rena

rena

Χάρη στους πρόσφυγες καραποιούς η τέχνη αυτή αναπτύχθηκε και στη Δράμα και η φήμη της κυριάρχησε σε τέτοιο σημείο, ώστε σε τουριστικό χάρτη με βασικά προϊόντα της κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας να συμπεριλαμβάνεται και μια ζωγραφισμένη σούστα (αλογόκαρο) στην περιοχή της Προσοτσάνης Δράμας.
f6ab691fedd1ee4bceaa0a7a99fd795d XL
Οι καροποιοί της Δράμας είχαν τα εργαστήρια τους κοντά στην ξυλένια γέφυρα στο συνοικισμό των Δώδεκα Αποστόλων όπου ήταν και οι στρατιωτικοί φούρνοι. Η περιοχή της Δράμας – Προσοτσάνης, με τα πλούσια δάση της στα βόρεια αι τα μεγάλο κάμπο στα πόδια της, διευκόλυνε την ανάπτυξη του επαγγέλματος, επειδή υπήρχε άφθονη καροξυλεία και επειδή λειτουργούσαν σύγχρονα εργοστάσια επεξεργασίας της που, βέβαια, τροφοδοτούσαν και άλλες πόλεις. Οι καροποιοί των κωμοπόλεων και χωριών προκειμένου να πάρουν κλήρο ως πρόσφυγες, έπρεπε να δηλώσουν ότι είναι γεωργοί, γιατί το επάγγελμα του καροποιού θεωρούνταν παραπληρωματικό και γι’ αυτό δεν αναφέρεται ειδικά.
Στη Δράμα και στην Προσοτσάνη οι καροποιοί είχαν ανεπτυγμένα εργαστήρια με καλφάδες και τσιράκια. Στην ουσία, βέβαια, και αυτό ήταν ένα οικογενειακό κλειστό επάγγελμα με δουλειά για μικρούς και μεγάλους, όπως τα περισσότερα παραδοσιακά επαγγέλματα. Δούλευαν καλά με πολλές παραγγελίες. Είχαν οργανωθεί σε Σωματεία και πραγματοποιούσαν την ημέρα της γιορτής του προστάτη τους Προφήτη Ηλία, πανηγυρικές εκδηλώσεις, που άρχισαν από την Ομοσπονδία Επαγγελμάτων απ’ όπου έπαιρναν τη σημαία και εν πομπή τη συνόδευαν στην εκκλησία όπου γινόταν η Θεία Λειτουργία με αρτοκλασία και μνημόσυνο. Στη συνέχεια πήγαιναν ημερήσια εκδρομή με τις οικογένειες τους. Αγαπημένη τους τοποθεσία ήταν οι πηγές της Αγ. Βαρβάρας.
“Στην εποχή της ακμής της καροποιΐας κατά το διάστημα 1924-1958 και ειδικότερα ως το 1940, στη Δράμα υπήρχαν 30-40 καροποιοί και περίπου 20 σε Προσοτσάνη, Δοξάτο και Άγιο Αθανάσιο. ”

KARO 1

Ιστορική αναδρομή
Το 192 ήρθε στη Δράμα ένας ολόκληρος οικισμός Αδριανοπουλιτών, ο Κιρσχανέ. Ανάμεσα τους υπήρχαν και καροποιοί. Ήρθαν επίσης Θρακιώτες πρόσφυγες καροποιοί από άλλα μέρη όπως την Ανατολική και Βόρεια Θράκη. δριανοπουλίτες καροποιοί πήγαν και στην Προσοτσάνη, γιατί εκεί δόθηκαν γεωργικοί κλήροι λόγο της καπνοκαλλιέργειας, αλλά επιπλέον γιατί ήταν μεγάλο μέρος, συγκοινωνιακός κόμβος και μπορούσαν να ασκήσουν ένα τέτοιο επάγγελμα που είχε πολλή πέραση τότε. Στις Σαράντα Εκκλησιές έχουμε την ειδικότητα των απλών σιδεράδων καροποιών για σκέτα κάρα και σπανιότερα για σούστες. Παράλληλα κυκλοφορούσε το βοδόκαρο που ήταν γερό αμάξι, χωρίς παραπανίσια στολίδια, προορισμένο να εξυπηρετεί τους χωρικούς στις χοντρές δουλειές του χωραφιού. Με τον καιρό το ξυλένιο κάρο υποχώρησε τελείως και παραχώρησε τη θέση του στο σιδερένιο, όπως το λένε πλέον στο εξής. Όμως το αλογόκαρο είχε ήδη γίνει σιδερένιο από την Πατρίδα. Οι ανάγκες σε ζωήλατα τροχοφόρα μέσα μεταφοράς οδηγούν την καροποιΐα σε ακμή. Την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και τη Βουλγαρική κατοχή (1941-1945) αρκετοί καροποιοί έφυγαν στη Βέροια ή σε χωριά για λόγους ασφάλειας. Κατά τον Εμφύλιο (1945-50), η Εφορία Υλικού Πολέμου προσελκύει καροποιούς ως υπαλλήλους για τις στρατιωτικές της ανάγκες.
Μετά τη λήξη του, κατά το 1950-55 η ύπαιθρος είχε ανάγκη μεταφορικών μέσων, βοηθητικών της γεωργίας, για να ορθοποδήσει. Η Αγροτική Τράπεζα Ελλάδος, δίνει δάνεια στους αγρότες και κάνει μεγάλους διαγωνισμούς για να αναλάβουν τα Σωματεία καροποιών την κατασκευή κάρων, σύμφωνα με τις προδιαγραφές. Η Θεσσαλονίκη παίρνει τη μερίδα του λέοντος γι’ αυτό και ορισμένοι καροποιοί της επαρχίας πάνε εκεί. Ανάμεσα στις επαρχιακές πόλεις συναγωνίζονται η Κομοτηνή, η Δράμα και η Προσοτσάνη. Τις ζωγραφιές στα κάρα της κάνουν ειδικοί ζωγράφοι. Με χτυπητά χρώματα παριστάνουν λουλούδια και σκηνές από τη φύση, κυνήγι, ζώα, πουλιά και άλλα θέματα σχετικά με το επάγγελμα του αγοραστή. Στην εποχή της ακμής της καροποιΐας κατά το διάστημα 1924-1958 και ειδικότερα ως το 1940, στη Δράμα υπήρχαν 30-40 καροποιοί και περίπου 20 σε Προσοτσάνη, Δοξάτο και Άγιο Αθανάσιο.

KARO 2

Η εκτόπιση των κάρων
“Τις ζωγραφιές στα κάρα της κάνουν ειδικοί ζωγράφοι. Με χτυπητά χρώματα παριστάνουν λουλούδια και σκηνές από τη φύση, κυνήγι, ζώα, πουλιά και άλλα θέματα σχετικά με το επάγγελμα του αγοραστή.”
Ήδη πριν από τον πόλεμο του 40 εμφανίζεται δειλά το τρακτέρ και εκτοπίζει σταδιακά το βοδόκαρο που κυκλοφορεί αργά στους χωματόδρομους και τα χωριά. Συγχρόνως το αλογόκαρο εκτοπίζεται στην αγορά από το τρίκυκλο. Το αυτοκίνητο, επιβατικό ή φορτηγό, μπαίνει δυναμικά στους δρόμους. Ένας άλλος λόγος είναι η μετανάστευση του πληθυσμού τη δεκαετία του 60 στην Γερμανία. Οι καροποιοί χάνουν τις δουλειές τους. Το επάγγελμα πέφτει κατακόρυφα και οι περισσότεροι καροποιοί, για να επιζήσουν αλλάζουν επάγγελμα. Τα παιδιά των καροποιών που είχαν κλήση στις τέχνες ακολουθούν σύγχρονα παρεμφερή επαγγέλματα π.χ. τορναδόρου, ή μορφώνονται και γίνονται δημόσιοι υπάλληλοι.
Γνωστές οικογένειες καροποιών στη Δράμα και τα καροποιΐα τους

KARO 4

Καροποιΐα στη Δράμα υπήρχαν επί των οδών:
1.Ανδριανουπόλεως 18: καροποιΐο Μιχ. Αραμπατζή
2.Σαράντα Εκκλησιών και Προύσης: καροποιΐο Μιχ. Αραμπατζή
“Στη Δράμα και στην Προσοτσάνη οι καροποιοί είχαν ανεπτυγμένα εργαστήρια με καλφάδες και τσιράκια. Στην ουσία, βέβαια, και αυτό ήταν ένα οικογενειακό κλειστό επάγγελμα με δουλειά για μικρούς και μεγάλους, όπως τα περισσότερα παραδοσιακά επαγγέλματα. Δούλευαν καλά με πολλές παραγγελίες”
3.Προύσης 2: καροποιΐο Αθανάσιου Αραμπατζή
4.Σκρά 90: ξυλεμπορικό Αθ. Αραμπατζή
5.Σαράντα εκκλησιών 11: καροποιΐο Γ. Κεσίση
6.Φιλίππου: Καροποιΐο Κεσίση, Δερμεντζή (Θ. Δημάκη), Πετρίδη
Ρένα Τριανταφυλλίδου

 

Ο Αγγίτης ποταμός αποτελεί κύριο παραπόταμο του Στρυμόνα με τον οποίο ενώνεται στο ύψος της Μυρκίνου. Πηγάζει από το όρος Φαλακρό και στην πορεία του προς το Στρυμόνα συναντά δυο σπήλαια, του Μααρά στη Δράμα και της Αλιστράτης. Διασχίζει τα χωριά Νέα Πέτρα και Δραβήσκο δημιουργώντας παραποτάμιες ζώνες και πλούσια βλάστηση.

Στην κοιλάδα του Αγγίτη, συναντάει κανείς πλούσια χλωρίδα, η οποία περιλαμβάνει υδροχαρείς δάφνες, ιτιές, πλατάνια, λεύκες, αλλά και ενδιαφέρουσα πανίδα που τη χαρακτηρίζουν οι καμποπέρδικες, τα αγριοπερίστερα, τα τρυγόνια, οι κότσιφες, οι γερακίνες κ.α.
Στην πεδιάδα της περιοχής, ο Αγγίτης «εισβάλλει» από τα στενά της Πέτρας (Τασλούκ Μπογάς) ή Διώρυγα ή Βράους, σχηματίζοντας το περίφημο φαράγγι της Αλιστράτης ή φαράγγι του Αγγίτη, όπως είναι γνωστό.

Το φαράγγι του Αγγίτη είναι χαρακτηρισμένο ως τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και αποτελεί μια επιγενετική κοιλάδα, η οποία δημιουργήθηκε από τις εξελικτικές διεργασίες στο χώρο των λεκανών Σερρών και Δράμας, ανάμεσα στους ορεινούς όγκους του Παγγαίου και του Μενοικίου. Εκτείνεται σε μήκος περίπου 15 χιλ και βάθος 80-150 μέτρων και τα τοιχώματα του είναι τόσο απότομα που αρχικά θεωρήθηκαν λανθασμένα ότι αποτελούν τεχνητή κατασκευή του Φιλίππου Β’ σε μια προσπάθεια να αποξηράνει τα τενάγη των Φιλίππων και Δράμας.
Ο ποταμός Αγγίτης ή Πάνακας όπως ήταν γνωστός κατά την αρχαιότητα και τη Βυζαντινή εποχή, διακόσμησε στο πέρασμα των χρόνων το φαράγγι με μικρές και μεγάλες σπηλιές και καμάρες, δημιουργώντας ένα φυσικό καταφύγιο το οποίο προσέλκυσε ανά τους αιώνες τους ανθρώπους καθώς παρείχε προστασία από εξωτερικούς εχθρούς.

Δείγματα της ανθρώπινης παρουσίας, βλέπουμε στις βραχογραφίες που έχουν ανακαλυφθεί και παριστάνουν ζώα, όπως ελάφια με κέρατα, καμήλες, ιππείς που κρατούν τα ηνία των αλόγων και ακόντια, αλλά και αφηρημένα σχέδια.
Από τις παραστάσεις των ιππέων, πιθανολογείται ότι οι βραχογραφίας έγιναν τον 50-6ο π.Χ. αιώνα.
Μυθολογικά το φαράγγι του Αγγίτη μνημονεύεται ως τόπος εμφάνισης της Σφίγγας, αλλά και ως πύλη του Άδη όπου ο Πλούτωνας έφερε την Περσεφόνη, θυγατέρα της Δήμητρας όταν την έκλεψε για να τη φέρει στον κάτω κόσμο.

Ο Ιππέας της βραχογραφίας μεγάλωσε
Μια από τις σημαντικότερες προϊστορικές βραχογραφίες του Φαραγγιού του Αγγίτη, αυτή του «Ιππέα», πήρε μορφή καλλιτεχνικού βραχοανάγλυφου διαστάσεων 16 x20 μέτρων και κοσμεί εδώ και λίγες μέρες κομμάτι του Φαραγγιού, υπογραμμίζοντας την ιστορία της περιοχής.
Ο «Ιππέας» της βραχογραφίας που χαράχτηκε πριν από 3.000 χρόνια, «δραπέτευσε» από την πέτρα του. Με πρωτοβουλία ομάδας καλλιτεχνών δύο Πανεπιστημίων, μετακινήθηκε και μεγάλωσε, αποτελώντας έναν ακόμη λόγο επίσκεψης στο Σπήλαιο Αλιστράτης και στο Φαράγγι του Αγγίτη.
«Η αναπαράσταση, δημιουργήθηκε στα πλαίσια της συνεργασίας της Σχολή Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, του Πανεπιστήμιου Tras-os-Montes e AltoDouro και του Κέντρου Γεωεπιστημών του Πανεπιστημίου Coimbra της Πορτογαλίας.

Πρόκειται για μια συνεργασία που ξεκίνησε το 2010 για την επιτόπια μελέτη των προϊστορικών βραχογραφιών, όπου δημιουργήθηκαν προβληματισμοί και σύντομα δόθηκε συνέχεια καθώς η Βόρεια Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα η περιοχή της Αλιστράτης είναι πλούσια σε προϊστορικές βραχογραφίες.

Η συνεργασία των Πανεπιστημίων ολοκληρώθηκε με την συνεργασία τους με το Σπήλαιο της Αλιστράτης και με τους Δήμους Νέας Ζίχνης και Αμφίπολης» δήλωσε στον «Κ» ο Δ/ντής του Σπηλαίου Νίκος Καρτάλης.
Το έργο της ομάδας με επικεφαλής τους καθηγητές κ.κ. Μορταράκο και Τσακίρη της ΣΚΤ του ΑΠΘ και επιστημονικό συνεργάτη τον υποψήφιο διδάκτορα Γιώργο Ηλιάδη, αναπτύχθηκε σε ελεύθερο πεδίο ορατό από όλα τα σημεία περιπάτου του Φαραγγιού, ενώ το βράδυ φωτιζόμενο μοιάζει με επίγειο αστερισμό.

«Οτιδήποτε ενισχύει την ομορφιά του τοπίου και γίνεται κίνητρο επισκεψιμότητας σεβόμενο φυσικά την φύση και την ιστορία της περιοχής, είναι για μας καλοδεχούμενο. Ειδικά όταν γίνεται από Πανεπιστημιακούς και εγκεκριμένους επιστήμονες» τόνισε ο Δήμαρχος Ν. Ζίχνης Ανδρέας Δαιρετζής.
Το Φαράγγι του Αγγίτη μαζί με το Σπήλαιο της Αλιστράτης, αποτελούν τουριστικούς προορισμούς για χιλιάδες επισκέπτες από Ελλάδα και εξωτερικό και χαρακτηρίζονται ως θαύματα της φύσης.

Το ιστορικό παρελθόν τους, συναγωνίζεται σε αξία το γεωλογικό και σπηλαιολογικό τους ενδιαφέρον, με τους επιστήμονες κάθε εθνικότητας να εστιάζουν πάνω τους τακτικά την προσοχή τους και την ερευνητική τους δράση.
Το ότι οι προϊστορικές βραχογραφίες της περιοχής αποτέλεσαν έμπνευση και για τους καλλιτέχνες,
αποδεικνύει το ανεξάντλητο του συγκεκριμένου τόπου.

Σε πολλές περιοχές της ελληνικής επικράτειας υπάρχουν πολλά ήθη και έθιμα που αναβιώνουν ως τις ημέρες μας. Η αναβίωση της ιστορίας μας αποτελεί καθήκον όχι μόνο για τους πολιτιστικούς φορείς, αλλά και για τον καθέναν από εμάς. Γιατί η ιστορία μας είναι αναμφισβήτητη, δεν αντιγράφεται από ξένους επιβουλείς και αποτελεί “φάρο” για την γενιά μας, αλλά και για τις επόμενες γενιές.
Ας περιηγηθούμε λοιπόν σε μια τέτοια περιοχή του Νομού Δράμας, που είναι το χωρίο Καλή Βρύση. Έχει παράδοση και πολιτισμό και συνεχίζει να διατηρεί όλα τα πολιτιστικά του στοιχεία με κάποιους βέβαια νεωτερισμούς. Είναι ένα δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Προσοτσάνης, με όλες τις ξεχωριστές ομορφιές που έχει ο τόπος αυτός και με ανθρώπους ιδιαίτερα φιλόξενους. Η Καλή Βρύση πήρε το όνομά της από τα πολλά νερά που πήγαζαν από τις πολυάριθμες πηγές της. Είναι ένα ημιορεινό χωριό στους πρόποδες του Μενοικίου όρους και σε υψόμετρο 270μ.
Μισή ώρα με αυτοκίνητο από το κέντρο της Δράμας και περνώντας από την Προσοτσάνη και από τον ποταμό Αγγίτη οδηγείσαι στην Καλή Βρύση έχοντας διανύσει 23 χλμ, Β.Δ. από την έδρα του νομού.

KALH BRYSH 1
Οι κάτοικοι φθάνουν γύρω στους 750 (1064 απογραφή 2001). Άνθρωποι ευδιάθετοι και καλοπροαίρετοι. Οι περισσότεροι ντόπιοι στην καταγωγή και κάποιοι άλλοι καταγόμενοι από τον Πόντο, την Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη. Γεωργοί κυρίως στο επάγγελμα καλλιεργούν καπνό, σιτηρά, καλαμπόκι, βαμβάκι και τελευταία αμπέλια. Υπάρχουν επίσης και αρκετοί κτηνοτρόφοι, λατόμοι και οικοδόμοι.
Η ιστορία του χωριού χάνεται στα βάθη των αιώνων. Οι πρώτοι κάτοικοι λάτρευαν τον Θεό της αμπέλου και της ηδονής, τον Θεό Διόνυσο, έναν Θεό που η λατρεία του ήταν διαδεδομένη σε όλη την περιοχή. Η απόλυτη μαρτυρία της λατρείας αυτής είναι ο ναός αφιερωμένος στον Θεό αυτόν, που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη το 1992, λίγο έξω από το χωριό και ανήκει στον 4ο-3ο αιώνα π.Χ. Μαρτυρία αποτελεί και το δρώμενο του Μπαμπούγερου που αναβιώνει ως τις μέρες μας και έχει τις ρίζες του στην διονυσιακή λατρεία. Σε αυτό το δρώμενο θα αναφερθούμε λίγο παρακάτω.

KALH BRYSH 2
Αργότερα όταν επικράτησε ο χριστιανισμός, οι κάτοικοι ασπάσθηκαν την ορθοδοξία και επικράτησε έντονο το θρησκευτικό συναίσθημα. Αυτό μαρτυρείται από τα πολυάριθμα εκκλησάκια που είναι χτισμένα σε όλη την εδαφική επικράτεια του χωριού. Σε κάθε άγιο υπάρχει αφιερωμένο μικρό ή μεγάλο προσκυνητάρι και ξωκκλήσι.
Πολλές είναι οι γιορτές κατά τη διάρκεια του έτους που οι κάτοικοι τιμούν με ιδιαίτερη ευλάβεια. Πολλά τα ήθη και έθιμα. Πολλές και οι πολιτιστικές εκδηλώσεις στο χωριό που φημίζεται για το γλέντι και την διασκέδαση. Άλλοτε σε καθορισμένο χρόνο και τόπο, και άλλοτε όπου υπάρχει όρεξη και καλή παρέα.
Καθορισμένες γιορτές υπάρχουν κάθε εποχή του έτους. Η μεγάλη τεσσαρακοστή του Πάσχα, ξεκινάει με το άναμμα της κούπας το βράδυ της Κυριακής των Απόκρεων. Μια μεγάλη φωτιά από κέδρα στήνεται στο κέντρο του χωριού με σκοπό να εξαγνίσει τις ψυχές των ανθρώπων από τις αμαρτίες για να υποδεχθούν καθαροί το Πάσχα των χριστιανών.
Την Μεγάλη Εβδομάδα, όπως σε όλη την Ελλάδα η Εκκλησία γεμίζει πιστούς. Την κατανυκτική ατμόσφαιρα της Μεγάλης Παρασκευής ενισχύουν οι νεανικές φωνές που ψάλλουν τα εγκώμια του επιτάφιου θρήνου.

KALH BRYSH 5
Μετά την Ανάσταση, το Φως της Αναστάσεως μεταφέρεται σε ξωκκλήσια που βρίσκονται στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, με σκοπό το φως να φυλάει τους ανθρώπους του χωριού.
Την Πέμπτη μετά το Πάσχα την αφιερώνουν στον Θεό. Νωρίς το πρωί γίνεται Θεία Λειτουργία στο ξωκκλήσι του Προφήτη Ηλία και στην συνέχεια σχηματίζεται πομπή υπό μορφή λιτανείας. Όλοι οι συμμετέχοντες στην λιτανεία, άλλοι με τα πόδια και άλλοι με τα άλογα, με πρωτοστάτη την εικόνα της Αναστάσεως, γυρίζουν τα γεωγραφικά όρια του χωριού, σχηματίζοντας έναν κύκλο και ικετέουν τον Θεό για καλή υγεία και καλή καρποφορία της γης τους. Η πορεία καταλήγει στα ξωκκλήσια του Αγίου Γεωργίου και Αγίου Βλασίου όπου στήνεται μεγάλο γλέντι.
Μέσα στο καλοκαίρι και συγκεκριμένα στις 16-17 Ιουλίου τιμάται η Αγία Μαρίνα, στην οποία είναι αφιερωμένος ο ναός, όπου κάποτε λειτουργούσε και ως Ιερά Μονή. Πλήθος ευλαβών προσκυνητών συρρέουν κάθε χρόνο για να προσκυνήσουν την θαυματουργή εικόνα της Αγίας. Μεγάλη επίσης εμποροπανήγυρη στήνεται στο προαύλιο χώρο της εκκλησίας και συνεχίζεται με πλούσιες πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Το πρώτο Σάββατο του Νοεμβρίου, τα τελευταία χρόνια καθιερώθηκε η γιορτή τσίπουρου, στα δύο αποστακτήρια που υπάρχουν εκεί. Στο χωριό που η αμπελοκαλλιέργεια ήταν γνωστή από παλαιότερα χρόνια, η παραγωγή τσίπουρου στα παραδοσιακά καζάνια, θεωρείται από όλους "ιεροτελεστία". Άφθονο τσίπουρο προσφέρεται στους παρευρισκόμενους στην γιορτή αυτήν.
Στις 6 Δεκεμβρίου τιμάται ο Άγιος Νικόλαος, "πολιούχος" του χωριού. Εκεί μετά την Θεία Λειτουργία στον ομώνυμο ναό, πλούσια τοπικά εδέσματα από νοικοκυρές του χωριού, μοιράζονται στους πιστούς.

KALH BRYSH 6
Την Πρωτοχρονιά, η υποδοχή του χρόνου, γίνεται με το ρίξιμο αλατιού στην φωτιά γιατί "όπως σκάει το αλάτι, έτσι να σκάσουν και οι εχθροί" και με το ρίξιμο νερού στις γωνίες του σπιτιού γιατί "όπως τρέχει το νερό, έτσι να τρέχουν και τα αγαθά στο σπίτι όλο τον χρόνο".
Στα πλαίσια του Δωδεκαημέρου όμως, κορυφαία εκδήλωση θεωρείται η αναβίωση του δρώμενου Μπαμπούγερου, στις 6, 7 και 8 Ιανουαρίου. Ένα έθιμο με διονυσιακές ρίζες που κρατάει από τα αρχαία χρόνια. Η τραγόμορφη όψη του Μπαμπούγερου και ο ήχος των κουδουνιών που φορούν στην μέση έχουν ως σκοπό να ξυπνήσουν την φύση για να βλαστήσει. Έτσι μετά τον αγιασμό των υδάτων, οι Μπαμπούγεροι ξεχύνονται στους δρόμους, πειράζοντας τους περαστικούς, και χτυπώντας τους με ένα σακίδιο γεμάτο στάχτη που κρατούν στο χέρι, προσπαθούν να διώξουν τα κακά δαιμόνια. Τρεις ημέρες και τρεις νύχτες διαρκεί το έθιμο με πολύ γλέντι και χορό, κάτω από τους ήχους των παραδοσιακών οργάνων, της γκάιντας, του νταχάρε, και όχι μόνον. Άφθονος ρέει και ο "μελίφρων οίνος", το κρασί που τρέχει ασταμάτητα τρία μερόνυχτα από την βρύση στην κεντρική πλατεία του χωριού. Αποκορύφωση των τριήμερων εκδηλώσεων η τρίτη ημέρα (8 Ιανουαρίου) με την αναπαράσταση σατυρικού διονυσιακού γάμου το μεσημέρι στην πλατεία του χωριού και στη συνέχεια την προσφορά δωρεάν ντόπιου λουκάνικου σε όλο τον κόσμο και φυσικά με ατελείωτο γλέντι σε κάθε σημείο του χωριού.
Στην Καλή Βρύση λοιπόν η ζεστή φιλοξενία περισσεύει για κάθε επισκέπτη που περνάει από αυτό το ξεχωριστό χωριό. Μοναδική εμπειρία θα ζήσει όποιος περάσει από τον τόπο αυτόν, ιδιαίτερα τις ημέρες των Θεοφανείων. Η συμμετοχή στο γλέντι σε κάθε χώρο και χρόνο είναι καθολική και δεν εξαιρείται ούτε ένας "ξένος". Έτσι η πρόσκληση είναι για όλους ανεξαιρέτως και αποτελεί πρόκληση για να διαπιστωθούν τα προαναφερόμενα.
Η παρουσία σας τις ημέρες των Θεοφανείων (6-8 Ιανουαρίου) στον τόπο που λατρεύτηκε ο Θεός της αμπέλου και του κρασιού, θα είναι μια αφορμή για διέξοδο από την καθημερινότητα και θα δώσει αφορμή για τρικούβερτο γλέντι. Όλα τα άλλα αφήστε τα στους Καληβρυσιώτες. Αυτοί ξέρουν...
Μπαμπούγερα
Η περιοχή της Δράμας και ιδιαίτερα τα χωριά του Μενοίκιου και του Φαλακρού όρους, έχουν να παρουσιάσουν ένα πλούσιο υλικό διονυσιακού χαρακτήρα με πληθώρα εθιμικών πανηγυρισμών και άλλων εκδηλώσεων, που συνδέονται ιδιαίτερα με τις περιόδους του Δωδεκαημέρου και της Αποκριάς, σε περιόδους δηλαδή που αντιστοιχούν σε εποχές κατά τις οποίες τελούνται οι πιο γνωστές Διονυσιακές γιορτές: τα Ανθεστήρια (τέλη Φεβρουαρίου), τα Λήναια (τέλη Ιανουαρίου), τα κατά Αγρούς Διονύσια (αρχές Ιανουαρίου), τα Μεγάλα ή εν άστει Διονύσια (τέλη Μαρτίου).
Πρόκειται για εκδηλώσεις που τελούνται όχι με αναπαραστατική ή αναβιωτική φολκλορική μορφή, αλλά με μορφή δρώμενου και με συνειδητή συμμετοχή όλων, ως εκπλήρωση χρέους προς την κοινότητα, αφού οι περισσότερες από αυτές αποβλέπουν στην εξασφάλιση της "καλής χρονιάς" στην ευρύτερη διάσταση της καλής υγείας και της πλούσιας καρποφορίας.
Στις εκδηλώσεις αυτές κυριαρχούν ζωόμορφες μεταμφιέσεις, με προβιές ή υποκατάστατά τους και μαζί με αυτές κουδούνια, με την πρωτογενή εδώ σημασία που έχουν ως ηχητικά αντικείμενα για το διώξιμο του κακού, τραγούδια, χοροί, αλληλοπειράγματα, σάτιρα, ευρηματικές παραστάσεις και αναπαραστάσεις ποικίλες με συνοδεία τοπικής λύρας, γκάιντας και νταχαρέ, στοιχεία όλα με έντονο διονυσιασμό, που μεταφέρει σε αρχέγονες τελετές καλοχρονιάς.

KALH BRYSH 7
Στην Καλή Βρύση πρωταγωνιστούν τα "Μπαμπούγερα", άντρες μεταμφιεσμένοι ζωόμορφα, ζωσμένοι βαριά κουδούνια. Με το πέρας της τελετής του αγιασμού τα Μπαμπούγερα έχουν ήδη συγκεντρωθεί έξω από την εκκλησία και με την εντυπωσιακή και θορυβώδη παρουσία τους κυριαρχούν σ' όλο το χωριό την ημέρα των Θεοφανίων και τις δύο επόμενες (6-8 Ιανουαρίου). Η αμφίεση των Μπαμπούγερων αποτελείται από άσπρη περισκελίδα, γυναικείο μαύρο επενδύτη αμανίκωτο, φλοκωτό στην εσωτερική μεριά, άσπρο πουκάμισο και πέντε μεγάλα κουδούνια που ζώνονται στη μέση. Η κεφαλή καλύπτεται με προσωπίδα από μάλλινο λευκό ύφασμα του αργαλειού. Στο μέτωπο ράβεται ένα στρογγυλό καθρεπτάκι, ενώ με ρούχα σχηματίζουν μεγάλη καμπούρα στη ράχη του μεταμφιεσμένου.
Αποκορύφωμα και λήξη του γιορτασμού αποτελεί η σατιρική αναπαράσταση γάμου στις 8 Ιανουαρίου, με συμμετοχή στη χαρά και το γλέντι όλου του χωριού και των πολλών επισκεπτών, που τη μέρα αυτή συρρέουν στην Καλή Βρύση όχι μόνο από την περιοχή της Δράμας αλλά και από μακρινά μέρη. Η αναπαράσταση μιμείται το τοπικό εθιμικό τυπικό, με κάποιους νεωτερισμούς ή ευρηματικές προσαρμογές στην πραγματικότητα. Εντυπωσιακό στοιχείο αποτελεί η ξαφνική αρπαγή της νύφης από τα Μπαμπούγερα η οποία όμως αμέσως απελευθερώνεται. Παρότι το στοιχείο αυτό μπορεί να θεωρηθεί ως υστερογενές, αποτελεί παραδοσιακό μοτίβο. Την τρίτη μέρα, 8 Ιανουαρίου της Αγίας Δομνίκης, τιμούσαν τη μαμή, της οποίας η παρουσία ήταν τόσο πολύτιμη στην παραδοσιακή κοινότητα και κοινωνία.
Μπαμπούγερα ντύνονται και παιδιά, στοιχείο της συνέχισης του εθίμου το οποίο στην Καλή Βρύση βιώνεται ως έκφραση ψυχικής ανάγκης και λειτουργεί ως συνειδητό χρέος στην προγονική κληρονομιά. Τα αναβιωμένα εθιμικά δρώμενα συνοδεύουν τα παραδοσιακά όργανα της περιοχής, η γκάιντα (είδος ασκού, μουσικού οργάνου γνωστού και στην αρχαιότητα), η λύρα και ο νταχαρές ή νταϊρές (ντέφι). Εκτός από αυτά όμως, ως μέσα μουσικής έκφρασης χρησιμοποιούνται και αντικείμενα της καθημερινής ζωής (κουδούνια και σήμαντρα). Το ανθρώπινο δε σώμα ως ηχοποιητικό μέσο με τα πόδια που χτυπούν στο έδαφος καθώς και ο τρόπος που κινείται φανερώνουν το πρωταρχικό στοιχείο της μουσικής, το ρυθμό.
Πολιτιστικός Σύλλογος Καλής Βρύσης
Ο Σύλλογός μας ιδρύθηκε το 1983, με σκοπό την διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς (η οποία είναι πάρα πολύ μεγάλη) την συνέχιση της και εμπλουτισμού της με ότι καινούρια στοιχεία έρχονται στο φως.
Λειτουργούν στον Σύλλογο 4 χορευτικά τμήματα, στα οποία διδάσκονται οι παραδοσιακοί χοροί του χωριού και όλοι οι Ελληνικοί χοροί. Επίσης λειτουργεί μουσικό τμήμα για την εκμάθηση των παραδοσιακών μουσικών οργάνων (Γκάιντα και Νταχαρές), όπου συμμετέχουν πολλά μικρά παιδιά του χωριού, όπως επίσης και εκμάθηση των τραγουδιών του τόπου μας.
Διοργανώνουμε διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις με την συμμετοχή και συνεργασία άλλων συλλόγων και φορέων του χωριού και του νομού μας. Συμμετέχουμε σε εκδηλώσεις σε όλοι την Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Η κορυφαία εκδήλωση είναι το τριήμερο των Θεοφανίων, 6-7 και 8 Ιανουαρίου κατά το οποίο λαμβάνει χώρα το δρώμενο "ΜΠΑΜΠΟΥΓΕΡΑ" το οποίο είναι γνωστό όχι μόνον στο πανελλήνιο αλλά και παγκόσμια. Είναι ένα δρώμενο το οποίο σχετίζετε με την Διονυσιακή λατρεία. Αυτό αποδεικνύεται περίτρανα και μετά την ανασκαφή του Ιερού του Διονύσου το 1993 ένα χιλιόμετρο έξω από το χωριό και μέσα στους απέραντους αμπελώνες που δεσπόζουν στον χώρο της μικρής τούμπας. - See more at: http://www.destanea.com/touristiki-provoli-

 

Friday, 02 February 2018 17:58

Η Τούμπα των Σιταγρών

Η συστηματική ανασκαφή των Σιταγρών πραγματοποιήθηκε έπειτα από συνεργασία της Αγγλικής Αρχαιολογικής Σχολής με το Πανεπιστήμιο του Los Angeles στα 1967 - 70. Ανακαλύφθηκε η συνεχής κατοίκηση της τούμπας από τη Μέση και Νεότερη Νεολιθική Εποχή μέχρι και την Πρώιμη Χαλκοκρατία που χρονολογικά ξεκινά από τα μέσα της 6ης μέχρι τα τέλη της 3ης π.Χ. χιλιετίας. Τα αρχαιολογικά ευρήματα από τη θέση εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Δράμας

Το Νεολιθικό σπίτι
Με την αρχή της Νεολιθικής Εποχής κτίζονται και οι πρώτες μόνιμες κατοικίες. Τα υλικά είναι ξύλο και πηλός. Με χονδρά κλαδιά κατασκευάζεται ο σκελετός του κτίσματος και έπειτα πλέκονταν πλέγμα από λεπτά κλαδιά, τα οποία επικαλύπτονταν με στρώσεις πηλού.
Στο εσωτερικό του νεολιθικού σπιτιού η ζωή οργανώνεται γύρω από την εστία, όπου καίει η φωτιά και παρασκευάζεται η τροφή. Ιδιαίτερα συχνή είναι η παρουσία στο εσωτερικό του σπιτιού, μικρού φούρνου με καμαρωτή οροφή και έδρανα από πηλό δίπλα του.
Το περίσσευμα του κάθε νοικοκυριού αποθηκεύονταν σε μεγάλα πιθόσχημα αγγεία, σε πιθάρια από άψητο πηλό ή σε αποθηκευτικούς λάκκους. Από το νεολιθικό οικισμό των Σιταγρών προέρχεται το μεγάλο πιθάρι με την εγχάρακτη διακόσμηση, έργο υψηλής για την εποχή του αγγειοπλαστικής και πυροτεχνολογίας.
Ένα μεγάλο μέρος της οικοσκευής του νεολιθικού σπιτιού που ήταν κατασκευασμένο από οργανικά υλικά ( ξύλο, καλάμια, μαλλί, λινάρι, δέρμα ) έχει οριστικά χαθεί.
Οι ανασκαφές, ωστόσο, αποκαλύπτουν στο εσωτερικό των σπιτιών και στις αυλές τους, αντικείμενα της καθημερινής ζωής, κατασκευασμένα από πηλό, λίθο και οστά, όπως αγγεία, εργαλεία, κοσμήματα, ειδώλια. Οι πήλινες αγνύθες (βαρίδια ) αργαλειών και τα σφονδύλια μαρτυρούν την ενασχόληση των ενοίκων με την υφαντική.

TOYMPA SITAGRVN 2

10 laograpfiko prosotsanis

 Ταξίδι στο παρελθόν
Στα πλαίσια του έργου "Popularization and Preservation of the Cultural and Historical Heritage in the Crossborder Region Gotse Delchev-Prosotsani" ο Δήμος Προσοτσάνης και ο Δήμος Gotse Delchev συνεργάστηκαν για την ιδρυση και λειτουργία του Λαογραφικού Μουσείου Προσοτσάνης.
Ως γνωστό η Προσοτσάνη αγαπάει και στηρίζει τον πολιτισμό και την παράδοση. Άλλωστε η δυναμική και ενεργή παρουσία τόσων πολλών πολιτιστικών συλλόγων αποδεικνύει την ιδιαίτερη σχέση που έχει ο τόπος αυτός και οι κάτοικοι του με τα ήθη, τα έθιμα και τα λαϊκά δρώμενα, που αναδεικνύουν την εικόνα ενός τόπου και την πολιτιστική του κληρονομιά.
Το Λαογραφικό Μουσείο ως ανοικτή πολιτισμική διαδικασία μέσα από τις συλλογές του βοηθά αφενός τον επισκέπτη στην κατανόηση και τη βίωση του τοπικού πολιτισμού και αφετέρου στην εκπαίδευση και την επιμόρφωση του. Το Μουσείο, μέσα από τη γνώση της κοινωνίας του χθες, επιδιώκει την κατανόηση του σήμερα.

11 laograpfiko prosotsanis

MPAMPITEN 3

Κάθε χρόνο στις 6 , 7 και 8 του Γενάρη, στην Πετρούσα της Δράμας, τελείται με ευθύνη του Πολιτιστικού Συλλόγου, το «Μπάμπιντεν», ένα δρώμενο που οι ρίζες του χάνονται στο βάθος του χρόνου και αποβλέπει στην καλοτυχία, τη γονιμότητα και την καρποφορία, την απελευθέρωση της γης από τα δεσμά του χειμώνα.
Κυρίαρχο σύμβολο του εθίμου είναι η «καμήλα» .
Ο σύλλογος διαθέτει ιδιόκτητη αληθινή βακτριανή καμήλα, το Ζαχαρία) .
Ο συμβολισμός αυτού του καρτερικού ζώου με την απαράμιλλη αντοχή στην πείνα και τη δίψα κάτω από αντίξοες συνθήκες, δείχνει τις περιπέτειες του ανθρώπου μέσα στη ζωή και το χρόνο και την αποφασιστικότητά του να συνεχίσει να παλεύει κόντρα στις ελλείψεις και τις στερήσεις
Ένα άλλο χαρακτηριστικό της γιορτής είναι οι τραγόμορφες αμφιέσεις (χαράπηδες-χαραπτσκι).
Άντρες φορούν δέρματα ζώων και κουδούνια στην μέση τους και με τον εκκωφαντικό θόρυβο που προκαλούν, διώχνουν τα κακά πνεύματα και καλωσορίζουν τη νέα χρονιά, εξευμενίσουν τη φύση στην αναγέννηση της-πρέπει να ξυπνήσει και να ετοιμαστεί για την άνοιξη, τη νέα σοδειά.
Οι προετοιμασίες ξεκινούν με την είσοδο του νέου έτους.
Οι νέοι δοκιμάζουν τα κουδούνια, δένονται με τρόπο τελετουργικό και……..
το βράδυ των Φώτων όλα είναι έτοιμα. Η πομπή ξεκινά και η νύχτα γεμίζει χορό τραγούδι και κουδούνια.

MPAMPITEN 4

Στο τέλος της βραδιάς ανάβουν μεγάλες φωτιές που έχουν αποτρεπτική και καθαρτική δύναμη καθώς καταδιώκουν τα δαιμόνια και τις αρρώστιες και αποτρέπουν κάθε κακό.
Στις 7 του Γενάρη ,γύρω στο μεσημέρι ξεκινά το «φώτισμα» του χωριού από την πλατεία .
Με μπροστάρη την καμήλα ,με τους ήχους των λαϊκών οργάνων ( της λύρας και του νταχαρέ), με τη συνοδεία των αράπηδων που ξεσηκώνουν με το θόρυβο των κουδουνιών τους , -με τους παππούδες και τις γκιλίγκες και πλήθος κόσμου που πίνουν και χορεύουν ακατάπαυστα, η πομπή γυρίζει όλες τις γειτονιές δίνοντας ευχές , προαναγγέλλοντας και καλώντας τους κατοίκους να συμμετέχουν στο δρώμενο που θα γίνει την επόμενη μέρα.
Την επομένη, στις 8 του μήνα, γύρω στις 4 το απόγευμα ξεκινά η πομπή με τη συνοδεία της καμήλας και των αράπηδων από την πλατεία και καταλήγει στον αύλειο χώρο του δημοτικού σχολείου όπου εκεί τελείται το πατροπαράδοτο μουσικοχορευτικό δρώμενο με αναπαράσταση οργώματος και σποράς καθώς και άλλων εργασιών, με την παρουσία του σταχτή και των «ανδρίκελων» που αναπαραστούν την γενετήσια ορμή , και με γλέντι που συνεχίζεται μέχρι αργά το βράδυ.
Στους επισκέπτες προσφέρεται γίδα βραστή, κρασί και τσίπουρο.
Το μουσικοχορευτικό δρώμενο αυτό συνεχίζει να λειτουργεί αναλλοίωτο και αυθεντικό και να ενισχύει την πίστη των πολιτών της Πετρούσας ότι στην Πετρούσα διασώζουν αρχαιότατη παράδοση.

MPAMPITEN 5
Καλούμε όλο τον κόσμο να έρθει αυτές της μέρες στην Πετρούσα και να ζήσει από κοντά αυτό που βιώνουμε το τελευταίο τριήμερο του Δωδεκαημέρου.
Η ντόπια μουσική τα χαμόγελα και τα πειράγματα όσων συμμετέχουν θα σας παρασύρουν στο χορό και ....τότε σίγουρα θα γίνετε και εσείς …λάτρεις του Μπάμπιντεν.

Friday, 26 January 2018 18:47

Καλόγερος Μαυρολεύκης

ΚΑΛΟΓΕΡΟΣ 2

Το εθιμικό δρώμενο του Καλόγερου (= καλός γέρος) τελείται την Κυριακή της Τυρινής. Οι ρίζες του ανάγονται ε πανάρχαιες ευετηρικές τελετές, κατά τις οποίες οι άνθρωποι ζητούσαν από τις ανώτερες δυνάμεις να επενεργήσουν στη βλάστηση και να γονιμοποιήσουν τη γη. Στις μέρες μας, το έθιμο υπενθυμίζει και υπογραμμίζει την
εξάρτηση του ανθρώπου από τη φύση. Το έθιμο ήλθε στη Δράμα μαζί με τους πρόσφυγες της Ανατολικής Θράκης. Αναβιώνει από μια ομάδα μεταμφιεσμένων με επικεφαλής τον Καλόγερο. Επισκέπτονται τα σπίτια του χωριού και ύστερα πηγαίνουν στην πλατεία. Εκεί διεξάγονται διαγωνισμός διελκυστίνδας, εικονικό όργωμα και σπορά. Το δρώμενο ολοκληρώνεται με την εικονική νεκρανάσταση του Καλόγερου.

Η μεταμφίεση
Ο Καλόγερος φορά δέρματα ζώων και μεταμφιέζεται σε ζώο. Στη μέση έχει δεμένα κουδούνια, ένα εκ των οποίων είναι σύμβολο γονιμότητας. Στα ρούχα των υπόλοιπων μελών της ομάδας κυριαρχεί το μαύρο. Φορούν μαύρο φέσι, καρό πουκάμισο, μαύρο γιλέκο και μαύρη σαλταμάρκα. Στη μέση ένα κόκκινο ζωνάρι συγκρατεί το πουτούρι. Οι κνήμες των ποδιών τυλίγονται με κομμάτια άσπρου υφάσματος, τα ποδοπάνια, και στα πόδια φορούν τα τσερβούλια. Η μουσική: Τα τοπικά μουσικά όργανα, η τρίχορδη θρακική λίρα, το μεγάλο νταβούλι (τύμπανο) και η γκάιντα συνοδεύουν το δρώμενο.

Η τέλεση του δρώμενου

• 1η φάση: οι επισκέψεις :Η ομάδα των μεταμφιεσμένων, συνοδευόμενη από τους μουσικούς, επισκέπτεται όλα τα σπίτια του
χωριού. Ο Καλόγερος χτυπά σε κάθε σπίτι με το κουδούνι που συμβολίζει τη γονιμότητα, εύχεται καλοχρονιά και σχηματίζει ένα σταυρό στην αυλή με μια σφουγγιά. Η νοικοκυρά του σπιτιού ρίχνει πάνω του ένα μείγμα δημητριακών και οσπρίων που παράγει ο τόπος. Γέλια, φωνές, αστεϊσμοί και αυτοσχέδια πειραχτικά λόγια χαρακτηρίζουν την πρώτη φάση.

• 2η φάση: η διελκυστίνδα :Μετά τις επισκέψεις στα σπίτια, η ομάδα των μεταμφιεσμένων και οι κάτοικοι του χωριού μαζεύονται στην πλατεία. Εκεί διεξάγεται ένα είδος διελκυστίνδας μεταξύ των νέων και των μεσόκοπων, που αντιπροσωπεύουν την άνοιξη και το χειμώνα, αντίστοιχα. Ο αγώνας λήγει με τη νίκη των νέων, γεγονός που προμηνύει την καλή πορεία της χρονιάς.

• 3η φάση: αναπαράσταση οργώματος και σποράς :Πραγματοποιείται στην πλατεία και αποτελεί την κύρια φάση του δρώμενου. Κατά τη διάρκειά του επικρατεί σοβαρότητα. Τα γέλια και τα αστεία απουσιάζουν. Οι μεταμφιεσμένοι ζεύονται σαν δαμαλάκια και αρχίζουν το εικονικό όργωμα. Το άροτρο κατευθύνεται από τον Καλόγερο. Ακολουθεί η εικονική σπορά. Κάθε φορά που ρίχνεται σπόρος στη γη, ο ζευγολάτης λέει μια ευχή, η οποία επαναλαμβάνεται από το πλήθος.

• 4η φάση: ο εικονικός θάνατος του Καλόγερου :Οι μεταμφιεσμένοι προσφέρουν στον Καλόγερο τρεις μπουκιές φαγητό και μετά τον «σκοτώνουν».
Στη συνέχεια, τον σέρνουν πάνω στη γη που προηγουμένως όργωσαν και έσπειραν. Έπειτα τον ραντίζουν με νερό και αυτός «επανέρχεται» στη ζωή. Με αυτό τον τρόπο θεωρείται ότι η άνοιξη-ζωή κερδίζει το χειμώνα-θάνατο.

• 5η φάση: ο χορός : Το έθιμο ολοκληρώνεται με τους κατοίκους του χωριού να χορεύουν σε έναν κύκλο πάνω στην «οργωμένη» και «σπαρμένη» γη.
Καλόγερος
Τοπική Κοινότητα Μαυρολεύκης

f1a6020db54fa7a9079e54ad473b7394 XL

Τα Αναστενάρια είναι ένα παραδοσιακό ελληνικό θρησκευτικό έθιμο, το οποίο επικρατούσε στην επαρχία της Σωζοαγαθουπόλεως στη βορειοανατολική Θράκη και συγκεκριμένα στο χωριό Κωστί. Το 1923, με την ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, οι κάτοικοι αυτής της περιοχής της Θράκης εγκαταστάθηκαν στη Μακεδονία, όπου και μετέφεραν στοιχεία της λαϊκής τους παράδοσης, όπως τα αναστενάρια. Οι αναστενάρηδες, φοβούμενοι τις αντιδράσεις, μέχρι το 1943, δεν έδιναν δημοσιότητα στο έθιμο. Για πρώτη φορά, το 1943 το έθιμο αναβίωσε δημοσίως στη Μαυρολεύκη Δράμας.
Η ονομασία «αναστενάρια», πάρθηκε από το αναστενάρι, το εικόνισμα που κρατούν σ' όλη τη διάρκεια της γιορτής στα χέρια τους και που θεωρείται ο ανώτατος αρχηγός των αναστενάρηδων.

ANASTENARIA 3
Η τελετουργία των αναστεναρίων αρχίζει το απόγευμα της 20ης Μαΐου στο κονάκι, σε ένα χώρο όπου φυλάσσονται οι εικόνες των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, οι οποίες αποτελούν τα πολυτιμότερα κειμήλια για τους αναστενάρηδες. Τις ονομάζουν «Χάρες» και «Παππούδες» και τις έχουν σε υφασμάτινη θήκη που ονομάζεται «ποδιά», από όπου κρέμονται κουδουνάκια και πολλά αφιερώματα (η πιο παλιά εικόνα των Αγίων, γνωστή ως Γεροκοτσιανός, μεταφέρθηκε από την Ανατολική Θράκη στο χωριό Μαυρολεύκη το 1923). Στο κονάκι φυλάσσονται και τα «αμανέτεια», μαντήλια που θεωρούνται ιερά, πολύτιμα και αυτά προγονικά κειμήλια. Στον ίδιο χώρο φυλάσσονται και τα αναστενάρικα όργανα, η λύρα και το νταούλι σήμερα, παλιότερα η γκάιντα.
Το απόγευμα της 20ης Μαΐου, αρχίζουν να συγκεντρώνονται στο κονάκι άντρες και γυναίκες αναστενάρηδες, προσπαθώντας να αυτοσυγκεντρωθούν για να ακολουθήσει ο χορός. Οι εκλεκτοί αρχίζουν το χορό κρατώντας εικόνες και αμανέτεια. Αργότερα οι συμμετέχοντες, εκστασιασμένοι από την πίστη τους, ρίχνονται στα αναμμένα κάρβουνα και χορεύουν κρατώντας στα χέρια τους ένα εικόνισμα ή ένα Ευαγγέλιο
Την άλλη μέρα, 21 Μαΐου, Εορτή των Ισαποστόλων Αγίων, γίνεται η ζωοθυσία με τη συμμετοχή όλων των Αναστενάρηδων για το καλό όλων. Ο χορός επαναλαμβάνεται στο κονάκι το απόγευμα της ίδιας ημέρας με τα όργανα μπροστά και με συνεχή χορό. Εκεί έχουν ήδη ανάψει μία σωρό από ξύλα και πάλι κρατώντας εικόνες και αμανέτια, μπαίνουν στην αθρακιά και συνεχίζουν το χορό τους, χωρίς να δείχνουν πόνο ή κάποια ενόχληση από την πυρά και την υψηλή θερμοκρασία. Τη στιγμή αυτή πιστεύουν ότι δεσμεύεται κάθε αρρώστια, επιζωοτία , κακοδαιμονία. Ακολουθεί ιεροτελεστικό κοινό δείπνο με κρέας, από το ζώο που θυσιάστηκε το πρωί. Ο εκστατικός χορός και η όλη αναστενάρικη τελετουργία τελειώνει με πυροβασία το βράδυ της 23ης Μαΐου.ANASTENARIA 4
- Οι αναστενάρηδες είναι μυημένα άτομα στην τελετουργία του εθίμου αυτού. Το έθιμο γίνεται προς τιμήν των αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.
Η μύηση διαρκεί πολλά χρόνια και ο αρχιαναστενάρης είναι αυτός που κρίνει πότε ο μυούμενος είναι έτοιμος για πυροβασία, αλλά και κάθε φορά ποιοι από τους αναστενάρηδες θα πατήσουν στα κάρβουνα. Το μυσταγωγικό μέρος, η διαδικασία της μύησης δηλαδή, δεν είναι γνωστό γιατί η κοινωνία των «Αναστενάρηδων» είναι κλειστή, είναι βέβαιο όμως ότι διακατέχονται από βαθιά πίστη στο θρύλο και στον Άγιο και ότι τη στιγμή της πυροβασίας βρίσκονται σε απόλυτη έκσταση.Οι μύστες της περίεργης αυτής οργιαστικής λατρείας, που καλούνται αναστενάρηδες ή νεστενάρηδες και αναστενάρες ή νεστενάρες, άνδρες και γυναίκες, εκκλησιάζονται συνήθως μόνο την ημέρα των Φώτων, αν και λογίζονται ως ορθόδοξοι χριστιανοί, ενώ έχουν δικό τους αυτοκέφαλο θρησκευτικά σύνδεσμο και ιδιαίτερες κωδωνοφόρες εικόνες των αγίων, που τους παριστάνουν να χορεύουν. Τη λατρεία τους τελούν σε ιδιωτικά ιερά, τα «κονάκια», ή στα «Αγιάσματα», στο δάσος. Η ομάδα έχει δώδεκα μέλη με έναν ιεράρχη, τον «Αρχιαναστενάρη», που εκτελεί και χρέη εξορκιστή, θεραπευτή, βροχοποιού, μάντη και βασικού εμψυχωτή της ομάδος. Είναι και εξομολόγος στους μελλόνυμφους και τους ευλογεί. Σ’ αυτόν οφείλεται και η στενή σχέση που έχουν μεταξύ τους, όπως και η αφοσίωσή τους στο έθιμο. Τα δρώμενά τους τελούν για οκτώ ημέρες ή ορισμένοι και για όλο το μήνα Μάιο.Ένας αναστενάρης μπορεί να είναι πυροβάτης, μπορεί και όχι. Κι από αυτούς που είναι πυροβάτες δεν πατούν όλοι σε κάθε τελετή. Τούτο εξαρτάται από την ψυχική τους κατάσταση και κρίνεται στη διάρκεια της εισόδου σε έκσταση από τον αρχιαναστενάρη. Ο αρχιαναστενάρης των τελευταίων χρόνων δεν είναι πυροβάτης. Η επιλογή του αρχιαναστενάρη γίνεται σε ειδική τελετή με κριτήριο τη βαθιά γνώση των «μυστικών» και είναι κάτι σαν εκλογή ή απόλυτη καθολική αποδοχή. Πολύ σπάνια έχουν παρατηρηθεί διαφωνίες στο θέμα αυτό μεταξύ των αναστενάρηδων.
Ανάμεσα στους αναστενάρηδες υπάρχει μια ιεραρχία. Έτσι κάποιοι εκλεκτοί θα διατηρήσουν στα σπίτια τους τις εικόνες, τα τάματα, τα μαντήλια και τα σημάδια (ιερά κειμήλια, στοιχεία της τελετουργίας) τα οποία στην επόμενη τελετή θα συγκεντρωθούν στο «κονάκι» το ιερό άντρο των αναστενάρηδων, όπου γίνεται η διαδικασία της έκστασης και ο χορός που κορυφώνεται με την πυροβασία.Η όλη διαδικασία γίνεται με μουσική κάλυψη από έντονο ρυθμικό νταούλι κι ένα μονότονο ρυθμό μιας θρακιώτικης λύρας. Ο σκοπός αυτός περνά από οργανοπαίχτη σε οργανοπαίχτη με οικογενειακή, συχνά, μετάβαση και κρατά πολλά χρόνια, όπως και η μύηση των αναστενάρηδων. Ας σημειωθεί εδώ ότι αναστενάρηδες είναι όλοι οι συμμετέχοντες στις τελετές με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, κι όχι μόνο οι πυροβάτες. Αξίζει να δει κανείς την προετοιμασία τους σε κάποια τελετή για να βιώσει την έκσταση που οδηγεί σε τέτοια υπέρβαση του εαυτού με την έννοια του εγώ, που αγνοεί πια ακόμη και τους φυσικούς νόμους.

ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ

 ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ

 1978-1987

 Ο ρόλος τη Κ.Λ.Δ. στην ίδρυση και εξέλιξη του θεσμού

 ΔΡΑΜΑ 2017

 1

Πρόλογος
Το 1978 η Κινηματογραφική Λέσχη Δράμας διοργανώνει το 1ο Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών Μικρού Μήκους, προσκαλώντας ανθρώπους της 7ης τέχνης να έρθουν και να προβάλλουν την δουλειά τους. Στα χρόνια που ακολούθησαν έγιναν πολλές ζυμώσεις. Ο θεσμός αυτός που ξεκίνησε ως μια δράση ανθρώπων με πνευματικές ανησυχίες, εξελίχθηκε σ’ ένα σημαντικό γεγονός για τον τόπο και φυσικά των νέων μικρομηκάδων, που είχαν την ευκαιρία να δείξουν στο κοινό, τις πρώτες τους δουλειές και να αξιολογηθούν γι’ αυτές.
Το εγχείρημα αυτό δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Κάποια στιγμή, προκειμένου να επιβιώσει και να γίνει ανταγωνιστικό, έπρεπε να αλλάξει φιλοσοφία, να αναζητήσει στηρίξεις και συμμάχους. Κοντά στο Δήμο Δράμας, που από την πρώτη χρόνια είδε με θετικό μάτι το εγχείρημα, προστέθηκε το Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο και προσέδωσε πέρα από οικονομική ενίσχυση, αίγλη στο μοναδικό Πανελλαδικά Φεστιβάλ, που συμμετείχαν σε διαγωνιστικό και πληροφοριακό τμήμα, ταινίες μικρού μήκους.
Κανείς από την ομάδα των ανθρώπων, με ανησυχίες και αγάπη για τον κινηματογράφο, δεν μπορούσε να φανταστεί την εξέλιξη, αλλά και τα οφέλη που θα έφερνε στο τόπο η δημιουργία ενός Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους στην πόλη της Δράμας. Σήμερα, 40 χρόνια μετά (1987-2017), το Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας ανήκει στο Κινηματογραφικό Δίκτυο του Υπουργείου Πολιτισμού. Το 1996 εντάχθηκε στο Εθνικό Πολιτιστικό Δίκτυο Πόλεων του Υπουργείου Πολιτισμού και από το 1995 ενέταξε στους κόλπους του και το Διεθνές Φεστιβάλ. Μέχρι σήμερα έχουν διαγωνιστεί χιλιάδες ελληνικές ταινίες μικρού μήκους – οι περισσότερες ανεξάρτητες παραγωγές – αποτελώντας έτσι έναν δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ των νέων κινηματογραφιστών. Παράλληλα, κατάφερε να κατακτήσει το πιο απαιτητικό σινεφίλ κοινό, χάριν του υψηλού επιπέδου του και της διεθνούς ακτινοβολίας του.
Αξίζει στην πολυτάραχη αυτή διαδρομή, να σταθούμε στα πρώτα χρόνια της ίδρυσης και λειτουργίας του Φεστιβάλ και ειδικότερα να εξετάσουμε τον ρόλο της Κινηματογραφικής Λέσχης, στην εξέλιξη του θεσμού. Δυστυχώς, λόγω έλλειψης επαρκών στοιχείων, για τα πρώτα 10 χρόνια του Φεστιβάλ, οι πληροφορίες που αντλούμε είναι λίγες, ικανές ωστόσο για να δώσουν το στίγμα της εξελεγκτικής πορείας του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας.
Τα στοιχεία που εμπεριέχονται στο πόνημα αυτό, «αλιεύτηκαν» από τον έντυπο τύπο της περιόδου 1978-1987, τα όποια και διέσωσε στα αρχεία της η Δημόσια Βιβλιοθήκη Δράμα. Μεγάλη ήταν η συμβολή στην έρευνα αυτή, η παραχώρηση προς χρήση, των πρακτικών της Κινηματογραφικής Λέσχης Δράμας-όσα διασώθηκαν τουλάχιστον- αλλά και του προσωπικού αρχείου του αείμνηστου προέδρου της, Θωμά Γεωργόπουλου, από τη σύζυγό του κ. Ευγενία Χάλκα-Γεωργοπούλου και τα παιδιά τους. Θερμές ευχαριστίες, για την εμπιστοσύνη που έδειξαν στο πρόσωπο μου.
Ρένα Τριανταφυλλίδου-Δημοσιογράφος- Συγγραφέας

RENA TRIANTAFYLLIDOY 2012

 

Η Ίδρυση της Κινηματογραφικής Λέσχης Δράμας
Η Κινηματογραφική Λέσχη Δράμας ιδρύθηκε στις 27 Οκτωβρίου 1977 από μια ομάδα ανθρώπων, οι οποίοι κατέβαλαν τεράστιες προσπάθειες για να τονωθεί το ενδιαφέρον του κοινού για τον κινηματογράφο. Η προβολή επιλεγμένων ταινιών, προς τέρψιν των «εραστών» της 7ης τέχνης, αλλά και η εξύψωση του πολιτιστικού επιπέδου της επαρχίας, ήταν οι βασικοί στόχοι της νεοϊδρυθείσας Κινηματογραφικής Λέσχης Δράμας (Κ.Λ.Δ.)
Το εναρκτήριο κάλεσμα έγινε στις 16 Δεκεμβρίου 1977, όταν η Επιτροπή Πρωτοβουλίας για την ίδρυση Κινηματογραφικής Λέσχης στη Δράμα, δημοσιεύει στην εφημερίδα «Πρωινός Τύπος» μια ανακοίνωση-πρόσκληση προς τους κινηματογραφόφιλους της πόλης. Ζητά τη συμβολή τους, για την επίτευξη του στόχου, κάνοντας λόγο για την τεράστια κοινωνική λειτουργία του Κινηματογράφου, ως έργο τέχνης, ως φορέας ιδεών και γνώσεων.
Στην ανακοίνωση-κάλεσμα τονίζεται μεταξύ των άλλων ότι, «ο κινηματογράφος από την ανακάλυψη του μέχρι και σήμερα παραμένει δέσμιος των οικονομικών συμφερόντων, των μεγάλων εταιρειών παραγωγής, διανομής και εκμετάλλευσης των ταινιών». Η κατάσταση αυτή, επισημαίνει η Επιτροπή Πρωτοβουλίας, καθορίζει αποφασιστικά το βαθμό επικοινωνίας μεγάλων κοινωνικών ομάδων, που δεν έχουν εξοικειωθεί στην «ανάγνωση» των ταινιών και τους αφαιρεί τη δυνατότητα μιας ζωντανής σχέσης με τα κινηματογραφικά έργα τέχνης. «Η έλλειψη αυτή οδήγησε στη δημιουργία των Κινηματογραφικών Λεσχών. Σήμερα στη χώρα μας, έχει δημιουργηθεί ένα ικανοποιητικό δίκτυο τέτοιων Λεσχών, που δημιουργεί κιόλας την ανάγκη μιας Ομοσπονδίας, που στην ίδρυσή της πρωτοστάτησε η Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου. Ήδη για τον σκοπό αυτό έχουμε επεξεργαστεί το σχέδιο καταστατικού και σας καλούμε να κάνετε τις παρατηρήσεις σας και προτάσεις σας και να τις συζητήσουμε στην ιδρυτική Γενική Συνέλευση, στις 27 Δεκεμβρίου 1977 στις 8 το βράδυ, στο Εμπορικό Επιμελητήριο Δράμας».
Η πρόσκληση προς τα ιδρυτικά μέλη της Κινηματογραφικής Λέσχης Δράμας, από τη Διοικούσα Επιτροπή για τη Γενική Συνέλευση, κατά την οποία θα εκλεγεί το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο και η Εξελεγκτική Επιτροπή, δημοσιεύτηκε στις 5 Ιανουαρίου 1978. Ως ημερομηνία διεξαγωγής της ορίστηκε η 12η Απριλίου 1978.

 

 Το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο της Κ.Λ.Δ.

Το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο της Κ.Λ.Δ. προχωρά άμεσα στην κατανομή των αξιωμάτων, στα εκλεγμένα από την Γενική Συνέλευση μέλη του, ως εξής:
Πρόεδρος: Δερμεντζόγλου Αλέξανδρος
Αντιπρόεδρος: Γεωργόπουλος Θωμάς
Γεν. Γραμματέας: Μακρής Στέργιος
Ταμίας: Αναγνωστόπουλος Στυλιανός
Κοσμήτωρ: Καραβαγγέλης Κωνσταντίνος
Μέλος: Κουτσούρης Ιορδάνης
Μέλος: Χρυσανθόπουλος Χρύσανθος

 

 1 12 4 78

 

Οι εβδομαδιαίες προβολές
Η Κινηματογραφική Λέσχη ξεκινά άμεσα το έργο της, που δεν είναι άλλο από τις εβδομαδιαίες προβολές ταινιών. Η επιλογή των ταινιών γίνεται κατόπιν διαλόγου και φυσικά τα επόμενα βήματα είναι, η εξεύρεση χρημάτων για την ενοικίαση των ταινιών, η πρόσκληση των δημιουργών τους στη Δράμα, για γνωριμία και συζήτηση με το κοινό, αλλά και η εξεύρεση χώρου προβολής των ταινιών.
Οι άνθρωποι της Κ.Λ.Δ. καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για την επιτυχία του εγχειρήματος τους, το οποίο έμελε να ταράξει την χρόνια πολιτιστική ακινησία της πόλης. Για την προσέλκυση του κόσμου στην κινηματογραφική αίθουσα, πολλές φορές χρειάστηκε τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου να γυρίσουν πόρτα-πόρτα, γραφείο-γραφείο για να προπωλήσουν εισιτήρια στην τιμή των σαράντα (40) δραχμών, κατά είκοσι (20) δραχμές φτηνότερα από το κανονικό.
Η προσέλκυση του κόσμου, που ήταν ασυνήθιστος σε τέτοιου είδους εκδηλώσεις, δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Ωστόσο, ο απολογισμός του έτους, δικαίωσε τις προσπάθειες τους. Μέσα σ’ ένα χρόνο, η Κ.Λ.Δ προβάλει στις τακτικές εβδομαδιαίες προβολές της, συνολικά πενήντα πέντε (55) ταινίες, εκ των οποίων οι σαράντα οκτώ (48) ήταν ξένες και οι επτά (7) ελληνικές. Το ίδιο διάστημα, κόπηκαν περίπου δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) εισιτήρια. Κατά μέσο όρο, κόπηκαν διακόσια ενενήντα (290) εισιτήρια, σε κάθε προβολή ταινίας. Το ρεκόρ κατέχει η προβολή της ταινίας «Χάρτινο φεγγάρι» του Μπογκάτοβιτς, όπου κόπηκαν πεντακόσια εβδομήντα πέντε (575) εισιτήρια.

 

Η «Εβδομάδα Κινηματογράφου», προάγγελος του Φεστιβάλ

Τον Μάιο του 1978 η Κινηματογραφική Λέσχη Δράμας διοργανώνει με εξαιρετική επιτυχία, μια μοναδική για τα επαρχιακά χρονικά εκδήλωση, με την επωνυμία: «Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου». Την εκδήλωση ενισχύει με παράλληλες εκδηλώσεις όπως: έκθεση κινηματογραφικής αφίσας, κινηματογραφικών ντοκουμέντων και βιβλίων, καθώς επίσης και με υψηλού επιπέδου διαλέξεις, με θέμα τον Ελληνικό Κινηματογράφο.
Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων αυτών, το Διοικητικό Συμβούλιο της Κινηματογραφικής Λέσχης αποστέλλει προσκλήσεις προς καταξιωμένους Έλληνες δημιουργούς προκειμένου να τιμήσουν με την παρουσία τους τις εκδηλώσεις. Το πρώτο εξερχόμενο έγγραφο του Διοικητικού Συμβουλίου της Κινηματογραφικής Λέσχης, είναι προς τον σκηνοθέτη Θόδωρο Αγγελόπουλο, με το οποίο τον προσκαλεί να παραβρεθεί στην «Εβδομάδα Κινηματογράφου», που θα διοργανώσει η Λέσχη από τις 8 έως τις 14 Μαΐου 1978, όπου και θα προβληθεί η ταινία του «Αναπαράσταση». Η Κινηματογραφική Λέσχη δεσμεύεται για τα έξοδα μετακίνησης του σκηνοθέτη, αλλά και την φιλοξενία του στη Δράμα.
Παρόμοιες προσκλήσεις στάλθηκαν, στον Λάμπρο Λιαρόπουλο, για την προβολή της ταινίας του «Το άλλο γράμμα», στον Θανάση Ρεντζή, για την ταινία του «Βιογραφία», στον Τάκη Κανελλόπουλο, για την ταινία του «Εκδρομή», στον Παντελή Βούλγαρη, για την ταινία του «Η σημερινή ελληνική κινηματογραφική πραγματικότητα», αλλά και στον Νίκο Κούνδουρο για την ταινία του «Yortx».
Τα έγγραφα αυτά φέρουν την υπογραφή του πρώτου προέδρου της Κινηματογραφικής Λέσχης Αλέκου Δερμεντζόγλου και εστάλησαν μεταξύ 20 και 23 Μαρτίου 1978. Το επόμενο διάστημα ακολούθησαν πολλές ακόμη προσκλήσεις, προς καταξιωμένους Έλληνες σκηνοθέτες.

 

(Δείτε τα λοιπά έγγραφα-προσκλήσεις στο παράρτημα 1)

 

 ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΥ

 ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ

 ΚΑΝΕΛΟΠΟΥΛΟΥ

 ΡΕΝΤΖΗ

 

Η Κινηματογραφική Λέσχη Δράμας αποφάσισε όπως στην «Εβδομάδα Κινηματογράφου» προβληθούν έξι (6) ταινίες μεγάλου μήκους και δώδεκα (12) μικρού μήκους. Οι προβολές των ταινιών, έγιναν στον τότε Κινηματογράφο «Απόλλων». Με την ολοκλήρωση της «Εβδομάδας Κινηματογράφου», οι διοργανωτές παρέθεσαν δεξίωση στην αίθουσα του Εμπορικού Επιμελητηρίου.

 

Προβολές ταινιών για παιδιά

Η Κινηματογραφική Λέσχη, πέρα από τις προβολές ταινιών για μεγάλους, πρωτοπορεί διοργανώνοντας προβολές και για τους μικρούς μαθητές. Ζητά την άδεια από την Επιθεώρηση Μέσης Εκπαίδευσης και την Επιθεώρηση Δημοτικής Εκπαίδευσης Α΄ και Β΄ Περιφέρειας και πραγματοποιεί για 11 ημέρες, μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου 1978, προβολές ταινιών, ειδικά επιλεγμένες για παιδιά. Τη δράση αυτή την εντάσσει στο πλαίσιο εκδηλώσεων για το έτος του παιδιού.

  ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ

 

Οικονομικός απολογισμός «Εβδομάδας Ελληνικού Κινηματογράφου»
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι, παρά τη δεδηλωμένη ηθική υποστήριξη των αρχών της πόλης, η Κ.Λ.Δ. ανταπεξέρχεται στα υπέρογκα έξοδα λειτουργίας της, αποκλειστικά με δικούς της πόρους. Η επιτυχημένη πορεία της-από τον πρώτο κιόλας χρόνο λειτουργίας της-στον πνευματικό καλλιτεχνικό χώρο της Δράμας, εγγυάται κι αποδεικνύει την αναμφισβήτητη πρωτοπορία της, στην άνοδο του πολιτιστικού πνευματικού επιπέδου της πόλης.

 

 4 27 4 78

Στις 160.000 δραχμές ανέρχεται ο προϋπολογισμός της «Εβδομάδας Ελληνικού Κινηματογράφου»

 

 7 18 5 78

Έγκριση Δ.Σ. της Κινηματογραφικής Λέσχης Δράμας για την υπέρβαση του προϋπολογισμού «Εβδομάδας Ελληνικού Κινηματογράφου»

 1978 1o

1ο Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών Μικρού Μήκους
15-19 Νοεμβρίου 1978

Η πρώτη πειραματική διοργάνωση της «Εβδομάδας Κινηματογράφου» είχε μεγάλη απήχηση στο κοινό, γεγονός που ώθησε τους διοργανωτές να κάνουν ένα ακόμη βήμα, τολμώντας τη διοργάνωση ενός Φεστιβάλ, που θα είχε διαγωνιστικό χαρακτήρα και όχι ανταγωνιστικό. Την πρόταση κατέθεσαν στο Δ.Σ. της Λέσχης, ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος, Δερμεντζόγλου και Γεωργόπουλος αντίστοιχα, στις 11-10-1978 και έτυχε την ομόφωνης αποδοχής και των υπολοίπων μελών της Λέσχης. Ο ενθουσιασμός όλων ήταν τόσο μεγάλος, που αποφάσισαν άμεσα, στην ίδια συνεδρίαση, όπως το Φεστιβάλ διεξαχθεί από 11 έως 19 Νοεμβρίου 1978, καθορίζοντας μάλιστα και τα μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής.
Σύμφωνα με το καταστατικό Νο 18 της 11ης Οκτωβρίου 1978, για την Οργανωτική Επιτροπή προτάθηκαν οι: Θωμάς Γεωργόπουλος, Μαριάνα Ευφραιμίδου, Καραβαγγέλης Κώστας, Κουτσούρης Ιορδάνης, Μακρής Στέργιος, Παπαδοπούλου Γιουτούλα, Περοζίδου Σούλα, Τάντος Ηρακλής και Χρυσανθόπουλος Χρύσανθος.
Επίσης, αποφασίστηκε η σύσταση Κριτικής Επιτροπής, η οποία θα αποτελείται μόνο από ειδικούς του Κινηματογράφου, αλλά και Κριτικής Επιτροπής Κοινού. Οι δύο αυτές Επιτροπές θα έκριναν και θα βράβευαν τις καλύτερες ταινίες του Φεστιβάλ.
Τα πρόσωπα που θα στελεχώσουν τις Επιτροπές αυτές προτάσσονται σε μεταγενέστερη συνεδρίαση του Δ.Σ. Συγκεκριμένα στις 16-10-1978 προτείνονται οι: Αντώνης Κούρτης ως επίτιμος πρόεδρος, Βλάχος Ανέστης, Δερμεντζόγλου Αλέκος, Καβουκίδης Νίκος, Λιαρόπουλος Λάμπρος, Μελιάδης Κωστής, Παπακυριακόπουλος Πάνος, Χασάπης Κώστας.

 

 18 α 11 10 78

Για την Επιτροπή Κοινού προτείνονται οι: Αποστολίδου Δέσποινα, Ασυμακοπούλου Άννα, Βεζιρτζόγλου Ραδής, Δροσίδης Αναστάσιος, Δεϊμερτζόγλου Γλυκερία, Εξάρχου Κική, Κωνσταντινίδης Θεόδωρος, Μανιάτη Δέσποινα, Μανιάτης Κυριάκος, Μπανάς Γεώργιος, Μπούμπουρα-Παπαδοπούλου Τούλα, Παπαθανασίου Ευάγγελος, Παυλίδης Μάκης, Σαμαράς Δημήτριος, Σαμαρτζίδης Κωνσταντίνος, Σιδέρη Τασία, Σταυρίδης Ιωάννης, Στολίγκας Στέφανος.

 

 19 16 10 78

Η πρόταση του Δ.Σ. της Κινηματογραφικής Λέσχης για την στελέχωση της Επιτροπής Κοινού δεν έτυχε ανάλογης αποδοχής. Από τα δέκα εννέα άτομα που προσκλήθηκαν, προσήλθαν στη συνεδρίαση τα εννέα, ενώ τρία εξ αυτών δήλωσαν ότι θα προτιμούσαν να είναι αναπληρωματικά.
Μετά την εξέλιξη αυτή, το Δ.Σ. στην 23η Συνεδρίασή του (13-11-1978) αποφασίζει την κατάργηση της Επιτροπής Κοινού και προτείνει όπως: «Κατά τη διάρκεια των προβολών του Α΄ Φεστιβάλ, θα ψηφίσει τις διαγωνιζόμενες ταινίες, όλο το κοινό που θα βρίσκεται στην αίθουσα από την αρχή των προβολών».
Η Κινηματογραφική Λέσχη αποφασίζει όπως προκηρύξει διαγωνισμό για την φιλοτέχνηση της αφίσας του 1ου Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών Μικρού Μήκους, ενώ αυξημένο καταγράφεται από την πρώτη κιόλας ανακοίνωση της διοργάνωσης, το ενδιαφέρον των σκηνοθετών να συμμετάσχουν. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Θεσσαλονίκη την Τετάρτη 8 Νοεμβρίου 1978: «Η οργανωτική Επιτροπή του Φεστιβάλ ανακοινώνει σύντομα τον κανονισμό με τον οποίο θα γίνει η κρίση των ταινιών, που είναι πρωτοποριακός και δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι στιγμής στον ελληνικό χώρο».
Το ενδιαφέρον των κινηματογραφιστών για τη συμμετοχή τους στο 1ο Φεστιβάλ συνεχίστηκε και μετά την καταλυτική ημερομηνία δηλώσεων, που όρισε η Οργανωτική Επιτροπή. Ωστόσο, οι ταινίες δεν έγιναν αποδεκτές διαφυλάγοντας με τον τρόπο αυτό το κύρος του Φεστιβάλ και τη σοβαρότητα της διοργάνωσης.
Το ενδιαφέρον ξεχωριστών προσωπικοτήτων της 7ης τέχνης για τη διοργάνωση του Φεστιβάλ καταγράφεται σε πολλά δημοσιεύματα εφημερίδων πανελλαδικής κυκλοφορίας. Την πρόθεσή τους να έρθουν στη Δράμα, για να παρακολουθήσουν το Φεστιβάλ και τις ταινίες του, εκφράζουν: ο Τάσος Κανελλόπουλος, ο Γιώργος Ψαρέλλης, ο Χρήστος Αρώνης, οι σκηνοθέτες του «νέου σαλονικιούν κύματος», Κώστας Παπάζογλου, Κώστας Ιωαννίδης και Δημήτρης Παναγιωτίδης, ο χαράκτης της αφίσας του Φεστιβάλ, Μάκης Βακαλόπουλος, πολλοί δημοσιογράφοι, υπεύθυνοι γραφείων εισαγωγής ταινιών και πολλοί φίλοι του σινεμά.

 

Στην 21η Συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Κ.Λ.Δ. (3-11-1978) εγκρίνεται ο προϋπολογισμός της διοργάνωσης, ο οποίος και καθορίζεται στις 200.000 δραχμές. Παράλληλα, η Κ.Λ.Δ. καταθέτει αίτημα προς τον Δήμο Δράμας για οικονομική ενίσχυσή της, στο πλαίσιο της διοργάνωσης του 1ου Φεστιβάλ.

 IMGP9973

 

 

 21 3 11 78

 

Στις βραβευμένες ταινίες του Φεστιβάλ, εκτός από τιμητικά διπλώματα, το Δ.Σ. της Λέσχης αποφασίζει, κατά τη συνεδρίασή του στις 8-11-1978, όπως δοθούν και αναμνηστικές πλακέτες, με ανάγλυφη παράσταση την κεφαλή του ειδωλίου της προϊστορικής εποχής, το οποίο και βρέθηκε στην περιοχή της Δράμας. Αποστέλλει σχετικό αίτημα προς το Υπουργείο Πολιτισμού το οποίο χορηγεί τη σχετική άδεια στις 15 Μαΐου 1978, με τον όρο να επιστραφεί η μήτρα, μετά το πέρας της κατασκευής, στην Εφορία Κλασσικών Αρχαιοτήτων Καβάλας.

 

  ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΑΠΟΜΙΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΑΙΟΥ

 22 8 11 78

 

 

Τι έγραψαν οι εφημερίδες

Απολογισμός 1ου Φεστιβάλ
Αναφορά για την πρώτη διοργάνωση του Φεστιβάλ, από την Κινηματογραφική Λέσχη Δράμας, συναντάμε στην εφημερίδα «Πρωινός Τύπος», στο φύλλο της Τρίτης 21 Νοεμβρίου 1978, στην 1η σελίδα με τίτλο: «Έληξε το Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου, ταινιών μικρού μήκους».
Γίνονται αναφορές στη σημαντική προσέλευση προσωπικοτήτων από τον χώρο του Κινηματογράφου στη Δράμα, στην αθρόα προσέλευση του κοινού, αλλά και στον αξιόλογο αριθμό συμμετοχής ταινιών. Στοιχεία που επιβεβαιώνουν την επιτυχία της διοργάνωσης.

Τρίτη 21 Νοεμβρίου 1978, εφημερίδα «ΠΡΩΙΝΟΣ ΤΥΠΟΣ», 1η σελίδα
«Έληξε το Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου, ταινιών μικρού μήκους»
Έληξε το βράδυ της Κυριακής το 1ο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου, ταινιών μικρού μήκους που οργάνωσε η Κινηματογραφική Λέσχη Δράμας, την εβδομάδα που πέρασε.
Η σημαντική προσέλευση προσωπικοτήτων του κινηματογράφου και ο αξιόλογος αριθμός συμμετοχής ταινιών αποδεικνύουν, σαφώς την εμπιστοσύνη των ανθρώπων που ασχολούνται με τον κινηματογράφο, στην Κινηματογραφική Λέσχη της πόλης μας. Αυτό είναι το βαθύτερο συμπέρασμα που εξάγεται από το σύνολο της υποθέσεως του Φεστιβάλ και το οποίο αποτελεί το ιδανικό μέτρο της επιτυχίας ή αποτυχίας του.
Δεύτερο κατά σειρά μέτρο κρίσεως της διοργανώσεως αποτελεί η σταθερή και αθρόα προσέλευση του κοινού της Δράμας και πολλών φίλων του κινηματογράφου που έσπευσαν τόσο από ολόκληρο το νομό όσο και από γειτονικούς με τη Δράμα νομούς.
Τα συγχαρητήρια που δικαιούνται τόσο η διοίκηση της Λέσχης, όσο και η οργανωτική επιτροπή, είναι απόλυτα δικαιολογημένα, απλώς και μόνο για την τόλμη αναλήψεως της πρωτοβουλίας αυτής, άσχετα με τα αποτελέσματα της κρίσεως της επιτυχίας του, η οποία βέβαια από τα μέχρι στιγμής καθολικά συμπεράσματα τυγχάνει δεδομένη.


10 001

Η Κριτική Επιτροπή του 1ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας, Νοέμβριος 1978. Διακρίνονται από αριστερά: Αχιλλέας Ψαλτόπουλος, Ανέστης Βλάχος, Π. Παπακυριακόπουλος, Νίκος Καβουκίδης και Αλέξης Δερμετζόγλου.

 

1 002

Αριστερά ο Σκηνοθέτης Παύλος Τάσιος

 

Τελετή λήξης 1ου Φεστιβάλ και οι βραβευμένες ταινίες
Στο ίδιο φύλλο της εφημερίδας «Πρωινός Τύπος», την Τρίτη 21-11-1978 και στην 4η σελίδα, γίνεται αναφορά στην τελετή λήξης του Φεστιβάλ και στα βραβεία που απονεμήθηκαν. Συνολικά, σύμφωνα με το ρεπορτάζ απονεμήθηκαν τρία βραβεία, σε τέσσερις ταινίες, τρείς τιμητικές διακρίσεις, πέντε έπαινοι και δύο βραβεία απένειμε το κοινό.
Επίσης, πληροφορούμαστε ότι ο δικηγόρος Κ. Ευμοιρίδης διέθεσε το ποσό των 50.000 δρχ. για να δοθούν στις βραβευμένες ταινίες, ενώ για τον ίδιο σκοπό η Επιτροπή Ειδικών συγκέντρωσε το ποσό των 13.500 δρχ. και τα παρέδωσε στην Κινηματογραφική Λέσχη.

Τρίτη 21 Νοεμβρίου 1978, Εφημερίδα «ΠΡΩΙΝΟΣ ΤΥΠΟΣ», 4η σελίδα
«Με πολύ επιτυχία
Τελείωσε το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους που διοργάνωσε η Κινηματογραφική Λέσχη Δράμας
Τα απονεμηθέντα βραβεία».
Παρουσία του Δημάρχου Δράμας κ. Αναστάσιου Μακρή το βράδυ της Κυριακής έληξε με επιτυχία το 1ο διαγωνιστικό Φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους που διοργάνωσε η Κινηματογραφική Λέσχη Δράμας.
Η απονομή των βραβείων έγινε αργά το βράδυ στον κινηματογράφο «Αστέρια» ύστερα από την προβολή των εκτός διαγωνισμού ταινιών «Μακεδονικός Γάμος», του κ. Τ. Κανελλόπουλου και «Περιδείκνηση» του Ν. Κούνδουρου.
Το σκεπτικό της κριτικής επιτροπής ειδικών ανέγνωσε προς τα πολυπληθές κοινό ο πρόεδρος της ΚΛΔ σύμφωνα με το οποίο απενεμήθησαν οι παρακάτω τιμητικές διακρίσεις έπαινοι και 6 βραβεία.
-Βραβείο καλύτερης γενικά ταινίας του φεστιβάλ, στην ταινία του Λ. Ξανθόπουλου: «Ο Γιώργος από τα Σωτηριάνικα».
-Βραβείο καλύτερου ντοκιμαντέρ, στην ταινία της Γκαίης Αγγελή: «Θεσσαλονίκη 6,5 Ρίχτερ».
-Βραβείο καλύτερης ταινίας με υπόθεση, από κοινού στις ταινίες:
 της Μ. Παπαγεωργίου και «Βάρβαρος Έλλην», του Ν. Ξυθάλη.

Τιμητικές διακρίσεις στις ταινίες:
1. «Κι’ η Αθήνα διαμαντόπετρα», του Ν. Δεληβοριά.
2. «Σταγόνες μέσα στο χρόνο», του Κ. Ιωαννίδη και
3. «Εράνιμα», του Γ. Τριτσιμπίδα.

Επαίνους στις ταινίες:
1. «Ευτυχισμένη γενιά»
2. «Χθεσινός φόβος», του Δ. Παναγιωτίδη
3. «Τρίτος παγκόσμιος», του Γ. Βαρτλά
4. «Υποψήφιος», της Φ. Σισκοπούλου
5. «Τιτιβίσματα», του Γ. Ψαρέλλη.


Τα βραβεία κοινού απονεμήθηκαν στις ταινίες
1.«Τιτιβίσματα», του Γ. Ψαρέλλη και
2. «Τρίτος παγκόσμιος», του Γ. Βαρελά.

Το πρώτο βραβείο κοινού απένεμε ο δήμαρχος Δράμας κ. Μακρής.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο δικηγόρος κ. Ευμοιρίδης διέθεσε το ποσόν των 50.000 προκειμένου να διατεθεί ως βραβείο στις βραβευμένες ταινίες.
Από το ποσό αυτό διατέθηκαν από 15.000 στις δύο ταινίες που βράβευσε το κοινό, ενώ οι 20.000 θα χρησιμοποιηθούν για την οργάνωση του 2ου Φεστιβάλ τον Νοέμβριο του 1979.
Επίσης, για τον ίδιο σκοπό η επιτροπή ειδικών συγκέντρωσε και διέθεσε στην Κινηματογραφική Λέσχη το ποσόν των 13.500 δρχ.

 

3 001

Η ηθοποιός Σοφία Ρούμπου

 

Η Κ.Λ.Δ. συζητά την καθιέρωση του Φεστιβάλ, ως μόνιμου θεσμού

Το 1ο Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών Μικρού Μήκους είναι πλέον γεγονός. Το Δ.Σ. της Κινηματογραφικής Λέσχης καταγράφει στα πρακτικά του, στις 24-11-1978, ως επιτυχή τη διοργάνωση και συζητά την καθιέρωση του, για τα επόμενα χρόνια, ως μόνιμου θεσμού. Αναφέρει συγκεκριμένα: «Επισημαίνεται η μεγάλη επιτυχία που σημείωσε, καθώς και η προβολή της Δράμας εις το Πανελλήνιο κυρίως με το γύρισμα της ταινίας της ΕΡΤ για την εκπομπή της, «Η ΕΡΤ στη Βόρεια Ελλάδα», που είχε θέμα το 1ο Φεστιβάλ Δράμας».

 24 24 11 1978


Εκτός έδρας κριτικές
Γράφει ο Αχιλλέας Ψαλτόπουλος για το 1ο Φεστιβάλ στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη» στις 20-11-1978: «Το ουσιαστικότερο που νομίζω μας έδωσε το Φεστιβάλ είναι ότι πήραμε μια γενική εικόνα από το σύνολο των ταινιών μικρού μήκους που γυρίστηκαν αυτή τη χρονιά. Σ’ αυτό το σύνολο φάνηκαν κοινές προβληματικές, ένα ουσιαστικό σπάσιμο στους αυστηρούς όρους «κινηματογράφος», «ντοκιμαντέρ» και «κινηματογράφος φιξιόν», όπως επίσης και τελείως πρωτοποριακές δουλειές από πλευράς γραφής. Έτσι διορθώθηκε μια εσφαλμένη εντύπωση για το χαμηλό επίπεδο όπως ειπώθηκε δουλειάς των σκηνοθετών. Το κοινό που παρακολούθησε τις προβολές δέχτηκε σοβαρά και τις πιο πρωτοποριακές ταινίες, γεγονός που ίσως να οφείλεται και σ’ ένα μούδιασμα του απέναντι σε μια εκδήλωση που για πρώτη φορά γινόταν σε μια επαρχιακή πόλη. Ο χρόνος θα δείξει πόσο είναι ώριμο».
Στο ίδιο φύλλο της εφημερίδας «Θεσσαλονίκη», γίνεται αναφορά στο σκεπτικό της Κριτικής Επιτροπής για την απονομή των βραβείων του 1ου Φεστιβάλ, αλλά και στην κοσμοσυρροή του κόσμου στην κινηματογραφική αίθουσα, για την παρακολούθηση των ταινιών.
«Τρομερή κοσμοσυρροή σημειώθηκε στην παράσταση του Σαββάτου όπου μαζεύτηκαν πάνω από πεντακόσιοι θεατές μέσα στους οποίους παρευρίσκοντο τουλάχιστον δέκα πέντε σκηνοθέτες και ειδικοί για να παρακολουθήσουν τις επτά διαγωνιζόμενες ταινίες μικρού μήκους, καθώς και την εφιαλτική πολιτική αλληγορία του Μάρκου Φερρέρι «Το Μεγάλο Φαγοπότι». Καταχειροκροτήθηκε η ταινία του Γιώργου Ψαρέλλη «Από τα Σωτηριάνικα». Μετά το τέλος της παράστασης ακολούθησε συζήτηση μέχρι τις δυο το βράδυ με τους δημιουργούς των ταινιών και τους κριτικούς. Μίλησαν κατά σειρά όλοι οι σκηνοθέτες της χθεσινής μέρας όπου εντυπωσίασαν ειδικά ο Λευτέρης Ξανθόπουλος με τον «Γιώργο από τα Σωτηριάνικα» για την πλατειά και ευρύτατη ανάλυση που έκανε σχετικά με τους στόχους της ταινίας του».

Ευχαριστήρια Κινηματογραφικής Λέσχης

Η Κινηματογραφική Λέσχη Δράμας μετά τη λήξη του 1ου Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου, (13 -19 Νοεμβρίου 1978) αισθάνεται την υποχρέωση να ευχαριστήσει:
-Τον Νομάρχη Δράμας κ. Αναστάσιο Νικολαΐδη, για τη διάθεση δυο κινηματογραφικών μηχανών προβολής ταινιών μικρού μήκους.
-Τον Δήμαρχο Δράμας κ. Αναστάσιο Μακρή, για την αμέριστη συμπαράστασή του καθώς και την παρουσία του στις εκδηλώσεις του Φεστιβάλ.
-Τον έγκριτο δικηγόρο της πόλης μας Κωνσταντίνο Ευμοιρίδη, για την γενναία προσφορά του ποσού των 50.000 δρχ. υπέρ της Κ.Λ.Δ. προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως χρηματικό έπαθλον στο 1ο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου Ταινιών Μικρού Μήκους: «Ευγενικές και προπαντός γενναιόφρονες χειρονομίες, είδους αυτού, τιμούν το ίδιο το άτομο και προκαλούν αισιοδοξία για την έναρξη του έμπρακτου ενδιαφέροντος δημιουργικών και οικονομικά ευεργών στοιχείων της πόλης μας, για την άνοδο του πολιτιστικού της επιπέδου και της Πανελληνίου προβολής της».
-Τη Διοίκηση Χωροφυλακής Δράμας για τις κυκλοφοριακές διευκολύνσεις και την επίβλεψη της τάξεως μέσα στην αίθουσα.
-Και τέλος, το κοινό της Δράμας, χάριν στο ενδιαφέρον και την αθρόα προσέλευση του.
Τα ευχαριστήρια δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Πρωινός Τύπος» στις 22-11-1978. Επίσης, την Πέμπτη 14-12-1978, η Κινηματογραφική Λέσχη Δράμας δημοσιεύει ευχαριστήριο στην εφημερίδα «Πρωινός Τύπος», με το οποίο ευχαριστεί το Δήμαρχο Δράμας Αναστάσιο Μακρή και το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης, για την οικονομική ενίσχυση της Κινηματογραφικής Λέσχης: «Η απόφαση της οικονομικής ενισχύσεως της Λέσχης τιμά τον Δήμο και αποδεικνύει ακόμη μια φορά την δεδηλωμένη διάθεση του να συμβάλει αποφασιστικά στην εξύψωση του πολιτιστικού επιπέδου της πόλης μας».

 

11 001

Οι σκηνοθέτες Κυριαζής- Κρυωνάς

 

Τα βραβεία
Τα βραβεία που απένειμε η Κριτική Επιτροπή του 1ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας 1978, έχουν ως εξής:

Βραβείο καλύτερης γενικά ταινίας του Φεστιβάλ:
«Ο Γιώργος από τα Σωτηριάνικα», του Λ. Ξανθόπουλου για την οξύτητα του χειρισμού του θέματος της σ’ ένα κοινωνικό επίπεδο, αλλά και για την αρτιότητα της γραφής του.

Βραβείο καλύτερου ντοκιμαντέρ:
«Θεσσαλονίκη 6,5 Ρίχτερ», της Γκαίης Αγγελή για την αρτιότητα που συνδυάζει το ντοκιμαντέρ και η ιχνηλάτηση σφαιρικά των προβλημάτων ενός συγκεκριμένου χώρου, καθώς και για την υψηλή καλλιτεχνική φόρτιση, με την οποία συλλαμβάνεται η έννοια του σεισμού στην απουσία του.

Βραβείο καλύτερης ταινίας με υπόθεση, από κοινού στις ταινίες:
1. «Μια μικρή έμπνευσης», της Μ. Παπαγεωργίου, για την αρτιότητα της γραφής της, για την εξαιρετική φωτογραφία και την μουσική και για τον χειρισμό μιας πρωτοποριακής «γραφής».
2. «Βάρβαρος Έλλην», του Ν. Ξυθάλη, για τον χειρισμό ενός κοινωνιολογικού θέματος σχετικά με την εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση, και την ψυχή και λαϊκότητα και όχι λαϊκίζουσα έκφραση, με την οποία χειρίζεται το δύσκολο θέμα της.

Τιμητικές διακρίσεις στις ταινίες:
1. «Κι’ η Αθήνα διαμαντόπετρα», του Ν. Δεληβοριά, για τον όγκο του συνόλου της δουλειάς του, για το ύφος ρεπόρτερ, για την εκπληκτική φωτογραφία, καθώς και για τον χειρισμό ενός κοινωνικού θέματος, ειδικά στον χώρο των παιδιών.
2. «Σταγόνες μέσα στο χρόνο», του Κ. Ιωαννίδη, για την καλύτερη ταινία πρωτοεμφανιζόμενου δημιουργού και για την χρήση ενός εξαιρετικού ύφους, με το οποίο ιχνηλατεί ψυχολογικά μια καθημερινή ιστορία δύο ατόμων.
3. «Εράνιμα», του Γ. Τριτσιμπίδα, για την καλύτερη δουλειά σε πειραματικό στάδιο, για την εκπληκτική χρήση των εκφραστικών μέσων του κινηματογράφου και γενικά για το πρωτοποριακό του ύφος και την πρωτοφανή για τα ελληνικά δεδομένα γραφή.

Επαίνους στις ταινίες:
1. «Ευτυχισμένη γενιά».
2. «Χθεσινός φόβος», του πρωτοεμφανιζόμενου Σαλονικιού Δημήτρη Παναγιωτίδη, για τη συλλογική του δουλειά στις υψηλές επιδόσεις σε μια πρωτοποριακή «γραφή», με φουτουριστικά δεδομένα στον ελληνικό σινεμά.
3. «Τρίτος Παγκόσμιος», του Γ. Βαρτλά.
4. «Υποψήφιος», της Φ. Σισκοπούλου, για το θάρρος που είχαν να πουν κραυγαλέα καυτά προβλήματα, που είναι καλύτερα να λέγονται έτσι, από το να αποκρύπτονται στο σκοτάδι.
5. «Τιτιβίσματα», του Γ. Ψαρέλλη, για την σατιρική του διάθεση, καθώς για μιας υψηλής ποιότητας χρήση των «γκόγκ».

Τα βραβεία κοινού απονεμήθηκαν στις ταινίες
1.«Τιτιβίσματα», του Γ. Ψαρέλλη και
2. «Τρίτος Παγκόσμιος», του Γ. Βαρελά.

 

6 001

Η ηθοποιός Γώγου


Συμμετοχές ταινιών
Σύμφωνα με την ηλεκτρονική διεύθυνση www. www.shortfilm.gr είκοσι οκτώ (28) ταινίες προβλήθηκαν στο 1ο Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών Μικρού Μήκους και είναι οι εξής:

«Ego»
«Αντιθέσεις»
«Απεργία πείνας»
«Αυτή την Τρίτη»

«Βάρβαρος Έλλην», του Ν. Ξυθάλη.
«Διαγωνισμός συνειδήσεων»

«Ένα πακέτο»

«Ένας κόσμος»
«Έξι πρόσωπα και ένα σπίτι»
«Εράνιμα», του Γ. Τριτσιμπίδα.
«Ευτυχισμένη γενιά»

«Ζωντανή εκπομπή»

«Η κοινή γη»

«Η νοσταλγία του Οιδίπποδα»

«Ηλιοτρόπιο»

«Θα μπορούσε να χε γίνει»

«Θεσσαλονίκη 6,5ρίχτερ», της Γκαίης Αγγελή.

«Κι η Αθήνα διαμαντόπετρα», του Ν. Δεληβοριά.
«Μια μικρή έμπνευση», της Μ. Παπαγεωργίου.
«Ο Γιώργος και τα Σωτηριάνικα», του Λ. Ξανθόπουλου.

«Σπάτα, το στιφάδο του Αγίου Πέτρου»

«Σταγόνες μες στο χρόνο», του Κ. Ιωαννίδη.
«ΤιΤVσματα», του Γ. Ψαρέλλη.

«Το καρνάγιο»

«Τρίτος Παγκόσμιος», του Γ. Βαρελά.
«Υποψήφιος», της Φ. Σισκοπούλου.

«Χθεσινός φόβος», του Δημήτρη Παναγιωτίδη.

«Χωρίς συμμετοχή»

 

7 001

Ν. Καβουκίδης, Δ/ντής φωτογραφίας, με μέλη της Κινηματογραφικής Λέσχης Δράμας

 

Στην απομόνωση η Κριτική Επιτροπή…
Για πρώτη φορά στην ιστορία Ελληνικών Φεστιβάλ, η Κριτική Επιτροπή, συνόδευσε τα βραβεία της με μακροσκελές σκεπτικό, εντοπίζοντας έτσι τα στοιχεία εκείνα που αξιολογήθηκαν σε κάθε ταινία. Μάλιστα, η Κριτική Επιτροπή του Φεστιβάλ, για να μην δεχτεί οποιαδήποτε μορφής ενόχληση, «εξαφανίστηκε» για ένα ολόκληρο δεκάωρο σε απομακρυσμένο σπίτι της Δράμας, που δεν είχε ούτε τηλέφωνο. Η αυστηρότητα και η τυπικότητα ήταν τόσο μεγάλη, που δεν κατέστη δυνατή η άντληση πληροφοριών από δημοσιογράφους, πριν την έκδοση όλων των αποτελεσμάτων και την συμπλήρωση του σχετικού πρακτικού.

Ο απόηχος του Φεστιβάλ
Κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ κόπηκαν 2.800 εισιτήρια. Κατά μέσο όρο 400 εισιτήρια καθημερινά, πλην των προσκλήσεων που κυμαίνονταν από 30 έως 50 τον αριθμό. Αν συγκρίνουμε την «Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου», που διοργάνωσε λίγους μήνες νωρίτερα η Κινηματογραφική Λέσχη, όπου ο μέσος όρος κοπής εισιτηρίων ήταν 220, τότε διαπιστώνουμε ότι μέσα σε έξι μήνες, το ποσοστό προσέλευσης του κοινού στην κινηματογραφική αίθουσα αυξήθηκε κατά 81.8%.
Το πρωί της Κυριακής η κίνηση στο μπαρ του ξενοδοχείου όπου έμεναν οι φεστιβαλικοί ήταν μεγάλη. Φώτα, κάμερες, φωνές, περίεργοι… Ήταν το συνεργείο της ΕΡΤ που με σκηνοθέτη τον Γιώργο Ψαρέλλη και με τους Κώστα Ιωαννίδη, Γιάννη Κυριαζή, κάλυπταν την εκδήλωση για λογαριασμό της εκπομπής «Η ΕΡΤ στη Βόρεια Ελλάδα». Τις συνεντεύξεις έπαιρνε ρεπόρτερ της «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ». Μίλησαν ο κριτικός και μοντέρ Παπακυριακόπουλος, ο Δραμινός Κωστής Μελιάδης, ο ηθοποιός Ανέστης Βλάχος και άλλοι.
Στο Φεστιβάλ παραβρέθηκαν και οι γνωστοί σκηνοθέτες Αποστόλης Κρυωνάς και Κική Λαζόγκα, που έμειναν ικανοποιημένοι από την ποιότητα της εκδήλωσης.
Με τη φράση «Ραντεβού κάθε Νοέμβρη» αποχαιρέτησαν οι Δραμινοί τους καλεσμένους τους, αφού πρώτα επισημοποίησαν την τέλεση του 2ου Φεστιβάλ τον Νοέμβριο του 1979 και ανήγγειλαν το μακροπρόθεσμο σχέδιο τους για δημιουργία στη Δράμα, Μουσείου Κινηματογραφικής Τέχνης και Ιστορίας, που θα είναι μοναδικό στην Ανατολική Μεσόγειο.

(Δείτε το σχετικό δημοσίευμα της εφημερίδας «Θεσσαλονίκη» στο Παράρτημα 2)

 ΤΟΝ ΝΟΕΜΒΡΗ

Στις 22-11-1978 το Δ.Σ. της Κινηματογραφικής Λέσχης Δράμας εγκρίνει την υπέρβαση προϋπολογισμού του 1ου Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας κατά 34.952, ανεβάζοντας το τελικό κόστος της διοργάνωσης στις 237.812 δραχμές.

 

 

 

 

Από το βιβλίο της Ρένας Τριανταφυλλίδου

«ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ
1978-1987. Ο ρόλος τη Κ.Λ.Δ. στην ίδρυση και εξέλιξη του θεσμού»

Έκδοση «Πολιτιστικός Οργανισμός-Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας» 2017

  1

 

 

1979 2o

 

2ο Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών Μικρού Μήκους
5-11 Νοεμβρίου 1979
Η Κινηματογραφική Λέσχη συνεχίζει τις Εβδομαδιαίες προβολές ταινιών, ενώ ταυτόχρονα προετοιμάζεται για το 2ο Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών Μικρού Μήκους. Πρωταρχικό μέλημα των μελών της, η οικονομική στήριξη της Λέσχης από επιχειρήσεις του νομού, ιδιώτες και φυσικά την Πολιτεία. Τα θετικά σχόλια της πρώτης διοργάνωσης, δημιούργησαν αυξημένες υποχρεώσεις.
Η Κινηματογραφική Λέσχη προσπαθεί να κάνει άνοιγμα προς τις τοπικές επιχειρήσεις για την οικονομική ενίσχυση των δράσεων της. Έτσι απευθύνεται στη Δραμινή Βιομηχανία Γάλακτος «ΝΕΟΓΑΛ», αλλά και στον τότε βουλευτή Δράμας κ. Ταχυρίδη, ζητώντας την μεσολάβηση του για την οικονομική ενίσχυση του Φεστιβάλ.
Σύμφωνα με το έγγραφο με αρ. πρωτ. 67 της 19ης Οκτωβρίου 1979, οι ενέργειες του κ. Ταχυρίδη καρποφόρησαν. Το Υπουργείο Βιομηχανίας χρηματοδοτεί την Κινηματογραφική Λέσχη με το ποσό των 20 χιλ δραχμών, ενώ το Διοικητικό Συμβούλιο ζητά από τον κ. Ταχυρίδη, όπως ασκήσει ανάλογη πίεση για χρηματοδότηση και προς το Υπουργείο Πολιτισμού και Επιστημών.

 IMGP9976

 

Προς ενίσχυση του αιτήματος αποστέλλεται προς το Υπουργείο Πολιτισμού έκθεση δραστηριοτήτων της Κ.Λ.Δ. για τα έτη 1978-1979. Μεταξύ των άλλων αναφέρεται ότι «βασικό μέλημα της Λέσχης είναι η ίδρυση Πνευματικού Κέντρου στη Δράμα».

 IMGP9977

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην έκθεση παρουσιάζει η αναφορά στη συμμετοχή των θεατών στις δύο διοργανώσεις του Φεστιβάλ. Για το 1978 γίνεται λόγος 3.000 θεατές που παρακολούθησαν τις 30 ταινίες Μεγάλου Μήκους και τις 7 Μικρού Μήκους που προβλήθηκαν. Και για το 1979 ότι παρακολούθησαν τις 35 ταινίες Μικρού Μήκους, 13.000 θεατές.

 IMGP9978

Και ενώ το 2ο Φεστιβάλ βρίσκεται στην τελική του ευθεία, στις 19-10-1979 ο Γραμματέας της Λέσχης, Στέργιος Μακρής, παραιτείται και χρέη Γραμματέα αναλαμβάνει ο Ιορδάνης Κουτσούρης. Τη θέση του στο Δ.Σ. καταλαμβάνει η πρώτη επιλαχούσα των εκλογών, Σταυρούλα Κυριακίδου.
Αν και οι συζητήσεις για τη διοργάνωση του 2ου Φεστιβάλ, σύμφωνα με τα πρακτικά της Κ.Λ.Δ. ξεκίνησαν στις 22-6-1979, ωστόσο, δεν υπάρχουν αρκετές πληροφορίες, καθώς το Δ.Σ. αποφάσισε να κρατά ξεχωριστά πρακτικά για το Φεστιβάλ, απ’ αυτά της Κινηματογραφικής Λέσχης. Το βιβλίο αυτό δυστυχώς δεν έχει εντοπιστεί. Έτσι, οι όποιες πληροφορίες υπάρχουν για το 2ο Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών αντλούνται από δημοσιεύματα του Τύπου της εποχής.
Σημαντικές πληροφορίες
Από τα ρεπορτάζ των εφημερίδων: «Πρωινός Τύπος» και «Θάρρος» αντλούμε μια σειρά από πληροφορίες που έχουν να κάνουν, με τις ώρες προβολής των ταινιών (3μ.μ. , 5μ.μ. και 7.30μ.μ.), με τις συζητήσεις που ακολουθούν των προβολών, με τους δημιουργούς των ταινιών, που βρίσκονται στην αίθουσα, αλλά και για τις τιμές των εισιτηρίων, (ισχύουν μαθητικά, στρατιωτικά και φοιτητικά εισιτήρια, αξίας 40 δρχ. Η γενική είσοδος είναι 60 δρχ.)
Διάσπαρτες είναι οι πληροφορίες αναφορικά με τα μέλη της Επιτροπής Ειδικών, δηλαδή της Κριτικής Επιτροπής των ταινιών που διαγωνίζονται στο Φεστιβάλ. Συγκεκριμένα, πληροφορούμαστε ότι στην πόλη της Δράμας καταφθάνουν οι: Γκαίη Αγγελή, σκηνοθέτης, Σπύρος Φωκάς, ηθοποιός, Απόστολος Κρυωνάς, σκηνοθέτης. Ειδική αναφορά στα μέλη της Επιτροπής δεν γίνεται, ως εκ τούτου δεν γνωρίζουμε την ακριβή σύνθεσή της.
Στις αφίξεις, των γνωστών και προβεβλημένων για την εποχή εκείνη ονομάτων, συμπεριλαμβάνονται τα ονόματα της Κικής Λαζόγκα, σκηνοθέτιδα, του Βασίλη Ραφαηλίδη, κριτικού, του Κώστα Φέρρη, σκηνοθέτη, του Φένεκ Μιχελίδη, πρ. Πανελλήνιας Ένωσης Κινηματογραφιστών, του Νίκο Ζερβού, σκηνοθέτη, του Βαγγέλη Χατζίκου, σκηνοθέτη, του Χρήστου Βακόπουλου, μέλος της συντακτικής επιτροπής του θεωρητικού περιοδικού «Σύγχρονος Κινηματογράφος» και ιδρυτικό μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου, του Μιχάλη Ακτσόγλου, μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του Θεωρητικού Κινηματογραφικού Περιοδικού Θεσσαλονίκης «ΟΘΟΝΗ». Με έμφαση επισημαίνεται η απουσία του Νίκου Ζακόπουλου, ο οποίος, όπως γράφουν οι εφημερίδες «με τηλεγράφημα του που έστειλε στην Οργανωτική Επιτροπή του Φεστιβάλ, έκανε γνωστό ότι λόγω ασθενείας του… αδυνατεί να παρακολουθήσει τις προβολές του φεστιβάλ».
Και στη 2η διοργάνωση δεν τηρήθηκε η πρόκριση, για τις ταινίες που δήλωσαν συμμετοχή στο Φεστιβάλ. Προβλήθηκαν όσα φιλμ δήλωσαν συμμετοχή. Οι διοργανωτές είναι υπέρμαχοι της άποψης ότι δεν πρέπει να αποκλείεται κανένας δημιουργός από το Φεστιβάλ. Υπεραμύνονται επίσης, της πρωτοποριακής θέσεις τους, οι θεατές να ψηφίζουν και να επιλέγουν τις ταινίες που τους αρέσουν, πλέον της Κριτική Επιτροπή. Τέλος, τις εργασίες του Φεστιβάλ κάλυψαν συνεργεία της ΕΡΤ το Σαββατοκύριακο.

 

 

5 001

Ο σκηνοθέτης Θανάσης Ρεντζής

 

 

12

Πηγαδάκια Ελλήνων σκηνοθετών

 

Τι έγραψαν οι εφημερίδες

Το σινεμά κατακτάει την επαρχία.
Τρεις μέρες πριν την έναρξη του 2ου Φεστιβάλ (2 Νοεμβρίου 1979), η εφημερίδα «Θάρρος» φιλοξενεί στην 1η σελίδα της, ένα εκτεταμένο άρθρο του Αντώνη Κούφαλη με τίτλο: «Φεστιβάλ Κινηματογράφου Δράμας. Το σινεμά κατακτάει την επαρχία. Μεγάλο πρόγραμμα πολύμορφων εκδηλώσεων».
Ο συντάκτης του άρθρου αναφέρεται στην κουλτούρα του Κινηματογράφου, στο εγχείρημα της Κινηματογραφικής Λέσχης που φέρνει την «Πνευματική άνοιξη». Χαρακτηριστικά αναφέρει μεταξύ άλλων: «Το Φεστιβάλ της Δράμας έρχεται πάνω στην κόψη του ξυραφιού, όπου το ελληνικό σινεμά κατρακυλάει στους καιάδες του παρελθόντος, έπειτα από μια μεγάλη ανάπτυξη κοσμογονικής αντίληψης…». Για να προσθέσει στη συνέχεια: «Το Φεστιβάλ της Δράμας, έρχεται να δικαιώσει τους νέους κινηματογραφιστές και να δείξει, έξω από τα κυκλώματα σκοπιμότητας, τη δουλειά τους, που συμβαίνει να εκφράζει μια καινούργια ταυτότητα του Έλληνα».

Παρασκευή 2 Νοεμβρίου 1979, εφημερίδα Θάρρος, 1η σελίδα
Φεστιβάλ Κινηματογράφου Δράμας
Το σινεμά κατακτάει την επαρχία
Μεγάλο πρόγραμμα πολύμοφων εκδηλώσεων
Γράφει ο Αντ. Κούφαλης
Προ των πυλών το 2ο Διαγωνιστικό Φεστιβάλ Ελληνικών ταινιών μικρού μήκους Δράμας και η ορεινή αμφίλογη πόλη έχει κινητοποιηθεί για να καλύψει τις τελευταίες του λεπτομέρειες.
Σπάνια μια επαρχιακή πολιτεία «εκτός των τειχών» απέκτησε τέτοια πολυδιάστατη σημαινόμενη θέση. Ακόμη πιο σπάνια, το σινεμά έγινε φορέας ανάλογης μαζικής κινητοποίησης, καταδείχνοντας στον εφιαλτικό χώρο του πολιτιστικού Ελλαδέλ μια άμετρη συλλογικότητα, μια τέλεια, σχεδόν, συνειδητοποίηση αυτού, που αναμασάμε με τις λέξεις της λαϊκής κουλτούρας.
Το σινεμά δεν υπήρξε ποτέ-τουλάχιστον στην χώρα μας-πόλος πολιτικής και θεσμικής συνένωσης, αν εξαιρέσουμε τη λάμψη του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης τη διάρκεια της δικτατορίας, όπου κάθε υπαινιγμός λειτουργούσε πολυσήμαντα με τον ειδικό, αντιστασιακό ηθικό του οπλοστάσιο.
Τι έγινε λοιπόν; Άλλαξε ο ρους της ιστορίας και αλλόφρονες οι θεατές σπεύδουν στο ταμείο ισορροπώντας τις τηλεοπτικές ατροφίες τους; Ή το πολιτιστικό «κλειδί» του νέου Ελληνικού σινεμά είναι η σειρήνα που σημαίνει απολαύσεις ποικιλότροπων ειδών ψυχαγωγίας και αισθητικής;
Τίποτα απ’ όλα αυτά, αφού συμβαίνει οι μεγάλες ανακατατάξεις να είναι προϊόντα μιας συλλογικής, βαθειάς διεργασίας που μεταφράζεται σε «τακτική».
Η Κινηματογραφική Λέσχη Δράμας είναι ο φορέας. Το κοινό ο δέκτης. Ενδιάμεσα παρεμβάλλεται η κινηματογραφική εικόνα και μέσα απ’ αυτήν η μετάθεση της προβληματικής των δραμινών πάνω στο θέαμα και την επάλληλη σχέση του με το θεατή.
Έχοντας πρόσφατη εμπειρία από το ανέβασμα της «Πρόβας» στη Δράμα (όπου ένα κοινό κατέδειξε την ωριμότητα του σε εύρος απίστευτο), αλλά και παρακολουθώντας την ανοδική πορεία των προβολών της ΚΛΔ, μπορώ άφοβα να μιλήσω για πνευματική άνοιξη.
Έτσι, κόντρα στην κυβερνητική θέση για αποκέντρωση αξιών και θεσμών, η Δράμα χαράζει την ιστορία της, στηριγμένη πάντα στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Στο εισιτήριο του θεατή, τη συνδρομή του μήνα, την παράφορη όρεξη μιας ομάδας νέων παιδιών, που αγαπάνε το σινεμά, την τέχνη και την πόλη, σε μια γεωμετρική όσο και συναισθηματική σχέση.
Η ΚΛΔ καθιέρωσε μέσα σ’ ένα χρόνο το ετήσιο της Φεστιβάλ και κατάφερε να μετατοπίσει το ενδιαφέρον του πνευματικού κέντρου από τον υδροκέφαλο.
Οι φετινές εκδηλώσεις καλύπτουν ένα χάσμα, που αφήνει έκπληκτο τον θεατή. Θα μπορούσαμε κάλλιστα να το ταξινομήσουμε ως εξής:
α)Ελληνική φιλμογραφία μικρού μήκους, με διαγωνιστικό χαρακτήρα, όπου θα προβληθεί ότι αντιπροσωπευτικότερο έβγαλε η νέα γενιά κινηματογραφιστών, τον τελευταίο χρόνο.
β)Φιλμ σούπερ-οκτώ, κατ’ εξοχή περιθωριακό σινεμά, παρεξηγημένο τέλεια από τα μέσα ενημέρωσης, αλλά και τους θεατές συχνά που σπεύδουν στις κατά τόπους «ειδικές προβολές»
γ)Φιλμογραφία μεγάλου μήκους με ταινίες διεθνούς παραγωγής και αυστηρά καλλιτεχνικά κριτήρια, όπου θαυμάσια μπορεί κανείς να επισημαίνει τα ευφυή «Παντρολογήματα» του Ώλτμαν ή το αλησμόνητο «Ψυχώ» του Χίτσκοκ.
δ)Συζητήσεις και διαλέξεις σε θεωρητικό επίπεδο, από ειδικούς της Κινηματογραφικής Τέχνης, με ευρύτατο ιδεολογικό πλαίσιο και σημαντική θεματογραφία (Ελληνικό σινεμά, γυναίκα και κινηματογράφος, κινηματογραφοφιλία, προϊστορία κινηματογράφου).
ε)Παράλληλες εκδηλώσεις, που έχουν σχέση πάντοτε με το σινεμά, όπως έκθεση φωτογραφίας και ιατρικά ντοκιμαντέρ.
Πράγματα δηλαδή, που μαρτυράνε κατάστικτα το βάρος της προσπάθειας και την σοβαρότητα αντιμετώπισης της.
Το Φεστιβάλ της Δράμας έρχεται παράλληλα σε μια σημαντική στην άρνηση της στιγμής για την Ελληνική τέχνη, που μεταθέτει την ειδικότητα του θεάματος σε πλατύτερης έννοιας θέσεις. Έρχεται πάνω στην κόψη του ξυραφιού, όπου το Ελληνικό σινεμά κατρακυλάει στους καιάδας του παρελθόντος, έπειτα από μια μεγάλη ανάπτυξη κοσμογονικής αντίληψης. Την εποχή δηλαδή, που παράλληλα με το σινεμά-θέση των νέων κινηματογραφιστών, αντρώνονται ο εφιαλτικός κινηματογράφος του εμπορικού δικτύου (κι όπου εντάσσονται ρα τελευταία απίθανης χυδαιότητας σκευάσματα σε στυλ «Παιδιά της πιάτσας», «Φουταρίνες», «Γυναίκες στα όπλα», κτλ και ο ψευτοπροδευτικός υπολανθάνων κινηματογράφος (όπου εντάσσεται η ύπουλη ιδεολογική και διάθρωση του «Ασυμβίβαστου»). Μίξη όχι τυχαία βέβαια, αφού συμβαίνει, τα δυο ρεύματα να εκπηγάζουν απ’ το ίδιο κανάλι, στοχεύοντας στην παραμόρφωση του θεατή, από κοινού, όπου η τηλεόραση άφησε νύξεις διαύγειας, το καινούργιο αυτό σινεμά έρχεται να υπερκαλύψει τα κενά, μεγαλώνοντας τη σύγχυση των νέων ανθρώπων.
Το Φεστιβάλ της Δράμας, έρχεται να δικαιώσει τους νέους κινηματογραφιστές και να δείξει έξω από τα κυκλώματα σκοπιμότητας τη δουλειά τους, που συμβαίνει να εκφράζει μια καινούργια ταυτότητα του Έλληνα.
Κι από την άποψη αυτή, το φεστιβάλ αποδείχνεται χρήσιμο και πρακτικής σημασίας, προσφέροντας έργο πολιτιστικό, δικαίωσης καινούργιων τάσεων και τρόπων σκέψης.
Θάταν παράτολμο να πούμε ότι το Φεστιβάλ ανοίγει σελίδα στο βορειοελλαδικό χώρο εκ των «έσω»;
Σε δυο μέρες θα μπορούμε να μιλάμε από θέση μεγαλύτερης ασφάλειας και βεβαιότητας…

 

2Α

 

Με τους καλύτερους οιωνούς

Σε ρεπορτάζ της εφημερίδας «ΘΑΡΡΟΣ», την Τετάρτη 7-11-1979 στην 4η σελίδα με τίτλο: «Άρχισε με τους καλύτερους οιωνούς το Β΄ Φεστιβάλ Ελλ. Ταινιών Δράμας», γίνεται αναφορά στον αριθμό των ταινιών που θα προβληθούν, στα βραβεία που θα δοθούν, στις διαλέξεις που θα λάβουν χώρα μετά το τέλος των προβολών, αλλά και στους επίσημους επισκέπτες του Φεστιβάλ.

Τετάρτη 7 Νοεμβρίου 1979, εφημερίδα «ΘΑΡΡΟΣ», 4η σελίδα
Άρχισε με τους καλύτερους οιωνούς το Β΄ Φεστιβάλ Ελλ. Ταινιών Δράμας
« …. Προλογίζοντας την εκδήλωση ο αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΛΔ είπε ότι το Φεστιβάλ αποτελεί μια προσπάθεια για την αποκέντρωση της πολιτιστικής ζωής.
Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ θα γίνουν δέκα προβολές (26 ταινίες μικρού μήκους, 8 ταινίες των σούπερ-οκτώ). Θα πραγματοποιηθούν διαλέξεις και θα δοθούν τρία βραβεία κοινού.
Μετά από κάθε προβολή οι θεατές θα ψηφίζουν, χρησιμοποιώντας ένα ειδικό έντυπο.
Στο τέλος κάθε βραδιάς θα λαμβάνει χώρα, εφόσον εκδηλωθεί ενδιαφέρον, διαλογική συζήτηση.
Την έναρξη του Φεστιβάλ κήρυξε ο Δημαρχών Δράμας κ. Θεόφιλος Γιαγκουρίδης, που συνεχάρη το ΔΣ της ΚΛΔ για τη διοργάνωση της εκδήλωσης καλωσόρισε τους ξένους επισκέπτες στην πόλη μας και ευχήθηκε καλή επιτυχία….»

 

 12 001

 

Ένας θεσμός αντρώνεται
Αξίζει να σταθούμε σε κάποια σημεία του άρθρου της εφημερίδας «ΘΑΡΡΟΣ» που υπογράφει ο Αντ. Κούφαλης την Πέμπτη 8-11-1979. Το άρθρο φιλοξενείται στην 1η σελίδα της εφημερίδας με παραπομπή στην 4η και έχει τίτλο: « Β΄ Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών Δράμας. Ένας θεσμός αντρώνεται». Ο Αρθρογράφος στηλιτεύει τα κακώς κείμενα στον χώρο της 7ης τέχνης και εξυμνεί την προσπάθεια της Κινηματογραφικής Λέσχης Δράμας, η οποία όχι απλά προσφέρει «ένα πανόραμα νέων διαλεκτικών βάσεων, και κανόνων αισθητικής, αλλά ενεργεί συνειδητά και με πλήρη αυτάρκεια στη διαμόρφωση και καλλιέργεια μιας κουλτούρας που παρερμηνεύτηκε μέχρι σήμερα…»

Πέμπτη 8 Νοεμβρίου 1979, εφημερίδα «ΘΑΡΡΟΣ», 1η σελίδα παραπομπή στην 4η
Β’ Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών Δράμας
Ένας θεσμός αντρώνεται
Γράφει ο Αντώνης Κουφαλής
«….παίρνει πολύπλευρες διαστάσεις και αποκαλύπτει το καινούργιο πρόσωπο των Ελλήνων κινηματογραφιστών δηλωτικό τάσεων και θέσεων, που σπάνια αγγίζουν ένα στόχο. Το Δραμινό Φεστιβάλ επισημαίνει πρωταρχικά την ανάπτυξη αυτής καθ’ αυτής της επαρχίας.
Η αντίληψη του υδροκέφαλου που θέλει τις εκδηλώσεις της ενδοχώρας μέσα σε κλίμα βλαχοπρωταγονισμού, καταρρίπτεται πανηγυρικά.
Η ΚΛΔ όχι μόνο δούλεψε οργανωτικά για να προσφέρει στους Δραμινούς ένα πανόραμα νέων διαλεκτικών βάσεων, και κανόνων αισθητικής (που άλλοτε αμφισβητήθηκαν πολλαπλά από τους ίδιους), αλλά ενεργεί συνειδητά και με πλήρη αυτάρκεια στη διαμόρφωση και καλλιέργεια μιας κουλτούρας που παρερμηνεύτηκε μέχρι σήμερα….
»Έτσι, δεν θαταν παράλογο ή απλά παράξενο να δικαιωθεί μετά από χρόνια ο εμψυχωτής του φεστιβάλ Αλέξης Δερμεντζόγλου, που πιστεύει σε ανακοινώσεις καθολικής βαρύτητας και επεκτατικής λειτουργίας».
Στο ίδιο άρθρο ο συντάκτης του προχωρά σε κριτική των ταινιών που προβλήθηκαν στις αίθουσες, ενώ επισημαίνει ότι: «Το Φεστιβάλ της Δράμας λειτουργεί με την πλήρη αποδοχή του κοινού. Περίπου 400 θεατές παρακολουθούν καθημερινά τις προβολές».

 

 14

 

Διάλεξη για την κινηματογραφοφιλία
Την Παρασκευή 9-11-1979 η εφημερίδα «ΘΑΡΡΟΣ» φιλοξενεί στην 3η σελίδα της, μέρος της διάλεξης του Χρ. Βακαλόπουλου με θέμα την κινηματογραφοφιλία. Αναφέρει μεταξύ άλλων:

Παρασκευή 9 Νοεμβρίου1979, εφημερίδα «ΘΑΡΡΟΣ», 3η σελίδα
Η διάλεξη του κ. Βακαλόπουλου
Ο Χρ. Βακαλόπουλος, μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού «Σύγχρονος κινηματογράφος» και κριτικός κινηματογράφου, έδωσε διάλεξη με θέμα την κινηματογραφοφιλία και μεταξύ άλλων τόνισε και τα εξής:
«Η κινηματογραφοφιλία δεν χαρακτηρίζει όσους καταναλώνουν ταινίες ποιότητας. Αντίθετα ο όρος προσδιορίζει θεατές που πάσχουν από μια ασθένεια, εκδηλώνοντας ανάλογα συμπτώματα.
Η ασθένεια αυτή οφείλεται στην προσκόλληση του θεατή στο κινηματογραφικό σύνολο του κινηματογράφου, χωρίς διακρίσεις (εμπόριο, ποιότητα, πρωτοπορία, λαϊκό κλπ).
Η κινηματογραφοφιλία είναι επίσης μια τάση στην κριτική και στην κινηματογραφική θεωρία που αρχίζει την εποχή του Ιταλικού νεορεαλισμού, με τον Αντρέ Μπαβέν και την ομάδα του περιοδικού «Κόγκ ντέ σινεμά».
Η κινηματογραφοφιλία ανακάλυψε σε μια πρώτη φάση:
α)τον αμερικανικό κινηματογράφο, δίνοντας σημασία στους σκηνοθέτες που όλη η «φιλολογική» Ευρώπη αγνοούσε και
β)τον βουβό κινηματογράφο, μεγάλο απωθημένο του κινηματογράφου απ’ την εποχή του ομιλούντος και μετά.
Σήμερα η κινηματογραφοφιλία παρουσιάζει γενικευμένη (όλα τα φεστιβάλ πλασάρουν δημιουργικούς κλπ) και άρα αδιάφορη. «Η πολιτική των δημιουργών», κυριαρχεί παντού και οι μόδες, συνδυασμένες με το παραμύθι της «ποιότητας» πηγαίνουν κάθε πραγματική κινηματογραφόφιλη χειρονομία.
Η αναζήτηση του τι αντιπροσωπεύει σήμερα η κινηματογραφοφιλία μπαίνει στην ημερησία διάταξη ιδιαίτερα μετά την κρίση των θεωρητικών εργαλείων για την αντιμετώπιση του σινεμά (Μαρξισμός, ψυχανάλυση, σημειολογία), καθώς και την κρίση των υποτιθεμένων πολιτικών ταινιών».

  8 001

 

Η γυναίκα στον κινηματογράφο

Επίσης, την Παρασκευή 9-11-1979 και στην 3η σελίδα της εφημερίδας «ΘΑΡΡΟΣ», ο Αντώνης Κούφαλης αναφέρεται στην διάλεξη της Γκαίης Αγγελή, με θέμα την γυναίκα και τον κινηματογράφο, ενώ παράλληλα ασκεί ο ίδιος κριτική επί των ταινιών που προβλήθηκαν, τις οποίες χαρακτηρίζει ασήμαντες. Ωστόσο, επαινεί για άλλη μια φορά τον θεσμό και επισημαίνει ότι στην κινηματογραφική αίθουσα της Δράμας, προσέρχεται ικανοποιητικός αριθμός κόσμου, μάλιστα και από την γειτονική Καβάλα.
Τέλος, κάνει αναφορά και στην σύσφιξη σχέσεων, μεταξύ διοργανωτών και καλλιτεχνών, «κατασπαράζοντας» τα ζωντανά της γης, κι αφήνοντας στην άκρη κάθε κριτική και αντιπαράθεση, θέσεων και απόψεων τους…

Παρασκευή 9 Νοεμβρίου1979, εφημερίδα «ΘΑΡΡΟΣ» 3η σελίδα
Β Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους
Η γυναίκα στον κινηματογράφο
Διάλεξη της Γκ. Αγγελή στη Δράμα
Ασήμαντες οι ταινίες μικρού μήκους
«Μέρα με τη μέρα, το Β΄ Φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους της Δράμας εντείνει την παρουσία του στην κοινή γνώμη και γίνεται συνείδηση στους πολλούς, η ταυτότητα και το πολυσήμαντο της ύπαρξης του. Ένα κοινό θετικό, ήρεμο, με έντονη κριτική στάση, παρακολουθεί τις καθημερινές προβολές, δίνοντας στην εκδήλωση ουσιαστικές προεκτάσεις. Πλειοψηφικά νέοι, κύρια μαθητές εντάσσονται στο πλέγμα των συζητήσεων, προσφέροντας υπεύθυνες θέσεις σε ζωντανά προβλήματα. Πολλοί Καβαλιώτες, εξ άλλου, έρχονται κάθε βράδυ, από καθαρά ατομική πρωτοβουλία και ενώνουν το δικό τους λόγο σ’ αυτόν του δραμινού κοινού.
Από σήμερα το φεστιβάλ μπήκε σε πιο θεμελιακές βάσεις. Έφτασαν και τα άλλα μέλη της επιτροπής, η Γκαίη Αγγελή και ο Απόστολος Κρυωνάς και ήδη η πρώτη έδωσε μια ενδιαφέρουσα διάλεξη με άξονα τη γυναίκα και τον κινηματογράφο.
Σκηνοθέτης και η ίδια, είδε το πρόβλημα εκ των έσω. Αναγνώρισε ότι μέχρι σήμερα οι άνδρες συνάδελφοι της, μέσα στη λειτουργία του σταρ σύστεμ είδαν την γυναίκα σαν ερωτικό αντικείμενο.
Μόλις στα 1960 αναγνωρίζεται η διαστροφή της ίδιας και αναπτύσσεται αντίδραση από το γυναικείο κίνημα.
Δεν παύει ωστόσο η γυναίκα να είναι το ευνουχισμένο δίποδο, που παραγνωρίζεται η θεμελιακή του προσφορά στον κόσμο.
Η θέση της Αγγελή έστρεψε το κοινό σ’ ένα ειδικότερο πρόβλημα, τη γυναίκα σκηνοθέτιδα στον Ελλαδικό χώρο. Και φυσικά η συζήτηση έφτασε σε πολύ ικανοποιητικά ύψη.
Οι διοργανωτές του Φεστιβάλ είχαν, ωστόσο, και πιο… πρακτικές λύσεις. Το βράδυ της Τετάρτης οργάνωσαν μαζική έξοδο σε κοντινό χωριό, όπου αντί για καλλιτέχνες, κατασπαράχτηκαν τα… ζωντανά της γης!
Κι έτσι η επιτροπή συσφίχτηκε και το φεστιβάλ δικαίωσε τις παραπληρωματικές του έννοιες, που το θέλουν συνώνυμο με το μεγάλο θέμα «λαϊβ»…… »
(Ακολουθεί ανάλυση των ταινιών που προβλήθηκαν)

  

Κριτική για το Φεστιβάλ της Δράμας
Το Σάββατο 10-11-1979, η εφημερίδα «ΘΑΡΡΟΣ» φιλοξενεί στην 1η σελίδα της ρεπορτάζ του Αντώνη Κούφαλη με τίτλο: «Ενώ τελειώνουν οι προβολές ταινιών. Σε κρίσιμη καμπή το Φεστιβάλ Δράμας». Ο Συντάκτης του ρεπορτάζ υποστηρίζει ότι το Φεστιβάλ μπαίνει σε μια ιστορική ροή, ενώ χαρακτηρίζει την προβολή των ταινιών Σούπερ-οκτώ, ως μια μεγάλη τομή.

 

Σάββατο 10 Νοεμβρίου1979, εφημερίδα «ΘΑΡΡΟΣ» 1η σελίδα
Ενώ τελειώνουν οι προβολές ταινιών.
Σε κρίσιμη καμπή το Φεστιβάλ Δράμας.
«… Γενικά το φεστιβάλ στη Δράμα μπαίνει σε μια ροή που θα τη λέγαμε Ιστορική. Όχι τόσο για τον κινηματογράφο, που συνεχίζει ούτως ή άλλως την πορεία του, έξω από την κυβερνητική πολιτική, αλλά κύρια για το δραμινό χώρο και επεκτατικά την Ανατολική Μακεδονία. Αφού συμβαίνει να ανοίγει δρόμο σε γλώσσες ελεύθερες, τολμηρές, που σπάνια λειτουργούν μέσα στο κύκλωμα της εμπορικής και κοινωνικής παραδεκτής συμπεριφοράς.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, η προβολή των ταινιών σούπερ-οκτώ είναι τομή μεγάλη, ενώ συχνά η ποιότητα τους ξεπερνάει την τεχνική των 16…»

 

 13

 

Μη προσδοκώμενη η προσέλευση του κόσμου
Την Κυριακή 11-11-1979, στο ρεπορτάζ της εφημερίδας «ΘΑΡΡΟΣ» στην 4η σελίδα με τίτλο: «Τελειώνει απόψε το Β΄ Φεστιβάλ Ελληνικών ταινιών μικρού μήκους», γίνεται αναφορά για την ενίσχυση του Φεστιβάλ από τον δικηγόρο κ. Ευμοιρίδη με το ποσό των 50.000 δραχμών, ενώ επισημαίνει ότι η προσέλευση του κόσμου, δεν ήταν η προσδοκώμενη. Επίσης, μας ενημερώνει ότι η ταινία της Δραμινής ομάδας «ΔΟΞΑ», προβλήθηκε στην κινηματογραφική αίθουσα, σε πρώτη πανελλήνια προβολή.

Κυριακή 11 Νοεμβρίου1979, εφημερίδα «ΘΑΡΡΟΣ» 4η σελίδα
Τελειώνει απόψε το Β΄ Φεστιβάλ Ελληνικών ταινιών μικρού μήκους
«… Το πρωί, ο κριτικός κινηματογράφου Βασίλης Ραφαηλίδης θα δώσει διάλεξη και μετά θα πραγματοποιηθεί εκδρομή των φιλοξενουμένων της ΚΛΔ στις αρχαιότητες των Φιλίππων. Το βράδυ θα λάβει χώρα η απονομή των βραβείων και μετά θα παρατεθεί δείπνο.
Έγινε γνωστό ότι ο συμπολίτης δικηγόρος κ. Κωνσταντίνος Ευμοιρίδης ενίσχυσε την Κ.Λ.Δ. με το ποσό των 50.000 δραχμών καμιά άλλη οικονομική βοήθεια δεν πήρε από πουθενά η Λέσχη, ενώ μέχρι και προχθές δεν παρατηρήθηκε η προσδοκώμενη μαζική συμμετοχή του Δραμινού κοινού στις προβολές.
Η ταινία για τη ΔΟΞΑ που προβλήθηκε σε πανελλήνια πρώτη, έγινε από εκτίμηση προς το Σύλλογο και για λόγους οικονομικούς…»

 4 001

 

Αντιγνωμίες, στα μέλη της Κριτικής Επιτροπής

Στο φύλλο της Τρίτης 13 Νοεμβρίου 1979 της εφημερίδας «ΘΑΡΡΟΣ» και στην 4η σελίδα , ο υπογράφων το ρεπορτάζ, Αντώνης Κούφαλης, αναφέρεται στις βραβευμένες ταινίες της 2ου Φεστιβάλ, στις αντιγνωμίες που υπήρξαν ανάμεσα στα μέλη της Κριτικής Επιτροπής, αλλά και στις αναφορές που έγιναν για τον ρόλο του Φεστιβάλ στην επαρχία και τις δυνατότητες που υπάρχουν για να αναπτυχθεί περισσότερο.
Σημαντική πληροφορία για τους νεότερους αναγνώστες, αναφορικά με τις προβαλλόμενες ταινίες του Φεστιβάλ, είναι ότι αυτές θα έπρεπε να έχουν ειδική άδεια προβολής, βάσει των αστυνομικών διατάξεων.

Τρίτη 13 Νοεμβρίου1979, εφημερίδα «ΘΑΡΡΟΣ», 4η σελίδα
Έληξαν οι εκδηλώσεις στη Δράμα
Η «Μπέττυ» καλλίτερη ταινία του Φεστιβάλ
Το κοινό προτίμησε το «Παρασκήνιο»
«Η «Μπέττυ» η τολμηρή σπαραχτική ταινία του Δημήτρη Σταύρακα, που πραγματεύεται το 24ωρο ενός τραβεστί, πήρε το μεγάλο βραβείο της κριτικής επιτροπής στο β’ Φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους της Δράμας, με ψήφους 322. Η επιτροπή αναγνώρισε τη σημαντική επαγγελματική δουλειά του σκηνοθέτη, αλλά και τη σοβαρότητα, με την οποία αντιμετωπίστηκε ένα κατ’ εξοχή περιθωριακό άτομο. Ο Σπύρος Φωκάς, μάλιστα, τόνισε ότι για πρώτη φορά αποτολμάτε με τόση σοβαρότητα η επισήμανση ενός κοινωνικού θέματος, σε παγκόσμια κλίμακα.
Το βραβείο καλλίτερης ταινίας με υπόθεση πήρε η ταινία της Λένας Βουδούρη, «Μαρία Ευαγγελίου», που καταγράφει χαμηλόφωνα και με ευαισθησία την απέραντη μοναξιά μιας γυναίκας στη μεγαλούπολη, μέσα από το τυπικό επαγγελματικό πλαίσιο και την προσωπική της ζωή.
Το βραβείο καλλίτερου ντοκιμαντέρ δε δόθηκε, αφού η επιτροπή δέχθηκε το χαμηλό επίπεδο των ταινιών του είδους κι ομόφωνα τροποποίησε τον κανονισμό, δίνοντας βραβείο στον «Περίπατο» του Στασινού, φιλμ κινούμενων σχεδίων, άψογης τεχνικής και σαφέστατης ιδεολογικής θέσης.
Τα δυο τελευταία φιλμ προβλήθηκαν σε κλειστό κύκλωμα, μόνο για την επιτροπή και τους δημοσιογράφους, επειδή δεν είχαν την ειδική άδεια προβολής, που απαιτούν οι αστυνομικές διατάξεις. Κι έτσι το κοινό, που ψήφιζε κι αυτό, έδωσε την προτίμησή του, έχοντας πλημμελή αντίληψη του εύρους των ταινιών.
Η κριτική επιτροπή απένειμε, επίσης, τις παρακάτω τιμητικές διακρίσεις:
-Στο Θύμιο Παπαδόπουλο, για τη μουσική του στην ταινία «Νειλώ»
-Στην ταινία του Θ. Γκλαβέρη «Απ’ τές εννέα».
-Στην ταινία του Βαγγέλη Δημητρίου «Λάκης ο Τραβόλτας»
-Στο Δημήτρη Βερνίκο για τη φωτογραφία του στο «Νειλώ»
Τέλος, στην κατηγορία σούπερ οκτώ, το βραβείο δόθηκε στο «Ξεκίνημα» του Σωκράτη Μπάχλα.
Το κοινό στράφηκε σε άλλους δρόμους και έδωσε τα βραβεία του στις ταινίες:
-«Το παρασκήνιο του Κώστα», του Φ. Κωνσταντινίδη.
-«Νειλώ», του Τάσου Μπουλμέτη.
-«Αχαρνής», του Δημήτρη Αρβανίτη.
Η επιτροπή βρέθηκε συχνά σε αδιέξοδο εξαιτίας της πολύπλευρης αντιγνωμίας των μελών της πάνω στα προτεινόμενα φιλμ και το αποτέλεσμα ολοκληρώθηκε στις 4 τα ξημερώματα της Κυριακής, έπειτα από 6ωρη σχεδόν συνεδρία.
Οι δυο τελευταίες μέρες ήταν και οι πιο γεμάτες του φεστιβάλ. Από το Σάββατο έφτασαν ο Κώστας Φέρρης, σκηνοθέτης του «Δυο φεγγάρια τον Αύγουστο», οι κριτικοί Βασίλης Ραφαηλίδης και Νίνος Φένεκ –Μικλίδης σκηνοθέτες που συνόδευσαν τα φιλμ τους στο διαγωνισμό και πολύς κόσμος δημοσιογραφικός και καλλιτεχνικός από τη Θεσσαλονίκη.
Από πλευράς προβολών και εκδηλώσεων, είδαμε την ταινία του Ώλταμν «Παντρολογήματα», το κλασσικό ουέστερν «Ρίο Μπράβο» και την ταινία του Τάσσιου «Ναι μέν αλλά», που προβλήθηκε λίγο μετά την απονομή των βραβείων. Μίλησε επίσης ο Βασίλης Ραφαηλίδης για την προϊστορία του κινηματογράφου και το πρωί της Κυριακής όλοι οι φιλοξενούμενοι «πετάχτηκαν» στο χώρο των Φιλίππων.
Στο σκεπτικό της κριτικής επιτροπής έγινε καίρια αναφορά στο ρόλο του φεστιβάλ στην επαρχία, αλλά και τις δυνατότητες, που υπάρχουν για να αναπτυχθεί περισσότερο, στοχεύοντας ακόμη πιο υψηλότερα.
Τα βραβεία κοινού απένειμαν προχθές οι: Δήμαρχος Δράμας και πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου κ.κ. Αναστάσιος Μακρής και Δημήτριος Αναστασιάδης που παρέστησαν στο φινάλε του φεστιβάλ.
Μετά την προβολή της ταινίας «Ναι μέν αλλά», ο σκηνοθέτης Παύλος Τάσσιος έκανε εισήγηση για την εμπορική διανομή ταινιών και τον ελληνικό κινηματογράφο, που ακολουθήθηκε από μακριά συζήτηση.
Τα συμπεράσματά μας θα επιχειρήσουμε να καταγράψουμε σ’ ένα προσεχές μας σημείωμα, αφού συνέβη να ζήσουμε τις διαδικασίες «εκ των έσω» και ν’ αποφασίσουμε σε πράγματα, που πολύ πιθανά να φανούν χρήσιμα για την ανάπτυξη του μακεδονικού χώρου».
Αντώνης Κούφαλης

Ευχαριστήριο Κινηματογραφικής Λέσχης
Στο φύλλο της 17ης Νοεμβρίου 1979 της εφημερίδας «ΘΑΡΡΟΣ», στην 3η σελίδα υπάρχει ένα ευχαριστήριο της Κινηματογραφικής Λέσχης, από το οποίο πληροφορούμαστε μεταξύ των άλλων ότι, ο τότε Νομάρχης Αν. Νικολαΐδης διέθεσε στην Κινηματογραφική Λέσχη, για την προβολή των ταινιών, μια μηχανή προβολής 161 χιλ, αλλά και για τις οικονομικές ενισχύσεις που έλαβε η Κ.Λ.Δ. από τον Δήμο Δράμας και τους κ.κ. Κ. Ευμοιρίδη και Γ. Κουκόπουλο.
Σάββατο 17 Νοεμβρίου 1979, εφημερίδα «ΘΑΡΡΟΣ» 3η σελίδα

Ευχαριστήριο
Η Κινηματογραφική Λέσχη Δράμας θεωρεί καθήκον και υποχρέωση της να ευχαριστήσει δημόσια όλους εκείνους που την συμπαραστάθηκαν κατά την διάρκεια του κινηματογραφικού Φεστιβάλ.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες εκφράζει στον Νομάρχη κ. Αν. Νικολαΐδη, για την διάθεση της κινηματογραφικής μηχανής προβολής ταινιών 161 χιλ, τον Δήμο Δράμας, για την οικονομική ενίσχυση (50.000 δραχμών), την Διοίκηση Χωροφυλακής, για την βοήθεια της στην όλη διακίνηση του κοινού, τον Κ. Ευμοιρίδη, για την οικονομική του ενίσχυση (50.000 δραχμών), τον κ. Γιάννη Κουκόπουλο, για την οικονομική ενίσχυση (5.000 δρχ).
Επίσης θερμές ευχαριστίες εκφράζει στο κοινό της πόλης μας, που τίμησε με την παρουσία του τις εκδηλώσεις και συνετέλεσε στην επιτυχία του Φεστιβάλ.
Πρέπει, επίσης, να προσθέσουμε, ότι πιστεύουμε, πως περισσότερη ενίσχυση και συμπαράσταση του κοινού, θα μας έδινε το κουράγιο να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας, για το ανέβασμα της στάθμης της πολιτιστικής κίνησης στην πόλη μας.
Το ΔΣ
Της Κ.Λ.Δ.

Η επίδραση του Φεστιβάλ στη Δραμινή Κοινωνία

Στο φύλλο της 18ης Νοεμβρίου 1979 της εφημερίδας «ΘΑΡΡΟΣ» και στην 1η σελίδα, ο υπογράφων το άρθρο Αντώνης Κούφαλης με τίτλο: «Συμπεράσματα από το Φεστιβάλ Δράμας», αναφέρεται πρωταρχικά στην επίδραση του Φεστιβάλ στη Δραμινή Κοινωνία και ακολούθως στην ποιότητα των ταινιών που προβλήθηκαν. Εκτενή αναφορά κάνει ο συντάκτης του άρθρου, στις έριδες μεταξύ των κριτικών, στις προσωπικές διαμάχες τους, που απώθησαν το Δραμινό κοινό, αλλά και στη θεματολογική επιλογή των κινηματογραφιστών, που αποτυπώνει την τάση της εποχής.


Κυριακή 18 Νοεμβρίου 1979, εφημερίδα «ΘΑΡΡΟΣ» 1η σελίδα
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠ’ ΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΔΡΑΜΑΣ
ΑΛΛΗΛΟΣΠΑΡΑΧΤΗΚΑΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΟΙ
Παροπλίστηκαν οι ντόπιοι- Νεανικό φανατισμένο το κοινό.
Μια βδομάδα μετά τη λήξη του κινηματογραφικού Φεστιβάλ Δράμας, κι ενώ η βράβευση των ταινιών πέρασε στην Ιστορία του σινεμά, θ’ άξιζε τον κόπο να αποτιμήσουμε την σπουδαιότητα του πράγματος, όντας βέβαιο ότι ο σάλος έχει κοπάσει και η Δραμινή κοινωνία αποδέχεται-έστω σιωπηρά -το μέτρο της επίδρασής του.
Πρώτα-πρώτα, μπορούμε να μιλήσουμε για θεσμό;
Το φεστιβάλ είναι το δεύτερο της πόλης. Και συγκριτικά με το περυσινό, ο κόσμος παρουσίασε μια περίεργη οπισθοχώρηση. Από την άλλη πλευρά, το κοινό, που εντάχθηκε στους φίλους της εκδήλωσης, πύκνωσε σε ένταση, αποτελώντας ένα πυρήνα πολυσήμαντο, ενεργητικό στοιχείο, σπάνιο για μια βόρεια επαρχιακή πολιτεία. Είδαμε μαθητές να φανατίζονται με το σινεμά, είδαμε ώριμους επιστήμονες να γίνονται φορείς μηνυμάτων, είδαμε ενδιαφέρον και διαύγεια πνεύματος, ακούσαμε νεανικά στόματα να μιλάνε με σπουδή και μέτρο για το σινεμά. Και αδίστακτα μπορούμε να πούμε ότι το φεστιβάλ θεσμοθετείται για τη Δράμα. Άλλωστε, η προσέλευση καβαλιωτών μαρτυράει σ’ ένα βαθμό μια επεκτατική επίδραση, μια πολυσήμαντη εμβέλεια, που ενισχύει τους συνθετικούς αρμούς του.
Από την άλλη πλευρά, το φεστιβάλ έγινε πυρήνας των έριδων και διχογνωμιών δημιουργών και κριτικών και προς στιγμήν φάνηκε άβυσσος απίστευτης χαότητας. Όλα ωστόσο τακτοποιήθηκαν όταν οι δυο παρατάξεις έσμιξαν στο πλούσιο και ερεθιστικό τραπέζι, που οργάνωσε η Κινηματογραφική Λέσχη Δράμας, επισημαίνοντας άθελα της την ωραία και γενναία ιδεολογική, του Ιταλού ανατρεπτικού Φερρέρι. Το κοινό, βέβαια, πλήρωσε αυτή την αδιέξοδη και φαινόμενη κατάσταση, που συμπληρώθηκε στη φράση ενός αγανακτισμένου θεατή:
«Ντροπή σας! Ήρθαμε ν’ ακούσουμε συζήτηση και μπλεχτήκαμε στον καυγά σας!»
Το σύμπτωμα ήρθε κατακόρυφο μιας κρίσης, που ξεκίνησε από τη συνεδρίαση της κριτικής επιτροπής. Θυελλώδη την χαρακτήρισε ο Αλέξης Δερμεντζόγλου, κριτικός της «Θεσσαλονίκης», ίσως από μια έμφυτη σεμνότητα και διακριτικότητα, που τον χαρακτηρίζουν. Στην πραγματικότητα ήταν μια συνάθροιση μπλοκαρισμένη από το προσωπικό αδιέξοδο των μελών της, κι όπου αντιπάλεψαν δυο τάσεις. Το τυπικό σινεμά, που εκφράσανε ο σκηνοθέτης Τάσσιος και ο ηθοποιός Φωκάς και το νέο σινεμά που επιχείρησε να εκφράσει ο Κρυωνάς. Στην πραγματικότητα είχαμε μια ιδεολογική αντιπαράταξη, που δεν ήταν άμοιρη με τις συνδικαλιστικές ελευθερίες και θέσεις του Σωματείου Ελλήνων Σκηνοθετών, την κομματική πάλη για τις έδρες του Διοικητικού Συμβουλίου και την απρόβλεπτη προσωπική διαμάχη, που ξεκινούσε από παλαιότερες εποχές. Τι έφταιξε ο θεατής; Τίποτα. Είναι ο τελευταίος, που θάπαιρνε το βάρος της ηλεκτρικής ατμόσφαιρας. Ατμόσφαιρας, που άφησε έκθετο το θεατή και τον απομάκρυνε σε θέση παθητικού στοιχείου. Ήταν μια στενή προσωπική διαμάχη, εξευτελιστικής εμβέλειας που απώθησε το δραμινό. Έτσι θα εξηγήσουμε ότι, έξω από το φεστιβαλικό κλίμα έμειναν σημαντικοί δραμινοί.
Δεν πέρασαν ούτε λέξη στο κοινό της Δράμας. Πολύ λιγότερο ενδιαφέρει το κύκλωμα διανομής ταινιών το επαρχιακό κοινό, κι ακόμη λιγότερο η λεπτομερειακή αναφορά στο σινεμά των απαρχών του αιώνα. Οι θεωρητικοί δε μίλησαν τη γλώσσα του μέσου θεατή. Έκαναν ανάπτυξη της ενδιαφέρουσας έκδοσης, που λέγεται «Σύγχρονος κινηματογράφος», αλλά «πέρασαν» σ’ όσους αγοράζουν και παρακολουθούν τη θεωρητική έκφραση του σινεμά. Έτσι γνώσεις, νύξεις και αναφορές χτύπησαν σε τοίχο.
Οι Δραμινοί βέβαια κριτήριο και αισθητήριο διέθεσαν. Μυρίστηκαν λ.χ. τον «Άνθρωπο από μάρμαρο», του Βάϊντα και τα «Παντρολογήματα», του Ώλτμαν κι έσπευσαν να τα δουν. Ωστόσο, τα μεγάλα φιλμ δεν είχαν ούτε ιδεολογική σύνδεση, ούτε αισθητική κοινή γραμμή, ούτε μέση αντίληψη για τη δεκτικότητα της οθόνης. Γι’ αυτό και πολλά φιλμ παίχτηκαν σε έρημες αίθουσες. Σ’ αυτό επίδρασε το στίγμα της πόλης, ορεινή, μακρινή από το κέντρο, άρα εκτός μπλοκ διανομής. Πρόβλημα, που υπερασπίστηκε τίμια και με πάθος η ΚΛΔ
Στα θετικά στοιχεία του θεσμού αξίζει να επισημάνουμε την άρτια οργανωτική του δομή. Ειδικά ότι είχε σχέση με τη φιλοξενία μας, είχε ρυθμιστεί με την άνεση και την απλοχεριά κρατικού οργανισμού. Σαφής ήταν ακόμη η πληροφόρηση σε θέματα Δραμινά, για όσους έρχονταν για πρώτη φορά στην πόλη. Ακόμη, λαμπερά εξελίχτηκαν οι δημόσιες σχέσεις των οργανωτών, ώστε να παραμείνει σε σχεδόν εσωτερικά πλαίσια. Κινηματογραφικά, το φεστιβάλ επισήμανε πολύ ουσιαστικές θέσεις και συμπεράσματα. Οι ταινίες π.χ. μικρού μήκους λειτουργούν πρωτολειακά και διακατέχονται από πλήρη σύγχυση ιδεολογική. Οι πιο πολλές ήταν αστήριχτες σ’ όλα τους τα σημεία. Τόσο, που το μεγάλο βραβείο της «Μπέττυ», να δικαιώνει ένα σινεμά ολοκλήρωσης, προγραμματισμού και σπαραχτικής ειλικρίνειας, σε πλήρη διαστολή με το αλαλούμ των απύθμενων νέων κινηματογραφιστών.
Ακόμη το φεστιβάλ κατέδειξε ότι, όσο το κράτος πολεμάει το σινεμά και τα καινούργια ρεύματα, οι νέοι σκηνοθέτες θάναι καταδικασμένοι σε κατάσταση αφάνειας.
Τέλος έγινε ανάγκη, το σινεμά να εκφραστεί πιο απλά, πιο τίμια, πιο εκλαϊκευτικά. Δεν είναι τυχαίο ότι τα φιλμ, που βραβεύτηκαν χαρακτηρίζονταν από θεληματική και αναπτυξιολογική πληρότητα. Ο Βάϊντα και ο Ώλτμαν, ήταν παράλληλα γερό μάθημα για τους νέους κινηματογραφιστές.
Συμπερασματικά, το φεστιβάλ έδωσε λάμψη και παλμό στην περιοχή. Πρότεινε λύσεις και άρθρωσε το λόγο της επαρχίας, που επισημαίνεται από την καθαρότητα και το λεκτικό εύρος. Ήταν μια εκδήλωση, που τίμησε το κίνημα για επαρχιακή πολιτιστική ζωή πολύπλευρη, όσο και αυτόνομη».
Αντώνης Κούφαλης.

  15


Βραβεία 2ου φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας 1979

 

Η Κριτική Επιτροπή απένεμε τρία πρώτα ισότιμα βραβεία:
«Μπέττυ», του Δημήτρη Σταύρακα
«Μαρία Ευαγγελίου», της Λένας Βουδούρη
«Περίπατος», του Ν. Στασινού

Βραβείο καλύτερης ταινίας Super 8
«Ξεκινήματα», του Σωκράτη Μπάχλα

 

Οι ταινίες που προβλήθηκαν
Από την ηλεκτρονική διεύθυνση www.shortfilm.gr αντλούμαι την πληροφορία για τις ταινίες που προβλήθηκαν στο 2ο Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών Μικρού Μήκους. Πρόκειται για τις ταινίες:

«5.684 κινηματογραφικά καρέ», του Μάρκου Χολέβα, κινούμενα σχέδια διάρκεια 5΄.
«Απ τες εννιά», του Θόδωρου Γκλαβέρη, διάρκεια 16΄, μυθοπλασία, ασπρόμαυρη.
«Αχαρνείς», του Δημήτρη Αρβανίτη, διάρκεια 38΄μυθοπλασία, έγχρωμη.
«Γράμμα από ένα παιδί», του Μάκη Πιτσαλίδη, διάρκεια 8΄μυθοπλασία έγχρωμη.
«Είσαι ό,τι δηλώσεις», του Γιώργου Μαυρωτά, διάρκεια 30΄, μυθοπλασία, ασπρόμαυρη.
«Εκδρομή στη φύση», του Μιχάλη Λυκούδη, διάρκεια 15΄, μυθοπλασία, ασπρόμαυρη.
«Επί ασπαλάθων», του Νίκου Βουδούρη, διάρκεια 5,30΄, μυθοπλασία, έγχρωμη.
«Ζάχος ο μαζόχας», του Ιορδάνη Ανανιάδη, διάρκεια 7΄, Κινούμενα σχέδια, έγχρωμη.
«Κλειστό τοπίο», του Στέφανου Τζανετάκου, διάρκεια 10΄, μυθοπλασία, ασπρόμαυρη.
«Μακρύ, μοναχικό ταξίδι», της Κλαίρης Ιατρού, διάρκειας 20΄μυθοπλασία, έγχρωμη.
«Μαρία Ευαγγελίου», της Λένας Βουδούρη, διάρκεια 20’ μυθοπλασία, έγχρωμη.
«Μπέρτολντ Μπρεχτ: Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου», των Μάρκου Χολέβα και Δημήτρη Γκιολέκα, διάρκειας 4΄ντοκυμαντέρ, ασπρόμαυρη.
«Μπέττυ», του Δημήτρη Σταυράκου, διάρκειας 33΄μυθοπλασία έγχρωμη.
«Νειλώ», του Τάσου Μπουλμέτη, διάρκειας 30΄μυθοπλασία, έγχρωμη.
«Νύχτα», του Νίκου Γεωργουλάκου, διάρκειας 23΄, μυθοπλασία, έγχρωμη.
«Ο Λάκης ο Τραβόλτας», του Βαγγέλη Δημητρίου, διάρκειας 30, μυθοπλασία, έγχρωμη.
«Ο Σαρλώ και τα προβλήματά του», του Λάζαρου Μπίκα, διάρκεια 10΄, μυθοπλασία, ασπρόμαυρη.
«Παρασκήνιο του Κώστα», του Φοίβου Κωνσταντινίδη, διάρκειας 20΄, μυθοπλασία, ασπρόμαυρη.
«Περίπατος», του Στράτου Στασινού, διάρκειας 5΄κινούμενα σχέδια, έγχρωμη.
«Πίσω μου», του Άρη Εμμανουήλ, διάρκειας 7΄, μυθοπλασία, έγχρωμη.
«Πρόλογος για μια παράσταση του Καραγκιόζη», του Μαρίνου Κάσσου, διάρκειας 5΄, κινούμενα σχέδια, έγχρωμη.
«Πρόταση για ασφαλτόστρωση», του Νίκου Ξυθάλη, διάρκειας 25΄, μυθοπλασία, ασπρόμαυρη.
«Στα γρέκια του Βάλτου», του Γιώργου Μπελεσιώτη, διάρκειας 20΄. Ντοκιμαντέρ, έγχρωμη.
«Το κάστρο», του Βαγγέλη Χατζίκου, διάρκειας 24΄, ντοκιμαντέρ, έγχρωμη.
«Το μάτι της μέρας», Τάσος Ζερβουλάκος, διάρκεια 18΄, ντοκιμαντέρ, έγχρωμη.

Υποσημείωση: Σε ρεπορτάζ των εφημερίδων, μεταξύ των παραπάνω ταινιών, γίνεται αναφορά και στην προβολή άλλων τριών ταινιών:
«Καρκίνος του πνεύμονας», του Χρυστόδουλου Τζημάκα.
«Αφήγηση, περιπέτεια, γλώσσα, σιωπή», της Μαρίας Γαβαλά, διάρκειας 63΄.
«Μις», του Φάνη Αναβάλογλου.

Σε ρεπορτάζ της η εφημερίδα «Θάρρος», αναφέρει ότι πέραν των Ταινιών Μικρού Μήκους, προβλήθηκαν και οκτώ (8) ταινίες Σούπερ-οκτώ, εκ των οποίων οι πέντε (5), είναι οι ακόλουθες:
«Κοροϊδεύει όλο τον κόσμο», του Νίκου Τζαβολάκη.
«Το κορίτσι του σταθμού», του Παντελή Βενιέρη.
«Τα 90 λεπτά», των Μαν. Κόττα και Άγγελου Δελή.
«Το ξεκίνημα», του Σωκράτη Μπάχλα.
«Τα αντιχασιώτικα χωριά του χθες και του σήμερα», του Πεμς Αντιχασίων.

Επίσης εκτός διαγωνιστικού προγράμματος, στην κινηματογραφική αίθουσα προβλήθηκαν οι ταινίες:
«Ο εξόριστος της κεντρικής λεωφόρου», του Νίκου Ζερβού.
«22 πρωτοχρονιές», του Βαγγέλη Δημητρίου.
«Ψυχώ», του Χίτσκοκ.
«Φθινοπωρινή σονάτα», του Ίγκμαρ Μπέργκμαν.
«Ο άνθρωπος από μάρμαρο», του Βάϊντα.
«Βιβλιογραφία», του Θανάση Ρεντζή (βραβευμένη ταινία στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1975)
«Μάτια δίχως πρόσωπο», του Ζώρς Φραντζύ.
«Παντρολογήματα», του Ώλτμαν.
«Ρασομόν», του Κουροσάβα.
«Ρίο Μπράβο», του Χάουρντ Χόους.
«Φιξιόν», του Θανάση Ρεντζή.
«Ναι μεν αλλά», του Παύλου Τάσιου.
Μια επιστημονική ταινία με θέμα: «Το αυτί», του Χρυσόστομου Τζημάκα που βραβεύτηκε στο φεστιβάλ επιστημονικών ταινιών της Αργεντινής.
«Η άνοδος της ΔΟΞΗΣ», 10΄ταινία του Γιώργου Ψαρέλλη.

 

2 001

Από την κοπή της βασιλόπιτας της Λέσχης.

 

 

 

ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr