Friday, 05 January 2018 12:42

Εθνική Αντίσταση 1941-1944

Το άγαλμα της Εθνικής Αντίστασης φιλοτέχνησε ο Δραμινός καλλιτέχνης, Άνθιμος Αλτιντζόγλου.
Βρίσκεται στο Δημοτικό Κήπο και ανεγέρθηκε με δαπάνη της Ν.Α. Δράμας.

 

 Εθνική Αντίσταση

Με τον όρο αυτό ονομάζουμε τον αγώνα των Ελλήνων εναντίον των κατακτητών στη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής.

Όπως στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης που είχαν καταληφθεί από τα χιτλερικά στρατεύματα, έτσι και στην Ελλάδα το αντιστασιακό κίνημα άρχισε από τις πόλεις και εξελίχθηκε σε ανταρτοπόλεμο στα βουνά.
Το κίνημα της Εθνικής Αντίστασης έφθασε να αριθμεί δεκάδες χιλιάδες αγωνιστών στα βουνά και εκατοντάδες χιλιάδες στις πόλεις. Με συντονισμένες ενέργειες και χάρη στη συμμαχική βοήθεια, σε όπλα και χρήμα, η Αντίσταση έπαιξε σοβαρό ρόλο στον αγώνα των Συμμάχων εναντίον του Άξονα.
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής ο Ελληνικός λαός υπέστη πολλά δεινά. Ωστόσο, η ωμότητα των αρχών Κατοχής δεν κατάφερε να κάμψει τη θέληση της συντριπτικής πλειοψηφίας του ελληνικού λαού για αντίσταση. Οι Γερμανοί είδαν εμβρόντητοι τη σημαία τους να κατεβαίνει από την Ακρόπολη, τους φοιτητές να διαδηλώνουν, τους υπαλλήλους να οργανώνουν πρώτοι από όλους τους Ευρωπαίους απεργίες. Παρακολούθησαν τα σχέδιά τους για πολιτική επιστράτευση να ματαιώνονται. Οι σποραδικές αρχικά πράξεις αντίστασης, μετά το Σεπτέμβριο του 1941 άρχισαν να γίνονται πιο οργανωμένες και κατάφεραν να επιφέρουν σημαντικά πλήγματα στα στρατεύματα κατοχής.
Οι Έλληνες κατάφεραν, μετά το έπος της Αλβανίας, να γράψουν το έπος της Εθνικής Αντίστασης.

 

Οι αντιστασιακές οργανώσεις

Στις 11 Σεπτεμβρίου 1941 αναγγέλθηκε η ίδρυση του Εθνικού Δημοκρατικού Ελληνικού Συνδέσμου (ΕΔΕΣ) από προσωπικότητες της προπολεμικής παράταξης των Φιλελευθέρων (Νικόλαος Πλαστήρας, Ναπολέων Ζέρβας).
Δεκαεπτά ημέρες αργότερα, στις 28 Σεπτεμβρίου 1941, αναγγέλθηκε και ίδρυση της σημαντικότερης ελληνικής αντιστασιακής οργάνωσης με πανεθνική εμβέλεια, του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ).
Τέσσερα ήσαν τα ιδρυτικά κόμματα του ΕΑΜ: «Κομουνιστικό Κόμμα Ελλάδας» (Λευτέρης Αποστόλου), «Ελληνική Λαϊκή Δημοκρατία» (Ηλίας Τσιριμώκος), «Αγροτικό Κόμμα Ελλάδας» (Απόστολος Βογιατζής), «Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας» (Χρήστος Χωμενίδης). Στόχος του ήταν να συντονίσει τις αντιστασιακές δραστηριότητες εναντίον των δυνάμεων Κατοχής. Ένας δεύτερος στόχος του ΕΑΜ ήταν να διασφαλίσει την ελεύθερη επιλογή του τρόπου διακυβέρνησης της Ελλάδας αμέσως μετά την απελευθέρωση.
Το Φεβρουάριο του 1942, το ΕΑΜ ίδρυσε τον Ελληνικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό (ΕΛΑΣ). Τα πρώτα τμήματα του ΕΛΑΣ ανέλαβαν δράση στη Στερεά Ελλάδα.
Στις 28 Ιουλίου 1942, ο Ναπολέων Ζέρβας του ΕΔΕΣ αναγγέλλει την ίδρυση των Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών (ΕΟΕΑ), που δραστηριοποιούνται στη Δυτική Ελλάδα.
Το 1982 αναγνωρίστηκε και νομοθετικά η μεγάλη προσφορά των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης. Η 25η Νοεμβρίου ορίστηκε ως ημέρα μνήμης και εορτασμού της. Ο νόμος του 1982 αναγνωρίζει ως χρόνο διεξαγωγής της Ελληνικής Αντίστασης το τέλος των επιχειρήσεων του πολέμου 1940-1941 μέχρι την απελευθέρωση κάθε περιοχής του εθνικού χώρου (1944). Οι κυριότερες αντιστασιακές οργανώσεις που αναγνωρίστηκαν είναι: ΕΑ, ΕΑΜ, ΕΔΕΣ, ΕΔΕΝ, ΕΚΚΑ, ΕΛΑΣ, ΕΛΑΝ, ΕΟΕΑ, ΕΠΟΝ, ΠΕΑΝ.
Σε όσα μέλη τους απέδειξαν τη συμμετοχή τους στις οργανώσεις αυτές χορηγήθηκαν - με νεότερους νόμους- διάφορα ευεργετήματα, όπως απονομή συντάξεων, κατά ένα ποσοστό αύξηση των ήδη παρεχόμενων συντάξεών τους κ.ά..
Το καλοκαίρι του 1989 με πρωτοβουλία της Κυβέρνησης Τζαννετάκη αναγνωρίστηκε στη Βουλή η εθνική συμφιλίωση μεταξύ των δύο παρατάξεων που - μετά το έπος της Εθνικής Αντίστασης- αλληλοσπαράχθηκαν στον εμφύλιο πόλεμο.

 

Έναρξη του εμφυλίου πολέμου

Περί τα τέλη του 1942, εκδηλώθηκαν τα πρώτα σημάδια αντιπαλοτήτων μεταξύ των ελληνικών αντιστασιακών οργανώσεων. Η μεγάλη επιρροή του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ έπειθε την ηγεσία τους ότι έπρεπε να κηδεμονεύσουν το σύνολο της ελληνικής αντίστασης, ενώ οι άλλες αντιστασιακές οργανώσεις και ομάδες φάνηκε ότι επιθυμούσαν τον άμεσο περιορισμό της επιρροής των ΕΑΜιτών και των ΕΛΑΣιτών στην κατεχόμενη Ελλάδα. Όλοι είχαν στο νου τη μετακατοχική Ελλάδα. Οι Άγγλοι παρακολουθούσαν όσο καλύτερα μπορούσαν τα πράγματα...
Το Φεβρουάριο του 1945 αποκαταστάθηκε μια επιφανειακή ηρεμία. Η Κυβέρνηση και ο ΕΛΑΣ υπέγραψαν τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Με αυτήν προβλεπόταν ότι θα γινόταν πλήρης αφοπλισμός του ΕΛΑΣ με αντάλλαγμα ευρεία αμνηστία, διασφάλιση της ελευθερίας του λόγου, άρση του στρατιωτικού νόμου, αμνηστία για όλα τα "πολιτικά εγκλήματα" και προκήρυξη δημοψηφίσματος για το πολιτειακό ζήτημα, αβασίλευτη ή βασιλευόμενη δημοκρατία. Η υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας και η υλοποίηση του αφοπλισμού του ΕΛΑΣ εγκαινίασε ό,τι η Αριστερά ονόμασε Λευκή Τρομοκρατία.
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και οι δυνάμεις ασφαλείας, αντί να καταδιώξουν τους συνεργάτες των Γερμανών κατακτητών, για τα επόμενα δύο χρόνια και με βοήθεια από ένοπλες αντικομουνιστικές ομάδες, εξακολούθησαν το έργο των Ταγμάτων Ασφαλείας των κατοχικών κυβερνήσεων: τη δίωξη των κομουνιστών και όσων αντιστασιακών είχαν δεσμούς με αυτούς. Σειρά από μέτρα, με σημαντικότερο ίσως τη μετακίνηση ορεινών πληθυσμών από τις κατοικίες τους σε μεγάλα αστικά κέντρα, απομόνωσαν τα μέλη του ΚΚΕ και όσους συνεργάζονταν μαζί τους από την υποστήριξη που θα μπορούσαν να βρουν από τους ορεινούς αγροτικούς πληθυσμούς.
Στις πόλεις οι έφοδοι κατά των σπιτιών των διωκόμενων αλλά και κατά των οικογενειών τους και των φίλων τους, απομόνωσαν μεγάλο μέρος των αντιστασιακών, που συνελήφθησαν από τις αρχές ασφαλείας. Τα μέτρα αυτά συμπλήρωνε ένας οξύς πόλεμος προπαγάνδας. Έτσι, ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινής γνώμης μεταβλήθηκε, και υποστήριξε τους αντικομουνιστές.
Το ΚΚΕ, χωρίς καμία βοήθεια από το Στάλιν και τα φιλικά προς αυτόν καθεστώτα της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και των Βαλκανίων, δεν μπορούσε να αντιταχθεί αποτελεσματικά σε αυτόν τον καταιγισμό. Ήρωες της αντίστασης κατά των κατοχικών δυνάμεων στην περίοδο 1941-1944 συλλαμβάνονταν και εκτελούνταν, επειδή είχαν σκοτώσει συνεργάτες των Γερμανών, δικαστές και μέλη του μηχανισμού διοίκησης της ΠΕΕΑ φυλακίζονταν, επειδή δεν αντιπροσώπευαν νομίμως την κυβέρνηση που έφθασε στην Ελλάδα μετά την απελευθέρωση της Αθήνας από τους Γερμανούς.
Δεξιές παραστρατιωτικές ομάδες διεξήγαγαν με την ανοχή της Κυβέρνησης των Αθηνών εκστρατεία τρομοκράτησης και δολοφονιών κατά των αριστερών Ελλήνων. Για να σωθούν, κομουνιστές και μη κομουνιστές, μέλη του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ, πέρασαν στην παρανομία. Μια σειρά πολιτικά αδύναμων κυβερνήσεων απέτυχαν, ακόμη και όταν το επεχείρησαν, να ελέγξουν την αυξανόμενη βία των παρακρατικών.
Η χώρα κατρακυλούσε σε μια νέα περίοδο πολέμου, την ώρα που στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες άρχιζε βραδέως αλλά σταθερά το έργο της ανασυγκρότησης από τα ερείπια του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου.

 

 «Ιστορία Σμιλευμένη σε Μάρμαρο»
Ρένα Τριανταφυλλίδου
Έκδοση Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δράμας
Δράμα 2010

 

 

 

 

 

 

 

 

Published in ΙΣΤΟΡΙΑ
ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr