντρωθεί εντός και εκτός του ναού. Ο Χρυσόστομος εκφώνησε θερμό ενθαρρυντικό λόγο. Εν τω μεταξύ είχαν φθάσει Τούρκοι αστυνομικοί, για να τον συνοδεύσουν μέχρι το τρένο. Ο Χρυσόστομος μ' ένα περιφρονητικό νεύμα και με μια απλή κίνηση τους υπέδειξε να σηκώσουν τις αποσκευές του και τους μετέτρεψε σε αχθοφόρους του. Ο ίδιος περικυκλωμένος, για λόγους προστασίας, από τις δασκάλες και τις μαθήτριές τους και συνοδευόμενος από πλήθη λαού, έφθασε μέχρι το σταθμό.

 

Και πάλι στη Δράμα
Μετά την επανάσταση των Νεοτούρκων (3 Ιουλίου 1908) και την παροχή γενικής αμνηστίας (24 Ιουλίου 1908), ο Χρυσόστομος έσπευσε να επανέλθει στη Δράμα. Στην υποδοχή του παρευρέθη μέχρι και ο Τούρκος σωματάρχης. Αλλά τις πρώτες μέρες ευφορίας διαδέχθηκαν ημέρες πικρίας.
 Οι Νεότουρκοι ήταν φανατικότεροι από τους Παλαιοτούρκους. Στόχος τους ο βίαιος εκτουρκισμός. Ο Διοικητής Σερρών απαγορεύει στο Χρυσόστομο να περιοδεύει στα χωριά. Οι Βούλγαροι, χωρίς να υπάρχει μόνιμο βουλγαρικό στοιχείο στη Δράμα, άνοιξαν δικό τους σχολείο. Στις διαμαρτυρίες του Χρυσοστόμου οι Τούρκοι απαντούν με διατύπωση νέων κατηγοριών εναντίον του. Στο τουρκικό κοινοβούλιο ο Έλληνας Βουλευτής, Κοσμίδης, διαμαρτύρεται για τις διώξεις του Μητροπολίτη. Ο Υπουργός Εσωτερικών, ο διαβόητος Χιλμή Πασάς, που το 1903 είχε διοριστεί Γενικός Επιθεωρητής Μακεδονίας, κατηγορεί το Χρυσόστομο, για υπονομευτική δράση. Ο αλύγιστος Ιεράρχης με επιστολή του προς τον Πρόεδρο της τουρκικής Βουλής κατηγορεί τον Χιλμή ότι προβάλλει «εκ δυσμενούς προθέσεως εώλους σπερμολογίας ως αληθή γεγονότα».
Τα πράγματα παίρνουν δυσάρεστη τροπή, όταν ο Βούλγαρος Πανίτσα- υπαρχηγός του διαβόητου κομιτατζή Σαντάσκη, που πρώτος έριξε το σύνθημα για ενιαία και ανεξάρτητη Μακεδονία, σκότωσε στην Ξάνθη τον Ηλία Χατζηγεώργιεφ, Πρόεδρο του βουλγαρικού Κομιτάτου Δράμας και οι Βούλγαροι βερχοβιστές επέρριψαν την ευθύνη στους Έλληνες, και μάλιστα στον επικήδειο λόγο που εκφώνησε ο διερμηνέας του Βουλγαρικού Προξενείου κατηγόρησε ως ηθικό αυτουργό το Χρυσόστομο!
Ο Μητροπολίτης, για ν' αποφύγει την έκρηξη του φυλετικού μίσους, αποσύρθηκε δήθεν για λουτροθεραπεία στην Καβάλα. Από εκεί διατάχθηκε να μεταβεί στην Κωνσταντινούπολη, όπου φιλοξενήθηκε στο Πατριαρχείο. Αυτή είναι η δεύτερη εξορία του. Εν τω μεταξύ κοιμήθηκε ο Μητροπολίτης Σμύρνης,
Βασίλειος, και η Ιερά Σύνοδος εξέλεξε παμψηφεί διάδοχό του το Χρυσόστομο (11 Μαρτίου 1910).

 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΑΓΑΛΜΑ

Ο Χρυσόστομος συνένωνε μέσα του σαν δύο αξεδιάλυτα στοιχεία, τον ελληνικό λόγο και το χριστιανικό πνεύμα, και διαμόρφωνε ένα ελληνοχριστιανικό ήθος, με κύριο συστατικό την αρετή.

 

Το έργο του Χρυσοστόμου στη Δράμα

Ο Μακεδονομάχος Μητροπολίτης Δράμας και έπειτα Σμύρνης επιτέλεσε εκκλησιαστικό και εθνικό έργο, τόσο στη Δράμα όσο και στη Σμύρνη.
Και στις δύο αυτές Μητροπόλεις, ίδρυσε και συντηρούσε πολλά ευαγή ιδρύματα, ενώ παράλληλα ανέπτυξε και λίαν αξιόλογη συγγραφική δράση, αναφερόμενη κυρίως σε εθνικά και θεολογικά θέματα.
Ο Χρυσόστομος ήταν ένας θρησκευτικός και πολιτικός ηγέτης που έδωσε φτερά στους ραγιάδες και αναμόρφωσε σε ελάχιστο διάστημα μια ολόκληρη περιοχή. Κατά την εξάχρονη παραμονή του στο Νομό Δράμας, έκτισε 34 σχολεία, πάρα πολλές εκκλησίες, γυμναστήρια, αναγνωστήρια και ίδρυσε μουσικούς ομίλους. Συνέστησε φιλανθρωπικές και πολιτιστικές οργανώσεις, δημιούργησε γεωργικές σχολές στην Κορμίστα και στην Εικοσιφοίνισσα, νοσοκομεία, ορφανοτροφείο στην Αλιστράτη και  πολλά άλλα.  Αλλά κυρίως ένωσε σε μια γροθιά όλους τους Έλληνες και άνοιξε ευκαιρίες απασχόλησης στους άνεργους και δυστυχείς. Ήταν το φως και η ελπίδα για όλο το υπόδουλο γένος.

ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΟΔΟΣΜε τη δική του μέριμνα δημιουργήθηκαν στη Δράμα:
1. Το Μέγαρο της Αρχιεπισκοπής, στη θέση του σημερινού Μητροπολιτικού Μεγάρου
2. Το οίκημα του Ορφανοτροφείου (σήμερα Ίδρυμα Παιδικής Μέριμνας)
3. Το οίκημα του Γηροκομείου
4. Τα Εκπαιδευτήρια της Ορθόδοξης Κοινότητας
5. Το κτίριο του νοσοκομείου της Ορθόδοξης Κοινότητας
6. Ο Αθλητικός Σύλλογος με Γυμναστήριο
7. Το Παρθεναγωγείο, στη νότια πτέρυγα των Εκπαιδευτηρίων
8. Ο Φιλανθρωπικός Σύλλογος Κυριών «Ευαγγελισμός»
9. Η φιλόπτωχος Αδελφότητα «το Έλεος» (σήμερα «Ένωση Κυριών Δράμας») που ιδρύθηκε το 1904 ή 1905
10. Η οργάνωση των Ορθοδόξων Κοινοτήτων, με τη συγκρότηση τριών επιτροπών, τη Δημογεροντία, τη Σχολική Εφορεία και την Εκκλησιαστική Επιτροπή


Ο Δραμινός λαός ανεγείρει ανδριάντα στη μνήμη του

Ο Δραμινός λαός στις 23.04.56 συστήνει ερανική δωδεκαμελή επιτροπή για την ανέγερση ανδριάντα του αείμνηστου Μητροπολίτη της.
 Η επιτροπή αποτελείται από τους:
Νομάρχη Δράμας, Θεόδωρο Μαργιόλη, ως Πρόεδρο
Σεβασμιότατο Μητροπολίτη, κ.κ. Γεωργίου, ως επίτιμο Πρόεδρο
Δήμαρχο Δράμας και Πρόεδρο της ΤΕΔΚ, Ανδρέα Νικηφορίδη
Δήμαρχο Προσοτσάνης, Αθανάσιο Τριανταφυλλίδη
Δήμαρχο Δοξάτου, Γεώργιο Ζιγκίλη
Πρόεδρο της Κοινότητας Κ. Νευροκοπίου, Κωνσταντίνο Καρμή
Πρόεδρο της Κοινότητας Κυργίων, Κωνσταντίνο Αδάκτυλο
Πρόεδρο της Ενώσεως Γεωργικών Συνεταιρισμών  Δράμας, Γεώργιο Τσαούση
Διευθυντή της Εθνικής Τραπέζης, Δημήτριο Ζυγομαλά, ως Ταμία
Διευθυντή της Τραπέζης Ελλάδος, Ιωάννη Αθανασόπουλο, ως Γενικό Γραμματέα
Πρόεδρο του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Δράμας, Βασίλειο Καναρά
Πρόεδρο του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Δράμας, Σταύρο Μπάρμπα
Το Διοικητικό Συμβούλιο συνήλθε στο Δημαρχιακό Μέγαρο τη Δευτέρα 23 Απριλίου 1956 και ώρα 6 μ.μ.. Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. που γνώριζε προσωπικά το Μητροπολίτη Χρυσόστομο, απ’ όταν βρισκόταν στη Σμύρνη, εξαίρει τη δράση και την προσωπικότητα του αείμνηστου ιεράρχη, κι ανακοινώνει στα μέλη  ότι η επιτροπή τους συνεστήθη  με βάση το βασιλικό διάταγμα "Περί συστάσεως της ερανικής επιτροπής" που δημοσιεύτηκε στο Φ.Ε.Κ. 69- Α/20.2.1956.  
Ακολουθούν διάφορες ενέργειες του Δ.Σ. προς όλες τις κατευθύνσεις για τη συγκέντρωση των απαραίτητων χρημάτων για την πραγματοποίηση του εθνωφελούς αυτού σκοπού. Αναφέρουμε περιληπτικά τα σημαντικότερα γεγονότα αυτής της προσπάθειας.  
Τα σχολεία συγκέντρωσαν από εράνους 155.000 δραχμές. Ο συμπολίτης μας καπνέμπορος, Αλέξανδρος Μιχαηλίδης, διαμένων στη Θεσσαλονίκη - που προσέφερε 400.000 δραχμές, για να στηθεί το άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην παραλία της συμπρωτεύουσας- πλήρωσε όλα τα έξοδα για τις μαρμαρικές  εργασίες που έγιναν στο χώρο που στήθηκε το άγαλμα με βάση τις μελέτες και υποδείξεις του αρχιτέκτονα,  Ιωάννου Βασιλείου.  Με Π.Δ.Σ.  Νο 14-12.5.59 το ποσό έφθασε τις 101.214 δραχμές.
Αποφασίζεται να γίνει γενικός έρανος στις 8.11.57 και ορίζεται ερανική επιτροπή από τον Προϊστάμενο της Τεχνικής Υπηρεσίας Δράμας,  Σταύρο Μαυρογένη, τον Προϊστάμενο της ΤΥΔΚ,  Δημήτριο Δημητριάδη, τον Πρόεδρο της σχολικής εφορίας του 12ου  Δημοτικού Σχολείου και τον ιεροκήρυκα της Μητροπόλεως Δράμας, πατέρα Γεώργιο Παυλίδη, (Π.Δ.Σ. 9/30.9.57).  Μετά από συνεχείς αναβολές, τελικά, πραγματοποιείται ο έρανος στις 18.07.58, ημέρα Παρασκευή, στη Δράμα.
Με εντολή του Υπουργού Παιδείας, Πέτρου Λεβαντή, ήρθε στη Δράμα στις 29 και 30.11.56 ο γλύπτης και αρχιτέκτονας, Θεόδωρος Βασιλείου, κι αφού μελέτησε την τοποθεσία στην οποία και τελικά τοποθετήθηκε ο ανδριάντας, έκανε την σχετική αρχιτεκτονική μελέτη και τη διαμόρφωση του χώρου.  Μία μελέτη που πληρώθηκε 20.000 δραχμές στον αρχιτέκτονα, το δε συνολικό κόστος της διαμόρφωσης του χώρου έφθασε τις 290.000 δραχμές. Τελευταίος μειοδότης εργολάβος ήταν ο Γιώργος Τικτόπουλος, με ποσοστό μειοδοσίας 2% (Πρακτικό Ερανικής Επιτροπής 9-30.9.57).
Για την αγορά του αγάλματος - έργο του γλύπτη, Κωνσταντίνου Δημητριάδη, καθηγητού Καλών Τεχνών - πήγε στην Αθήνα ο Νομάρχης, Θόδωρος Μαργιόλης. Είδαν ακόμη το άγαλμα ο Δήμαρχος Δράμας,  Ανδρέας Νικηφορίδης, και ο Διευθυντής της Εθνικής Τράπεζας,  Δημήτριος Ζυγομαλάς, καθώς και οι ορισθέντες ως ειδικοί γλύπτες, Θεόδωρος Βασιλείου και Λάζαρος Λαμέρας. Από τεχνικής πλευράς μία τεχνική επιτροπή του Υπουργείου, αποτελούμενη από τους κ.κ. Α. Παππά, Γεώργιο Πάτζαρη, Γεώργιο Καρνούτο και Γεώργιο Ζογγόπουλο, με έκθεσή τους στις 10.10.56 ενέκριναν την αγορά. Μετά συζήτησαν και συμφώνησαν στις 3.11.56 την αξία του αγάλματος με τη χήρα του αποβιώσαντος γλύπτη, Σόνια Δημητριάδου, αντί του ποσού των 120.000 δραχμών. Το όλο έργο κατασκευάστηκε υπό την επίβλεψη της ΤΥΔΚ Δράμας και αποπερατώθηκε τον Οκτώβριο του 1962.
Στα εγκαίνια ήταν νέα πρόσωπα στο Διοικητικό Συμβούλιο.
Μητροπολίτης Δράμας από 14.10.58 ήταν ο μακαριστός Φίλιππος Τσορβάς από τα Γρεβενά.
Ο Πρόεδρος έγινε ο νέος Νομάρχης Αθανάσιος Γκαϊτατζής, στη θέση του απερχόμενου  Θόδωρου Μαργιόλη.
Δήμαρχος Δράμας εκλέχθηκε το 1959 ο Χαρίλαος Χρυσοχόου, που αντικατέστησε τον Ανδρέα Νικηφορίδη.
Δήμαρχος Προσοτσάνης εκλέχθηκε ο  Σταύρος Αφουξενίδης, αντικαθιστώντας τον  Αθανάσιο Τριανταφυλλίδη
Δήμαρχος στο Κάτω Νευροκόπι εκλέχθηκε ο  Πρόδρομος Μοναστηρίδης αντικαθιστώντας τον Κωνσταντίνο Καρμή.
Στην Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών πρόεδρος είχε αναλάβει ο Βασίλειος Μακεδονόπουλος.
Ταμίας της επιτροπής ήταν πλέον  ο Σταύρος Κάισεφ υπάλληλος της Εθνικής Τράπεζας και  Γενικός Γραμματέας ο Βασίλειος Τσακανίκας, υπάλληλος του Δήμου Δράμας. Μέλος της νέας επιτροπής ήταν ο νέος Διευθυντής της Τραπέζης Ελλάδος, Βασίλειος Κωνσταντινίδης.
Τελευταίος εργολάβος δημοσίων έργων που παρέδωσε το έργο ήταν ο Κωνσταντίνος Καιρίδης.


Δεξιά και αριστερά του αγάλματος υπάρχουν δύο μαρμάρινες πλάκες στις οποίες αναγράφεται:

Ζητώ σταυρόν μεγάλον
σταυρόν επί  του οποίου καθηλούμενος
θα δοκιμάσω την ευχαρίστησιν
και μη έχων έτερον τι να δώσω
προς σωτηρίαν της ημετέρας
λατρευτής πατρίδος να δώσω το αίμα μου.

ΠΛΑΚΑ 2

Και η μίτρα την οποία
αι άγιαι χείρες σου εναπόθεσαν
επί της κεφαλής μου,
εάν πέπρωται να απωλέση
την λαμπηδόνα των λίθων της,
θα μεταβληθή εις ακάνθινον στέφανον μάρτυρος ιεράρχου.

 
Η Ιερά Σύνοδος τον ανακηρύσσει Άγιο

ΜΗΤΡΑ

Ο Εθνο-Ιερομάρτυρας Άγιος Χρυσόστομος, Μητροπολίτης Σμύρνης, υπήρξε φλογερός ηγέτης του Μακεδονικού και του Μικρασιατικού Ελληνισμού. Ως εκ τούτου, ορθώς και δικαίως η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος – καθ’ όσον τούτο αδυνατούσε να το πράξει η Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινουπόλεως, λόγω της δυσμενούς και ιδιόμορφης θέσεώς της εντός του Τουρκικού Κράτους – παμψηφεί ανακήρυξε την αγιότητα του μακαριστού Μητροπολίτη Σμύρνης, του από Δράμας Χρυσοστόμου, και η μνήμη του εορτάζεται την Κυριακή προ της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού (Εγκύκλιος 2556 της 5ης Ιουλίου 1993 της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος).
Σύμφωνα δε με το απολυτίκιο, που συνέθεσε ο ιδιαίτερος γραμματεύς του Αγίου Χρυσοστόμου και μετέπειτα καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Λεωνίδας Φιλιππίδης, «ο Άγιος Χρυσόστομος περιεβλήθη τον φωτοστέφανον του Εθνομάρτυρος και Ιερομάρτυρος, αφού γενναίως αθλήσας υπέμεινε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος θάνατον».

 

ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΧΩΡΙΣΤΗ
Το 2006, επί Δημαρχίας Θωμά Μαργαρίτη και Προέδρου του Τ.Σ., Χριστόδουλου Μαμσάκου, στήθηκε στον αύλιο χώρο της Εκκλησίας του Δ.Δ. Χωριστής η προτομή του Εθνο-Ιερομάρτυρα Μητροπολίτη Δράμας- Σμύρνης, Χρυσοστόμου

 

Μια αξιέπαινη προσπάθεια με πρωταγωνιστές νεαρά παιδιά της πόλης μας, έλαβε χώρα την περασμένη εβδομάδα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Δράμας, στέλνοντας ιδιαίτερα ενθαρρυντικά μηνύματα προς ευήκοα ώτα.  
Στη δράση συμμετείχαν  πάρα πολλοί επισκέπτες από Ελλάδα και εξωτερικό, αναδεικνύοντας φλέγοντα θέματα  της σύγχρονης εποχής, όπως το Bullying, ρίχνοντας παράλληλα «γέφυρες» επικοινωνίας, μέσω της ιστορίας και του πολιτισμού μας.
Η όλη δράση είχε τη μορφή μιας υπερπαραγωγής, η οποία πρέπει να τιμηθεί και να αξιολογηθεί από όλους μας.  
Πρωτεργάτες της δράσης αυτής η Εθελοντική Ομάδα των Antibullying Ambassadors που έστησε ένα παιχνίδι μυστηρίου μέσα στο Αρχαιολογικό Μουσείο προσκαλώντας όλα τα «παιδιά» από 5 έως 105 ετών να συμμετάσχουν!

Η ανταπόκριση σε αυτό το κάλεσμα ήταν πάνω από ικανοποιητική! Περισσότεροι από 300 επισκέπτες συμμετείχαν σε αυτό το υπέροχο διαδραστικό παιχνίδι! Παιδιά με τους συνοδούς τους από τη Δράμα, Καβάλα, Ξάνθη , Θεσσαλονίκη , Σόφια-Βουλγαρίας έπαιξαν και έμαθαν την ιστορία του τόπου μας στην Αγγλική Γλώσσα!
Το μήνυμα που πέρασαν τα παιδιά στους επισκέπτες ήταν πως η βαθιά γνώση του πολιτισμού και της ιστορίας των ανθρώπων μας φέρνει πιο κοντά και είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος εξάλειψης της προκατάληψης και του Bullying .
Όλοι οι επισκέπτες έμειναν ενθουσιασμένοι από την πρωτότυπη εμπειρία τους μέσα στο Μουσείο και έδωσαν τα συγχαρητήρια τους στα παιδιά που διοργάνωσαν την εκδήλωση αυτή.
Η Δράση αυτή ήταν μια παράλληλη εκδήλωση της Ονειρούπολης και ήταν μια συνδιοργάνωση των Antibullying Ambassadors , του Krasopoulou my School, και του Αρχαιολογικού Μουσείου Δράμας.
Θερμά συγχαρητήρια σε όλους!

Επιμέλεια: Ρένα Τριανταφυλλίδου

 

«Ιστορία Σμιλευμένη σε Μάρμαρο»
Ρένα Τριανταφυλλίδου
Έκδοση Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δράμας
Δράμα 2010

 ΑΡΜΕΝ

Στο σημείο απαγχονισμού του Άρμεν Κούπτσιου (Κεντρική Πλατεία της Δράμας) στήθηκε μαρμάρινη προτομή του, την 1η Ιουλίου 1967. Το όνομα του Μακεδονομάχου δόθηκε σε κεντρικό δρόμο της πόλης. Εκδηλώσεις μνήμης για τον ήρωα Άρμεν Κούπτσιο διοργανώνει κάθε χρόνο η Εταιρεία Δραμινών Μελετών σε συνεργασία με τις Τοπικές Αρχές.

 

Ο απαγχονισμός του 20χρονου ήρωα

Ο Άρμεν Κούπτσιος καταγόταν από το χωριό Βώλακας. Η προσφορά του στο Μακεδονικό αγώνα στην Ανατολική Μακεδονία ήταν πολύ μεγάλη. Σε ηλικία δεκαοκτώ ετών μυήθηκε στους σκοπούς του αγώνα και μετά από λίγο σχημάτισε ο ίδιος αντάρτικη ομάδα. Έγινε το φόβητρο των βουλγαρικών συμμοριών με τις επιτυχείς ενέργειές του.
Η αποστολή που ανατέθηκε στον Άρμεν Κούπτσιο, να σκοτώσει μαζί με τους συντρόφους του, Χρήστο Βογιατζή από την Προσοτσάνη, και Πέτρο Μάντζα από το Παλαιοχώρι Καβάλας, τον περιβόητο κομιτατζή Πλάτσεφ, στάθηκε μοιραία. Στην ενέδρα που έστησαν στη θέση Τσομπάνκα της περιοχής του Τουρκοχωρίου (Μυλοπόταμος) πέφτει νεκρός ο Πλάτσεφ, αλλά ο Άρμεν συλλαμβάνεται και οδηγείται στις τουρκικές φυλακές της Δράμας.  Στη συνέχεια μεταφέρεται από τις τουρκικές αρχές στη Θεσσαλονίκη όπου καταδικάζεται σε θάνατο από το τουρκικό στρατοδικείο της Θεσσαλονίκης, μετά από μεγάλες πιέσεις των Βουλγάρων που επιδίωκαν με κάθε τρόπο την εξόντωσή του.
Παρά τις προσπάθειες του Γενικού Ελληνικού Προξενείου της Θεσσαλονίκης για την απελευθέρωσή του, αλλά και τις ενέργειες του Μητροπολίτη Χρυσοστόμου Δράμας για το μετριασμό της ποινής του, οι αρχές παρέμειναν ανένδοτες και προγραμμάτισαν τον απαγχονισμό του στην κεντρική πλατεία της πόλης.
Άνδρες της οργάνωσης, ένοπλοι, αποφάσισαν να ανακατευτούν  μέσα στο πλήθος και να επιτεθούν εναντίον της φρουράς που θα συνόδευε τον Άρμεν στον τόπο εκτέλεσης, προκειμένου να τον ελευθερώσουν. Δυστυχώς όμως το σχέδιο προδόθηκε στους Τούρκους, οι οποίοι την ημέρα της εκτέλεσης του ήρωα, αντί να ακολουθήσουν τη γνωστή διαδρομή μεταγωγής των μελλοθάνατων που ήταν η σημερινή οδός Μ. Αλεξάνδρου, ακολούθησαν παρόδους, εκεί όπου είναι το σημερινό συγκρότημα του ΙΚΑ.
Ο ήρωας απαγχονίστηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 1907 στον πλάτανο της πλατείας μπροστά σε πλήθος Ελλήνων που έκλαιγαν την απώλεια του ήρωα Μακεδονομάχου. Το πτώμα του Άρμεν έφερε στο στήθος του προσαρτημένη την απόφαση του τουρκικού στρατοδικείου Θεσσαλονίκης.
Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, δυο Ελληνίδες, η Χρυσάνθη Μακρή και η Ελευθερία Χρηστάκη - Γεωργιάδου, πρωτοστάτησαν σε εκδηλώσεις διαμαρτυρίας στο κέντρο της πόλης με πλήθος Ελληνίδων, οι οποίες απαιτούσαν από τους Τούρκους να παραδώσουν σ’ αυτές το πτώμα του, για να το θάψουν σύμφωνα με τη χριστιανική θρησκεία. Τελικά το πτώμα του ήρωα παραδόθηκε στους αθιγγάνους, οι οποίοι το έθαψαν στο ελληνικό νεκροταφείο της πόλης.
     Κατά την περίοδο μετά την απελευθέρωση σε ανάμνηση του θανάτου του νεαρού ήρωα αναρτήθηκε πινακίδα στον κορμό του πλατάνου όπου απαγχονίστηκε, στην οποία αναγραφόταν το ιστορικό του θανάτου του. Οι Βούλγαροι όμως κατά την είσοδό τους στη Δράμα τον Απρίλιο του 1941 την κατέστρεψαν.

Β. Γ. Χατζηθεοδωρίδης, εφημερίδα «Πρωινός Τύπος Δράμας» 30.11.2003

 ΚΑΠΕΤΑΝ ΔΟΥΚΑΣ

Το ένοπλο τμήμα του καπετάν Δούκα

 ΚΑΠΕΤΑΝ ΝΤΑΗ

Το ένοπλο τμήμα του καπετάν Νταή


Οι δύο σύντροφοι του Άρμεν Κούπτσιου κατάφεραν να καταφύγουν μετά από περιπέτειες στα ελληνικά ένοπλα τμήματα, που είχαν κάνει την εμφάνισή τους στο Παγγαίο και στο Μενοίκιο όρος.
Ο Χρήστος Βογιατζής (καπετάν Νάκος) μάλιστα, θα γίνει υπαρχηγός στο σώμα του καπετάν Τζιάρα, ο οποίος με το όνομα Στρατής Σπληναρίδης, εμφανίστηκε στην Προσοτσάνη  και διορίστηκε Διευθυντής του Σχολείου. Η πραγματική του ιδιότητα ήταν Ανθυπολοχαγός του Ελληνικού Στρατού και το όνομα του Κων/νος Νταής. Από τη θέση αυτή θα οργανώσει καλύτερα  τον αγώνα της Προσοτσάνης και της γύρω περιοχής. Αργότερα, όταν οι κινήσεις του έγιναν αντιληπτές από τους Τούρκους, αναγκάστηκε να βγει στο βουνό και να συγκροτήσει το σώμα του με το ψευδώνυμο καπετάν Τζιάρας.
Το πρώτο σώμα που βγήκε στο βουνό ήταν του καπετάν Δούκα, από τις Σέρρες, στο οποίο υπαρχηγός ήταν ένας ακόμα της ομάδας εκτελεστών και στενός συνεργάτης του Άρμεν, ο Δημήτρης Βοζίκης από την Καλλιθέα. Ο Βογιατζής και ο Βοζίκης ήταν επικηρυγμένοι από τους Τούρκους με 900 τουρκικές λίρες ο πρώτος και 150.000 λέβα ο δεύτερος.
Εκτός από αυτά τα δύο σώματα υπήρχαν και άλλα με λιγότερο γνωστούς αρχηγούς. Τα ελληνικά αντάρτικα σώματα ήταν ολιγομελή και δεν ξεπερνούσαν τα δεκαπέντε μέλη. Η δράση τους κάλυπτε όλη την περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και έπαιρναν εντολές από τα Προξενεία Καβάλας και Σερρών.

 

«Ιστορία Σμιλευμένη σε Μάρμαρο»
Ρένα Τριανταφυλλίδου
Έκδοση Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δράμας
Δράμα 2010

 

Ο Νίκος Τσάρας γεννήθηκε το 1768 στο χωριό Γιαννωτά, στις πλαγιές του Ολύμπου και πατέρας του ήταν ο κλεφταρματολός, Πάνος Τσάρας, τον οποίο διαδέχθηκε στη αρχηγία του αρματολικιού του Βλαχολίβαδου, όταν ήταν 18 χρονών. Διακρίθηκε για τη φιλοτιμία του, την αφιλοχρηματία του και τα σωματικά του χαρίσματα. Το 1807 πήρε μέρος ως επικεφαλής σώματος με 550 παλικάρια και περνώντας το Στρυμόνα έφθασε πολεμώντας και νικώντας στο Νευροκόπι της Βουλγαρίας. Επειδή συνάντησε πολλές χιλιάδες Τούρκων, αναγκάστηκε να υποχωρήσει, να φθάσει στη Ζίχνη και από εκεί μαχόμενος συνέχεια και διασπώντας τον τουρκικό κλοιό, κατόρθωσε να φθάσει στη γέφυρα του Αγγίτη ποταμού κοντά στο Πράβι (Ελευθερούπολη Καβάλας). Από τα παλικάρια του σκοτώθηκαν οι 300 και από τους υπόλοιπους τελικά ελάχιστοι κατόρθωσαν να περάσουν στη Σκιάθο και από εκεί στον Όλυμπο.
Η δράση του Νικοτσάρα συνεχίστηκε, τόσο στη στεριά όσο και στη θάλασσα. Έγινε υπαρχηγός στον πειρατικό στόλο του Σταθά και πέτυχε καίρια πλήγματα κατά του τουρκικού στόλου στη Μακεδονία και στην Εύβοια.
Στις ακτές του Λιτόχωρου διέλυσε ισχυρή δύναμη Τουρκοσλάβων, αλλά επιστρέφοντας στα πλοία του πυροβολήθηκε και τραυματίστηκε θανάσιμα. Πέθανε στο πλοίο του και μεταφέρθηκε στη Σκιάθο, κοντά στη Μονή της Ευαγγελίστριας, όπου υπάρχει και το λεγόμενο «Ρέμα του Νικοτσάρα».
Το όνομά του δόθηκε στο χωριό «Νικοτσάρας», σημερινό Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Δράμας, με 309 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2001.
Το μνημείο του στήθηκε το 2007 με πρωτοβουλία του Δήμου Δράμας και του Δημοτικού Συμβούλου, κ. Αναστάσιου Χατζηγιάννη.

 νικοτσαρασ

Το άγαλμα του Νικοτσάρα βρίσκεται
στην πλατεία του Δ.Δ. Νικοτσάρας του Δ. Δράμας

 

«Ιστορία Σμιλευμένη σε Μάρμαρο»
Ρένα Τριανταφυλλίδου
Έκδοση Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δράμας
Δράμα 2010

 

Στις αρχές περίπου του 18ου αι. υπήρξε ένα έντονο μεταναστευτικό ρεύμα εξαιτίας των εμπορικών δυνατοτήτων που αναπτύχθηκαν, αλλά και της τουρκικής καταπίεσης. Επίσης οι εμπορικές συναλλαγές Αυστριακών και Τούρκων έδωσαν την ευκαιρία και στους Μακεδόνες να αναπτύξουν μια σημαντική εμπορική και οικονομική δραστηριότητα.  Πολλοί Μακεδόνες υπήρξαν σημαντικά μέλη των ελληνικών παροικιών, που δημιουργήθηκαν σε διάφορα μέρη του εξωτερικού, οι οποίοι και ευεργέτησαν με πολλούς τρόπους την υποδουλωμένη πατρίδα τους.  Από αυτούς αναδείχθηκαν επιφανείς λόγιοι, συγγραφείς, αγωνιστές, δάσκαλοι, ευεργέτες του έθνους.
Η συμβολή των Μακεδόνων στην επανάσταση του 1821 ήταν σημαντική. Χιλιάδες παλικάρια της συνέπραξαν με τους Έλληνες της Νοτίου Ελλάδος κατά των Τούρκων κατακτητών. Τις παραμονές της Επανάστασης του 1821 άρχισε μια σειρά από σοβαρά επαναστατικά κινήματα στη Μακεδονία με πρωτεργάτη τον Εμμανουήλ Παπά, που αποβιβάστηκε στη Χαλκιδική και ξεσήκωσε τους κατοίκους της.
Έπειτα από μικρό διάστημα, με τις οργανωμένες εκστρατείες των Τούρκων κατά της Χαλκιδικής, και  τα φοβερά αντίποινα, η επανάσταση καταπνίγηκε, ενώ ξεσηκωνόταν η κεντροδυτική Μακεδονία με κέντρα τον Όλυμπο και τη Νάουσα και πρωτεργάτες τους Ν. Κασομούλη, Ζαφειράκη Λογοθέτη, Γάτσο, Καρατάσο κ.ά.
Τα αντίποινα των Τούρκων υπήρξαν σκληρά, όμως ο αγώνας δε σταμάτησε. Οι κάτοικοί της συνέχισαν να αγωνίζονται για την απελευθέρωσή τους και επαναστάτησαν το 1822, το 1854 και το 1878, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Βασικός λόγος αποτυχίας των κινημάτων ήταν η ύπαρξη μεγάλων τουρκικών δυνάμεων στη Μακεδονία.
Νέες ηρωικές σελίδες γράφτηκαν στην Ιστορία της Μακεδονίας κατά το διάστημα αυτό. Τα παλικάρια της Μακεδονίας χτυπήθηκαν άγρια με τους Τούρκους κατακτητές, υπό τη διοίκηση του Αλή Πασά, προσδοκώντας την απελευθέρωση του ελληνικού έθνους.
 Όμως η ελευθερία δεν ήρθε για τους Μακεδόνες το  ίδιο διάστημα με τους υπόλοιπους Έλληνες. Το ανεξάρτητο ελληνικό κράτος που δημιουργήθηκε το 1828, άφησε έξω τη Μακεδονία, αφήνοντάς την στην κυριαρχία των Τούρκων, για πολλά ακόμη χρόνια.
Ο αγώνας για την ελευθερία συνεχίστηκε μέχρι και τους Βαλκανικούς Πολέμους, που ως κύριο στόχο είχαν την απελευθέρωση της Μακεδονίας, με αποτέλεσμα το 1913 με την ειρήνη του Βουκουρεστίου η Μακεδονία να ενσωματωθεί στην υπόλοιπη Ελλάδα.
Ο πολιτικός ανταγωνισμός που ξεκίνησε στη Μακεδονία με την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας  δημιούργησε το γνωστό «Μακεδονικό ζήτημα», που προετοίμασε την έκρηξη του Μακεδονικού αγώνα (1904-1908) ως αντίδραση στον επεκτατισμό της Βουλγαρίας.


Προσκυνώ την Ελλάδα
φιλώ το χέρι
της Λευτεριάς της

ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ

Η προτομή του ήρωα της επανάστασης του ’21
στήθηκε στο Δημοτικό Κήπο Δράμας
στις 23-3-1994
από το Σύλλογο Πελοποννησίων Ν. Δράμας

 

 

Saturday, 16 December 2017 19:53

Ο Μακεδονικός Αγώνας

«Ιστορία Σμιλευμένη σε Μάρμαρο»
Ρένα Τριανταφυλλίδου
Έκδοση Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δράμας
Δράμα 2010

 Με το όνομα "Μακεδονικός Αγώνας" ονομάστηκε ο ακήρυχτος πόλεμος μεταξύ Ελλήνων και Βουλγάρων, ο οποίος κορυφώθηκε μεταξύ των ετών 1903 και 1908, στη Μακεδονία.
Βασική αιτία του αγώνα αυτού ήταν η επεκτατική διάθεση των Βουλγάρων, οι οποίοι από την εποχή που ίδρυσαν το νεότερο κράτος τους, επεδίωξαν να επεκτείνουν τα γεωγραφικά τους όρια στο Αιγαίο Πέλαγος και τη Μεσόγειο θάλασσα, ακολουθώντας τυπικά και ουσιαστικά, το σχέδιο της Μ. Αικατερίνης Β΄ (1729-1796), τσαρίνας της Ρωσίας (1762-1796), για την επέκταση των Σλάβων στη Βαλκανική Χερσόνησο, ώστε να αποκτήσει η Ρωσική Αυτοκρατορία, πρόσβαση στις "ζεστές θάλασσες" και να "παρακάμψει" τα στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων, που ελέγχουν το πέρασμα στη Μαύρη Θάλασσα (Εύξεινο Πόντο).
Από το 1870 οι Βούλγαροι άρχισαν να εγείρουν διεκδικήσεις επί της μακεδονικής γης, ενώ από το 1895 και μετά, ένοπλες βουλγαρικές συμμορίες που ονομάστηκαν "κομιτατζήδες", εκμεταλλευόμενοι την πλήρη αδιαφορία, αλλά και την ανικανότητα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των τοπικών τουρκικών αρχών, υπέβαλλαν σε απερίγραπτα βασανιστήρια τον ελληνικό πληθυσμό της Μακεδονίας, ώστε να απαρνηθεί την εθνικότητά του και να αποδεχθεί τη Βουλγαρική Εξαρχία ως θρησκευτική του αρχή, αντί του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και να υποκύψει στις βουλγαρικές αξιώσεις.
Στη δράση κατά των κομιτατζήδων και στις βουλγαρικές βλέψεις δραστηριοποιήθηκαν και αντιστάθηκαν οι Μακεδονομάχοι, ελληνικά ένοπλα αντάρτικα σώματα που οργανώθηκαν είτε από τον ίδιο τον πληθυσμό είτε με τη βοήθεια εθελοντών, από όλα τα μέρη της Ελλάδας. Παράλληλα, δημιουργήθηκαν οργανώσεις που υποστήριξαν ηθικά, διπλωματικά και οικονομικά το Μακεδονικό Αγώνα.
Πολλές μεγάλες προσωπικότητες της εποχής συμμετείχαν στην προσπάθεια αυτή και ανέπτυξαν έντονη δραστηριότητα. Ο αγώνα τους ήταν ιδιαίτερα σκληρός, γιατί εκτός από τους Βουλγάρους κομιτατζήδες, οι Μακεδονομάχοι είχαν να αντιμετωπίσουν και τον τουρκικό στρατό. Οι ηρωικοί αυτοί αγώνες των Μακεδονομάχων και η ακατάβλητη ψυχική αντοχή του ηρωικού Μακεδονικού πληθυσμού, που αποτελούν μια ακόμη λαμπρή σελίδα στην Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, ανάγκασαν τελικά τους Βουλγάρους κομιτατζήδες να αποσυρθούν (επίσημα τουλάχιστον!) το 1908 και να επανέλθουν στη Βουλγαρία, ενώ 2.000 νεκροί είναι ο τραγικός απολογισμός της περιόδου αυτής.  

Παύλος Μελάς
Μακεδονομάχος

 ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ

Εμπρός
Φωτιά στη φωτιά

Παύλος Μελάς
Αξιωματικός και ήρωας του Μακεδονικού αγώνα (1870-1904).
Το 1894 έγινε μέλος της Εθνικής Εταιρείας που είχε ως κύριο στόχο την απελευθέρωση των υπόδουλων ελληνικών περιοχών.
Έλαβε μέρος στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 και τα επόμενα χρόνια ανέλαβε ανιχνευτικές αποστολές στη Μακεδονία
 με το ψευδώνυμο Μίκης Ζέζας.
Σκοτώθηκε κατά την τρίτη αποστολή του στη Σιάτιστα στις 13 Οκτωβρίου 1904.

 

Μακεδονικός αγών
1903- 1909

Ό,τι απέμεινε από το έργο τέχνης
του Γεωργίου Δημητριάδη του Αθηναίου

ΠΑΥΛΟΣΜΕΛΑΣ2

Το άγαλμα του γλύπτη Γεωργίου Δημητριάδη του Αθηναίου (1880-1941), όπως βρέθηκε τυχαία στις 21 Μαΐου 1969, όταν οι εργάτες άνοιγαν χαντάκια για την τοποθέτηση σωλήνων στο υπό ανέγερση κτιριακό συγκρότημα του Γυμνασίου Θηλέων Δράμας, όπου σήμερα στεγάζεται το 2ο Γενικό Λύκειο Δράμας. Τμήμα του παλαιού αγάλματος του Μακεδονομάχου διασώθηκε μετά από υπόδειξη του τότε Λυκειάρχη του Γυμνασίου Θήλεων, Γ. Χατζόπουλου, και του Θ. Αγοραστού.
Το πρώτο αυτό άγαλμα είχε τοποθετηθεί στο χώρο δίπλα από την εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα το 1940 και τα αποκαλυπτήριά του είχαν γίνει την 1η Ιουλίου 1940. Γκρεμίστηκε και καταστράφηκε από τις Βουλγαρικές στρατιωτικές αρχές κατοχής το Μάρτιο του 1942 και τα κομμάτια του παραχώθηκαν στο παρακείμενο οικοπεδικό χώρο. Σημειώνεται ότι το πρώτο άγαλμα ήταν αφιερωμένο στη μνήμη του ανώνυμου αγωνιστή Μακεδονομάχου, ενώ το νεότερο είναι αφιερωμένο στη μνήμη του πρωτεργάτη του Μακεδονικού αγώνα, Παύλου Μελά.

 ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ 3

Το πρώτο άγαλμα του Μακεδονομάχου
Αποστολίδης Γιάννης
Φωτο- Σπορ

 

«Η εκτέλεση του αγάλματος»: μια προσωπική μαρτυρία

Άνοιξη 1941. Το μέτωπο στα Οχυρά έσπασε κι ήρθαν στα μέρη μας οι Γερμανοί. Σε λίγο έφυγαν νοτιότερα και παρέδωσαν τον τόπο μας στην κατοχή των Βουλγάρων.
Ένα πρωινό, μια διμοιρία βουλγαρικού στρατού παρατάσσεται μπροστά στο άγαλμα του Μακεδονομάχου που στέκει ασάλευτος με το όπλο παρά πόδα και κοιτάζει με το ψυχρό του βλέμμα μακριά, στα βορινά βουνά. Λίγο πιο ‘κεί, πέντ’ έξι Ελληνόπουλα παίζουν ξέγνοιαστα, σταματούν το παιχνίδι τους για να δουν τι σημαίνει όλη αυτή η κίνηση. Οι στρατιώτες στέκονται προσοχή με μέτωπο προς το άγαλμα. Παρέκει ένας αξιωματικός διαβάζει:
«…Το Έκτακτο Στρατοδικείο Δράμας, εν ονόματι του βασιλέως της Βουλγαρίας, Βόρη, καταδικάζει αυτόν σε θάνατο…» Και πηγαίνει στην άκρη. Μ’ ένα παράγγελμά του μερικοί στρατιώτες κάνουν δύο τρία βήματα μπροστά. Τους προστάζει να οπλίσουν τα τουφέκια τους κι ο νεαρός αξιωματικός δίνει το παράγγελμα: «επί σκοπόν, πύρ!» Πυροβολούν, αδειάζουν τα όπλα τους πάνω στον Μακεδονομάχο. Τα παιδιά κοιτάζουν σαστισμένα αμίλητα, φοβισμένα. Ένας στρατιώτης σβήνει χτυπώντας με τσεκούρι το «φωτιά στη φωτιά», που ήταν γραμμένο στο βάθρο του αγάλματος. Ύστερα κομμάτιασαν  και αποκεφάλισαν τον ήρωα.
«Έφυγαν. Τα παιδιά πλησίασαν το κομματιασμένο άγαλμα. Ύστερα άρχισαν να ρίχνουν με τα χεράκια τους χώμα, ιδίως στον κορμό, έτσι τους ήρθε. Να μην τ’ αφήσουν άταφο, να δείξουν μ’ αυτόν τον τρόπο την αγάπη τους στο μαρμάρινο παλικάρι που «εκτελέστηκε». Έκαναν, χωρίς να το ξέρουν, ό,τι έκανε κι η Αντιγόνη στο νεκρό αδελφό της…
Οι Έλληνες που έμεναν εκεί γύρω, με το πέρασμα του χρόνου, έπαιρναν όσα κομμάτια από το άγαλμα μπορούσαν και τα ‘κρυβαν καλά στα σπίτια τους, κειμήλιο και φυλακτό.
Φθινόπωρο 1944. Φεύγουν οι Βούλγαροι. Έρχονται ελευθερωτές Έλληνες της Μέσης Ανατολής και συμμαχικά στρατεύματα. Άγγλοι, Σκωτσέζοι, Ινδοί, Σενεγαλέζοι. Όλος ο κόσμος βγήκε να τους υποδεχθεί, η φάλαγγα προχωρεί αργά απ’ τον πολύ συνωστισμό. Όλοι θέλουν να σφίξουν το χέρι των ελευθερωτών να τους αγκαλιάσουν.
Τα πλήθη χειροκροτούν. Βλέποντας τη σκηνή οι ελευθερωτές, αξιωματικοί και στρατιώτες, χαιρετούν τιμητικά μ’ όλη τη σοβαρότητα μπαρουτοκαπνισμένων πολεμιστών…»

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Διονύση Αναγνωστόπουλου «Συμβολή στην Ιστορία της Δράμας και της περιοχής της»
Εκδόσεις Διδασκαλικού Συλλόγου Δράμας, 1964    
 

 

Παύλος Μελάς
Πρωταγωνιστής του Μακεδονικού Αγώνα

ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ 4

«Ο Παύλος Μελάς, από τους πρωταγωνιστές του Αγώνα, ήταν γιος του Μιχαήλ Μελά. Γεννήθηκε στη Μασσαλία το 1870, μορφώθηκε στην Αθήνα και μεγάλωσε σ' ένα περιβάλλον με έντονο τον εθνικό παλμό.
Το 1886 μπήκε στη σχολή Ευελπίδων. Αποφοίτησε με το βαθμό του ανθυπολοχαγού του πυροβολικού. Το 1892 πήρε γυναίκα του τη Ναταλία, κόρη του Μακεδόνα Στέφανου Δραγούμη, η οποία τού στάθηκε εξαίρετη σύντροφος και συνεργάτιδα.
Η εθνική περιπέτεια του 1897 τον πλήγωσε βαθιά. Πιστεύοντας όμως ότι η χώρα θα ξαναβρεί το δρόμο της, αντέδρασε μέσα στο κλίμα της απογοήτευσης που τότε κυριαρχούσε. Δημιουργεί στη Μακεδονία ένα μαχητικό εθνικό πυρήνα ενάντια των βουλγάρικων σχεδίων και γίνεται η ψυχή του κινήματος. Στις 24 Φεβρουαρίου 1904, με διαταγή της τότε ελληνικής κυβέρνησης, ήρθε στη Μακεδονία, μαζί με άλλους τέσσερις αξιωματικούς για να συγκεντρώσει στοιχεία και να μελετήσει προσωπικά την κατάσταση. Στις 10 Ιουλίου του ίδιου χρόνου ξαναήρθε μόνος στη Μακεδονία σαν ζωέμπορος στην Κοζάνη και τη Σιάτιστα, όπου οργάνωσε το πρώτο του αντάρτικο σώμα. Κυκλοφορούσε με το ψευδώνυμο Μίκης Ζέζας. Ξαναγύρισε στην Αθήνα και κατόρθωσε να ιδρύσει το Μακεδονικό Κομιτάτο. Ξαναήρθε για τρίτη και τελευταία φορά στη Μακεδονία στις 18 Αυγούστου 1904.
Κέντρο των επιχειρήσεών του ήταν τα χωριά Νεγοβάνη και Λέχοβο.
 Στις 13 Οκτωβρίου 1904 και στο χωριό Στάτιστα, το τμήμα του Παύλου Μελά προδόθηκε από τη συμμορία κομιτατζήδων του Μήτρου Βλάχου. Κατά τη μάχη πληγώνεται θανάσιμα ο Παύλος Μελάς.
Με τη μεσολάβηση  του Μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανού Καραβαγγέλη, το ακέφαλο σώμα  του μακεδονομάχου μεταφέρεται στην πόλη, όπου με θρήνους, και ενώ χοροστατεί ο Μητροπολίτης Γερμανός, κηδεύεται και ενταφιάζεται στον περίβολο του Βυζαντινού Ναού των Ταξιαρχών. Αργότερα, το 1950, μεταφέρεται εκεί και η κεφαλή του δίπλα στο σώμα του και έτσι σήμερα, όλο το σκήνωμα του Παύλου Μελά αναπαύεται τώρα στην Καστοριά. Πλάι του μάλιστα, ύστερα από δική της επιθυμία, αναπαύεται και η γυναίκα του, Ναταλία.
Η είδηση του ηρωικού θανάτου του συγκλόνισε το πανελλήνιο. Ολόκληρη η Αθήνα πένθησε. Ο θάνατός του έγινε αφορμή να τρέξουν στη Μακεδονία πολλοί Έλληνες αξιωματικοί. Ο αγώνας για την απελευθέρωση της Μακεδονίας οργανώθηκε, απλώθηκε, γιγαντώθηκε, για να καταλήξει στους νικηφόρους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-13. Ο Μελάς στάθηκε ο πρωτομάρτυρας για το ξαναγύρισμα της Μακεδονίας στους κόλπους της ελληνικής πατρίδας…»

 

7 μετάλλια για Αντωνίου, Ράλλη και Σαμαρινού.

Μια ακόμα μεγάλη διεθνή επιτυχία για την Μαρία Τσακίρη. Κατέκτησε την 8η θέση στο αγώνισμα των 12,5 χλμ. του  JIBU Cup 2 που διεξήχθει χθες Παρασκευή (15/12) στη Ριντάνα της Ιταλίας.
Η πρωταθλήτρια του ΕΟΣ Δράμας με συνολικό χρόνο 45:35,0 και  μια άστοχη βολή, που της στοίχησε και τη θέση στο βάθρο, ήταν σε εξαιρετική κατάσταση και πέτυχε την επίδοση που επιδίωκε από την αρχή της χρονιάς.
Η Τσακίρη στρέφει πλέον την προσοχή της για τους επόμενους μεγάλους αγώνες του 2018, το Ευρωπαϊκό και Παγκόσμιο πρωτάθλημα νεανίδων, με στόχο μία θέση στις πρώτη εξάδα.

7 μετάλλια για Αντωνίου, Πρώιο, Ράλλη και Σαμαρινού

Εντυπωσιακός ήταν ο απολογισμός της ελληνικής ομάδας στους διεθνείς αγώνες Αλπικών που πραγματοποιήθηκαν στη Ravna Planina της Βοσνίας χθες και προχθές (14-15/12). Οι έλληνες αθλητές κέρδισαν συνολικά επτά μετάλλια σε τέσσερα αγωνίσματα τεχνικής κατάβασης.
Κορυφαίος όλων ο Γιάννης Αντωνίου που κέρδισε ένα χρυσό (15.12.17) και ένα αργυρό μετάλλιο (14.12.17) με εντυπωσιακές επιδόσεις που του βελτίωσαν τόσο τη διεθνή βαθμολογία του όσο και του πολλαπλασίασαν τις ελπίδες πρόκρισης για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Κορέας.
Ο Ευρυτάνας Πρωταθλητής φαίνεται να βρίσκει τη φόρμα του την κατάλληλη περίοδο. Το χρυσό μετάλλιο το κέρδισε με συνολικό χρόνο 1:21,45 και 26,76 βαθμούς, επίδοση που αποτελεί ατομικό ρεκόρ.
Ο Γιάννης Πρώιος ήταν πολύ καλός και κέρδισε ένα χάλκινο μετάλλιο την πρώτη ημέρα.
Στις γυναίκες οι δύο πρωταθλήτριες μας, Σοφία Ράλλη και Μαρία Σαμαρινού, μοιράστηκαν 4 μετάλλια, από ένα αργυρό και ένα χάλκινο η κάθε μια, αλλά η συγκομιδή των βαθμών τους δεν ήταν ικανοποιητική.

Ολοκλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους Αγγέλης και Καραμίχας

Η κούραση από τους συνεχόμενους αγώνες, επηρέασαν τον Απόστολο Αγγέλη με αποτέλεσμα να μην κάνει κάτι αξιόλογο στο παγκόσμιο κύπελλο (WC3) που πραγματοποιήθηκε στο Annecy της Γαλλίας χθες Παρασκευή (15/12). Στο αγώνισμα των 10 χλμ με συνολικό χρόνο 26:50,6, τρεις άστοχες βολές και 163,78 βαθμούς τερμάτισε στην 100η θέση.
Την προχθεσινή ημέρα 14.12.2017, ο Κλεάνθης Καραμίχας αγωνίστηκε στα 20 χλμ του IBU CUP3 που διεξήχθει στο Obertilliach της Αυστρίας και κατάφερε να κερδίσει την πρόκριση για τους επόμενους αγώνες της σειράς των IBU CUPS εξασφαλίζοντας στην χώρα μας πολύτιμους βαθμούς στη παγκόσμια κατάταξη. Τερμάτισε στην 90η θέση από 114 αθλητές που ολοκλήρωσαν τον αγώνα με συνολικό χρόνο 59:38,8 και τέσσερις άστοχες βολές.
Οι δύο Μετσοβίτες αθλητές, με τις παραπάνω διοργανώσεις, ολοκλήρωσαν τις διεθνείς τους υποχρεώσεις για το 2017, στο άθλημα του Διάθλου.

 

 

Ιστορία Σμιλευμένη σε Μάρμαρο

Ρένα Τριανταφυλλίδου

Α΄ ΕΚΔΟΣΗ

Δράμα 2009

Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Δράμας

 

Πρόλογος

Τα αγάλματα και τα μνημεία, πέρα από έργα τέχνης, αποτελούν ιστορικές μαρτυρίες λαμπρών και ένδοξων σελίδων του Ελληνικού έθνους. Σημείο εναπόθεσης δάφνινων στεφανιών, από τις νεότερες γενιές, ως ένδειξη φόρου τιμής στους μάρτυρες, ήρωες, αγωνιστές και υπερασπιστές των ιδανικών της φυλής μας. Ξυπνούν μνήμες, αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της μαρτυρικής ελληνικής γης. Μας υπενθυμίζουν το ιερό μας χρέος να είμαστε θεματοφύλακες της Ελευθερίας, που με τόσους κόπους και θυσίες αποκτήθηκε, στο πέρασμα των αιώνων. Τα αγάλματα και τα μνημεία αποτελούν αδιάψευστους μάρτυρες και τεκμήρια του πολιτισμού των λαών σε κάθε ιστορική περίοδο.
Μέσα από το λεύκωμα αυτό επιχειρείται μια καταγραφή των σημαντικότερων ιστορικών περιόδων της περιοχής μας, λαμβάνοντας ερεθίσματα από τα ιστορικά αγάλματα και μνημεία, που φιλοτεχνήθηκαν από καταξιωμένους γλύπτες και κοσμούν τους κήπους και τα πάρκα της πόλης μας.
Αναλύονται οι ιστορικές εξελίξεις κάθε χρονικής περιόδου και παρουσιάζεται το έργο και η προσωπικότητα κορυφαίων αγωνιστών που προσέφεραν τα μέγιστα στον τόπο μας.
Από την καταγραφή αυτή δε θα μπορούσαν να απουσιάζουν και τα καλλιτεχνικά αγάλματα που κοσμούν την πόλη και το νομό μας. Τα περισσότερα απ’ αυτά βρίσκονται στον «Κήπο των αγαλμάτων» στη Νομαρχία Δράμας και αποτελούν καλλιτεχνική κληρονομιά του θεσμού «Καλλιτεχνικός Μάιος» που διοργανώνει η Ν.Α. Δράμας.
Ευχαριστώ θερμά όλους όσοι βοήθησαν στην ολοκλήρωση αυτής της προσπάθειας. Τον καταξιωμένο Δραμινό, εκπαιδευτικό και συγγραφέα, κ. Χατζηθεοδωρίδη Βασίλη, και την καθηγήτρια Φιλόλογο κ. Σταυρίδου Θάλεια, για τη διόρθωση των κειμένων. Το Δραμινό καλλιτέχνη, κ. Αθανασίου Στέλιο, που φιλοτέχνησε το οπισθόφυλλο του Λευκώματος.  Τους γιούς μου, αλλά και τους φίλους μου, για την ηθική τους υποστήριξη.
Τέλος, ευχαριστώ θερμά το Νομάρχη Δράμας κ. Κώστα Ευμοιρίδη, και το Νομαρχιακό Συμβούλιο, που στήριξε την προσπάθεια προχωρώντας στην έκδοση του Λευκώματος.

 

Ρένα Τριανταφυλλίδου
Δημοσιογράφος

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Ιστορική εξέλιξη της Μακεδονίας

Η προσφορά της Μακεδονίας στην Ιστορία του παγκόσμιου πολιτισμού και στην εξάπλωση του ελληνικού πνεύματος είναι αξιοσημείωτη. Στη μακρόχρονη ιστορική διαδρομή της Μακεδονίας, συναντάμε λαμπρές σελίδες αγώνων, ηρωισμού, πολιτισμού, δράσης, καταστροφών, νικών και δόξας. Μια πολύπαθη διαδρομή από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας.
Ο μακεδονικός χώρος είναι γεμάτος από αρχαιολογικά ευρήματα αλλά και μνημεία, όλων των εποχών, που μαρτυρούν το πλούσιο ιστορικό και πνευματικό παρελθόν του. Υπάρχουν ενδείξεις που μας βεβαιώνουν για την ανθρώπινη παρουσία στο χώρο της Μακεδονίας, από την παλαιολιθική και τη νεολιθική εποχή, ακόμη. Υποστηρίζεται ότι η Μακεδονία είναι η κατοικία των πρώτων ανθρώπων που έζησαν στον ελλαδικό χώρο, καθώς και των Πρωτοελλήνων..
Η αρχαιολογία, η ιστορία, η γλωσσολογία και άλλες πηγές βεβαιώνουν ότι η ευρύτερη Δυτική και Άνω Μακεδονία είναι η αρχαία κοινή κατοικία των Πρωτοελλήνων.
Το 2000 - 1900 π.Χ. στη διάρκεια του μεγάλου μεταναστευτικού κύματος των ελληνικών φύλων, οι Ίωνες, οι Αιολείς, οι Αχαιοί κ.ά. κινήθηκαν προς τα νότια, ενώ στη Μακεδονία παρέμειναν οι Μακεδνοί.
Κατά τη μυθολογία, ο γενάρχης των Μακεδόνων ήταν γιος του Δία. Μητέρα του ήταν η Θυία, κόρη του Δευκαλίωνα, αδελφή του Έλληνα. Κύριος θεός των Μακεδόνων ήταν ο Ζευς Ύψιστος, μυθικός ήρωάς τους ο Ηρακλής, στους οποίους ήταν αφιερωμένες πολλές μακεδονικές πόλεις και ιερά.

Οι βασιλείς των Μακεδόνων

Ως ιδρυτής του κράτους των Μακεδόνων αναφέρεται ο Περδίκας Α΄. Αυτός στο πρώτο μισό του 7ου αι. π.Χ. εγκατέστησε την πρωτεύουσά του στις Αιγές, τη σημερινή Βεργίνα. Από εκεί οι Μακεδόνες άρχισαν να απλώνονται στην Εορδαία, έπειτα προς τη Βοττιαία, την Πιερία και την Αλμωπία.
Ο γιος του Περδίκα Α΄, ο Αργαίος, (7ος π.Χ.) καθώς και οι διάδοχοί του, Φίλιππος Α΄ (640–602 π.Χ.) και Αέροπος (602–576 π.Χ), απέκρουσαν συχνές επιδρομές Ιλλυριών και άλλων βαρβάρων.
Στη συνέχεια βασίλευσαν ο Αλκέτας (6ος αι. π.Χ.) και ο Αμύντας Α΄ (6ος- 5ος αι. π.Χ.). Τότε οι Μακεδόνες περνώντας τον Αξιό έφθασαν ως τα όρια της Χαλκιδικής.
Οι κατακτήσεις του Αλεξάνδρου Α΄ στις πρώτες δεκαετίες του 5ου αι. π.Χ. διεύρυναν περισσότερο τη Μακεδονία.  Ο Αλέξανδρος Α΄ ήταν εκείνος που πληροφόρησε στις Πλαταιές τους Έλληνες του Νότου για τα σχέδια του Ξέρξη, παρόλο που αναγκάστηκε να τον ακολουθήσει στην εκστρατεία του κατά των Ελλήνων.  Για το λόγο αυτό, οι τελευταίοι τού έστησαν και ανδριάντα στους Δελφούς.  Ο ίδιος έλαβε μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Ο Περδίκας Β΄ (5ος αι. π.Χ.) συμμάχησε με τους Αθηναίους κατά της Αμφίπολης. Γενικά, η βασιλεία του Περδίκα Β΄ ήταν γεμάτη ταραχές. Από τη μια οι δυσχέρειες που του δημιούργησαν οι διάφοροι άρχοντες της Μακεδονίας, μεταξύ των οποίων και ο αδελφός του Φίλιππος, σχετικά με τον προσδιορισμό της εξουσίας, και από την άλλη ο ανταγωνισμός μεταξύ Μακεδονίας και Αθηνών για τον έλεγχο της περιοχής του κάτω Στρυμόνα έφεραν στο κράτος μια γενική αναταραχή, που αποδεικνύεται και από την ελάττωση της κοπής νομισμάτων.
Ο νόθος γιος και διάδοχος του Περδίκα Β΄, ο Αρχέλαος Α΄, (τέλη 5ου- αρχές 4ου αι. π.Χ.) δε συνάντησε τις δυσκολίες του πατέρα του, τουλάχιστον ως προς τις σχέσεις του με τους Αθηναίους, έπειτα από την καταστροφή των τελευταίων στις Συρακούσες. Στα πρώτα χρόνια της βασιλείας του αντιμετώπισε μια αποστασία της Πύδνας, εύκολα όμως κατάφερε να την καταπνίξει.
Ο Αρχέλαος προχώρησε σε μια πλατιά μεταρρύθμιση: χώρισε τη χώρα σε περιφέρειες πόλεων. Μετέφερε την πρωτεύουσα στην Πέλλα, που τότε επικοινωνούσε με τη θάλασσα, και τη διακόσμησε με μεγαλόπρεπα οικοδομήματα. Επίσης οργάνωσε στρατιωτικά το κράτος του περισσότερο από κάθε άλλον προκάτοχό του. Γενικά, ο Αρχέλαος έδωσε στο Μακεδονικό βασίλειο μια εκπληκτική για την εποχή εκείνη λάμψη. Μετά τη δολοφονία του άρχισε μια περίοδος όλο ταραχές που κράτησε ως τα χρόνια της βασιλείας του Φιλίππου Β΄ που οδήγησε τη Μακεδονία στο μεγαλείο της.
Ο Φίλιππος Β΄ τον 4ο αι. π.Χ., και συγκεκριμένα το 358-336 π.Χ., δημιούργησε ενιαίο Μακεδονικό κράτος και ανέπτυξε θαυμαστή στρατιωτική οικονομική και διπλωματική δραστηριότητα. Ταυτόχρονα έβαλε σκοπό της ζωής του να ενώσει όλες τις ελληνικές πόλεις και έπειτα να εκστρατεύσει εναντίον των Περσών. Κυρίευσε χωρίς μάχη τη Θεσσαλία και τη Φωκίδα. Η Αθήνα και η Θήβα, που αντιστάθηκαν, νικήθηκαν στη Χαιρώνεια το 338 π.Χ.  Το 337 π.Χ. ο Φίλιππος ίδρυσε στην Κόρινθο  το «Κοινό των Ελλήνων». Ενώ όμως ονειρευόταν να γίνει αρχιστράτηγος όλων των Ελλήνων, δολοφονήθηκε το 336 π.Χ..
Στο θρόνο τον διαδέχθηκε ο γιος του Αλέξανδρος Γ΄, που μέσα σε 13 χρόνια, έφθασε αήττητος στα βάθη της Ασίας. Ίδρυσε πόλεις, διέδωσε τον ελληνικό πολιτισμό, άλλαξε την πορεία της Ιστορίας και ονομάστηκε Μέγας από όλους τους λαούς της γης.
Ο πρόωρος θάνατός του ανέκοψε το έργο του. Οι εμφύλιοι πόλεμοι ανάμεσα στους διαδόχους του εξασθένησαν το Μακεδονικό κράτος,  με αποτέλεσμα να γίνει εύκολη λεία στις ρωμαϊκές λεγεώνες.
Οι Ρωμαίοι, μετά τη νίκη τους επί των Καρχηδονίων, άρχισαν την κατάκτηση της ελληνικής χερσονήσου. Την εποχή εκείνη βασίλευε στη Μακεδονία ο Φίλιππος Ε΄ (221–179 π.Χ.) που αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει μόνος του τους Ρωμαίους, αφού πολλοί νότιοι Έλληνες είχαν συμμαχήσει μαζί τους. Μετά τη μακεδονική ήττα στις Κυνός Κεφαλές (197 π.Χ.), και ενώ ετοιμαζόταν για το νέο αγώνα του κατά των Ρωμαίων, πέθανε. Τον διαδέχθηκε στο θρόνο ο γιος του Περσέας (179-168 π.Χ.) που συνέχισε τις ετοιμασίες του για το πόλεμο κατά των Ρωμαίων. Επειδή όμως δεν είχε ικανότητες και οι άλλοι Έλληνες δε βοήθησαν, απέτυχε. Έπειτα από τη μάχη της Πύδνας στην οποία νικήθηκε (168 π.Χ.) οι Ρωμαίοι έγιναν κύριοι της Μακεδονίας που χωρίστηκε σε τέσσερις επαρχίες (μερίδες) ανεξάρτητες μεταξύ τους. Οι περισσότεροι θησαυροί μεταφέρθηκαν στη Ρώμη, όπως και οι πιο ονομαστοί πολίτες της.
Η προσπάθεια του Ανδρίσκου από το Αδραμύτιο, που ισχυρίστηκε ότι ήταν γιος και διάδοχος του Περσέα, να καταλάβει τη Μακεδονία απέτυχε (148 π.Χ.) και τότε ο Ρωμαίος στρατηγός Μέτελλος μετέτρεψε τη χώρα σε ρωμαϊκή συγκλητική επαρχία, που αποτέλεσε μάλιστα το ορμητήριο των Ρωμαίων για τις επόμενες κατακτητικές επιχειρήσεις τους.
Οι Ρωμαίοι εκμεταλλεύτηκαν τη Μακεδονία τόσο από οικονομική άποψη όσο και με τη χρησιμοποίηση των κατοίκων της στο στρατό.


Η Μακεδονία τη βυζαντινή εποχή

Στα βυζαντινά χρόνια ο όρος Μακεδονία διευρύνεται, για να περιλάβει στα όριά του συχνά και ολόκληρη τη Δυτική και Βόρεια Θράκη (μαζί Ανατολική Ρωμυλία) στη σημερινή Βουλγαρία, τη Βόρεια Ήπειρο και την Αλβανία.
Αν και ο Ιουστινιανός φρόντισε να προστατεύσει την περιοχή με μια σειρά από αμυντικά φρούρια, που επεκτείνονταν από την Ήπειρο ως την Κωνσταντινούπολη, οι ασταμάτητες επιδρομές των βαρβαρικών λαών, δημιουργούσαν συνεχώς προβλήματα. Ιδιαίτερα επικίνδυνοι ήταν οι Βούλγαροι (10ος- 11ος αι.).
Στο τέλος του 11ου αι. οι Νορμανδοί κυρίευσαν ένα σημαντικό μέρος της περιοχής. Διώχθηκαν σύντομα από τον Αλέξιο Α΄ Κομνηνό (1182-1222), για να επιστρέψουν, όμως, έναν αιώνα αργότερα και να προχωρήσουν έως τη Θεσσαλονίκη, την οποία και κυρίευσαν για λίγο, έπειτα από επίθεση από ξηρά και θάλασσα.
Μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους (1204) η Μακεδονία δόθηκε στο Βονιφάτιο το Μομφερατικό, που έκανε πρωτεύουσά του τη Θεσσαλονίκη. Εσωτερικές θρησκευτικές διενέξεις των Φράγκων και συχνές επιδρομές Βουλγάρων και Σέρβων έφεραν το κράτος σε χαώδη κατάσταση.
Εκμεταλλευόμενος τις καταστάσεις αυτές ο δεσπότης της Ηπείρου, Θεόδωρος Άγγελος Κομνηνός, κυρίευσε ένα τμήμα της Δυτικής Μακεδονίας στην αρχή (1215) και έπειτα ολόκληρη τη Μακεδονία, και την προσάρτησε στο βασίλειο της Ηπείρου (1222).  Ακολούθησε μια σειρά από αγώνες για την κατοχή της Μακεδονίας, με την αυτοκρατορία της Νίκαιας που έληξε το 1246 με την επικράτηση του Ιωάννη Βατάτζη (1222-1254), αυτοκράτορα της Νίκαιας, ο οποίος έκανε την Μακεδονία επαρχία του κράτους του.
Μετά την ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης από το Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγο, η Μακεδονία προσαρτήθηκε στη Βυζαντινή αυτοκρατορία (1261), αλλά η ταλαιπωρία της συνεχίστηκε με τις επιδρομές των γειτόνων εναντίον της.


Η Μακεδονία επί τουρκοκρατίας

Ως το 1430 που η Μακεδονία κατακτήθηκε από τους Τούρκους, διάφορες περιοχές της λεηλατήθηκαν, κατά καιρούς, από Καταλανούς, Σέρβους και Βουλγάρους.
Η Τουρκοκρατία άρχισε με τη σταδιακή κατάληψη των διαφόρων περιοχών της Μακεδονίας. Η αρχή έγινε με την κατάληψη της Αδριανούπολης (1361) και έπειτα της Φιλιππούπολης (1363), για να ολοκληρωθεί το 1430 με την κατάληψη της Θεσσαλονίκης.
Οι εξεγέρσεις των Ελλήνων της περιοχής ανάγκασαν στη συνέχεια τους Τούρκους να διαιρέσουν τη Μακεδονία σε αρματολίκια, για ν’ αντιμετωπίσουν τη δράση των κλεφτών.  Γνωστοί αρματολοί και κλέφτες της περιόδου είναι ο Ζήδρος και ο γιος του, Φώτης, ο Τότσκας, ο Γιάννης Φαρμάκης, ο Νίκος Τσάρας, ο Ρομφέης, ο Γιάννης Τσακνάκης, ο Ζιάκας, ο Καρατάσιος κ.ά.
Οι αρματολοί και κλέφτες του Ολύμπου αργότερα εμπόδισαν τον Αλή Πασά να επεκταθεί και προς τη Μακεδονία, εκτός από την περίπτωση του 1804, όταν τα στρατεύματά του κατόρθωσαν να κυριεύσουν τη Νάουσα και τη Βέροια.
Η περιοχή της Δράμας κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς περί το 1383.

 

 

Η εκπομπή «ΕΜΕΙΣ» πρόκειται να ταξιδέψει στην Ονειρούπολη Δράμας το Σαββατοκύριακο 16 και 17 Δεκεμβρίου προκειμένου να μαγνητοσκοπήσει τις εορταστικές εκπομπές που θα προβληθούν ανήμερα των Χριστουγέννων 25/12 , στις 26/12, αλλά και την πρωτοχρονιά 1/1/18!
 Η παράδοση συναντά χορωδίες, εντυπωσιακά μουσικά και χορευτικά συγκροτήματα όπου θα συνθέσουν την εικόνα των Χριστουγέννων. Μια εκπομπή, αφιερωμένη στα παιδιά, τα οποία θα γίνουν οι … παρουσιαστές της!
Τη μαγική χώρα της Ονειρούπολης θα φωτίσουν με το χαμόγελο τους οι μικροί μας φίλοι , όπου θα χορέψουν θα τραγουδήσουν μαζί με τους Vegas, Ραλλία Χρηστίδου, Θανάση Βασιλάκο και Δημήτρη Γιώτη την Παρασκευή 15.12 από τις 10.00 έως 15.00.
Την Κυριακή 17.12 από τις 10.00π.μ. έως 15.00μμ θα απολαύσουμε το μοναδικό Ηλία Βρεττό στη Κεντρική Σκηνή της Ονειρούπολης για τις ανάγκες της τηλεοπτικής εκπομπής «ΕΜΕΙΣ» της Χριστίνας Λαμπίρη στο κανάλι Ε. .Η εκπομπή θα προβληθεί Πρωτοχρονιά και όλοι «ΕΜΕΙΣ» θα σας ευχηθούμε Καλή Χρονιά από έναν τόπο ΟΝΕΙΡΙΚΟ!

ΠΕΜΠΤΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2017

"Συναδέλφισσες, συνάδελφοι,
Στις 14 του Δεκέμβρη οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο και στον Ιδιωτικό Τομέα απεργούμε για να διεκδικήσουμε τα αυτονόητα δικαιώματά μας και να σταματήσουμε τη λαίλαπα των μνημονιακών μέτρων, που και η σημερινή Κυβέρνηση εφαρμόζει.
Ο αγώνας για να διεκδικήσουμε μισθούς και συντάξεις αξιοπρέπειας, για την αντιμετώπιση της ανεργίας, για την προαγωγή της δημόσιας Υγείας και Παιδείας, της περίθαλψης και της Κοινωνικής Ασφάλισης, είναι ΤΩΡΑ περισσότερο αναγκαίος από ποτέ. Κι αυτό γιατί η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, συνεχίζοντας την πολιτική των προκατόχων της (ΝΔ – ΠΑΣΟΚ), φέρνει για ψήφιση στη Βουλή έναν προϋπολογισμό λιτότητας, δυσβάσταχτης φορολόγησης, όπου για μια ακόμη φορά οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι μικρές επιχειρήσεις καλούνται να σηκώσουν τα βάρη των δημοσίων εσόδων.
Η Κυβέρνηση, για να κρύψει την αντιλαϊκή πολιτική της, προσπαθεί να ρίξει στάχτη στα μάτια των εργαζομένων και να τους παραπλανήσει, ανακοινώνοντας μέρισμα 700.000.000 ευρώ, τη στιγμή που έχει αποφασίσει και υλοποιεί με το 3ο και το 4ο μνημόνιο μέτρα 17 δις ευρώ. Ήδη, πέρα από τα μέτρα του προϋπολογισμού για το 2018 (κατάργηση ΕΚΑΣ, αύξηση του ΦΠΑ, αύξηση ασφαλιστικών εισφορών, περικοπή κοινωνικών επιδομάτων κτλ) έχει ψηφίσει με τον Ν. 4442/2017 (τέταρτο μνημόνιο) τη μείωση του αφορολόγητου από 9.545 ευρώ στα 5.681 ευρώ, που συνεπάγεται αφαίμαξη ενός μισθού ετησίως και με τον Ν.4387/2016 περικόπτει τις κύριες και επικουρικές συντάξεις μέχρι και 40% για παλαιούς και νέους ασφαλισμένους.
Η προσωπική διαφορά των παλιών συνταξιούχων – περίπου 3.000.000 συνταξιούχοι – περικόπτεται από 01/01/2019 και η μείωση των συντάξεων θα φτάσει μέχρι 350 ευρώ το μήνα.
Η Υπουργός Διοικητικής Ανασυγκρότησης με την αντιαπεργιακή τροπολογία  που ψήφισε(άρθρο 21 Ν. 4489/2017), προσπαθεί να επιβάλλει με αυταρχικό, αντισυνταγματικό και παράνομο τρόπο την αξιολόγηση των Δημοσίων Υπαλλήλων.
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση καλούμαστε όλοι να δώσουμε το «παρών» στη Γενική Απεργία της 14ης του Δεκέμβρη. Αυτή η απεργία έχει ήδη, αποκτήσει πανυπαλληλικά – πανεργατικά χαρακτηριστικά, με τη συμμετοχή των εργαζομένων του Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα.

Ως εργαζόμενοι στο Δημόσιο διεκδικούμε:

•    Κατάργηση του Νόμου – λαιμητόμου Κατρούγκαλου για το συνταξιοδοτικό (ν. 4387/2016).
•    Κατάργηση της  τροπολογίας Γεροβασίλη για την αξιολόγηση.
•    Μισθούς και συντάξεις αξιοπρέπειας. Γενναία αύξηση των μισθών των νέων συναδέλφων. Υπολογισμό της διετίας 2016-2018 για τη μισθολογική μας εξέλιξη. Ξεπάγωμα του μισθολογίου.
•    Προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, για να καλυφθούν όλα τα οργανικά κενά (Παιδεία, Υγεία, Δήμους, Ασφαλιστικά Ταμεία, Κοινωνικές Υπηρεσίες κτλ). Μονιμοποίηση όλων των συμβασιούχων – μέσω του ΑΣΕΠ – που καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες με γενναία μοριοδότηση της προϋπηρεσίας.
•    Κανένας πλειστηριασμός, για την πρώτη κατοικία, για τους εργαζόμενους που αδυνατούν να πληρώσουν.
•    Να σταματήσει η φορολογική επιδρομή και η καταλήστευση του εισοδήματός μας. Αφορολόγητο στα 12.000 ευρώ.
•    Καμία αλλαγή στον συνδικαλιστικό νόμο. Θα υπερασπίσουμε με όλες μας τις δυνάμεις το δικαίωμα στην απεργία, που κατακτήθηκε με αγώνες και θυσίες.

ΟΛΟΙ –ΟΛΕΣ  ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΟ
ΤΗΝ ΠΕΜΠΤΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2017
ΣΤΙΣ 11 ΤΟ ΠΡΩΪ ΣΤΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ
           
Για την Ε. Γ του Ν.Τ της Α.Δ.Ε.Δ.Υ.  Ν. Δράμας


Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

Πανίδης Απόστολος    

 

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Αρναούτης Ιωάννης


ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr