Wednesday, 31 January 2024 06:08

Η σημαντικότερη ικανότητα που χρειάζεται να αναπτύξεις είναι…

Written by

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ


Υπάρχει μια ικανότητα την οποία αν δεν αποκτήσεις, θα είναι πολύ απίθανο να απολαύσεις τη ζωή σου. Αν δεν την καταφέρεις, τότε σε περιμένει μια ζωή με άσχημους συμβιβασμούς και απογοητεύσεις. Μια ζωή με εκνευρισμό και θυμό.
Αφορά τον πιο πυρηνικό σου εαυτό. Αφορά όλο σου το είναι. Στην ουσία αυτή η δεξιότητα είναι ΕΣΥ.
Είναι η ικανότητα να αναγνωρίζεις τις επιθυμίες σου. Να ξέρεις τις προτιμήσεις σου. Και όσο και αν φαίνεται περίεργο, είναι μια ικανότητα που πάρα πολλοί άνθρωποι δεν την κατέχουμε.
Είμαστε οι άνθρωποι που συχνά δεν τολμούμε να παραδεχτούμε ούτε στον ίδιο μας τον εαυτό αυτό που θέλουμε. Το βιώνουμε ως αβεβαιότητα. Ανασφάλεια. Δεν ξέρουμε τι θέλουμε.
Θα μας ακούσεις να λέμε: «Μήπως είμαι υπερβολικός που αντέδρασα έτσι;» «Νομίζω το παραέκανα τις προάλλες». «Δεν είμαι σίγουρος αν μου αρέσει αυτό». «Μήπως το παρασκέφτομαι κι εγώ;». «Δεν έχω πρόβλημα. Ας κάνουμε ό,τι θέλεις εσύ».

Η αρχή όλων
Για να αναπτύξει κάποιος μια τέτοια συμπεριφορά θα πρέπει να έχει ζήσει ένα από τα ακόλουθα δυο σενάρια.

ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΝΑ.
Να έχει μεγαλώσει σε οικογένειες όπου (τουλάχιστον) ένας αυστηρός γονέας επέβαλε τις επιθυμίες του στο παιδί. Το παιδί έμαθε πως η τιμωρία ήταν βαριά αν δεν ακολουθούσε τις προσταγές του γονέα.
Κατά συνέπεια το παιδί εκπαιδεύτηκε να πιστεύει ότι οι επιθυμίες του δεν ήταν σημαντικές. Αν όποτε ζητάς κάτι, αυτό απορρίπτεται και αν συχνά σου επιβάλουν να κάνεις πράγματα που εσύ δε θέλεις, σύντομα μαθαίνεις πως αυτά που ΕΣΥ θέλεις δεν έχουν ιδιαίτερη αξία.
Όταν το παιδί αυτό ενηλικιωθεί, θα έχει εσωτερικεύσει το βίωμα να μην έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό του. Γιατί από μικρό, ο εαυτός του, οι επιθυμίες του δηλαδή, λογοκρίνονταν και τιμωρούνταν. Δεν είχαν αξία.

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΥΟ.
Να ήταν το «καλό παιδί».
Ας σκεφτούμε λίγο. Πώς παίρνει κάποιος τον τίτλο του καλού παιδιού; Όταν έχει αναπτύξει την ικανότητα να κατανοεί τι του ζητείται από το περιβάλλον και να συμμορφώνεται σε αυτό. Δηλαδή, είναι ένα παιδί το οποίο έχει τις κεραίες του στραμμένες προς τα έξω και προς το τι θέλουν οι άλλοι. Είναι ευαισθητοποιημένο προς τις απαιτήσεις και τις ανάγκες των άλλων και ξέρει να τις ικανοποιεί. Είναι ένα «καλό παιδί».
Αναγκαστικά, λοιπόν, δεν έχει στραμμένες τις κεραίες προς τα μέσα. Δηλαδή, δεν ξέρει τι θέλει το ίδιο. Όλα έχουν συνέπειες σε αυτή τη ζωή.
Μέσα από ένα εντελώς διαφορετικό δρόμο από το πρώτο σενάριο, καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα. Ότι οι επιθυμίες του δεν έχουν σημασία, διότι προκειμένου να πάρει την αγάπη των άλλων, πρέπει να ικανοποιεί τις δικές τους.

Μήπως φταίω;
Αναγκαστικά όταν κάποιος το αδικεί, θα σκέφτεται: «Μήπως έχει δίκιο αυτός και όχι εγώ;» «Μήπως φταίω εγώ;» Γιατί από μικρό έχει μάθει να φταίει ή έχει μάθει να έχει τους άλλους ικανοποιημένους. Αναλαμβάνει την ευθύνη εκεί που δεν του αντιστοιχεί, γιατί στην οικογένειά του έφταιγε σχεδόν για τα πάντα ή θεωρούσε πως τα πάντα ήταν δική του ευθύνη.
Και όταν μεγαλώνουμε, συνεχίζουμε τις ίδιες συμπεριφορές, γιατί ο κανόνας που διέπει τις ανθρώπινες συμπεριφορές είναι ότι μας έλκει το γνώριμο, όχι το ευχάριστο, όπως εξηγώ λεπτομερώς στο δεύτερο βιβλίο μου.

Όταν του λένε να επιλέξει κάτι, θα κοντοστέκεται και δε θα ξέρει εύκολα τι να πει. Δεν έχει συνηθίσει να επιλέγει. Δεν έχει μάθει να επιλέγει. Έχει μάθει να ακολουθεί. Κι αν κάνει λάθος;
Ο φόβος να μην κάνει λάθος, το ακολουθεί παντού. «Μήπως δεν είμαι αρκετά καλός;» «Μήπως θα με αφήσει ο σύντροφός μου;» «Μήπως δε θα τα πάω καλά στη δουλειά;»

Το «σωστό» και το «πρέπον»
Κι όμως μέσα του, οι επιθυμίες του θα αναδύονται αποσπασματικά. Σε στιγμές χαράς. Σε καταστάσεις ηρεμίας. Αλλά συχνά, δε θα τολμάει να τις αναγνωρίζει. Το τι είναι «σωστό» είναι τόσο σημαντικό για εκείνο, που αν αυτό που τυχαίνει να του αρέσει είναι αντίθετο με το «πρέπον» θα απορρίπτει τις δικές του επιθυμίες χωρίς δεύτερη σκέψη. Όταν η επιθυμία του συγκρούεται με την επιθυμία των γύρω του, θα τείνει να την απορρίπτει.
«Ήταν απλά μια χαζομάρα αυτό που σκέφτηκα» θα λέει στον εαυτό του.

Ενοχές
Συνήθως δε θα αντιδράσει όταν κάποιος το κακομεταχειρίζεται. Αν τύχει και βρει το κουράγιο και το κάνει, θα νιώσει τύψεις σχεδόν στο επόμενο δευτερόλεπτο και θα θέλει να ζητήσει συγνώμη. Ακόμα και αν το πραγματικό θύμα είναι το ίδιο.
Πώς τόλμησε και έφερε αντίρρηση; Πώς τόλμησε και αντέδρασε; Η ενοχή συχνά είναι το δεύτερο δέρμα του.
Δε θα γνωρίζει ότι οι ενοχές είναι κρυμμένος θυμός προς κάποιον τρίτο, προς τον οποίο νιώθουμε πως απαγορεύεται να τον εκφράσουμε, οπότε τον γυρίζουμε στον εαυτό μας.

Η λύση
Η λύση είναι απλή αλλά όχι εύκολη. Όπως έχω ξαναγράψει, το παιδί έχει τον τέλειο εγκέφαλο για να αντιμετωπίσει τις συνθήκες του οικογενειακού του περιβάλλοντος. Ήταν πολύ χρήσιμο για το παιδί όταν ήταν μικρό είτε να φοβάται να πει αυτό που θέλει, είτε να προσαρμόζεται στα θέλω των άλλων. Ήταν μια εξαιρετική τακτική επιβίωσης να μην είναι σε επαφή με αυτό που θέλει.
Διότι, όταν το ανίσχυρο παιδί συγκρούεται με τον πανίσχυρο γονέα, ο γονέας πρέπει πάντα κερδίζει, στο μυαλό του παιδιού. Ο γονέας πρέπει να έχει πάντα δίκιο. Γιατί δικαιολογώντας εσωτερικά τον γονέα, εξακολουθεί να τον εξιδανικεύει μέσα του. Συνεπώς, εξακολουθεί να είναι υπάκουο και έτσι να κερδίζει την πολυπόθητη φροντίδα του γονέα. Και τελικά την επιβίωσή του.
Ο γονέας του μαθαίνει τον κόσμο. Ο γονέας του μαθαίνει τον εαυτό του. Τα πράγματα είναι όπως ο γονέας τα παρουσιάζει. Όλοι μεγαλώνουμε έτσι.
Το μόνο που έχει να κάνει ο ενήλικας που προήλθε από τέτοιο περιβάλλον, είναι να συνειδητοποιήσει ότι… είναι ενήλικας.
Στον κόσμο των ενηλίκων μπορείς να διεκδικήσεις αυτό που θέλεις και δε θα μπεις τιμωρία. Οι επιθυμίες σου δεν είναι πηγή απόρριψης. Έχεις δικαίωμα να θέλεις πράγματα. Ο έξω κόσμος δε θα σου φερθεί όπως κάποτε ο γονέας. Στον έξω κόσμο είσαι πολύ πιο ασφαλής από τους κινδύνους που διέτρεχες όταν ήσουν στο οικογενειακό σου περιβάλλον.
Στον έξω κόσμο μπορείς να θελήσεις κάτι διαφορετικό από τους άλλους και οι άλλοι θα εξακολουθήσουν να είναι εκεί και να σε αγαπάνε. Στον έξω κόσμο μπορεί να συντονίσεις τις κεραίες σου με τον μέσα κόσμο σου…

Δεν είναι απλό
Αυτό δεν είναι τόσο απλό, όσο ακούγεται, καθώς μέχρι να το συνειδητοποιήσει, ο ενήλικας θα φέρεται σαν φοβισμένο παιδί.
Είτε είναι 20, 30, 40, 50, 70 ετών. Θα έχει δομήσει τον κόσμο του, έτσι ώστε να φοβάται και να προσαρμόζεται. Να του λένε οι άλλοι τι να κάνει. Θα έχει φτιάξει σχέσεις όπου δε θα διεκδικεί και θα νιώθει ενοχικά, αν κάτι πάει στραβά.
Η συνειδητοποίηση ότι είναι ενήλικας θα ταράξει την κοσμοθεωρία του και κάθε αλλαγή τη φοβόμαστε. Ακόμα και αν είναι προς το καλύτερο.
Επίσης, έχει και μια γλύκα να παραμένεις παιδί. Οι άλλοι αναλαμβάνουν τη δική σου ευθύνη. Οι ενήλικες έχουν ευθύνες και υποχρεώσεις και αυτό δεν είναι ιδιαίτερα ευχάριστο. Αν πιστεύεις ότι φταις για όλα, καλύτερα κάποιος άλλος να αποφασίζει για σένα…
Όμως, το τίμημα που πληρώνει για τη μη-ανάληψη της προσωπικής του ευθύνης είναι τεράστιο. Είναι η απώλεια της ταυτότητάς του.

Αξίζει
Είναι πιθανό να χρειαστεί βοήθεια από κάποιον ειδικό για να πλοηγήσει με ασφάλεια, κατά τη διάρκεια της πολύ απαραίτητης, αλλά ταυτόχρονα επώδυνης μετάβασης-απελευθέρωσης. Κρύβει μεγάλο πόνο να συνειδητοποιείς τον πόνο που έχεις υποστεί σαν παιδί και πολλοί το απωθούν.
Όμως αξίζει τόσο πολύ να τολμήσει να αποκτήσει την ικανότητα αναγνώρισης των επιθυμιών του. Είναι το ένα πράγμα, για το οποίο αξίζει κάθε πόνος.
Ας κάνει μια ερώτηση στον εαυτό του:
«Τι ζωή με περιμένει, αν δεν έχω δικαίωμα να μου αρέσουν πράγματα;»

Έχεις κάθε δικαίωμα στην επιθυμία σου. Γιατί είσαι ενήλικας, πια. Όσο χρονών και να είσαι ποτέ δεν είναι αργά για την ενηλικίωσή σου!

 

ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr