rena

rena

ΜΕΓΑΛΟΚΑΜΠΟΣ ΧΙΟΝΙΑ

Ο Μεγαλόκαμπος είναι χωριό του Νομού Δράμας που υπάγεται στο Δήμο Προσοτσάνης.Βρίσκεται 13 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Δράμας, 2 χιλιόμετρα βόρεια της Εθνικής οδού Δράμας - Σερρών.
-Κοντά στο χωριό έχουν ανακαλυφθεί τα ερείπια προϊστορικού οικισμού, απόδειξη της μακράς ιστορίας της περιοχής. Η παλαιότερη ονομασία του χωριού ήταν Σιλιντρίκ. Οι κάτοικοι του προέρχονται από τις περιοχές του Πόντου: Κερασούντα, Πισίρ, Αγουλού, Μοντολάς, Γουζούλ (περιοχή Νικόπολης).
-Έντονο υπήρξε το μεταναστευτικό ρεύμα των κατοίκων του, ιδιαίτερα τη δεκαετία του '60, τόσο προς το εξωτερικό (Γερμανία, ΗΠΑ), όσο και προς τα αστικά κέντρα του εσωτερικού (Θεσσαλονίκη, Αθήνα). Κύρια ασχολία των κατοίκων σήμερα είναι η γεωργία.

ΦΡΑΓΜΑ ΑΓΓΙΤΗ
-Η αρχιτεκτονική των κατοικιών είναι τυπικό δείγμα των προσφυγικών χωριών τις δεκαετίας του 1920. Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στους Άγιους Κωνσταντίνο και Ελένη και χτίστηκε κατά το Μεσοπόλεμο, με απλό και λιτό εσωτερικό διάκοσμο.
-Το χωρίο είναι κτισμένο στην δεξιά όχθη του ποταμού Αγγίτη, παραπόταμου του Στρυμόνα. Η παραποτάμια περιοχή, που έχει περιοριστεί σημαντικά από την παρέμβαση του ανθρώπου, είναι πλούσια σε πανίδα και χλωρίδα, όπως αιωνόβιες καρυδιές, λεύκες, ιτιές, κουνάβια, αλεπούδες, νυφίτσες, είδη κουκουβάγιας, πελαργοί κτλ.

ΑΓΓΙΤΗΣ ΠΟΤΑΜΟΣ
- Στην τοποθεσία Καρυδιές δίπλα στο ποτάμι, 300 περίπου μέτρα νοτιοδυτικά του χωριού, διοργανώνονται κάθε χρόνο, το πρώτο Σάββατο του Αυγούστου, εορταστικές εκδηλώσεις με έντονο ποντιακό χρώμα. Επίσης στις 21 Μαΐου που εορτάζει ο ναός του χωριού, διεξάγεται ποντιακή πανήγυρη στην κεντρική πλατεία.
-Η ποδοσφαιρική ομάδα του χωριού είναι οι Μαυραετοί Μεγαλοκάμπου.

 Πηγή : Φωτιάδης Παύλος Μεγαλόκαμπος

ΧΩΡΙΟ ΜΕΓΑΛΟΚΑΜΠΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 035

ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΑΓΙΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΕΛΕΝΗΣ

ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ

Στο δυτικό άκρο του χωριού βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου. Η εκκλησία ανεγέρθηκε το 1832 με 1835. Λόγο φθοράς που υπέστησαν τα κεντρικά καθώς και όλα τα εσωτερικά υποστηρίγματα της στέγης του ιερού ναού κρίθηκε αναγκαία η αντικατάσταση τους. Τα κεντρικά στηρίγματα γκρεμίστηκαν ως το ύψος των πλαϊνών τοίχων. Οι εργασίες ξεκίνησαν το 1892 και περατώθηκαν το 1897 από την συνεισφορά του κόσμου με χρηματικές δωρεές ντόπιων και ξένων. Στην αρχική του μορφή ο ναός ήταν Μονόχωρη βασιλική, τρίκλητη ξυλόστεγη άνευ τρούλου με νάρθηκα. Η εκκλησία διαθέτει γυναικωνίτη και χαγιάτι, ενώ το πυργοειδές καμπαναριό κτίστηκε με πελεκητή πέτρα το 1864 (όπως μαρτυρεί η σκαλιστή επιγραφή). Οι τοίχοι του ναού είναι λασπόχτιστοι πάχους ενός μέτρου με τοποθετημένα από την αρχική κατασκευή πιθάρια, τα οποία χρησίμευαν για την καλύτερη ακουστική του χώρου, ενώ η σκεπή είναι στυλωμένη σε δώδεκα ξύλινες δοκούς. Το αρχικό τέμπλο, ήταν ξύλινο απλό με μοναδικό ξυλόγλυπτο στην κορυφή. Το 1960 κατεδαφίστηκε και χτίσθηκε με τούβλο που παραμένει έως και σήμερα. Έχουν διασωθεί μόνο δύο τοιχογραφίες στην αριστερή και δεξιά πόρτα του Ιερού, αν και δεν βρίσκονται σε ιδιαίτερα καλή κατάσταση.

ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ 2

Ο Δεσποτικός άμβωνας παραμένει στην αρχική του μορφή, λιτός ξύλινος με δύο ξυλόγλυπτες κεφαλές λιονταριών στην βάση. Το δάπεδο αρχικά ήταν πλακόστρωτο με ημι-κατεργασμένες πλάκες ενώ κατά τις εργασίες του 1960 αντικαταστάθηκε από μωσαϊκό και διαμορφώθηκε ο νάρθηκας. Η είσοδος του Ναού έχει βάθος περίπου τέσσερα σκαλοπάτια. Σύμφωνα με τις αφηγήσεις γηραιότερων η κατασκευή αυτή χρησίμευε κατά την περίοδο του πολέμου ως κατάλυμα ώστε να προστατεύονται τα γυναικόπαιδα από τα εχθρικά πυρά. Η παράδοση επίσης επιτάσσει οι ιερείς που αποδημούν εις Κύριον να ενταφιάζονται στην ανατολική πλευρά του ναού, πίσω από το ιερό. Με τις εργασίες του 1997, ο ρυθμός του ναού από Μονόχωρη Βασιλική μετατράπηκε σε Σταυροειδή με τρούλο. Στον περίβολο της εκκλησίας υπήρχε το παλιό σχολείο που σύμφωνα με την επιγραφή κτίστηκε το 1864. Την δεκαετία του 1960 κατεδαφίστηκε και στα θεμέλια του κτίσθηκε η αίθουσα εκδηλώσεων του Ιερού Ναού.
Φορέας: Ιερά Μητρόπολη Δράμας
Τηλ. +302521032362

 

Saturday, 24 February 2018 21:52

H ιστορία της Καλλιθέας

21624326 524458627900750 838150306 n

Η Καλλιθέα:
Τοπικός προσδιορισμός:
Στις ανατολικές παρυφές του Μενοικίου όρους και σε υψόμετρο της εκκλησίας και της πλατείας του χωριού, 460 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας και επί ανωμάλου εδάφους είναι ταυτισμένη (το χωριό μας) η Καλλιθέα. Το αρχικό της όνομα ήταν Εγρί-Δερέ που στα τουρκικά σημαίνει στραβός λάκκος. Και πράγματι μεταξύ δύο λάκκων είναι κτισμένο το παλιό χωριό. Ο ένας από τους δύο αυτούς λάκκους είναι κατάμεστος με αιωνόβια πλατάνια και το συνεχόμενο φυσικό καταπράσινο δάσος δίνει μια ξεχωριστή τέρψη στα μάτια κάθε επισκέπτη ιδίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες δικαιώνοντας τους αναδόχους της ονομασίας ΚΑΛΛΙΘΕΑ, η οποία δόθηκε μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, στις αρχές της δεκαετίας 1920.

21691135 524457764567503 1232294974 n

Η Καλλιθέα παλιότερα:
Οπως προκύπτει από τα διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα, από αρόσεις και απ' ότι διασώθηκε από την παράδοση, το χωριό ήταν διάσπαρτο στα διάφορα σημεία του κάμπου και στις ορεινές ή ημιορεινές περιοχές , μη εξαιρουμένου του σημερινού. Ενδείξεις τέτοιων πεδινών οικισμών υπάρχουν στις πεδινές περιοχές Βρύση, Τούμκοεκ, Λιγορίνοβα, Τσάδαρ, Χάνια και σε ορεινές ο νυν οικισμός Εγρί-Δερέ και Ρούσετς. Η δημιουργία αυτών των οικισμών τους ευνοούσε στην εκτέλεση των αγροτικών εργασιών. Σ' αυτό συνέβαλλε και η ύπαρξη πολλών διάσπαρτων πηγών νερού. Οι ορεινοί ή ημιορεινοί οικισμοί πρέπει να ήταν μεικτοί και κτηνοτροφικοί και αγροτικοί. Ο ορεινός όγκος ήταν ιδανικός για τις κτηνοτροφικές ανάγκες, τα δε γύρω χωράφια λόγω του μικρού όγκου των κατοίκων για την εκτέλεση των αγροτικών δραστηριοτήτων. Μετά την κατάληψη της Ανατολικής Μακεδονίας από τους Οθωμανούς το 1373 οι μικροί αυτοί οικισμοί με την πάροδο του χρόνου, άρχισαν να διαλύονται. Σ' αυτό συνέβαλε το ισχύον τότε φεουδαρχικό σύστημα το οποίο βασιζόταν στην μεγάλη γαιοκτησία. Έτσι βλέπουμε την δημιουργία Ελληνικών Οικισμών σε ορεινά ή ημιορεινά μέρη τα οποία δεν ενδείκνυντο στο φεουδαρχικό σύστημα και στα πεδινά τα μεγάλα τσιφλίκια των μπέηδων. Οι διάσπαρτοι αυτοί πεδινοί οικισμοί μετά την αρπαγή των περιουσιών τους άρχισαν να καταφεύγουν προς τα ορεινά, και να δημιουργούνται ή να αυξάνονται οι ορεινοί οικισμοί. Ο ημιορεινός οικισμός με την ονομασία Εγρί-Ντερέ, με τα άφθονα νερά του συγκέντρωσε τους πεδινούς οικισμούς και έτσι έχουμε τη δημιουργία του χωριού. Η δημιουργία του μικρού οικισμού σε χωριό πρέπει να συνετελέσθει μετά το 1450-1550 ή να άρχισε να συντελείται. Μία παράδοση λέει ότι οι πεδινοί οικισμοί προσεβλήθησαν από μια κακή επιδημία και αναγκάσθηκαν οι κάτοικοι να εγκαταλείψουν τα πεδινά και να ανέβουν προς τα ορεινά ή ημιορεινά. Αφού ο ημιορεινός αυτός οικισμός έλαβε τη μορφή χωριού άρχισε με την πάροδο του χρόνου η εγκατάσταση και νέων οικογενειών από διάφορα μέρη ιδίως από την Δυτική Μακεδονία μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται οι οικογένειες Νάνου, Κομβόκη, Νιδέλτσιου Δασκάλου και άλλοι. Η πρώτη εγκατάσταση έγινε προς την περιοχή της Λιασκοβίτσας, στον σημερινό λεγόμενο τουρκικό μαχαλά και από την σημερινή πλατεία άνω και προς την εκκλησία και Ν.Α. της εκκλησίας. Την διαμόρφωση του χωριού από τα παλιά, μπορούσαμε ως πριν από αρκετά χρόνια να την παρακολουθήσουμε από τον τρόπο κτισίματος των σπιτιών. Τα πρώτα σπίτια με το ισόγειο κατά το μπροστινό ήμισυ με ανοιχτό χαγιάτι και στο εσωτερικό ο στάβλος. Ο όροφος και η σκεπή από το μπροστινό μέρος στηριζόταν σε δοκούς. Το ήμισυ του ορόφου περιφραγμένο μπροστά με παρμάκια ήταν το τσαρδάκι και στο εσωτερικό τα δωμάτια με παράθυρα προς τη σάλα. (Σήμερα το πλείστο έπαψε να υπάρχει).

21763780 524458331234113 1933864296 n

Η Καλλιθέα και η περιοχή της στην αρχαιότητα: Τα αρχαιότερα φύλλα που κατοίκησαν στην περιοχή μας μετά το 2000 π.Χ. είναι οι Θράκες. Λαός Ινδοευρωπαϊκός που από τις εποχές της 2ης χιλιετηρίδας π.Χ. είχε εισχωρήσει στον ευρύτερο χώρο των Βαλκανίων μη δημιουργώντας όμως ενιαίο κράτος. Τα φύλλα αυτά με την πάροδο του χρόνου και τον προς βορρά αποικισμό των Νοτίων Ελλήνων σιγά σιγά Εξελληνίσθηκαν. Από αρχαίο τάφο που βρέθηκε στην Καλλιθέα την δεκαετία 1960 εικάζουμαι ότι ήσαν και αρκετά προοδευμένοι. Ο τάφος ευρέθη στον αγρό του κ. Πασχάλη στην περιοχή Τουμπέκ. Ήταν επιμελώς κατασκευασμένος με ωραία κεραμότουβλα και επάνω επιτύμβια πλάκα μαρμάρινη με γραφή στα Ελληνικά (ότι διεσώθη).Την επομένη της ανεύρεσης του τάφου η πλάκα αυτή εκλάπη. Ορισμένα από τα ευρήματα στάλθηκαν στο αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας. Η γραφή Διονισίοις μας βεβαιώνει την Θρακική προέλευση. Εξάλλου όταν ο Φίλιππος επέκτεινε το κράτος του προς ανατολάς την περιοχή αυτή την κατέλαβε από τους Θράκες. Επίσης στον ορεινό οικισμό Ρούσετς που υπήρχε σε υψόμετρο περί τα 800 μέτρα βρέθηκε προτομή αγάλματος (κεφαλή) η οποία για αρκετά χρόνια κρατήθηκε στο σχολείο και μετά εστάλη στο Μουσείο Καβάλας. Ο οικισμός αυτός απ' ότι διεσώθη από την παράδοση ήταν αρκετά προοδευμένος στις τέχνες.

21769575 524457891234157 884565485 n

Για την περιοχή αυτή στην δεκαετία του 1920 Γάλλοι Αρχαιολόγοι έδειξαν ενδιαφέρον.Θρησκευτική ζωή - Παιδεία 19ος - 20ος αιώνας:Μετά την δημιουργία του χωριού, οι κάτοικοι ζούσαν ειρηνικά μεταξύ τους υπό την οθωμανική κατοχή σύμφωνα με τις Ελληνοχριστιανικές αρχές. Στερούμενοι εκκλησιών αποφάσισαν να κτίσουν μόνοι τους τον σημερινό ιερό ναό του Αγίου Αθανασίου προσφέροντας ο καθένας κατά το δυνατόν την προσφορά του σε χρήματα ή εργασία. Έτσι το 1832 ετέθησαν τα θεμέλια και μετά δύο τρία χρόνια άρχισε να λειτουργεί. Από το μέγεθος της εκκλησίας συμπεραίνουμε ότι ο πληθυσμός του χωριού είχε αυξηθεί σημαντικά. Με τον ίδιο τρόπο το 1864 κτίσανε και το υπάρχον σήμερα πυργοειδές κωδωνοστάσιο, εμπλουτίζοντας αυτό με τρεις καλόηχες καμπάνες και εκκρεμές ωρολόγιο μεγάλης ακρίβειας ο κτύπος του οποίου ενημέρωνε τους κατοίκους για την ώρα. Κατασκευάστηκε στην Ανω Βροντού και λειτουργούσε με κρεμαστές πέτρες εξ' ού και εκκρεμές.Παιδεία:Συγχρόνως με την ανέγερση εκκλησίας και κωδωνοστασίου , οι κάτοικοι αποφάσισαν να κτίσουν και σχολείο. Αυτό κτίστηκε παραπλεύρως του κωδωνοστασίου με τον ίδιο εθελοντικό τρόπο και διατηρήθηκε έως το 1992 οπότε λόγω παλαιότητας κατεδαφίσθηκε και στη θέση του κτίσθηκε αίθουσα δεξιώσεων της εκκλησίας. Το Δημοτικό Σχολείο θεμελιώθηκε, αποπερατώθηκε και λειτουργεί από τότε συνεχώς με αρκετές μετατροπές και επεκτάσεις. Οι γονείς που ήθελαν τα παιδιά τους να λάβουν πληρέστερη μόρφωση τα έστελναν στην Ελληνική Σχολή Αλιστράτης.

IMGP4778

Οι απόφοιτοι της Σχολής αυτής στη συνέχεια διορίζονταν γραμματοδιδάσκαλοι από την τοπική Εφορευτική Επιτροπή η οποία μεριμνούσε για θέματα παιδείας και μισθοδοσίας από προσφορές των δημοτών. Για ακόμη δε καλύτερη μόρφωση στο γυμνάσιο Σερρών διαμένοντας σε οικοτροφείο το οποίο συντηρούνταν με προσφορές και χορηγία του Ελεύθερου Ελληνικού Κράτους. Ακολουθεί επιστολή μαθητού της σχολής Αλιστράτης προς τον πατέρα του στην Καλλιθέα έχουσα ούτως:"Σεβαστέ μου πάτερ,πολύς καιρός παρήλθε αφού δεν έλαβα αγαπητήν μου γραφήν σας, ένεκα τούτου, ευρισκόμενος έν άκτα απορία εγώ δια να σας δώσω αιτίαν δια να μου αποκριθείτε, σπεύδω δια του παρόντος μου, ίνα ερωτήσω ακριβώς το αίτιον περί της καλής σας υγείας, καθ' ως και ο υιός σας ήν κατέχω καλώς έσχω μέχρι της σήμερον. Επί τούτοις λοιπόν ειδοποιώ υμίν ότι καθ΄εκάστην συχνάζω εις το σχολείον και ακούω τακτικά τα μαθήματα εις τα οποία δι΄ ευλογιών σας προοδεύω. Ταύτα μεν επί του παρόντοςΟ Ευπειθής υιός σαςΑγγελος ΠέτκουΤη 2α Σεπτεμβρίου 1864Αλιστράτη"(Ακριβές αντίγραφον εκ' του πρωτοτύπου)

21769912 524458507900762 643583644 n

Η Δημογραφική Εξέλιξη του χωριού μέσα στον 20ο αιώνα βάσει των απογραφών είναι οι εξής:
1920: 1012
1928: 1432
1940: 1764
1951: 1442
1971: 956
1981: 726
1991: 592
2001: 626

IMGP4779

Διοικητικες μεταβολες
-Με την απόφαση 16623/12-4-1921 Υπουργείου Εσωτερικών Φ.Ε.Κ. 46/1924 ΑΤ ο οικισμός Εγρί Δερέ μετονομάσθει Καλλιθέα ανήκουσα εις την Νέα Ζίχνη.
- Με το ΒΔ/14-3-23 ΦΕΚ 284/1925 ο οικισμός Γκόρνιτσα αποσπάσθηκε από την Κοινότητα Καλλιθέας.
- Με το ΝΔ 9-9-1925 ΦΕΚ 284/1925 η Κοινότης Καλλιθέας με τους οικισμούς της αποσπάσθηκε από την υπο/ση Ζίχνης εις Δράμα.
- Με το Δ/γμα της 21-9-1931 ΦΕΚ 342/1931ΑΤ ο οικισμός Πουρσόβου αποσπάσθηκε από την Κοινότητα Καλλιθέας.
- Με την απόφαση 75/2/1925 του Υπουργείου Εσωτερικών ο οικισμός ΟΜΠΑ διαγράφεται ως ακατοίκητος.

IMGP7965

Αγροτική Δραστηριοτητα: Από τα πολύ παλιά χρόνια το χωριό ήταν αγροτικό και κτηνοτροφικό. Οι αγροτικές παραγωγές απέβλεπαν στην παραγωγή προϊόντων για αυτοκατανάλωση το πλείστο ανθρώπων και ζώων. Τέτοια προϊόντα ήταν το σιτάρι , το κριθάρι, καλαμπόκι, ροβί-φακή, σουσάμι, φασόλια, ρεβύθια και αμπελουργικά με όλα τα παράγωγα των σταφυλιών καθώς επίσης και κηπευτικά, δενδροκομικά (δαμασκηνιές - συκιές - ροδακινιές - καρυδιές - αγριαπιδιές και άλλα.Με την εξάπλωση της καπνοκαλλιέργειας άρχισαν να παραγκωνίζονται ορισμένες καλλιέργειες και να επιδίδονται στην καλλιέργεια του καπνού από το οποίο το χωριό γνώρισε αρκετή οικονομική άνθηση.Πέρασαν χρονιές με μεγάλη και εκλεκτή ποιότητα καπνού τύπου Μπασή-μπαγλή ανερχόμενη έως 300.000 οκάδες (μια οκά 1.480gr).Οι εργασίες όλες γίνονταν με αροτριώντα ζώα και οι μεταφορές με άλογα και γαϊδουράκια. Λόγω της μορφής του εδάφους κάρα δεν κυκλοφορούσαν. Οι αρόσεις αρχικά γίνονταν με βόδια. Αργότερα όμως αντικαταστάθηκαν με άλογα τα οποία έκαναν και τις αρόσεις και τις μεταφορές. Η κτηνοτροφία ήταν αρκετά ανεπτυγμένη και είναι. Υπήρχαν κοπάδια με πρόβατα και κοπάδια με κατσίκια. Εκτός από αυτά όμως υπήρχε και οικόσιτη κτηνοτροφία. Κάθε σπίτι είχε μια ή δύο αγελάδες, εξασφαλίζοντας τα γαλακτοκομικά της και πτηνοτροφία για τα αυγά και το κρέας. Διατρέφονταν χοίροι οι οποίοι εξασφάλιζαν το νοστιμότατο κρέας για την περίοδο των εορτών και του χειμώνα. Ειδικά δε το πολύ πάχος (το οποίο σήμερα θεωρείται περιττό) αντικαθιστούσε το λάδι. Λάδι επίσης έβγαινε και από το σουσάμι, το σαμόλαδο.

IMGP6127

Η Καλλιθέα στην περίοδο του μεσοπολέμου
Μετά το πέρας της ταραχώδους και ανωμάλου καταστάσεως 1912 - 1923 της ανταλλαγής των πληθυσμών Ελλάδας - Τουρκίας και την οριστική αποκατάσταση των προσφύγων στον ελεύθερο Ελληνικό χώρο, η ζωή άρχισε να βρίσκει τον ρυθμό της. Με το καλό και υγιεινό της κλίμα η Καλλιθέα άρχισε να γίνεται θερινό θέρετρο για πολλούς ξένους ανήκοντας το πλείστο σε υψηλή κοινωνική και εύπορη τάξη.Η παραμονή των ξένων όλη την θερινή περίοδο, ο τρόπος ζωής και ψυχαγωγίας συνέβαλλε θετικά στην μεταστροφή της τοπικής κοινωνίας προς το καλύτερο. Ειδικώς η νέα γενιά γρήγορα ασπάσθηκε τα σύγχρονα μηνύματα του νέου τρόπου ζωής και ψυχαγωγίας παραμερίζοντας τα παραδοσιακά, τα γραμμόφωνα και η λατέρνα αντικατέστησαν τις γκάιντες και τους νταχαρέδες. Ο παλιός Κυριακάτικος πάνδημος δημόσιος χορός χάνει την αίγλη του και γεννιούνται τα πάρτι, οι Ευρωπαϊκοί χοροί και οι νυχτερινές καντάδες. Ανοίγει έτσι ένας νέος τρόπος ζωής και ψυχαγωγίας πιο μοντέρνος.

IMGP6128

Η Καλλιθέα σήμερα
Μετά την κακή περίοδο 1940 - 1950 και την επακολουθείσασα ειρηνική τοιαύτη, η ζωή γενικώς άρχισε να βελτιώνεται. Σ' αυτό συνέβαλαν τα έργα υποδομής όπως οι δρόμοι, η ύδρευση, η αποχέτευση και η ηλεκτροδότηση. Παλιά σπίτια ανακαινίσθηκαν ή επανεκτίσθηκαν με τις νέες σύγχρονες απαιτήσεις της ζωής αλλάζοντας την όψη του χωριού προς το καλύτερο. Η ασφαλτόστρωση των επαρχιακών δρόμων μας έφερε πιο κοντά στα αστικά κέντρα. Η παιδεία γενικεύτηκε βελτιώνοντας έτσι το πνευματικό επίπεδο της νέας γενεάς. Η οικογενειακή αγροτική εργασία έπαψε να υπάρχει με την δημιουργία αγροτικών επιχειρήσεων. Υπάρχουν όμως και τα αρνητικά. Το σχολείο μας που άλλοτε, παρά τις διαδοχικές προεκτάσεις για να καλύψει τις ανάγκες στέγασης των μαθητών, σήμερα έμεινε με εννέα (9) μαθητές και δεύτερο αρνητικό η μετανάστευση εσωτερική ή εξωτερική που έκανε την Καλλιθέα χωριό γερόντων. Πολύ συνοπτικά αυτά για την Καλλιθέα. Μια ιστορία ενός χωριού δεν μπορείς να την καταγράψεις σε λίγες σελίδες.

IMGP6129

 Συγκοινωνία
Η συγκοινωνία στα χρόνια του μεσοπολέμου με τα αστικά κέντρα γινόταν με τρία μικρά πενταθέσια αυτοκίνητα. Οι δρόμοι όμως δεν ήταν σε καλή κατάσταση (χωματόδρομοι) και με μια βροχή λασπώνανε και η κίνηση ήταν αδύνατη. Εκτός όμως από τα καιρικά φαινόμενα για τους πολλούς ήταν απρόσιτα λόγω του οικονομικού. Τελική κατάληξη τα γαϊδουράκια τα οποία εκτελούσαν τις επικοινωνιακές ανάγκες των κατοίκων παντός καιρού. Ήταν όμως τελείως απαραίτητα για τους παραθεριστές στην θερινή παραθεριστική περίοδο.

Παιδική εξοχή
Η πολιτεία κρίνοντας το υγιεινό κλίμα της Καλλιθέας, τον πλούτο του πρασίνου στην δεκαετία του 1950, το επέλεξε για την ίδρυση παιδικών κατασκηνώσεων (της Πρόνοιας). Σε στενό χώρο, στην αρχή, σε πρόχειρες εγκαταστάσεις, σε συνεχή βελτίωση χρόνο με χρόνο και σε επέκταση του χώρου. Από τις παιδικές εξοχές έγινε γνωστή η Καλλιθέα στον ευρύτερο χώρο παρουσιάζοντας μεγάλη κίνηση το καλοκαίρι.

IMGP7967

Η Καλλιθέα στον Μακεδονικό Αγώνα
Η περίοδος 1890 - 1908 για το μικρό τότε ελεύθερο Ελληνικό κράτος, ως και για την Τουρκοκρατούμενη περιοχή μας ήταν ίσως η κρισιμότερη. Η ταπεινωτική ήττα του πολέμου το 1897, η μετέπειτα εσωτερική πολιτική κρίση του κράτος από τη μια πλευρά, η μεγάλη ιδέα της ίδρυσης του μεγάλου Βουλγαρικού κράτους με την συνθήκη του αγίου Στεφάνου το 1878, η αποσκίρτηση της Βουλγαρικής Εκκλησίας από το Πατριαρχείο και η γέννηση της ΕΞΑΡΧΙΑΣ, με ανοχή της υψηλής πύλης, όλα αυτά είχαν δυσμενή επίδραση στην περιοχή μας. Το άριστα οργανωμένο και αφειδώς χρηματοδοτούμενο Βουλγαρικό κομιτάτο, άρχισε την διείσδυση στις Ελληνοκατοικούμενες περιοχές, αρχικά καλυπτόμενο με το ιερό ένδυμα της ΕΞΑΡΧΙΑΣ (βοήθεια στους αδύνατους, αγάπη) και αργότερα με τη βία, τους σκοτωμούς, τους χρηματισμούς και την εξαγορά συνειδήσεων, αναγκάζοντας τους αδυνάτους να προσχωρήσουν στην εξαρχία, πράξη που σήμαινε απάρνηση του Ελληνισμού. Στην δύσκολη αυτή στιγμή αφυπνίσθηκε το τραυματισμένο Ελληνικό κράτος, ειδικά μετά το θάνατο του Παύλου Μελά με τον γνωστό σε όλους μας Μακεδονικό Αγώνα. Στην φάση αυτή το ντόπιο Ελληνικό στοιχείο, όχι μόνον δεν λύγισε, πλην ολίγων, αλλά αγωνίσθηκε σκληρά με σθένος και πατριωτισμό, μη φειδόμενο αίματος και θυσιών για την διάσωση του Ελληνισμού. Αγώνας που τελικά στέφτηκε με επιτυχία.Τιμή σε όλους τους προγόνους μας.

 Αποσπάσματα από το βιβλίο του Χρ. Δασκάλου "Γνωριμία με το παρελθόν του τόπου μας"

ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ ΚΑΛΗΣ ΒΡΥΣΗΣ 2

Ο ιερός ναός της Αγίας Μαρίνας σύμφωνα με την επιγραφή που υπάρχει στη δυτική όψη, οικοδομήθηκε επί των ημερών του Μητροπολίτου Δράμας Γερμανού του Γ’ το 1883.
Στη συνέχεια κάηκε από τους Τούρκους το 1914 και ανοικοδομήθηκε από τον Μητροπολίτη Δράμας Αγαθάγγελο τον Μάγνητα.
Από το χτίσιμο της και μετά λειτουργούσε ως μοναστήρι, μέχρι την απεβίωση των μοναχών.
Ο αρχιτεκτονικός ρυθμός του Ναού είναι μονόχωρη δρομική ξυλόστεγη Βασιλική με γυναικωνίτη και χαγιάτι.
Στα αριστερά του ναού βρίσκεται ένας ξύλινος άμβωνας ο οποίος δεν είναι πλέον προσβάσιμος καθώς έχει αφαιρεθεί ένα μέρος από τα σκαλοπάτια για να τοποθετηθούν τα στασίδια. Διαθέτει ξυλόγλυπτο σκαλιστό τέμπλο, στην κορυφή του οποίου διακρίνονται μαζί με τον εσταυρωμένο, το περιστέρι, που συμβολίζει το Άγιο Πνεύμα.
Στο ναό υπάρχει η εικόνα της Αγίας Μαρίνας η οποία με την παλαιότητα της και την ιδιότητα της ως θαυματουργή συγκεντρώνει κάθε χρόνο πλήθος πιστών για να προσκυνήσουν την εικόνα της.

Φορέας: Ιερά Μητρόπολη Δράμας
Τηλ. +302521032362

Γράφει η
Γραμματέας του Πολιτιστικού Συλλόγου Καλής Βρύσης
κα Ελισάβετ Χαριζάνη
Η αναφορά στις κατακτήσεις του παρελθόντος και η εξιδανίκευση ορισμένων από αυτές αποτέλεσε ιδεολογικό χαρακτηριστικό πολλών ιστορικών κοινωνιών. Η συστηματική όμως μελέτη και αξιοποίηση αυτού του παρελθόντος με τη μορφή της παράδοσης είναι το κύριο γνώρισμα της εθνικής συγκρότησης. Ως παράδοση νοείται το σύνολο των πολιτιστικών στοιχείων που χαρακτηρίζουν ένα έθνος στην ιστορική του διαδρομή και εκτείνεται σε όλο το εύρος των πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Αυτό που ενδεχομένως αναρωτιέται κανείς είναι αν η φλόγα της παράδοσης σιγοκαίει ακόμη και με ποιον τρόπο γίνεται εφικτό.
Ένα άκρως παραδοσιακό και γραφικό χωριό, είναι η Καλή Βρύση, γνωστό για την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά. Είναι ένα δημοτικό διαμέρισμα του δήμου Προσοτσάνης και ανήκει στο Νομό Δράμας. Βρίσκετε 23 χλμ. ΒΔ της πόλης της Δράμας στις ΒΑ υπώρειες του Μενοίκιου όρους απέναντι από το Φαλακρό όρος και πολύ κοντά στο σπηλαίο του Αγγίτη. Οι κάτοικοι του χωριού ανέρχονται στους 700 και είναι κυρίως γηγενείς πολίτες στην καταγωγή τους, ενώ κάποιοι άλλοι κατάγονται από την ανατολική Θράκη και την Μικρά Ασία και τον Πόντο. Στο επάγγελμα ασχολούνται κυρίως με την γεωργία και την καλλιέργεια καπνού, σιτηρών και βαμβακιού ενώ τελευταία άρχισε να διαδίδεται και η αμπελοκαλλιέργεια. Επίσης υπάρχουν και αρκετοί κτηνοτρόφοι, καθώς και λατόμοι στα λατομία μαρμάρων που υπάρχουν στην περιοχή. Τι είναι λοιπόν η παράδοση γι’ αυτούς τους ανθρώπους και πως παραμένει αναλλοίωτη στο χρόνο; Είναι μερικά βήματα; Είναι μόνο οι φορεσιές;

ΚΑΛΗ ΒΡΥΣΗ 2
Παράδοση λοιπόν, είναι η γλώσσα, η θρησκεία, η ιδεολογία και οι αξίες, η τέχνη, η επιστήμη, οι πολιτικές δραστηριότητες. Παράδοση είναι συνέχεια, είναι δεσμός των περασμένων με τα τωρινά και τα μελλούμενα, είναι επίσης ενότητα ανάμεσα σε ανθρώπους και σύγχρονους που δέχονται από κοινού την επίδρασή της. Είναι σύνδεσμος πνευματικός και ανθρώπινος μέσα στην ιστορική διάρκεια και μέσα στο παρόν, ας πούμε στο χώρο και στο χρόνο. Αυτό άλλωστε είναι το έθνος που σε τελευταία ανάλυση, δεν είναι τίποτα άλλο από μια κοινή παράδοση που διαμορφώνει μια ομαδική συνείδηση.
Τους ανθρώπους αυτούς τους διακρίνει η ζεστή φιλοξενία που παρέχουν στον κάθε επισκέπτη καθώς και η αγάπη τους για την παράδοση κρατώντας με θρησκευτική ευλάβεια όλα τα ήθη και τα έθιμα που κληρονόμησαν. Γιατί τα περασμένα έργα αποτελούν το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται το παρόν και είναι αδύνατο να παραμένει στην αφάνεια. Ήθη και έθιμα που έχουν παραμείνει αναλλοίωτα στο πέρασμα του χρόνου.

hqdefault
- Κυρίαρχη εθιμική εκδήλωση του χωριού είναι το δρώμενο του Μπαμπούγερου. Ένα δρώμενο που έχει τις ρίζες του στη Διονυσιακή λατρεία. Λαμβάνει χώρα κάθε χρόνο στις 6,7 & 8 Ιανουαρίου κάθε χρόνο. Πρωταγωνιστικό ρόλο έχουν τα Μπαμπούγερα, που είναι άνθρωποι κωδωνοφόροι και μεταμφιεσμένοι σε μορφή τράγου, οι οποίοι βγαίνουν στους δρόμους του χωριού μετά από τον αγιασμό των υδάτων για να ξορκίσουν το κακό και να ξυπνήσουν τη φύση με τον ήχο των κουδουνιών. Η αμφίεση είναι επιβλητική και εντυπωσιακή. Συγκεκριμένα αποτελείται από τη μάσκα που γίνεται από δέρματα ζώων και συμβολίζει τον τράγο, ένα μαύρο γυναικείο αμανίκωτο επενδυτή που πίσω μπαίνει μία καμπούρα, η οποία συμβολίζει τη γριά ως τιμώμενο πρόσωπο και πέντε κουδούνια που ζώνονται στη μέση. Επίσης με το πουγκί στάχτης που κρατούν στο χέρι, ξορκίζουν το κακό. Τα Μπαμπούγερα κάνουν την εμφάνιση τους σε όλες τις ιστορικές περιόδους ανά τους αιώνες. Κατά την εποχή του Διονύσου ήταν οι σάτυροι, οι ακόλουθοι του θεού. Αργότερα, λέγεται πως τους χρησιμοποίησε ο Μ. Αλέξανδρος στις εκστρατείες του με σκοπό να τραπούν σε φυγή οι ελέφαντες του βασιλιά της Περσίας από τον ήχο των κουδουνιών. Επίσης επί τουρκοκρατίας τρόμαζαν και απομάκρυναν τους Τούρκους φοροεισπράκτορες. Η κορύφωση του δρωμένου γίνεται στις 8 Ιανουαρίου με την αναπαράσταση σατυρικού Διονυσιακού γάμου.
Τα ήθη και έθιμα δεν σταματούν εδώ.
- Την παραμονή πρωτοχρονιάς κατεβαίνει με το άλογό του ο ‘Άγιος Βασίλης από το Μενοίκιο όρος. Μπροστά στο προαύλιο της κοινότητας τον υποδέχονται τα παιδιά του χωριού για να τους μοιράσει δώρα. Το πρωί της πρωτοχρονιάς γίνεται η υποδοχή του χρόνου με το ρίξιμο αλατιού στη φωτιά γιατί όπως σκάει το αλάτι, έτσι να σκάσουν οι ‘εχθροί’.
- Στις 11 Φεβρουάριου, ημέρα εορτής του Αγίου Βλασίου και σε υψόμετρο 350 μέτρα επάνω στο Μενοίκιο όρος, γιορτάζει το ξωκλήσι του Αγίου Βλασίου. Από νωρίς το πρωί τελείται αγιασμός και στη συνέχεια ακολουθεί γλέντι και φαγοπότι.

ΚΟΥΠΑ
- Την Κυριακή της Τυρινής στην Καλή Βρύση ένα πατροπαράδοτο έθιμο αναβιώνει ως τις μέρες μας και είναι ‘το έθιμο της κούπας’ ή το άναμμα κλαδιών από δέντρα. Αφού πέσει η νύχτα και το κέφι έχει ανέβει δίνετε το σύνθημα και όλοι οι πρωτεργάτες κρατώντας δάδες φωτιάς κάνουν τρεις φορές το γύρο της κούπας. Έπειτα ο καθένας από τη δική του πλευρά ανάβει την κούπα. Η φωτιά πάντα είχε το νόημα της κάθαρσης της φύσης από τα κακά πνεύματα και βέβαια την κάθαρση των ανθρώπων από τα διάφορα παραπτώματα έτσι ώστε η αρχή της Σαρακοστής ανάβοντας και πηδώντας από τη φωτιά να τους βρει με καθαρή τη ψυχή και το πνεύμα ώστε να είναι έτοιμοι να υποδεχτούν το Πάσχα.
- Την Πέμπτη της Διακαινησίμου μετά τη θεία λειτουργία και την τέλεση του αγιασμού στο ξωκλήσι του προφήτη Ηλία ξεκινάει πομπή σε όλα τα εκκλησάκια υπό μορφή λιτανείας για καλή καρποφορία της γης, στην οποία λαμβάνει μέρος πλήθος κόσμου.

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΛΗ ΒΡΥΣΗ
- Στις 16 &17 Ιουλίου τιμάται η γιορτή της Αγίας Μαρίνας, μια γιορτή με ιδιαίτερη σημασία, καθώς η εκκλησία χτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και στη συνέχεια κάηκε από τους Τούρκους.

ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΠΑΝΣΕΛΙΝΟΥ
- Τη σκυτάλη παίρνει μια γιορτή αφιερωμένη στην πανσέληνο, η οποία πραγματοποιείται στον αρχαιολογικό χώρο (το ιερό του Διόνυσου) από το 1999 στα πλαίσια των προολυμπιακών πολιτιστικών εκδηλώσεων.
- Τέλος η χρονιά κλείνει με τη γιορτή τσίπουρου. Μια γιορτή που έχει καθιερωθεί με την πρωτοβουλία του πολιτιστικού συλλόγου Καλής Βρύσης και τη συμβολή των τοπικών αποστακτήρων.
Για την αναβίωση αυτών των εθίμων αξίζει να σημειωθεί η τεράστια συμβολή του πολιτιστικού συλλόγου Καλής Βρύσης. Ένας σύλλογος που ιδρύθηκε το 1983 με σκοπό τη διάσωση, διατήρηση και διάδοση του τοπικού λαϊκού πολιτισμού που είναι πλούσιος σε ήχους, τραγούδια, χορούς και δρώμενα. Οι χορευτές του διδάσκονται την μουσικοχορευτική παράδοση όπως επίσης και το τοπικά παραδοσιακά όργανα που είναι η γκάιντα και ο νταχαρές. Η συμμετοχή του συλλόγου σε πολιτιστικές εκδηλώσεις είναι πολυάριθμη με κορυφαία την τελετή λήξης των ολυμπιακών αγώνων στην Αθήνα το 2004. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι είναι ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Πανελλήνιας ομοσπονδίας πολιτιστικών συλλόγων Μακεδονίας, η οποία έχει ως στόχο τη διαφύλαξη της γνήσιας Μακεδονικής Παράδοσης, ως αναπόσπαστο κομμάτι της Ελληνικής Παράδοσης, από αλλοιώσεις, ξένες προσθήκες και σφετερισμό, με την καταγραφή, την διάσωση και την προβολή της ιστορίας και της αυθεντικής λαϊκής παράδοσης (ήθη, έθιμα, χοροί, τραγούδια, ενδυμασίες κλπ). Όπως και την υπεράσπιση του ονόματός μας, ως Μακεδόνων και της ονομασίας της ιδιαίτερης πατρίδας μας από ψευδο-αλυτρωτικές επιβουλές ξένων κέντρων εκτός Ελλάδος.

ΜΠΑΜΠΟΥΓΕΡΑ 1

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΟΥΓΕΡΟΥ
Όλοι γνωρίζουμε ότι τα Μπαμπούγερα είναι ανθρωπόμορφοι τράγοι, ζωσμένοι με 5 μεγάλα κουδούνια στη μέση και μια επιβλητική μάσκα. Πόσοι όμως γνωρίζουν την ιστορική περίοδο από την οποία ξεκίνησαν να υπάρχουν ή το πώς παρέμειναν αναλλοίωτα στο πέρασμα του χρόνου;
Τα Μπαμπούγερα κατά την εποχή του Διόνυσου ήταν οι σάτυροι, οι ακόλουθοι του θεού, που γλεντούσαν με μια ζωή ανέμελη με κρασί και γλέντι. Φυσικά, τα Μπαμπούγερα κάνουν την εμφάνισή τους σε όλες τις ιστορικές περιόδους ανά τους αιώνες. Για παράδειγμα, σ’ ένα πρώιμο στάδιο θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα Μπαμπούγερα ανάγονται στη νεολιθική εποχή, καθώς οι άνθρωποι εκείνης της εποχής χρησιμοποιούσαν τη μάσκα καθώς και την υπόλοιπη μεταμφίεση για τη λατρεία των προγόνων.
Ακόμα, ο θεός Διόνυσος είναι θεός της γονιμότητας, της καρποφορίας, της ηδονής, του κρασιού και του κεφιού. Έτσι οι αρχέγονοι λαοί και κυρίως οι γεωργοί μεταμφιέζονταν, ώστε με τον ήχο των κουδουνιών να ξυπνήσουν τη γη, για να είναι εύφορη, όπως επίσης οι άνθρωποι της τότε εποχής είχαν την ανάγκη της μεταμφίεσης για να ξεφύγουν από κάθε μέτρο της λογικής, φτάνοντας σ’ ένα επίπεδο μέθης.
Αργότερα λέγεται πως τους χρησιμοποίησε ο Μ. Αλέξανδρος στις εκστρατείες του με σκοπό να τραπούν σε φυγή οι ελέφαντες του βασιλιά της Περσίας, τρομάζοντας από τον ήχο των κουδουνιών.
Επίσης, επί τουρκοκρατίας κανένας Τούρκος φοροεισπράκτορας δεν πάτησε το πόδι του στην Καλή Βρύση για να πάρει το λεγόμενο χαράτσι-φόρο των Ελλήνων προς τους Τούρκους, καθώς έκαναν την εμφάνισή τους τα άγρια σε όψη Μπαμπούγερα και τους τρομοκρατούσαν με αποτέλεσμα να τρέπονται σε φυγή.
Από την άλλη, σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες μαρτυρίες, τα Μπαμπούγερα διεξάγονταν για τη συγκέντρωση υπέρ της εκκλησίας, η οποία μεριμνούσε γι’ αυτά. Συγκεκριμένα η εκκλησιαστική επιτροπή ετοίμαζε 15-20 μάσκες, όπως έκοβε και χρήματα από λαμαρίνα κίτρινη. Κάθε κομμάτι αυτής, είχε αξία 50 λεπτά, τα οποία έγραφαν πάνω Άγιος Νικόλαος, σαν σφραγίδα. Τα νομίσματα αυτά κυκλοφορούσαν μόνο στο χωριό. Έτσι όταν ήταν έτοιμα, κάθε νοικοκύρης έπαιρνε με πραγματικά χρήματα αυτά τα νομίσματα. Οι νοικοκύρηδες έδιναν από αυτά τα νομίσματα στα Μπαμπούγερα για να αποφύγουν το χτύπημα με στάχτη, και τα Μπαμπούγερα με τη σειρά τους τα παρέδιδαν στην εκκλησία, ώστε να είναι έτοιμα για την επόμενη χρονιά. Έπειτα το πρωί των Θεοφανείων, μετά τον αγιασμό, έπαιρνε ο επίτροπος την εικόνα του αγίου Νικολάου. Μαζί με τα όργανα και τα Μπαμπούγερα γυρίζανε στα σπίτια και οι νοικοκυραίοι έδιναν ότι είχαν ευχαρίστηση. Με εκείνο το ποσό έκαναν τραπέζι στα Μπαμπούγερα και τις 3 ημέρες. Οι μάσκες επιστρέφονταν πίσω.
Σύμφωνα με τα παραπάνω, γίνεται αντιληπτό το πόσο σημαντικό είναι να γνωρίζει κανείς την ιστορία ενός εθίμου που λαμβάνει χώρα. Σήμερα το μόνο που μας έχει απομείνει είναι η παράδοσή μας, γι’ αυτό ας φροντίσουμε να παραμείνει αναλλοίωτη.
TRAVEL ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2017

magazine article 27 add1 f

Η καλλιέργεια της πατάτας δύσκολη υπόθεση για τους αγρότες του Λεκανοπεδίου…
Πηγή φωτογραφίας: petrosdiver.blogspot.gr

Στο κέντρο του Νευροκοπίου βρίσκεται ο ναός του Αγίου Δημητρίου ο οποίος οικοδομήθηκε το 1866 όπως μαρτυρεί ο Μητροπολίτης Νευροκοπίου Νικόδημος το 1901. Σημαντικά ιστορικά γεγονότα συνδέονται με τον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου καθώς μετά την δημιουργία της Εξαρχίας
από τους Βούλγαρους διεξήχθη αγώνας ανάμεσα σε αυτούς και τους Πατριαρχικούς για την διεκδίκησή της. Μέχρι το 1899 η θεία Λειτουργία ψαλλόταν για Έλληνες και Βουλγάρους στην ελληνική αλλά λόγω βουλγαρικών απαιτήσεων και επεισοδίων οι Τούρκοι έκλεισαν το ναό. Τα γεγονότα πήραν άσχημη τροπή μετά το 1901 όπου το άνοιγμα του ναού από τους Τούρκους και την εκ περί τροπής λειτουργία του από Πατριαρχικούς και Εξαρχικούς πυροδότησε τις έντονες διαμάχες μεταξύ τους. Ένοπλες ομάδες εξαρχικών τρομοκρατούσαν τον Ελληνισμό της περιοχής, με αποτέλεσμα να κλείνουν οι ναοί και δολοφόνησαν τον Έλληνα δάσκαλο Θωμά Παπαγεωργίου. Τον Οκτώβριο του 1903 ο μητροπολίτης Δράμας Χρυσόστομος επισκέφτηκε το Κάτω Νευροκόπι και ο ναός άνοιξε ξανά για τους Πατριαρχικούς και τους Εξαρχικούς, αλλά την ήμερα της εορτής του Αγίου Δημητρίου 30 ένοπλοι εξαρχικοί συνέλαβαν στον ναό και δολοφονήσαν έξω από την κωμόπολη τους πατριαρχικούς επίτροπους του ναού, Ιωάννη Ζαφεφίου, Νικόλαο Γερμανό, το γιο του Γεώργιο και το δάσκαλο Κ. Χρηστίδη.

unnamed 30

Τα αιματηρά επεισόδια συνεχίστηκαν και το 1906 καθώς 300 Εξαρχικοί περικύκλωσαν το Κάτω Νευροκόπι και σκορπίσανε για τρεις ώρες τον τρόμο στην κωμόπολη δολοφονώντας τους πατριαρχικούς προεστούς . Ο Ναός ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο της καμαροσκεπούς τρίκλητης βασιλικής με δωδεκάπλευρο τρούλο και περίστωο τριώροφο κωδωνοστάσιο. Ο γυναικωνίτης στην νότια και βόρεια πλευρά του ναού απολήγει σε παρεκκλήσια αφιερωμένα αντίστοιχα στον Άγιο Κωνσταντίνο και Ελένη και στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Η εικονογραφία του ναού από τον 19ο αιώνα έχει καταστραφεί και τα μόνα τμήματα που διασώζονται είναι στην καμάρα του ναού και σε κάποια μέρη του ιερού Βήματος. Το τέμπλο ξυλόγλυπτο του 19ου αιώνα, στην άνω πλευρά του φέρει τρεις ζώνες εικόνων και ημικύκλιο με διάτρητη διακόσμηση στο πλάτος του κεντρικού κλίτους στο οποίο βρίσκεται ο Σταυρός και τα Λυπηρά. Οι περισσότερες φορητές και δεσποτικές εικόνες έχουν εικονογραφηθεί μεταξύ 1868 – 1873. Κάποιες από αυτές είναι δημιουργίες του γνωστού Ζωγράφου Γεώργιου Γεωργιάδη από το Άνω Νευροκόπι, σημερινό Γκόρτσε Ντέλτσεφ . Απ αυτές ξεχωρίζει η εικόνα του Αγίου Δημητρίου με τις μορφές της σε χρυσοκέντητες πολυτελείς φορεσιές. Επίσης την ίδια παλαιότητα έχουν τα βημόθυρα, ο επισκοπικός θρόνος, ο άμβωνας και δύο μεγάλα ξυλόγλυπτα προσκυνητάρια.

Φορέας: Ιερά Μητρόπολη Ζιχνών και Νευροκοπίου
Τηλ. +302324022243

 

Πόλος έλξης με την μεγάλη επισκεψιμότητα του το Χιονοδρομικό Κέντρο του Φαλακρού αποτελεί για την περιοχή πραγματικό σημείο αναφοράς στον τομέα του χειμερινού και όχι μόνο τουρισμού. Ένα από τα καλύτερα Χιονοδρομικά Κέντρα της Ελλάδας με τις μοναδικές φυσικές του πίστες συνολικού μήκους 24 χιλιομέτρων και διαφορετικών βαθμών δυσκολίας με την υψομετρική τους διαφορά να κυμαίνετε από 1730 έως τα 2232 μέτρα. Διαθέτει τρία σαλέ το Ανεμοσούρι, το Καταφύγιο και την Χιονότρυπα με την τελευταία να προσφέρει μία συναρπαστική πανοραμική θέα. βρισκόμενη σε ύψος 2110 μέτρων. Διαθέτει αναβατήρες διαφόρων τύπων, ένα τετραθέσιο εναέριο ο οποίος ενώνει το οροπέδιο με το σαλέ της χιονότρυπας, ένα διθέσιο εναέριο πέντε συρόμενους και δύο παιδικούς.

XIONODROMIKO 2

Ο χώρος στάθμευσης μπορεί να εξυπηρετήσει περισσότερα από 1500 αυτοκίνητα και οι επισκέπτες μπορούν να εξασφαλίσουν επιτόπου τον απαιτούμενο χιονοδρομικό τους εξοπλισμό με ενοίκιο ή με αγορά, να νοικιάσουν έλκηθρα, ποδήλατα ή χιονοσκούτερ κάνοντας μαθήματα σκι από τις ειδικές σχολές που λειτουργούν. Αυτό δεν σημαίνει πως το Φαλακρό είναι μόνο για τον χειμώνα μιας και είναι γνωστό και ως βουνό των λουλουδιώ ή ως βοτανικός παράδεισος των Βαλκανίων εξαιτίας της πλούσιας χλωρίδας του. Προσφέρει ευκαιρίες πεζοπορίας με διαδρομές που διασχίζουν θαλερά λιβάδια, για ορειβασία σε δυσπρόσιτες βουνοκορφές και αναρρίχηση σε επιβλητικές ορθοπλαγιές ή ακόμη και για παγοαναρίχηση στο βάθους 100 μέτρων σπηλαιοβάραθρο της Χιονότρυπας στα έγκατα της οποίας τα χιόνια δεν λιώνουν σχεδόν ποτέ. Η οικολογική και αισθητική αξία του Φαλακρού αναγνωρίστηκε με την ένταξή του στο δίκτυο Natura 2000. Βέβαια όλη η περιοχή του Νευροκοπίου προσφέρεται για πεζοπορία καθώς σήμερα βρίσκεται σε φάση ολοκλήρωσης η συντήρηση παλαιών μονοπατιών.

xionodromiko 3

Wednesday, 21 February 2018 10:59

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΖΩΗ

Πανέμορφες εικόνες από την αγροτική ζωή
Πηγή: http://theblacksheeponline.com

Robot Farms

tractor field arable land agriculture 14560 1920x1080 1366x768

 

Wednesday, 21 February 2018 10:55

Το Οχυρό Δράμας

ANTIARMATIKES PYRAMIDES

Γράφει ο Κωνσταντίνος Π. Μαυρόπουλος

https://mavropouloskostas.wordpress.com/

Το χωριό Οχυρό Δράμας βρίσκεται Βορειοδυτικά της Δράμας και σε απόσταση 40 χλμ. Παρ’ ότι η περιοχή είχε απελευθερωθεί από το 1913 από τον οθωμανικό ζυγό, μέχρι το 1922 το Οχυρό κατοικούνταν από Τούρκους και Βουλγάρους σε δύο ξεχωριστούς μαχαλάδες. Στα βόρεια οι Βούλγαροι και στα νότια οι Τούρκοι. Στο Βουλγαρικό μαχαλά υπήρχε και η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου (κτισμένη περίπου το 1880) η οποία αποτελούσε τον ενοριακό ναό των νέων κατοίκων μέχρι το 1972 όταν αναγέρθηκε ο νέος ναός της Αγίας Τριάδας. Από το 1922 άρχισαν να καταφθάνουν οι πρώτοι πρόσφυγες εξαθλιωμένοι και ταλαιπωρημένοι με μόνο εφόδιο την ψυχή τους. Όλα τα υπάρχοντά τους έμειναν στην “πατρίδα”.

Το χωριό τότε αποτελούσε οικισμό και ονομαζόταν Λίσσα. Υπαγόταν στην τότε κοινότητα Ζυρνόβου (σημερινό Κάτω Νευροκόπι). Με την έλευση των προσφύγων έγινε κοινότητα και εξέλεξε πρώτο κοινοτάρχη της τον Παναγιώτη Ποιμενίδη. Οι κάτοικοι αρχίζουν να δουλεύουν τη γη με τσάπες και αλέτρια από την ανατολή μέχρι τη δύση του ηλίου. Παλεύουν όλο το χρόνο με τον καπνό σαν κύρια καλλιέργεια και κύρια πηγή εισοδήματος. Άλλες καλλιέργειες ήταν το σιτάρι, το καλαμπόκι, η σίκαλη, τα ρεβύθια, κυρίως για κάλυψη των οικιακών αναγκών. Κάποιοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία διατηρώντας κοπάδια με πρόβατα και κατσίκια. Όλες οι οικογένειες διατηρούν ζευγάρια με βόδια για το όργωμα των χωραφιών και μερικές αγελάδες για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων για κάλυψη ιδίων αναγκών. Το 1936 αρχίζουν στον υπερκείμενο λόφο του χωριού (ύψους 220 μ.) τα οχυρωματικά έργα της λεγόμενης γραμμής Μεταξά. Μέχρι τότε το χωριό ονομάζεται Λίσσα (λέξη βουλγαρική που σημαίνει “περίβλεπτος”, “καταφανής”). Και τότε γίνεται ανταλλαγή ονομάτων. Το οχυρό ονομάζεται Λίσσε και το χωριό παίρνει το όνομα Οχυρό. Πολλοί κάτοικοι εργάζονται στα οχυρωματικά έργα συμπληρώνοντας το εισόδημά τους. Πάνω που είχε καταλαγιάσει ο πόνος του ξεριζωμού από τις αλησμόνητες πατρίδες, όταν με πολύ κόπο ξανάστησαν τα νοικοκυριά τους και ξεκίνησαν την νέα τους ζωή, ήρθε μια νέα συμφορά.

dac4a2202dca5418d7b92d2250137577 XL
Η κήρυξη του Β’ παγκοσμίου πολέμου, που τους οδήγησε πάλι στους δρόμους της προσφυγιάς. Το χωριό εκκενώθηκε γιατί ήταν σε εμπόλεμη περιοχή και οι κάτοικοι διασκορπίστηκαν αρχικά στα χωριά της Δράμας. Όταν κατέρρευσε το μέτωπο και υπογράφηκε η συνθήκη κατάληψης, οι κάτοικοι δεν μπορούσαν να γυρίσουν στο χωριό τους, στα σπίτια τους. Οι Βούλγαροι που πάντα είχαν τον πόθο να έχουν πρόσβαση στο Αιγαίο πέλαγος, τώρα πραγματοποιούσαν την μεγάλη τους επιθυμία. Οι Γερμανοί τους παραχώρησαν το τμήμα μεταξύ των ποταμών Νέστου και Στρυμόνα (δηλαδή τους νομούς Δράμας και Καβάλας) εις ανταπόδωση της ελεύθερης και χωρίς καμία αντίσταση διέλευσής τους προς την Ελλάδα.

Το χωριό εποικίστηκε από Βουλγάρους. Οι Βούλγαροι δεν έβλεπαν με καλό μάτι τους πρόσφυγες και έτσι οι περισσότεροι κατέφυγαν στα χωριά της Θεσσαλονίκης προκειμένου να προστατέψουν τις ζωές τους. Άρχισαν να επιστρέφουν μετά την αποχώρηση των Βουλγάρων το 1945 για να βρουν τα σπίτια τους μόνο με τα ντουβάρια. Οι Βούλγαροι έποικοι αποχωρώντας ξήλωσαν και πήραν ακόμη και τα παράθυρα και τις πόρτες. Άντε πάλι απ’ την αρχή να στήσουν τα νοικοκυριά τους.

ANTARMATIKA
Κάθε χρόνο στις 6 Απριλίου πραγματοποιείται αναπαράσταση της μάχης των Οχυρών με παρουσία στρατιωτικών, πολιτικών και εκκλησιαστικών αρχών, και πλήθος κόσμου.
Η ζωή στο χωριό ήταν πολύ επίπονη. Όλο το χρόνο εργάζονταν και στις τσέπες τους δεν έμενε δραχμή. Έτσι άρχισε σιγά σιγά η εσωτερική μετανάστευση για να κορυφωθεί η ερήμωση του χωριού με τη μετανάστευση στη Γερμανία. Πριν μερικά χρόνια έκλεισε το νηπιαγωγείο και το δημοτικό σχολείο λόγω έλλειψης παιδιών. Τώρα ξαναλειτουργεί το δημοτικό, κυρίως με παιδιά των οικονομικών μεταναστών. Οι εναπομείναντες κάτοικοι άλλαξαν τις καλλιέργειες και ασχολούνται άλλοι με την πατατοπαραγωγή και άλλοι με την παραγωγή γάλακτος, διατηρώντας μικρές και μεγάλες κτηνοτροφικές μονάδες, παράγοντας αγελαδινό, πρόβειο και κατσικίσιο γάλα. Οι παραγωγές αυξήθηκαν, και σ’ αυτό έχει συμβάλει σε μεγάλο βαθμό το φράγμα Λευκογείων που τροφοδοτεί με νερό όλο τον κάμπο Νευροκοπίου.
Στο Οχυρό δημιουργήθηκε πριν μερικά χρόνια με πρωτοβουλία του Χαράλαμπου Ξανθόπουλου (συνταξιούχου κλητήρα του χωριού και επί πολλά χρόνια διμοιρίτη της εθνοφυλακής) λαογραφικό και στρατιωτικό μουσείο. Πολλοί κάτοικοι προσφέρουν υλικό, τόσο φωτογραφικό όσο και παλιά σκεύη και εργαλεία.

Αξίζει να το επισκεφθεί όποιος ενδιαφέρεται για την παράδοση. Στο Οχυρό υπάγονται τα εξωκλήσια της Αγίας Παρασκευής, και των Αγίων Θεοδώρων (αναγέρθηκε από τον Θεόδωρο και Ευστάθιο Τσεκερίδη), καθώς και το εικονοστάσι του Αγίου Κωνσταντίνου στην είσοδο του χωριού το οποίο κατασκεύασε ο Παντελής Τσιριπίδης. Παραπλεύρως κατασκεύασε κρήνη πάνω στην οποία χάραξε τη γνωστή ρήση του Ιουστινιανού “ΝΙΨΟΝ ΑΝΟΜΗΜΑΤΑ ΜΗ ΜΟΝΑΝ ΟΨΙΝ”. Καρκινική ρήση που διαβάζεται και από πίσω προς τα εμπρός. Επίσης επί του λόφου του οχυρού Λίσσε στο ύψος του δημοτικού σχολείου υπάρχει το εικονοστάσι του Αγίου Γεωργίου ψηλότερα και των Αγίων Αναργύρων χαμηλότερα. Στα όρια του Οχυρού με το Νευροκόπι βρίσκεται το εξωκλήσι της Αγίας Μαρίνας. Στη διασταύρωση της οδού Νευροκοπίου-Δράμας με την οδό που οδηγεί στο Οχυρό, γνωστό και ως “τριανταοχτώ”, ο Χαράλαμπος Ξανθόπουλος κατασκεύασε το εικονοστάσι του Αγίου Χαράλαμπου.
Αξίζει να αναφέρω, για να θυμούνται οι παλαιότεροι και να μαθαίνουν οι νέοι, την υπερπροσπάθεια και το μεράκι με το οποίο σμίλευσε την πέτρα ο αείμνηστος Παντελής Τσιριπίδης, δημιουργώντας τα γράμματα αλλά και τις παραστάσεις πάνω σ’ αυτήν. Υπερπροσπάθεια γιατί το αριστερό του χέρι είχε αναπηρία και τα δάχτυλα ήταν παραμορφωμένα και δεν λειτουργούσαν. Έτσι έδενε με γάζα το κοπίδι στην παλάμη του αριστερού του χεριού και με το δεξί δούλευε το σφυρί.
Την αναπηρία την έπαθε σε νεαρή ηλικία στον Πόντο, πριν τον ξεριζωμό, στην προσπάθειά του να προφυλάξει τη ζωή του, όταν ένας Τούρκος επιχείρησε να τον αποκεφαλίσει με ένα γιαταγάνι. Ενστικτωδώς σήκωσε το αριστερό χέρι για να προφυλαχτεί με συνέπεια να κοπούν τα νεύρα του χεριού του. Έκτοτε είχε μεν το χέρι του αλλά πλήρως αδρανές. Για το λόγο αυτό έχει ιδιαίτερη αξία η κρήνη του στην είσοδο του χωριού.
Κάθε χειμώνα στον κάμπο του χωριού δημιουργείται μια λίμνη από τα νερά των ποταμών. Τόσο το ποτάμι που έρχεται από το Νευροκόπι και ακόμη ψηλότερα, όσο και το ποτάμι που έρχεται από το Βαθύτοπο, μεταφέρουν μαζί με τα νερά και διάφορα υλικά (κυρίως ξύλα) τα οποία φράσσουν την μικρής διαμέτρου οπή της “καταβόθρας” με συνέπεια να λιμνάζουν τα νερά για όλη την χειμερινή περίοδο. Πολλές φορές ανεβαίνει τόσο η στάθμη που φτάνουν τα νερά μέχρι τα πρώτα σπίτια του χωριού. Επίσης πολλές φορές καλύπτουν το δρόμο Οχυρού-Περιθωρίου και δημιουργούν πρόβλημα στην κίνηση των οχημάτων. Η ταινία που ακολουθεί δημιουργήθηκε στις 19 Μαρτίου 2010.

Διατελέσαντες Πρόεδροι της κοινότητας Οχυρού Δράμας
1924-1928 Ποιμενίδης Παναγιώτης
1928-1932 Ποιμενίδης Χ”Παύλος του Παν.(Γιός του προηγουμένου)
1932-1936 Μαυρόπουλος Κων. Χρήστος
1936-1940 Μαυρόπουλος Κων. Χρήστος
1940-1941 Ποιμενίδης Παναγιώτης του Ιωάννη
1946-1950 Ερμείδης Γεώργιος
1950-1954 Μαυρόπουλος Κων. Χρήστος
1954-1958 Μαυρόπουλος Κων. Χρήστος
1958-1962 Μαυρόπουλος Κων. Χρήστος
1962-1964 Κούρογλου Γεώργιος (Συνεργασία με τον επόμενο)
1964-1966 Θεοδωρίδης Στυλιανός (Συνεργασία με τον προηγούμενο)
1966-1974 Ερμείδης Γεώργιος
1974-1978 Ακριβόπουλος Α. Κων/νος
1978-1982 Ακριβόπουλος Α. Κων/νος
1982-1986 Φουρνιάδης Νικόλαος
1986-1990 Καλαϊδόπουλος Ελευθέριος
1990-1994 Αθανασιάδης Μιχαήλ
1994-1998 Θεοδωρίδης Γεώργιος
1998-2002 Φυτόπουλος Ιωάν (πρόεδρος Τοπικού Συμβουλίου)
2002-2006 Πετρίδης Λάζαρος (πρόεδρος Τοπικού Συμβουλίου)
2006-2010 Κεντζίδης Ιωάννης (πρόεδρος Τοπικού Συμβουλίου)
2010-2013 Ποιμενίδης Αθανάσιος του Κυριάκου
Μνημείο πεσόντων οχυρού Λίσσε
ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΠΛΙΤΕΣ
ΤΟΥ ΟΧΥΡΟΥ ΛΙΣΣΕ 6-9 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1941

Υπολοχαγός Κονιάρης Γεώργιος
« Γοματόπουλος Νικόλαος
Ανθυπολοχαγός Κουντουριώτης Στέργιος
Έφεδρος Ανθ/γός Αναγνώστου Κωνσταντίνος
Λοχίας Παπαδόπουλος Δημοσθένης
« Γαρουφαλιάς Γεώργιος
Στρατιώτης Κακλής Ηλίας
« Γράφας Αργύριος
« Βορής Γεώργιος
« Κουφόπουλος Εμμανουήλ
« Παπαχρυσοστομίδης Μιχαήλ
« Βασιλειάδης Στέφανος
« Ορφανίδης Ιγνάτιος
« Αβραμίδης Χρήστος
« Μούτας Αλέξανδρος
« Βενετίκης Ιωάννης
« Γεωργιάδης Γεώργιος
« Ανδρεάδης Πέτρος
« Αποστολίδης Νικόλαος
« Παπαδόπουλος ή Χατζηγεωργιάδης Παντελής

Πηγή: https://mavropouloskostas.wordpress.com/

Κωνσταντίνος Π. Μαυρόπουλος
blog «Πόντος έν' άστρον φωτεινόν»

ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

sxoli odigon georgiadis

parxarides triantafillos banner

koutsiana banner

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr