rena

rena

Τα Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και τα Στελέχη του Επιμελητηρίου Δράμας και γενικότερα ο Επιχειρηματικός Κόσμος του Νομού, εκφράζουν τη βαθύτατη οδύνη τους και την αμέριστη συμπαράστασή τους στις οικογένειες των ανθρώπων που έχασαν ζωές και περιουσίες από τις φονικές πυρκαγιές που έπληξαν την Αττική.

Το Επιμελητήριο Δράμας, ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένο απέναντι στα προβλήματα επιβίωσης και τις σημαντικές ελλείψεις που προέκυψαν στις περιοχές που επλήγησαν από τις φωτιές και σε ένδειξη συμπαράστασης, στην συνεδρίαση της 30.07.2018 του Διοικητικού του Συμβουλίου, αποφάσισε να προβεί στις ακόλουθες ενέργειες:

1. Για τη στήριξη, τόσο των επιχειρήσεων που υπέστησαν ζημιές ή καταστράφηκαν ολοσχερώς όσο και των κατοίκων των περιοχών, το Επιμελητηριο Δράμας, θα καταθέσει χρηματικό ποσό για τη βοήθεια των πυροπαθών σε ειδικό τραπεζικό λογαριασμό που άνοιξε το Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών.

2. Καλεί τις επιχειρήσεις μέλη του που δύναται, να συνεισφέρουν οικονομικά καταθέτοντας χρήματα για την ανακούφιση των πληγέντων, στον κατωτέρω ειδικό τραπεζικό λογαριασμό που άνοιξε το Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών. Αριθμός Λογαριασμού: Εθνική Τράπεζα, Νο 040/015702-35 με επωνυμία «ΕΒΕΑ-ΠΛΗΓΕΝΤΕΣ» & με ΙΒΑΝ «GR2801100400000004001570235»

Κατατέθηκε σήμερα, Δευτέρα, στον προϊστάμενο της Εισαγγελίας Εφετών Αθηνών, Αντώνιο Λιόγα, η πρώτη μήνυση πολίτη για τη φονική πυρκαγιά της περασμένης Δευτέρας στην Αττική. Τη μήνυση κατέθεσε ο απόστρατος πλωτάρχης του Πολεμικού Ναυτικού, Παναγιώτης Σταμάτης, ο οποίος ζητάει, παράλληλα, να συγκληθεί η Ολομέλεια Εφετών για να ανατεθεί η υπόθεση σε εφέτη ανακριτή.
Με τη μήνυσή του ο κ. Σταμάτης στρέφεται κατά παντός υπευθύνου:
α. Αρμοδίου υπουργού, υφυπουργού, γενικού γραμματέα, αιρετών υπαλλήλων της Περιφέρειας Αττικής, αιρετών των δήμων, στα διοικητικά όρια των οποίων έλαβαν χώρα οι «φονικές» πυρκαγιές την 23η Ιουλίου 2018, β) συμμετόχου και εμπλεκομένου, διά κοινής δράσης και κοινού δόλου, αρμοδίου υπηρεσιακού παράγοντος και εξωθεσμικού τοιούτου συναυτουργού ή ηθικού αυτουργού και γ) κάθε άλλου προσώπου, ως προς το οποίο προκύπτουν αποχρώσες ενδείξεις ενοχής.
Ο μηνυτής ζητάει να ερευνηθεί εάν έχουν διαπραχθεί οι «αξιόποινες πράξεις αυτεπαγγέλτως διωκόμενες, κακουργηματικού χαρακτήρα και εξαιρετικής φύσης: 1) Ανθρωποκτονία εκ προθέσεως, με ενδεχόμενο δόλο σε ήρεμη ψυχική κατάσταση κατά συρροή, 2) πυρκαγιά, από την οποία μπορούσε να προκύψει κοινός κίνδυνος σε ξένα πράγματα, κίνδυνος σε άνθρωπο, με επέλευση θανάτου κατά συρροή, 3) έκθεση, η οποία προκάλεσε τον θάνατο κατά συρροή, 4) της παραβίασης οικοδομικών κανόνων, εξαιτίας των οποίων προήλθε ο θάνατος ανθρώπων και προέκυψε κίνδυνος σε ξένα πράγματα και άλλους ανθρώπους και 5) ή και άλλως της παράβασης καθήκοντος».
Ακόμη, ο κ. Σταμάτης ζητάει από τον κ. Λιόγα να εισάγει την υπόθεση σύμφωνα με το άρθρο 29 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας στην Ολομέλεια του Εφετείου, προκειμένου η υπόθεση να ανατεθεί σε εφέτη-ανακριτή και τα στοιχεία που έχει η εισαγγελέας Πρωτοδικών, Βαρβάρα Γνεσούλη, στην οποία έχει ανατεθεί η προκαταρκτική έρευνα, στον εφέτη-ανακριτή που θα αναλάβει την υπόθεση.
Στην αναφορά του, ο μηνυτής σημειώνει ότι «κανένας αρμόδιος υπηρεσιακός παράγων δεν έδωσε εντολή να εκκενωθούν οι οικισμοί, Ν. Βουτζάς και Μάτι, αντίθετα με διάφορες πρεσβείες που έστειλαν μαζικά e-mail, στους πολίτες τους, που ήξεραν ότι είτε κατοικούσαν, είτε παραθέριζαν στην περιοχή προκειμένου να την εκκενώσουν έγκαιρα». «Οι παιδικές και στρατιωτικές κατασκηνώσεις που βρίσκονται στην περιοχή του Αγίου Ανδρέα (πολύ κοντά από το πέρασμα της πυρκαγιάς) εκκενώθηκαν άμεσα, με τα εκατοντάδες παιδιά να μεταφέρονται σε ασφαλείς τοποθεσίες και στη συνέχεια στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων, όπου και παρελήφθησαν από τους γονείς τους» προσθέτει ο κ. Σταμάτης.
Πηγή: https://www.eklogika.gr

61o ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΦΙΛΙΠΠΩΝ
Διεθνές Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος

Τετάρτη 1 έως Τετάρτη 22 Αυγούστου
Κρηνίδες Καβάλας

Μετά τη μεγάλη επιτυχία του 1ου Διεθνούς Εργαστηρίου Αρχαίου Δράματος, που διοργανώθηκε για πρώτη φορά στις Κρηνίδες την περασμένη χρονιά, το Φεστιβάλ Φιλίππων επαναλαμβάνει φέτος το εγχείρημα, με προσκεκλημένους σημαντικούς καλλιτέχνες τριών ομάδων. Το Εργαστήριο θα λάβει χώρα στην περιοχή των Κρηνίδων από την 1η Αυγούστου και θα καταλήξει στη δημιουργία τριών νέων παραστάσεων εμπνευσμένων από το αρχαίο δράμα. Συνολικά 34 ηθοποιοί, σκηνογράφοι, δραματουργοί, σκηνοθέτες, φωτιστές θα διαμείνουν και θα εργαστούν στις Κρηνίδες στο πλαίσιο ενός πρωτότυπου διεθνούς θεατρικού camp στο αρχαίο θέατρο των Φιλίππων με χαρακτήρα καλλιτεχνικό αλλά και εκπαιδευτικό. Οι δοκιμές και όλη η προετοιμασία της κάθε παράστασης θα ’ναι ανοιχτές για το κοινό και θα λειτουργούν σαν ανοιχτό εργαστήρι για τους φοιτητές, την τοπική κοινότητα κι όποιον ενδιαφέρεται να τις παρακολουθήσει. Το ίδιο ανοιχτά θα ’ναι και τα ξεχωριστά workshops τα οποία θα πραγματοποιήσουν οι σκηνοθέτες, παρουσιάζοντας τον τρόπο δουλειάς τους σχετικά με την παράσταση που πρόκειται να δημιουργήσουν.

Στην προετοιμασία των παραστάσεων θα συμβάλλει η επιστημονική ομάδα «Οψόμεθα εις Φιλίππους».

Η επιστημονική ομάδα «Οψόμεθα εις Φιλίππους» είναι μια αστική μη κερδοσκοπική εταιρία η οποία αποτελείται από γνήσια τέκνα της κοιλάδας των Φιλίππων. Άτομα με ισχυρό ακαδημαϊκό υπόβαθρο, νέοι επιστήμονες αλλά και μεγαλύτεροι, εμπειρότεροι, οι οποίοι εργάζονται αυτόβουλα και αυτενεργά σε διαφορετικά πεδία ενδιαφέροντος όπως ο τουρισμός, διαχείριση πολιτισμού, αρχιτεκτονική, γεωπονία, αγροτική παραγωγή, υδραυλική μηχανική, οικονομικά, αρχαιολογία, μουσειολογία, γεωλογία.

Είσοδος ελεύθερη

Το Διεθνές Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος είναι μέλος του Διεθνούς Δικτύου Αρχαίου Δράματος.

61o ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΦΙΛΙΠΠΩΝ

«ΧΙΛΙΟΙ ΔΡΟΜΟΙ»

Φρούριο Καβάλας

Χίλιοι δρόμοι… της μουσικής και της ποίησης… της δημιουργίας και της αναζήτησης… της φιλίας και της αδελφοσύνης… Χίλιοι δρόμοι θα συναντηθούν την Παρασκευή 3 Αυγούστου 2018 στις 21.00 στο Φρούριο Καβάλας στο πλαίσιο του 61ου Φεστιβάλ Φιλίππων σε μια μεγάλη συναυλία με μουσικούς που ζουν, εργάζονται και δημιουργούν στην Καβάλα.

Το Φεστιβάλ Φιλίππων «συστήνει» στο κοινό δύο δισκογραφικές δουλειές που κυκλοφόρησαν πρόσφατα αμφότερες από την Κάπα Εκδοτική/Kapa Publishing House: Τα «Επαρχιακά μπλουζ νόστου & ερώτων» από το σχήμα των Αδελφών Ευφροσυνίδη, Βαρέα & Ανθυγιεινά, και «Η νύχτα με συμφέρει», με τραγούδια του πολυοργανίστα και συνθέτη Μιχάλη Πρεπόνη σε ποίηση του Νίκου Καρούζου.
Η συναυλία θα κλείσει με την παρουσίαση του ακυκλοφόρητου τραγουδιού «Χίλιοι δρόμοι» σε στίχους Βασίλη Ευφροσυνίδη και μουσική Μιχάλη Πρεπόνη.

Συμμετέχουν οι μουσικοί (αλφαβητικά):

ΘΑΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Βιολί, βιόλα), ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ηλεκτρική κιθάρα), ΜΑΡΙΑ ΕΥΛΑΒΗ (Τραγούδι), ΒΑΣΙΛΗΣ ΕΥΦΡΟΣΥΝΙΔΗΣ (Κλασική κιθάρα, τραγούδι), ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΕΥΦΡΟΣΥΝΙΔΗΣ (Ακουστική κιθάρα, ηλεκτρική κιθάρα), ΒΑΣΩ ΖΗΣΟΥ (Τσέλο), ΤΑΣΟΣ ΚΑΠΖΑΛΑΣ (Φλάουτο), ΑΛΕΞΗΣ ΜΑΚΑΤΣΕΛΟΣ (Τύμπανα), ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΙΤΖΙΛΑΙΟΣ (Ακορντεόν), ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΑΝΤΕΛΙΔΗΣ (Κρουστά, τύμπανα), ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ (Κοντραμπάσο), ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΡΑΠΕΡΟΓΛΟΥ (Ακορντεόν), ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΡΕΠΟΝΗΣ (Βιολί), ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΡΕΠΟΝΗΣ (Πιάνο, σοπράνο σαξόφωνο, τραγούδι), ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ (Κοντραμπάσο), ΦΩΤΗΣ ΣΠΑΘΑΡΗΣ (Μπουζούκι), ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΙΓΚΑΣ (Ηλεκτρική κιθάρα), ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ (Τρομπέτα, κρουστά) και οι ολιγομελείς χορωδίες του ΩΔΕΙΟΥ ΝΕΑΠΟΛΙΣ και της ΣΟΦΙΑΣ ΝΕΟΧΩΡΙΤΟΥ

«ΧΙΛΙΟΙ ΔΡΟΜΟΙ»
Φρούριο Καβάλας
Παρασκευή 3 Αυγούστου, ώρα 21.00
Απαγορεύεται η είσοδος στο θέατρο μετά την έναρξη της παράστασης.

ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ:
8 € Κανονικό, 5 € Μειωμένο

Προπώληση:
Καβάλα: Κέντρο πληροφόρησης επισκεπτών Δήμου Καβάλας (πρώην ΕΟΤ) Κεντρική Πλατεία, τηλ: 2510-620566, καθημερινά από τις 10:00 μέχρι τις 14:00 και από τις 18:00 μέχρι τις 21:00, ενώ την ημέρα της εκδήλωσης θα γίνεται προπώληση στο ταμείο του Φρουρίου Καβάλας από τις 19:00 το απόγευμα.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να καλείτε στα τηλέφωνα του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας 2510. 220876 – 7 ώρες γραφείου.

 

Αφού ολοκλήρωσαν τις εμφανίσεις τους σε Ελλάδα, Κύπρο και Ευρώπη με συναυλίες που ενθουσίασαν και ξεσήκωσαν τον κόσμο ο Γιώργος Νταλάρας και ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας είναι έτοιμοι για το καλοκαίρι με ένα υπέροχο μουσικό πρόγραμμα στα Κάστρα της Νέας Περάμου την Τρίτη 7 Αυγούστου 2018 στις 21:30 το οποίο θα αγκαλιάζει το σύνολο σχεδόν της δισκογραφίας τους των τελευταίων δεκαετιών.
Αφορμή για τη συνάντησή τους και στις καλοκαιρινές τους εξορμήσεις είναι οι κοινές τους ερμηνείες που τόσο αγαπήθηκαν από το κοινό ώστε γίνονται η ραχοκοκαλιά ενός προγράμματος που περιλαμβάνει τα καινούργια τους τραγούδια αλλά και αξέχαστες προσωπικές τους επιτυχίες.
Οι δύο σπουδαίοι ερμηνευτές συναντήθηκαν για πρώτη φορά περισσότερες από τρεις δεκαετίες πριν, με τα τραγούδια «Ο ουρανός βρέχει αρκούδες» και βέβαια την πολυαγαπημένη του κοινού, «Σκόνη». Τα χρόνια κύλησαν και η καλλιτεχνική συνεργασία έγινε αληθινή φιλία κι έφερε κι άλλες μεγάλες επιτυχίες(«Διδυμότειχο Blues», «Ο Παλιός Στρατιώτης»).
Το παρόν τους βρίσκει μαζί να συνεχίζουν να αφήνουν ένα κοινό χνάρι στο ελληνικό τραγούδι, πλάι στο ήδη μοναδικό αποτύπωμα του καθενός που σφραγίζει την ελληνική δισκογραφία.

Συμμετέχουν:
η πολυτάλαντη Μιρέλα Πάχου στο τραγούδι και στο ακορντεόν και ο Ιταλός δεξιοτέχνης της κιθάρας Steve Tesser.
Μαζί τους οι:
Γιώργος Παπαχριστούδης – πιάνο
Γιώργος Μάτσικας – μπουζούκι
Θανάσης Σοφράς – μπάσο
Άκης Αμπράζης – μπάσο
Νίκος Σαμαράς – τρομπέτα, μπουζούκι, μπαγλαμά
Αντώνης Καλιούρης – κλαρίνο
Φίλιππος Σπυρόπουλος – κρουστά
Δημήτρης Γκαβαρδίνας – τύμπανα
Ενορχηστρώσεις: Γιώργος Νταλάρας, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Γιώργος Παπαχριστούδης
Ηχοληψία: Βαγγέλης Κουλούρης, Αντώνης Ζαχόπουλος, Γιώργος Καραγιαννίδης
Φωτισμοί: Γιάννης Μανιατάκος
Παραγωγή: Encore Entertainment – Metrolive Productions

Ώρα έναρξης 21:30
Προπώληση :15€
Ταμείο :18€

Σημεία προπώλησης
Νέα Πέραμος-Παλιό Τελωνείο
Ελευθερούπολη- Κατάστημα γυναικείων ενδυμάτων Donna Max Κονταξή
Παραλία Οφρυνίου- Super Market Ρουμελιώτης
Καβάλα-Κατάστημα Wind
Δράμα- Κατάστημα υποδημάτων Negozio

Του Ιωάννη Αραμπατζή

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ο καπνός αποτελούσε για πολλά χρόνια ένα από τα κύρια εξαγωγικά προϊόντα της χώρας μας, αφού εξαγάγαμε περίπου 80.000 τόνους ετησίως από τους 120.000 τόνους που ανερχόταν η συνολική παραγωγή μας (το 3% παγκοσμίως). Η συμμετοχή του καπνού στο γεωργικό εισόδημα της χώρας έφτανε στο 14% και στο 7% του συνολικού εισοδήματος (ΑΕΠ). Η καλλιεργήσιμη έκταση ξεπερνούσε το 1,2 εκατομμύρια στρέμματα, δηλαδή το 4% των καλλιεργήσιμων εδαφών. Οι οικογένειες που ασχολούνταν με την καλλιέργεια του καπνού ξεπερνούσαν τις 200.000 ενώ αν προστεθούν και οι εργάτες, έμποροι κ.α. που ασχολούνταν γενικότερα με τον καπνό, φτάνανε τις 800.000 οικογένειες (περίπου το 1/8 του πληθυσμού της χώρας). Η αξία των εξαγωγών καπνού ξεπερνούσε το 50% του συνόλου των εξαγωγών μας. Με το συνάλλαγμα που εισέπραττε η Ελλάδα από την εξαγωγή των καπνών πριν τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο, πλήρωνε όλα τα είδη διατροφής και τα υγρά καύσιμα που εισήγαγε από το εξωτερικό.

19113492 10208702796677994 8340833794468644871 n
Οι μεγαλύτερες καπνοπαραγωγικές χώρες είναι οι Η.Π.Α., Ρωσία, Κίνα, Ινδίες, Ιαπωνία, Βραζιλία, Τουρκία, Ελλάδα, Ιταλία, Βουλγαρία κ.α. Η παγκόσμια παραγωγή καπνού, ξεπερνάει τα 4 εκ. τόνους ετησίως. Η Ελλάδα διαθέτει κατάλληλες εδαφοκλιματικές συνθήκες για την παραγωγή πολλών τύπων καπνού και μάλιστα εξαιρετικής ποιότητας. Τα καπνά της Ξάνθης και της Μακεδονίας θεωρούνται από τα καλύτερα του κόσμου. Επιστήμονες πήραν από τον καπνό της Ξάνθης σπόρο, βλαστό, εργάτες από την περιοχή, ακόμη και χώμα για να το καλλιεργήσουν στην Καλιφόρνια των Η.Π.Α. αλλά δεν κατάφεραν να παράγουν την ίδια ποιότητα. Φαίνεται πως το μυστικό βρίσκεται στο κλίμα, που είναι το μόνο που δεν μπορεί να μεταφερθεί.
Η Αν. Μακεδονία είχε την πρωτιά απ’ όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας μας στην παραγωγή καπνού. Πριν τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο (1935-39) καλλιεργούσε κατά μέσο όρο 358.000 στρ. και παρήγαγε 23.409 τόνους (το 38,9% της συνολικής παραγωγής) ενώ το έτος 1950 καλλιέργησε 405.023 στρ. και παρήγαγε 21.850 τόνους καπνού (το 37,45% του συνόλου).

 19113742 10208702772437388 2013411257064746197 n Αντιγραφή


ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ
Το κάπνισμα υπήρχε από τα αρχαία χρόνια. Πριν την ανακάλυψη του καπνού κάπνιζαν άλλα φυτά, άγνωστα σε μας σήμερα. Σχετικές αναφορές υπάρχουν στον Ηρόδοτο και στον Πλούταρχο για τους Μασσαγέτες της Σκυθίας που μαζεύονταν γύρω από τη φωτιά στην οποία ρίχνανε σπόρους και φύλλα άγνωστου φυτού. Η Πυθία μασούσε φύλλα δάφνης επάνω από τον τρίποδα όπου έκαιγε φωτιά και αναδύονταν καπνοί. Επίσης, σε αρχαιολογικές ανασκαφές βρέθηκαν πήλινες και πέτρινες πίπες της Ρωμαϊκής εποχής. Το κάπνισμα φαίνεται ότι το γνώριζαν και οι αρχαίοι Κινέζοι.
Έως το 1350 ο καπνός ήταν άγνωστος στην Ευρώπη. Πρώτοι τον έφεραν από την Αμερική (τους ιθαγενείς Ινδιάνους) οι Ισπανοί και οι Πορτογάλοι, κατακτητές του νέου κόσμου. Η διάδοση του καπνού έγινε πολύ γρήγορα και από τον 17ο αιώνα το κάπνισμα ήταν μια γενικευμένη κακή συνήθεια. Άλλοι μασούσαν τον καπνό, άλλοι τον κάπνιζαν σε πίπα και άλλοι τύλιγαν τα φύλλα σαν πούρο. Το τσιγαρόχαρτο εφευρέθηκε πολύ αργότερα.
Στη διάδοση του καπνίσματος συνέβαλε πολύ ο Γάλλος ιατρός Ζαν Νικό (από τον οποίο πήρε το όνομα η νικοτίνη), όταν το 1560 επισκέφτηκε τη Λισσαβόνα και έμαθε για τις φαρμακευτικές ιδιότητες του καπνού. Τον συνέστησε στην βασίλισσα Αικατερίνη των Μεδίκων ως θεραπευτικό των πονοκεφάλων. Την εποχή αυτή τον χρησιμοποιούσαν ως ταμπάκο για να φταρνίζονται και δεν τον καπνίζανε. Ξεραίνανε τα φύλλα του, τα έτριβαν και τα εισέπνεαν. Η αντίληψη ότι ο καπνός είναι σπουδαίο φάρμακο διατηρήθηκε για πολύ καιρό. Κατά τις επιδημίες πανώλης του 1614 και 1665 χρησιμοποιούσαν το κάπνισμα ως μέτρο προφύλαξης.

19114081 10208702765997227 4905247574534791484 n Αντιγραφή
Από την εποχή αυτή άρχισαν να εμφανίζονται οι φανατικοί καπνιστές αλλά και οι αντικαπνιστές. Πρώτος ο βασιλιάς της Αγγλίας Ιάκωβος Α’ έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο «μισώ τον καπνό», επέβαλε βαριά φορολογία στον καπνό και απείλησε ότι θα κρεμάσει όποιον κάπνιζε. Για παραδειγματισμό κρέμασε τον Ράλεϋ που εφεύρε την πίπα. Άλλοι διώκτες του καπνίσματος ήταν ο τσάρος Μιχαήλ Φεντερόβιτς που διέταξε να μαστιγώνονται οι καπνιστές, καθώς και ο κυβερνήτης της Περσίας Αμπάς που διέταξε να κόβουν τη μύτη εκείνων που ρουφούσαν ταμπάκο και να σχίζουν τα χείλη εκείνων που καπνίζουν. Διάφοροι κυβερνήτες, βασιλείς ακόμη και η εκκλησία απαγόρευσαν το κάπνισμα παίρνοντας δρακόντεια μέτρα, χωρίς όμως τελικά να καταφέρουν να σταματήσουν τη διάδοσή του. Άλλες κυβερνήσεις σκέφτηκαν ότι ο καπνός αποτελούσε μια καλή πηγή εσόδων για το κράτος τους και άφησαν ελεύθερο το κάπνισμα επιβάλλοντας βαριά φορολογία ή ακόμη προωθώντας την παραγωγή του καπνού στις χώρες τους.
Ο καπνός στην Ελλάδα κατά τον Πουκεβίλλ, άρχισε να καλλιεργείται στα τέλη του 16ου αιώνα από δύο Γάλλους που τον φύτεψαν στα περίχωρα της Θεσσαλονίκης. Από το 1690 που ο διωγμός του καπνίσματος σταμάτησε, άρχισε η καλλιέργεια να επεκτείνεται όλο και περισσότερο. Ο Σουλτάνος Σουλεϊμάν ο Β’ (1687) αντιλαμβάνεται το οικονομικό όφελος για την Οθωμανική Αυτοκρατορία και επιτρέπει την καπνοκαλλιέργεια, επιβάλλοντας φόρους και δασμούς. Ο Ισμαήλ Μπέης όταν ανέλαβε διοικητής στο Βιλαέτι Θεσσαλονίκης, φρόντισε να επεκταθεί η καπνοκαλλιέργεια μεταξύ άλλων και στην περιοχή της Προσοτσάνης που είχε τις κατάλληλες κλιματολογικές συνθήκες, δίνοντας κίνητρα σε Οθωμανούς και Χριστιανούς. Το είδος του καπνού είχε την ονομασία «Μπασή- Μπαγλή». Έτσι προκύπτει μια οικονομική άνθιση στην περιοχή προς όφελος κυρίως της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, λόγω του επιβαλλόμενου φόρου στο καπνό που ήταν 30-35%.

19146015 10208702765597217 6521895199685661498 n
Από το 1805 η καπνοκαλλιέργεια ήταν η κύρια ασχολία όλων σχεδόν των κατοίκων της περιοχής Προσοτσάνης. Το 1860 στην Προσοτσάνη ζούσαν 450 ελληνικές οικογένειες και 550 τούρκικες. Η παραγωγή καπνού έφτανε σε πολύ υψηλά μεγέθη 1.000.000 έως 1.300.000 οκάδες (1 οκά = 1.280 γραμμ.) προσελκύοντας το ενδιαφέρων των ξένων μονοπωλίων καπνού μέσω των εμπόρων, κάνοντας το όνομα «Μπασή- Μπαγλή Προσωτσάνης» γνωστό σε όλο τον κόσμο. Το εισόδημα των κατοίκων μεγάλωνε μετατρέποντας την Προσοτσάνη σε μεγάλο εμπορικό κέντρο. Οι Έλληνες της Προσοτσάνης κατείχαν στα χέρια τους το εμπόριο αλλά και την εκπαίδευση. Δεν ήταν λίγες οι φορές που οι κάτοικοι προσέφεραν μέρος του εισοδήματός τους από τα καπνά, για εθνικούς λόγους. Το 1892 για την επισκευή της ορθόδοξης εκκλησίας (3 γρόσια/δέμα καπνού), ενώ τα έτη 1906 και 1907 (10 παράδες/οκά καπνού) για την ολοκλήρωση της κατασκευής του σχολείου.
Οι διεθνείς οικονομικές κρίσεις και οι πόλεμοι του 20ου αιώνα είχαν τις επιπτώσεις τους και στις τιμές των καπνών. Έτσι, κατά τη διάρκεια του Α’ παγκοσμίου πολέμου (1914-18), του Μικρασιατικού (1919-22) αλλά και του οικονομικού κραχ του 1929-32, έχουμε μείωση των τιμών πώλησης των καπνών ή ακόμη αυτά να μένουν απούλητα στις αποθήκες. Αποτέλεσμα αυτών ήταν να μειωθεί σημαντικά το εισόδημα των παραγωγών και οικονομικό πλήγμα στην τοπική οικονομία της Προσοτσάνης που στηρίζονταν στα καπνά. Αυτήν την περίοδο εμφανίζεται και η Συνεταιριστική ιδέα με την ίδρυση πολλών Σωματείων, προκειμένου να επιτύχουν καλύτερες τιμές.
Τα έτη 1936-1940 υπήρξε νέα οικονομική άνθιση στην Προσοτσάνη. Αιτία η απορρόφηση όλης της παραγωγής καπνού από τους καπνέμπορους μετά τις εμπορικές συμφωνίες που υπέγραψε ο Ι. Μεταξάς με τη Γερμανία. Ακολουθεί όμως ο Β’ παγκόσμιος πόλεμος και νέα οικονομική κρίση. Στα χρόνια του πολέμου τα καπνά αγόραζαν οι Βούλγαροι σε εξευτελιστικές τιμές και τα εξήγαγαν αυτοί στη Γερμανία. Μετά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο η Ελλάδα λόγω του εμφυλίου έμεινε πίσω στην παραγωγή καπνού ενώ και η οικονομία της Γερμανίας (κυριότερος εισαγωγέας καπνού) καταστράφηκε. Αντίθετα άλλες χώρες (Η.Π.Α., Αγγλία κ.α.) αναπτύξανε και εκβιομηχανίσανε την καπνοκαλλιέργεια με σύγχρονα γεωργικά μηχανήματα. Επακόλουθο η μαζική αύξηση της παραγωγής εκεί και η άνθιση του εμπορίου.

19113712 10208702766877249 6504081868649427181 n Αντιγραφή
Τα αρωματικά καπνά που καλλιεργούνταν στην Προσοτσάνη (Μπασή – Μπαγλή) ήταν πλούσια σε νικοτίνη. Άρχισε να διαδίδεται ότι η ουσία αυτή είναι επιβλαβής για την υγεία και μειώθηκε η ζήτηση. Αποτέλεσμα αυτών ήταν να επέλθει νέα κρίση στις τιμές του καπνού τις δεκαετίες 1950 και ’60. Τα καπνά ορισμένες χρονιές έμεναν απούλητα και ο κόσμος άρχισε μαζικά να εγκαταλείπει την καπνοκαλλιέργεια και να μεταναστεύει στις μεγάλες πόλεις και στο εξωτερικό (κυρίως Γερμανία) για να βρει δουλειά.
Μια τελευταία άνθιση γνώρισε ο καπνός μετά την είσοδο της Ελλάδας στην Ε.Ο.Κ. Τις δεκαετίες 1980 και ’90 με τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις που δόθηκαν, αυξήθηκε προσωρινά το εισόδημα των καπνοπαραγωγών. Σταδιακά όμως οι τιμές πάγωσαν ή και μειώθηκαν. Νέα περιοριστικά μέτρα που ελήφθησαν από την Ε.Ε. (ποσόστωση, πρόωρη συνταξιοδότηση, αποδέσμευση επιδότησης- παραγωγής, αντικαπνιστική εκστρατεία κ.α.) είχαν ως αποτέλεσμα τα τελευταία χρόνια να εγκαταλειφθεί σχεδόν παντελώς η καπνοκαλλιέργεια στην Προσοτσάνη.

19149328 10208702761197107 4558148165562627285 n
ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ
Ο καλλιεργούμενος καπνός ανήκει στο είδος Nicotiana tabacum. Είναι μονοετές φυτό, δικοτυλήδονο και ανήκει στην κατηγορία των βιομηχανικών φυτών. Περιέχει δύο δραστικά δηλητήρια, τη νικοτίνη και την καπνεΐνη, που βλάπτουν τα αναπνευστικά όργανα, την καρδιά, το στομάχι, το συκώτι και τα νεύρα. Το πλούσιο ριζικό σύστημα συμβάλει στην αύξηση της νικοτίνης στα φύλλα επειδή η βιοσύνθεσή της γίνεται στις ρίζες. Ο βλαστός του καπνού είναι όρθιος και παχύς, ενώ το ύψος του κυμαίνεται από 1 έως 2 μέτρα. Το μήκος των μεσογονατίων διαστημάτων ποικίλει ανάλογα με τον τύπο του καπνού. Το καπνόφυτο έχει συνήθως 20-30 φύλλα η συλλογή των οποίων γίνεται τμηματικά (σε 4-6 φορές) όταν αυτά ωριμάσουν. Το μήκος των φύλλων κυμαίνεται από 5 έως 90 cm ανάλογα με την ποικιλία και τις εδαφοκλιματικές συνθήκες, ενώ το πλάτος των φύλλων της βάσεως είναι μεγαλύτερα από εκείνα της κορυφής. Η ταξιανθία του καπνού ονομάζεται φοβοειδής κόρυμβος και φέρει πολλούς κλάδους. Το άνθος είναι χρώματος ροζ και φέρει πέντε στήμονες. Ο καρπός είναι τετράχωρη κάψα, σχήματος κωνικό ή κυλινδρικό.
Ο καπνός μπορεί να καλλιεργηθεί σε μεγάλη ποικιλία εδαφών, από τα πολύ συνεκτικά και βαριά μέχρι τα πολύ αμμώδη ή τα αλμυρά. Επειδή ο καπνός κατάγεται από τροπικές χώρες (Κεντρική Αμερική), είναι απαιτητικός σε θερμότητα. Η άριστη θερμοκρασία από τη μεταφύτευσή του μέχρι την ωρίμανσή του είναι γύρω στους 27ο C. Είναι ευαίσθητος στους παγετούς, αντέχει στην ξηρασία, αλλά απαιτεί ορισμένη βροχόπτωση με κανονική κατανομή όλο το καλοκαίρι, όταν δεν μπορεί να αρδευτεί.

19149420 10208702762477139 3663853752060663518 n
Η ξηρασία, συντελεί στη μείωση του μεγέθους και στην πάχυνση των φύλλων, επιτείνει το άρωμα και τη γεύση τους βελτιώνοντας έτσι την ποιότητα, αλλά μειώνει την παραγόμενη ποσότητα. Αντίθετα, η πολλές βροχοπτώσεις συντελούν στην παραγωγή ελαφρών φύλλων και στην κακή ξήρανσή τους, υποβαθμίζοντας έτσι την ποιότητα. Η μεγάλη ηλιοφάνεια καταστρέφει τις αυξίνες συντελώντας έτσι στην παραγωγή μικρών κυττάρων με πολύ ζάχαρο και λίγες πρωτεΐνες. Το πάχος των φύλλων και το ειδικό βάρος αυξάνουν, το χρώμα σκουραίνει, ενώ το άρωμα και η γεύση του γίνονται πιο έντονα βελτιώνοντας την ποιότητά του.
Ο προσδιορισμός της ποιότητας γίνεται με βάση ορισμένα αντικειμενικά χαρακτηριστικά που είναι: α) Φυσικά: μέγεθος και πάχος φύλλου, νευρώσεις, ελαστικότητα, υγροσκοπικότητα, ύλη, αφή, χρωματισμός κτλ. β) Χημικά: η περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες, ενώσεις αζώτου, οργανικά οξέα, πολυφαινόλες, χρωστικές, ανόργανα συστατικά κτλ. γ) Οργανοληπτικά: γεύση και άρωμα.

19113575 10208702769237308 5978150438342008108 n Αντιγραφή


ΤΥΠΟΙ ΚΑΠΝΩΝ
Τα καπνά από βοτανικής άποψης κατατάσσονται: α) Ανατολικά: εδώ υπάγονται οι μικρόφυλλες ποικιλίες που καλλιεργούνται σε πτωχά εδάφη κάτω από ξερικές συνθήκες. Αποκτούν χρώμα κίτρινο έως ερυθρωπό και έχουν εύγευστα καπνιστικά χαρακτηριστικά. Όξινος καπνός με pH 4,5-5. Τα περισσότερα ελληνικά καπνά ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Καλλιεργούνται επίσης στην Τουρκία, Βουλγαρία, Σερβία, Ρωσία κ.α. β) Βιρτζίνια: Το φυτό έχει ύψος 1,5 - 2 μέτρα, φέρει 20-25 μεγάλα φύλλα που έχουν μήκος 60 cm και πλάτος 25-30cm. Όξινος καπνός με pH 4,5-5. Το στέγνωμα των φύλλων γίνεται σε ειδικούς φούρνους. Καλλιεργούνται κυρίως στις Η.Π.Α., Κίνα, Ινδίες, Ιαπωνία, Ιταλία, Βουλγαρία κ.α. Στη χώρα μας κυρίως στις περιοχές Λαγκαδά, Λαμίας, Αγρινίου κ.α. γ) Μπέρλεϋ: Το φυτό έχει ύψος 1,80 μέτρα, φέρει 20-25 μεγάλα φύλλα μήκους 50 cm και πλάτος 20-30cm. Το χρώμα του μίσχου και των νευρώσεων των φύλλων είναι χαρακτηριστικό λευκοκίτρινο, ενώ των φύλλων ανοικτό πράσινο. Ουδέτερος καπνός με pH 7. Το στέγνωμα των φύλλων γίνεται σε ειδικούς φούρνους. Καλλιεργούνται κυρίως στις Η.Π.Α., Καναδά, Ιαπωνία, Ιταλία κ.α. Στη χώρα μας κυρίως στην περιοχή των Γιαννιτσών.
Τα ελληνικά καπνά από εμπορικής άποψης διακρίνονται:
α) Αρωματικά: Κοινώς λέγονται μπασμάδες (=πιέζω) και παίρνουν το όνομα της περιοχής στην οποία παράγονται. Καλλιεργούνται κυρίως στη Μακεδονία και τη Θράκη. Τα φύλλα είναι μικρά, σχήμα ελλειπτικό, χωρίς μίσχο, με πάχος μέτριο και λεπτές νευρώσεις. Εδώ ανήκουν οι ποικιλίες: 1) Μπασμάς Ξάνθης (γιακάδες): Έχει λεπτά φύλλα με έντονο ευγενικό άρωμα. Το ξηρό φύλλο έχει χρώμα ερυθροκίτρινο και εξαιρετική ελαστικότητα. Καλλιεργείται στη Θράκη, Καβάλα και Δράμα. 2) Μπασμάς Μακεδονίας: Λιγότερο αρωματικός από τον προηγούμενο και καλλιεργείται στην Ανατολική Μακεδονία. 3) Μαχαλά: Τα φύλλα του είναι λεπτότερα όλων, χωρίς άρωμα αλλά έχει κάπνισμα γλυκόπιοτο. 4) Ζίχνα: Έχει φύλλα στενά με έντονο άρωμα και καλλιεργείται στην περιοχή της Φυλλίδας Καρδίτσας.
β) Ουδέτερα ή γεμίσματος: Οι τύποι καπνού που υπάγονται στην κατηγορία αυτή είναι: 1) Μυρωδάτα Σμύρνης: Τα φύλλα είναι μικρά, άμισχα με λεπτές νευρώσεις και ελαφρύ άρωμα. Καλλιεργείται κυρίως στα νησιά του Αιγαίου, Κεντρ. & Δυτ. Μακεδονία, Εύβοια και Θήβα. 2) Ουδέτερα Μακεδονίας: Τα καπνά αυτά έχουν ανοικτό χρώμα, είναι πτωχά σε νικοτίνη και χωρίς άρωμα. Εδώ ανήκει η ποικιλία του Καμπά-Κουλάκ (=χονδρό αυτί). 3) Ουδέτερα Θεσσαλίας: Εδώ υπάγονται τα Μαύρα της Θεσσαλίας και τα Ζιχνομυρωδάτα της Καρδίτσας. 4) Μυρωδάτα Αγρινίου: Τα ξηρά φύλλα έχουν χρώμα χρυσοκίτρινο, μικρή περιεκτικότητα νικοτίνης και πτωχά σε άρωμα. Απαιτούν υγρασία και καλλιεργούνται στην περιοχή του Αγρινίου και Μεσολογγίου.
γ) Βασικά ή γεύσεως: 1) Σαμψούς: Καλλιεργείται στην περιοχή της Κατερίνης. Έχει σκούρο χρώμα με ευχάριστο ελαφρύ άρωμα. 2) Τσεμπέλια Αγρινίου (=λόφος): Έχουν φύλλα μεγάλα, ανοικτού χρώματος με μικρή περιεκτικότητα νικοτίνης. Καλλιεργούνται στις περιοχές Αιτωλοακαρνανίας, Άρτας και Ιωαννίνων. 3)Προσωτσάνης (Μπασή-Μπαγλή) (=κεφαλοδεμένο): Καλλιεργείται στην περιοχή της Προσοτσάνης. Έχει χρώμα ερυθροκίτρινο με πολύ καλή καυσιμότητα. Την περίοδο 1935-39 ο μέσος όρος ετήσιας παραγωγής έφτανε τους 5.615 τόνους (το 9,3% της συνολικής παραγωγής καπνού) ενώ το 1950 παρήχθησαν 6.182 τόνοι (το 10,6% της συνολικής ετήσιας παραγωγής). Αυτή η ποικιλία καλλιεργήθηκε στην Προσοτσάνη μέχρι το 1975 περίπου και αντικαταστάθηκε από το Καμπά-Κουλάκ. Όμως δέκα χρόνια αργότερα και αυτή με τη σειρά της αντικαταστάθηκε από τον μπασμά.

19149184 10208702781757621 1759952758429333766 n

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ Μπασή-Μπαγλή
ΛΙΠΑΝΣΗ: Η λίπανση παίζει ιδιαίτερο ρόλο στην ανάπτυξη και στην ποιότητα του καπνού. Η μεγάλη περιεκτικότητα αζώτου στο έδαφος, αυξάνει το φυτό, μεγαλώνει και λεπταίνει το πάχος του φύλλου με αποτέλεσμα να ελαττώνει το ειδικό βάρος του. Η περίσσεια αζώτου, οψιμίζει την ωρίμανση των φύλλων, αυξάνει τη νικοτίνη και εμφανίζει ανεπιθύμητες ιδιότητες όπως είναι οι χονδρές νευρώσεις, η πράσινη απόχρωση και η κακή υγροσκοπικότητα. Αντίθετα, η έλλειψη αζώτου συντελεί στο σχηματισμό μικρών και λεπτών στελεχών, χλωρωτικών και μικρών φύλλων με μεγαλύτερο ειδικό βάρος. Ο φωσφόρος «ψήνει» τα φύλλα του καπνού, δίνοντας τα ανοικτό χρώμα, βελτιώνοντας έτσι την ποιότητα. Η έλλειψη φωσφόρου καθυστερεί την ωρίμανση και μικραίνει το πλάτος των φύλλων. Το ποσοστό καλίου στα φύλλα θεωρείται δείκτης ποιότητας. Όταν απουσιάζει το κάλιο εμφανίζονται χλωριώσεις στα φύλλα και ορφνές κηλίδες στα κατώτερα φύλλα. Τα παλιά χρόνια η λίπανση γινόταν με την αγρανάπαυση και την εναλλαγή καλλιεργειών (αμειψισπορά). Αργότερα άρχισε η χρήση των λιπασμάτων.

19146253 10208702771397362 8145970443303166027 n

ΣΠΟΡΑ: Επειδή ο σπόρος είναι πολύ μικρός και απαιτεί ιδιαίτερα καλές συνθήκες χωραφιού για να φυτρώσει, η σπορά του γίνεται πρώτα σε σπορεία, από τα οποία τα νεαρά καπνόφυτα μεταφυτεύονται στην οριστική τους θέση αργότερα. Τον σπόρο τον συνέλλεγαν μόνοι τους οι παραγωγοί, όταν αυτός ωρίμαζε τον μήνα Σεπτέμβριο. Φυλάσσονταν μέσα σε υφασμάτινες σακούλες ή τενεκεδένια κουτιά για να αερίζεται καλά και να προφυλάσσεται από την υγρασία και τα τρωκτικά. Ο υγιής σπόρος έχει καστανοκόκκινο χρώμα ενώ ο ακατάλληλος για σπορά μουντό σκούρο.
Απολύμανση του σπορείου δε γινόταν. Η σπορά πραγματοποιούνταν στις αρχές Μαρτίου. Ο σπόρος ανακατεύονταν με στάχτη, σκορπίζονταν με το χέρι και πιέζονταν με ειδικό ξύλο. Έπειτα ρίχνανε από πάνω κοπριά για να κρατάει ζεστό τον σπόρο και να τον συγκρατεί στο έδαφος ώστε να βλαστήσει. Τα νεαρά φυτά είναι πολύ ευαίσθητα στις χαμηλές θερμοκρασίες και τα σπορεία κατασκευάζονταν έτσι ώστε να έχουν μεσημβρινό προσανατολισμό. Το καπνοσπορείο πρέπει να προφυλάσσεται επίσης από τους ανέμους, γι’ αυτό και τοποθετούσαν κλαδιά από πουρνάρι πάνω από την κοπριά για να τη συγκρατεί. Για να στραγγίζει καλά το έδαφος, τα σπορεία κατασκευάζονται 10-20 cm υπερυψωμένα. Πρέπει να ποτίζονται καθημερινά ενώ απαιτείται τακτικά ξεβοτάνισμα από τα ζιζάνια που φυτρώνουν. Τέλος ορισμένοι, για λίπανση χρησιμοποιούσαν ανθρώπινα περιττώματα (περιέχουν άζωτο) τα οποία αφού πρώτα διαλύανε στο νερό, τα ρίχνανε στα φυτά.

19247918 10208702797158006 7054952736838911411 n

ΦΥΤΕΙΑ: Το 3ο 10ήμερο του Μαΐου που τα φυντάνια του καπνού («χασλαμάδες») αποκτούν ύψος 15 cm περίπου, είναι κατάλληλα για μεταφύτευση στο χωράφι. Από πριν όμως γινόταν η κατεργασία του χωραφιού η οποία ξεκινούσε από το χειμώνα. Οργώνονταν 3-4 φορές με υποζύγιο και σιδερένιο άροτρο, το αποκαλούμενο «πουλούκι». Λίγο πριν τη φυτεία οργώνονταν μια τελευταία φορά με ξύλινο αλέτρι ώστε να δημιουργήσουν τα «καρίκια» ή «τσιζιά» (σαμαράκια) σε μεταξύ τους αποστάσεις των 50 cm περίπου.
Η εργασία ξεκινούσε από τα ξημερώματα με το μάδημα του χασλαμά. Τυλίγανε τα φυτά με «τσούλια» (λινάτσα) και βρέχανε τις ρίζες για να μη στεγνώσουν. Η φυτεία πραγματοποιούνταν με το χέρι κατά τη διάρκεια της ημέρας. Με τη τσάπα ανοίγανε ίσια γραμμή πάνω στο καρίκι και με ειδικό εργαλείο, το «μπασκί», δημιουργούσανε ανά 15 cm περίπου τρύπα όπου φυτεύανε το φυτό. Ακολουθούσε η άρδευση των νεαρών φυτών με το «γκιούμι» (ποτιστήρι) για να πιάσουν, ενώ δεν έπρεπε να βραχούν τα φύλλα του φυτού για να μη ξεραθούν. Στα χωράφια το νερό μεταφέρονταν με τα ζώα σε «καδιά» (βαρέλια) από έναν νερόλακκο («μπάρα») και 7 ομβροδεξαμενές που υπήρχαν διάσπαρτες στον κάμπο της Προσοτσάνης ή αντλούσαν νερό από τον Αγγίτη ποταμό.

19225167 10208702764797197 4906125817995155337 n

ΣΚΑΛΙΣΜΑ: Η καταπολέμηση των ζιζανίων γινότανε με δύο συνήθως σκαλίσματα με την τσάπα. Το πρώτο 2-3 εβδομάδες μετά τη φυτεία και το δεύτερο 15 ημέρες αργότερα από το πρώτο σκάλισμα με το οποίο κάνανε το λεγόμενο «γέμισμα» δηλαδή, καλύπτανε τη ρίζα και τη βάση του βλαστού με χώμα. Η κύπερη και η οροβάγχη (λύκος) ήταν τα δύο σημαντικότερα ζιζάνια που έπρεπε να καταπολεμηθούν από τους παραγωγούς καπνού. Αυτός ο τύπος καπνού δεν απαιτούσε μεγάλες ποσότητες νερού. Άντεχε στην ξηρασία και παρήγαγε μάλιστα καλύτερη ποιότητα καπνού. Γι’ αυτό φυτεύονταν και σε ξερικά χωράφια, ενώ τα αρδευόμενα χωράφια ποτίζονταν 1-2 φορές όταν επικρατούσε μεγάλη ανομβρία με ροή νερού στα αυλάκια.

 

19225148 10208702771677369 8117553206706765241 n

ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ: Περί την 10 -15 Ιουλίου άρχιζε η συγκομιδή των φύλλων του καπνού. Δεν ωριμάζουν όλα μαζί αλλά πρώτα τα χαμηλότερα φύλλα που είναι και τα μεγαλύτερα, μήκους 25 cm περίπου. Ακολουθούν τα μικρότερα φύλλα στο άνω μέρος του φυτού με μήκος φύλλου 10 cm ή μικρότερα. Όταν ωριμάζουν, αποκτούν μια χρυσοπράσινη απόχρωση. Η συγκομιδή ή όπως λέγεται το «σπάσιμο» ή «τσάκισμα» των φύλλων, γινότανε καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού μέχρι τον Οκτώβριο μήνα, σε 5-6 χέρια ανάλογα με την πορεία ωρίμανσης. Οι παραγωγοί πήγαιναν λίγο μετά τα μεσάνυχτα στα καπνοχώραφα και μέχρι το πρωί μάζευαν τα ώριμα φύλλα υπό το φως της γκαζόλαμπας (φανάρι), για να μην τα μαράνει ο ήλιος. Τα σπάζανε και τα αφήνανε στο έδαφος σε ματσάκια, τους αποκαλούμενους «ελπεζέδες» και το πρωί τα συγκεντρώνανε με τις αγκαλιές τους, τοποθετώντας τα στα κοφίνια για τη μεταφορά τους με τα κάρα στο σπίτι. Όσα φύλλα ήταν άρρωστα ή πολύ ώριμα ρίχνονταν στο έδαφος.

19225124 10208702764197182 9137609695633041564 n

ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ: Στο σπίτι ακολουθούσε η διαδικασία του «μπουρλιάσματος» ή βελονισμού. Ένα - ένα φύλλο περνιότανε σε βελόνα και από εκεί σε σπάγκο, για να κρεμαστεί στον ήλιο και να ξεραθεί, το λεγόμενο «σαρίκι». Η ξήρανση γίνονταν σε λιάστρες και σε ξύλινες βέργες στους τοίχους των σπιτιών. Όταν ο καπνός αποκτούσε κιτρινοκόκκινο χρώμα, τον συλλέγανε σε 2-3 «σαρίκια» μαζί, τα λεγόμενα «σαντάλια» πιάνοντας τα με τσιγκέλια. Τα αποθηκεύανε κρεμασμένα σε καλά αεριζόμενους χώρους όπως στον «μπινά» (ο χώρος κάτω από τη σκεπή), μέχρι το φθινόπωρο.

19248070 10208702795877974 1705744479244587425 n

ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ: Μετά το τέλος της συγκομιδής και της αποξήρανσης των φύλλων δηλ. από τον Οκτώβριο μήνα μέχρι τον Μάρτιο, ακολουθούσε η συσκευασία του καπνού σε δέματα, το λεγόμενο «παστάλι». Πρώτα όμως έπρεπε να αφαιρεθεί ο σπάγκος και να καθαριστούν ένα - ένα τα φύλλα από ξένες ύλες. Τοποθετούνταν έτσι σε «γύρους», δηλαδή σε ματσάκια κυκλικά στο πάτωμα, για διάστημα 10 ημερών. Έπειτα, υπήρχε ένα στενόμακρο ξύλινο καλούπι, το «σεντούκι», στο οποίο τοποθετούνταν ο καπνός για να συσκευαστεί σε δέματα βάρους 40-50 κιλών ενώ περιμετρικά έφεραν λινάτσα, το αποκαλούμενο «τσούλι», που δένονταν με σχοινί. Η συσκευασία γίνονταν κατά ποιότητες και ίδιου μεγέθους φύλλα. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα τα δέματα έπρεπε να αερίζονται γι’ αυτό αναποδογυρίζονταν ανά 10ήμερο περίπου.
Ο καπνός όταν βρεθεί σε υπό ορισμένες συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας, υφίσταται μεταβολές στα χημικά συστατικά του λόγω της δράσεως διαφόρων ενζύμων που βρίσκονται στα κύτταρα των φύλλων. Η θερμοκρασία που απαιτείται είναι 20-30ο C, η σχετική υγρασία 14-17% και ικανοποιητική παρουσία οξυγόνου. Διαφορετικά ο καπνός κινδυνεύει να μουχλιάσει. Με τη ζύμωση, οι υδατάνθρακες, η νικοτίνη, και οι διάφορες αζωτούχες ενώσεις εκτός της αμμωνίας μειώνονται. Αντίθετα, το άρωμα και οι καπνιστικές ιδιότητες του καπνού βελτιώνονται.
Μέχρι τα τέλη Απριλίου ο καπνός πωλούνταν με ελεύθερη διαπραγμάτευση στους καπνέμπορους. Τα δέματα παραλαμβάνονταν από αυτούς για παραπέρα επεξεργασία. Ακολουθούσε νέα διαλογή και συσκευασία σε εμπορικές παρτίδες, συνέχιση της ζύμωσης μέχρι φτάσει τον επόμενο χρόνο στην καπνοβιομηχανία για το τελικό στάδιο επεξεργασίας και την παραγωγή τσιγάρων.
19113593 10208702767957276 2781569456698305226 n Αντιγραφή
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Σήμερα, η καλλιέργεια του καπνού έχει μειωθεί δραματικά σε όλη τη χώρα, για διάφορους κοινωνικούς και οικονομικούς λόγους. Στην Προσοτσάνη, που αποτελούσε την κύρια καλλιέργεια και ασχολία των περισσότερων κατοίκων της, σήμερα κοντεύει να εξαφανιστεί τελείως. Ο άλλοτε καταπράσινος από καπνοφυτείες κάμπος της, πλημμυρισμένος από κόσμο και κάρα, αποτελεί πλέον μια ανάμνηση των παλαιοτέρων που τη διηγούνται στους νεότερους σαν παραμύθι.
ΠΗΓΗ: http://www.prosoma.gr

24130382 1624212394312598 6482211427604901244 o

Το βάραθρο βρίσκεται ανάμεσα στα χωριά Καλλίφυτος και Χωριστή Δράμας. Έχει εύκολη πρόσβαση με την είσοδο του πίσω ακριβώς από το εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη.
Στον πρώτο κατηφορικό θάλαμο το φως εισχωρεί από την είσοδο και υπάρχουν κάποια εικονίσματα στα τοιχώματα. Στη συνέχεια μπαίνουμε σε σκοτεινό θάλαμο για να συναντήσουμε το πρώτο ραπέλ 5 μέτρων.
Έπειτα το σπήλαιο έχει τη μορφή στενής διάκλασης και κατηφορίζει.

koritsi drama05
Στο τέλος του διαδρόμου υπάρχει 2η κατάβαση 13 μέτρων με την οποία καταλήγουμε σε μεγάλο και εντυπωσιακό θάλαμο. Το ύψος το θαλάμου είναι στα 10 μέτρα περίπου και στα τοιχώματα βλέπουμε πλούσιο διάκοσμο από κουρτίνες και παραπετάσματα. Υπήρχε έντονη σταγονοροή την περίοδο της επίσκεψης.
Ο θάλαμος κατηφορίζει πάνω σε κατακριμνήσεις και αρκετό γουανό.
Ακολουθεί τρίτη κατάβαση 20 μέτρων. Ο πάτος είναι μία διάκλαση χωρίς συνέχεια. Στο αριστερό μέρος υπάρχει μικρή λίμνη.
Σ' αυτό το κομμάτι βρίσκονται παντού εντυπωσιακά κοράλια κάθε μεγέθους και σχήματος.
Η κατάβαση έγινε από μέλη της σπηλαιολογίας Θεσσαλονίκης Πρωτέας και της σπηλαιολογικής ομάδας της Καβάλας.

Πηγή: https://canyoning-caving.blogspot.gr/

koritsi drama08

koritsi drama15

koritsi drama22

koritsi drama18

koritsi drama23

koritsi drama32

koritsi drama33

Με τη συμμετοχή τριάντα τεσσάρων εισηγήσεων ερευνητών και ερευνητριών ειδικευμένων σε ποικίλα γνωστικά αντικείμενα, σε επτά συνεδρίες, στο διάστημα τριών ημερών και με σύμμαχο τη ζωντανή συζήτηση, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 1ου συνεδρίου με θέμα «Η Προσοτσάνη και η Ιστορία της», που διοργάνωσε ο Δήμος Προσοτσάνης και ο Μουσικοχορευτικός Σύλλογος «ο Μέγας Αλέξανδρος» στις 4, 5 & 6 Μαΐου 2018 στο Πολιτιστικό Κέντρο του παραπάνω συλλόγου.
Το Συνέδριο φιλοξένησε ένα ευρύ φάσμα θεματικών ενοτήτων σχετικών με αρχαία, βυζαντινή και σύγχρονη ιστορία, αρχιτεκτονική, λαογραφία, εκπαίδευση, οικονομία, πολιτισμό, που άγγιξε σε μεγάλο βαθμό το κοινό που το παρακολούθησε.

synedrioi2018 04
Οι εισηγητές που συμμετείχαν με αξιόλογες παρουσιάσεις συνέβαλαν στην επιτυχή διεξαγωγή του Συνεδρίου φωτίζοντας άγνωστες πλευρές της τοπικής μας ιστορίας.
Ο σκοπός του Συνεδρίου υπήρξε διττός: Αφενός να εμφυσήσει στους κατοίκους Προσοτσάνης την πίστη στην αξία και την ανάδειξη της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής τους και αφετέρου να παράσχει τη δυνατότητα σε επιστήμονες να παρουσιάσουν με βάση διαθέσιμα αρχειακά, βιβλιογραφικά και επιτόπιας έρευνας δεδομένα, επιστημονικές εργασίες τους.
Η οργάνωση του Συνεδρίου, αν και υπήρξε απαιτητική, λόγω του αυξημένου αριθμού προσκεκλημένων επιστημόνων και ερευνητών που φιλοξενήθηκαν και της μεγάλης προσέλευσης του κοινού που παρακολούθησε με ενδιαφέρον τις εισηγήσεις, στέφθηκε από επιτυχία.
Το συνέδριο «η Προσοτσάνη κι η Ιστορία της» έθεσε περισσότερα ερωτήματα από όσες απαντήσεις θέλησε να δώσει, προκάλεσε προβληματισμούς και παρήγαγε προτάσεις, ανοίγοντας με τον τρόπο αυτό ένα δίαυλο διεπιστημονικού διαλόγου. Διερεύνησε άγνωστες πτυχές της τοπικής ιστορίας, συνεισέφερε νέες γνώσεις χωρίς να εξαντλήσει τα θέματά του αφήνοντας πλευρές για περαιτέρω έρευνα. Αυτά και μόνο αρκούν για να πιστοποιήσει κανείς την επιτυχία του.

synedrioi2018 09
Επιπλέον, οι πολίτες έγιναν εν πολλοίς κοινωνοί άγνωστων έως τώρα όψεων και στοιχείων του πολιτισμικού τους πλούτου.
Κοινή διαπίστωσή υπήρξε η χρησιμότητα της ανταλλαγής απόψεων ανάμεσα σε εκπροσώπους διαφορετικών κλάδων και η διαμόρφωση συνεργασιών, ενώ ιδιαίτερο ήταν το όφελος που αποκόμισαν οι ερευνητές από την επίσκεψη στον βυζαντινό ναό του Αγίου Παντελεήμονα με την ξενάγηση του ομότιμου καθηγητή του Α.Π.Θ., κ. Γιώργου Βελένη, καθώς και στο λαογραφικό μουσείο Προσοτσάνης.
Η συνολική γνώση που κατατέθηκε στο συνέδριο πρόκειται να αξιοποιηθεί με τη μελλοντική δημοσίευση της υπό μορφή πρακτικών, ώστε να καταστεί κτήμα των κατοίκων της περιοχής και βασικό εργαλείο μελέτης και έρευνας.

synedrioi2018 05
Στην έναρξη του συνεδρίου απονεμήθηκε τιμητική πλακέτα στον κ. Βελένη από τους συνδιοργανωτές για τη συμβολή του στην ανάδειξη της τοπικής ιστορίας, καθότι ήταν αυτός που εντόπισε τον βυζαντινό ναό του Αγ. Παντελεήμονα, θέμα της πρώτης του επιστημονικής μελέτης και εφαλτήριο της επιστημονικής του ανέλιξης.
Το συνέδριο παρακολούθησαν οι αιδεσημότατοι πατέρες Κων/νος Ουρούμης και Παναγιώτης Παπαδόπουλος, ο δήμαρχος Προσοτσάνης κ. Άγγελος Λύσσελης, οι βουλευτές κ.κ. Δημήτριος Κυριαζίδης και Κων/νος Μορφίδης, ο περιφερειακός σύμβουλος κ. Κων/νος Κινατζίδης, ο πρόεδρος της Τ.Κ. Προσοτσάνης κ. Κυριάκος Κυρίου, αντιδήμαρχοι, οι επικεφαλής των δημοτικών παρατάξεων του δήμου και πρώην δήμαρχοι κ.κ. Θεόδωρος Αθανασιάδης και Βασίλειος Φατράλης, δημοτικοί και τοπικοί σύμβουλοι, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων κ. Γεώργιος Τάτσιος, ο πρόεδρος του Κέντρου Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας κ. Ιωάννης Παπουτσής, ο Προϊστάμενος της Εφορίας Αρχαιοτήτων Δράμας κ. Παπαδόπουλος Ευστράτιος, ο Προϊστάμενος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δράμας κ. Σπυρίδων Κιουλάνης, τους Διευθυντές των δημοτικών σχολείων και του Γ. Λυκείου Προσοτσάνης, ο Διοικητής της Πυρ/κής Υπηρεσίας Δράμας κ. Κων/νος Δαδούδης, ο Υποδιοικητής του Α.Τ. Προσοτσάνης κ. Κων/νος Καγκελίδης, πρόεδροι συλλόγων, εκπρόσωποι λοιπών φορέων και πλήθος κόσμου. Χαιρετισμό απέστειλε η βουλευτής κα Χαρά Κεφαλίδου.
Ευχαριστούμε θερμά την Επιστημονική Επιτροπή του Συνεδρίου, τους εισηγητές και τα προεδρεία των συνεδριάσεων, τους μαθητές και τη δασκάλα του 3ου Δημοτικού Σχολείου Προσοτσάνης κα Ψωμά Στέλλα, τους δωρητές καθώς και όλους τους εθελοντές που βοήθησαν με οποιοδήποτε τρόπο στη διεξαγωγή του συνεδρίου.

 

1948BBBbCC

Μαυροφορεμένες γυναίκες, μπροστά στο σωρό των οστών συγγενικών τους προσώπων…

 

Στις 29 Σεπτεμβρίου 1941, Βούλγαροι σύμμαχοι των Ναζί, προχωρώντας σε αντίποινα σκοτώνουν 2.140 ανθρώπους στην περιοχή της Δράμας. Η υπόθεση έχει καταγραφεί ως σφαγή του Δοξάτου, όπου υπήρχαν και τα περισσότερα θύματα, αλλά επεκτάθηκε στην πόλη της Δράμας και σε 22 χωριά. Μία ημέρα πριν, στη πρώτη εξέγερση στην κατοχική Ελλάδα, είχαν σκοτωθεί 35 Βούλγαροι και 12 συνεργάτες τους. Με αφορμή τη συμπλήρωση 73 χρόνων από τη σφαγή, το tvxs.gr δημοσιεύει ανέκδοτες μαρτυρίες για την εξέγερση που πνίγηκε στο αίμα. Ο Δημήτρης Πασχαλίδης, ερευνητής, με παιδικές μνήμες για την περίοδο, αναφέρεται στην εξέγερση και μιλά, μεταξύ άλλων, για τη θεωρία της βουλγαρικής προβοκάτσιας, που όπως αναφέρει, ασπάστηκε λανθασμένα και το ΚΚΕ .
Επρόκειτο για την πρώτη εξέγερση στην Ελλάδα και η δεύτερη της Ευρώπης, σημειώνει. «Η πρώτη έγινε τον Αύγουστο του 1941 στην περιοχή Κραλίεβο της Γιουγκοσλαβίας» με «5.000 θύματα». Σε ό,τι αφορά τη θεωρία της προβοκάτσιας επισημαίνει ότι «επικράτησε η άποψη» πως όλα ήταν στημένα «από τους Βούλγαρους, οι οποίοι κατά κάποιο τρόπο έπεισαν τους κομμουνιστές να κάνουν την επανάσταση για να γίνει η σφαγή».

Πώς οργανώθηκε το αντάρτικο
Το πρώτο αντάρτικο άρχισε στην Δράμα αμέσως μόλις ήρθαν οι Βούλγαροι. Σύμφωνα με μία μαρτυρία στην οποία αναφέρεται ο Δημήτρης Πασχαλίδης, δύο ή τρεις άντρες από τη Χωριστή, που ήταν αριστεροί, και έρχονταν από την Κοζάνη, όπου υπηρετούσαν ως στρατιώτες, μόλις έμαθαν ότι οι Βούλγαροι κατέλαβαν την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, ορκίστηκαν πως θα πάρουν τα όπλα, θα οργανώσουν μία ομάδα και θα φύγουν επάνω στο βουνό. Κινήθηκαν προς το βουνό Ισμαήλογλου, βόρεια της Χωριστής, όπου μια άλλη ομάδα είχε συγκεντρώσει όπλα του ελληνικού στρατού τα οποία πετούσαν έλληνες στρατιώτες και παρουσιάζονταν μετά στους Γερμανούς για να πάρουν το απολυτήριο.
Στη συνέχεια ο γραμματέας της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΚΚΕ Παντελής Χαμαλίδης, άρχισε να καλεί τον κόσμο σε εξέγερση ενώ είχε πάρει όλα τα όπλα που ήταν συγκεντρωμένα στο βουνό.
Τα γεγονότα αυτά έλαβαν χώρα τον Ιούλιο του 1941, οπότε και ξεκίνησε η πιο συστηματική οργάνωση της εξέγερσης. Όπως αναφέρει ο Δ. Πασχαλίδης, ο λόγος γι’ αυτή την κινητοποίηση ήταν ότι «στις 21 Ιουνίου του 1941 οι Γερμανοί χτύπησαν την Σοβιετική Ένωση και τότε ο Στάλιν έστειλε μήνυμα, με οποιοδήποτε τρόπο μπορούσε, σε όλα τα κομμουνιστικά κράτη της Βαλκανικής και της Ευρώπης, ώστε να γίνουν σαμποτάζ και αντιστασιακές ενέργειες οι οποίες θα υποστήριζαν και την Ρωσία».
«Έτσι, λοιπόν, αυτοί οι άνθρωποι που πήγαν επάνω στο βουνό είχαν δύο ιδέες για να πολεμήσουν. Η μία ήταν η Ελλάδα και η άλλη ήταν η μεγάλη τους πατρίδα η Σοβιετική Ένωση», αναφέρει.

cf83cf86ceb1ceb3ceadcf82

Η εξέγερση σε 22 χωριά
Περίπου 150-200 άτομα είχαν συγκεντρωθεί στο βουνό και οργανώθηκαν σε ομάδες. Στις 28 Σεπτέμβρη 1941 ο Χαμαλίδης με υπαρχηγό τον Παστουρματζή έδωσε εντολή για εξέγερση και οι αντάρτες κατέβηκαν ανά 20 με 30 άτομα στα χωριά.
Η ανατίναξη ενός μύλου παραγωγής ρεύματος στη Δράμα, αργά το βράδυ της ίδιας ημέρας, ήταν το σύνθημα ότι ξεκινά το αντάρτικο. Αμέσως, οι Βούλγαροι πήγαν με την πυροσβεστική υπηρεσία στον μύλο και με άλλο στρατό για να δουν τι συμβαίνει.
Εκείνο το βράδυ εκτελέστηκαν 35 Βούλγαροι και 12 βουλγαρογραμμένοι* οι οποίοι ήταν ή αστυνομικοί ή πρόεδροι κοινοτήτων ή γραμματείς. Οι 12 συνεργάτες των Βούλγαρων εκτελέστηκαν σε διάφορα χωριά, ενώ η μεγαλύτερη εκτέλεση έγινε στο Δοξάτο.

Η Εξέγερση στο Δοξάτο
Κατά την εξέγερση στο Δοξάτο, οι αντάρτες περικύκλωσαν τον αστυνομικό σταθμό τον οποίο και πυρπόλησαν. Όταν ήρθε ο Νομάρχης, «και αυτός με την δύναμη που είχε επιτέθηκε στους αντάρτες και όχι στους Βουλγάρους φυσικά», σημειώνει ο Δ. Πασχαλίδης. Εν τω μεταξύ «οι Βούλγαροι είχαν ανέβει επάνω στον 2ο όροφο και από εκεί χτυπούσαν με τα όπλα τους». Μόλις άρχισε η φωτιά να επεκτείνεται «προσπάθησαν να φύγουν, άλλοι κρεμάστηκαν από τα παράθυρα μισοκαμένοι και εκτελέστηκαν. Άλλοι προσπάθησαν να βγουν και εκτελέστηκαν, και άλλοι γλίτωσαν».
Σύμφωνα και με τα βουλγαρικά αρχεία, «ο ίδιος ο Νομάρχης ο οποίος μπήκε μέσα, τραυματίστηκε». Έμεινε σε μια καπναποθήκη δίπλα από τον αστυνομικό σταθμό, μέχρι το επόμενο πρωί, όταν «τον βρήκαν οι Βούλγαροι οι οποίοι ήρθαν τις πρωινές ώρες από την Δράμα και στη συνέχεια και από την Καβάλα. Τον μετέφεραν στο νοσοκομείο. Και στην συνέχεια τον μετέφεραν στη Σόφια και έγινε καλά».
Συνολικά, κατά την εξέγερση του Δοξάτου σκοτώθηκαν «8 χωροφύλακες και ένας βουλγαρογραμμένος*».

Εξέγερση στη Χωριστή
Στη Χωριστή, εκείνο το βράδυ, άρχισαν να χτυπούν οι καμπάνες. Ο κόσμος πίστευε ότι έρχεται η απελευθέρωση. «Χτύπησαν οι καμπάνες, μαζεύτηκε ο κόσμος στην αγορά, χόρεψαν, είπαν ότι ελευθερώνονται, οι αντάρτες έλεγαν ότι ο συμμαχικός στρατός είναι στη Θάσο και έρχεται. Και έρχονται και αεροπλάνα ρωσικά».
Ωστόσο, ο Δ. Πασχαλίδης εκτιμά ότι «ο αρχηγός (σ.σ των ανταρτών) δεν πίστευε» ότι θα απελευθερωθεί η Χωριστή, αλλά «ήθελε να συγκεντρώσει κόσμο στο βουνό. «Το λάθος του ήταν ότι συγκέντρωσε πολλούς αμάχους, οι οποίοι μετά τις επιθέσεις κατάλαβαν ότι θα ξεκινήσουν τα αντίποινα».
Οι Βούλγαροι και οι συνεργάτες τους είχαν φύγει από τη Χωριστή πριν γίνει η εξέγερση. Από ό, τι φαίνεται είχαν ειδοποιηθεί. «Ειδοποιήθηκε και η Χωριστή από το Δοξάτο. Αμέσως έφυγαν όλοι- και αστυνομικοί και αγροφύλακες και ο Πρόεδρος της κοινότητας- και κρύφτηκαν στα βόρεια της Χωριστής σε ένα λάκκο που λέγεται Βασμός.
Ωστόσο, οι αντάρτες αρχικά δεν γνώριζαν ότι είχαν φύγει οι Βούλγαροι. Αφού χτύπησαν με τα πολυβόλα τα κτίρια της αστυνομίας και της κοινότητας είδαν ότι δεν υπήρχε κανείς. Όταν μπήκαν στο κτίριο της κοινότητας πήραν ένα ραδιόφωνο. Πίστευαν μάλλον ότι θα ακούσουν πως οι Ρώσοι και οι Άγγλοι ξεσηκώθηκαν μαζί με τους ανατολικομακεδόνες και ότι πλέον απελευθερωνόμαστε. «Και αυτό το πίστευαν άνθρωποι οι οποίοι ήταν αριστεροί. Τελικά δεν έγινε τίποτα από όλα αυτά».
Στο μεταξύ κατέβασαν την βουλγάρικη σημαία, την ποδοπάτησαν έξω στις λάσπες και στη συνέχεια πήραν χρήματα, κάποια όπλα και ό,τι υλικό βρήκαν, από τα κτίρια της κοινότητας και της αστυνομίας. Τέλος, οι αντάρτες συγκέντρωσαν τον κόσμο στα σχολεία. Όπως διηγείται ο Δ. Πασχαλίδης «εκεί κάποιος τους μίλησε απελευθέρωση, ακούστηκαν “ζήτω η Ελλάδα, κάτω η Βουλγαρία”».

Sfagi Doxatou

Ανοργάνωτη εξέγερση αλλά όχι προβοκάτσια
Αντάρτες και κάτοικοι πήραν τον δρόμο για το βουνό. Όμως τότε «αρχίζει η περιπέτεια». Οι αντάρτες «τα έχασαν, δεν φαντάζονταν ότι θα μαζευτεί τόσος κόσμος όχι μόνο από την Χωριστή, από το Δοξάτο, από τα Κύρια, από τον Άγιο Αθανάσιο, από παντού». Τροφές είχαν για λίγες ημέρες ενώ πολεμοφόδια είχαν ελάχιστα. «Ήταν ανοργάνωτη η εξέγερση, αλλά όχι προβοκάτσια», αναφέρει χαρακτηριστικά ο ερευνητής Δ. Πασχαλίδης. Το γεγονός ότι «το ΚΚΕ θεώρησε ότι ήταν προβοκάτσια, είναι μεγάλο λάθος», τονίζει. «Επειδή ο Χαμαλίδης, ο αρχηγός της εξέγερσης στη Δράμα, δεν πήρε εντολή από την κεντρική εξουσία, θεωρήθηκε λάθος, και ήταν πολύ εύκολο να πει το ΚΚΕ ότι ήταν προβοκάτσια».

Μελανό σημείο
Στο βουνό, έμειναν τρεις με τέσσερις ημέρες. «Κάποιοι από τους κατοίκους προσπάθησαν να φύγουν και τους συνέλαβαν. Πέρασαν ανταρτοδικείο και τους εκτέλεσαν. Οι Έλληνες ανέβηκαν επάνω για να μην σκοτωθούν από τους Βούλγαρους. Και οι Έλληνες οι αριστεροί σκότωσαν αυτούς τους ανθρώπους. Και μάλιστα κάποιους επειδή είχαν και προσωπικά, τους κατηγορούσαν ψευδώς και ο αρχηγός διέτασσε την εκτέλεσή τους. Και έτσι έχουμε 11 εκτελέσεις με συνοπτικές διαδικασίες. Αυτό για εμένα ήταν μελανό σημείο», επισημαίνει.

Τα αντίποινα και η σφαγή
Στις 29 Σεπτεμβρίου, οι Βούλγαροι από τα ξημερώματα άρχισαν να συγκεντρώνουν κόσμο στην Δράμα. «Άλλους τους πήγαιναν προς τα μνήματα που έχουν πίσω από το σιδηροδρομικό σταθμό και εκεί τους εκτελούσαν. Άλλους τους έπαιρναν στα κρατητήρια και άλλους στους στρατώνες. Πολλούς τους έβαζαν στους στρατώνες και τους έβγαζαν λίγους- λίγους, τους ανέβαζαν πάνω στο Κορίλοβο- σε μία περιοχή επάνω στο βουνό, στους πρόποδες της Δράμας- και εκεί τους εκτελούσαν ομαδικά.
Σύμφωνα με την έρευνα του Δ. Πασχαλίδη, «οι Βούλγαροι εκτέλεσαν τουλάχιστον 562 άτομα στην πόλη της Δράμας».
Το πρωί οι Βούλγαροι έφτασαν στο Δοξάτο, από όπου είχαν φύγει στο μεταξύ οι αντάρτες. «Όταν μπήκαν στο Δοξάτο, άρχισαν να συλλαμβάνουν τον κόσμο. Διάλεξαν κάποιους άνδρες από 16 χρονών μέχρι 60-65 χρονών και τους υπόλοιπους τους πήγαν στο σχολείο όπου τους έκλεισαν μέσα».
Ακόμη 102 χωριά επλήγησαν από τους Βούλγαρους σε όλη την ανατολική Μακεδονία. «Από αυτά τα περισσότερα στο νομό Δράμας, μετά στις Σέρρες και λιγότερα στην περιοχή της Καβάλας».


*Βουλγαρογραμμένοι: Όσοι δήλωναν ότι είχαν βουλγαρική υπηκοότητα και τους έδιναν βουλγαρική ταυτότητα, απολάμβαναν προνόμια που δεν είχαν οι Ελληνες.
ΠΗΓΗ: https://tvxs.gr

DOXATO 02

Ορφανά στα χαλάσματα του Δοξάτου

 

Μετά την απελευθέρωση των Σερρών, το 21ο Σύνταγμα της 7ης Μεραρχίας διατάσσεται να κατευθυνθεί προς τη Δράμα και να συνεχίσει την καταδίωξη των Βουλγάρων, που κατείχαν την περιοχή από τον Οκτώβριο του 1912.
Το πρωί της 30ης Ιουνίου, μία ίλη ιππικού της 10ης Μεραρχίας του βουλγαρικού στρατού, με επικεφαλής τους ταγματάρχες Μπίρνεφ και Σιμεόνοφ, συνεπικουρούμενη από ένα τάγμα πεζικού και ομάδες κομιτατζήδων, κυκλώνει το Δοξάτο (9 χιλιόμετρα νοτιανατολικά της Δράμας. Σκοπός τους να σφάξουν και να λεηλατήσουν το πλούσιο χωριό της Δράμας, που κατοικείται από Έλληνες χριστιανούς και μουσουλμάνους. Ως δικαιολογία προβάλλουν το επιχείρημα ότι είχαν παρενοχληθεί από ομάδες Ελλήνων προσκόπων (στρατιωτικό σώμα από εθελοντές απόμαχους του Μακεδονικού Αγώνα).
Αμέσως, οι επιδρομείς άρχισαν να σφάζουν αδιακρίτως όσους Δοξατινούς και Δοξατινές είχαν απομείνει στο χωριό, με πρωτοστατούντες τους κομιταζήδες. Στη συνέχεια περιέλουσαν με πετρέλαιο τα σπίτια του Δοξάτου και το παρέδωσαν στις φλόγες. Με τους Βουλγάρους συνενώθηκαν και αρκετοί μουσουλμάνοι του Δοξάτου, τους οποίους οι επιδρομείς έπεισαν ότι η Βουλγαρία και η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχαν συμμαχήσει κατά της Ελλάδας.

 DOXATO 03

Οι απελευθερωτές στο κατεστραμμένο Δοξάτο
Ο τραγικός απολογισμός των βουλγαρικών ωμοτήτων στο Δοξάτο ήταν 650 νεκροί (περίπου το ένα τρίτο των κατοίκων), ενώ 240 σπίτια και 80 καταστήματα καταστράφηκαν ολοσχερώς. Αφού ολοκλήρωσαν το απάνθρωπο έργο τους, οι επιδρομείς με τη λεία τους κατευθύνθηκαν προς τα βόρεια.
Την επομένη, 1η Ιουλίου 1913, το 21ο Σύνταγμα του ελληνικού στρατού κατέλαβε αμαχητί τη Δράμα και το Δοξάτο και ολοκλήρωσε την απελευθέρωση της Ανατολικής Μακεδονίας.
Η σφαγή και η πυρπόληση του Δοξάτου απασχόλησε τον διεθνή Τύπο, που περιέγραψε με μελανά χρώματα την εν γένει συμπεριφορά των Βουλγάρων.
Ο Άγγλος πλοίαρχος Κάρνταλ έγραψε στη Daily Telegraph:
Κατά την είσοδον εις την πόλιν, το πρώτο όπερ προσέπεσεν εις τους οφθαλμούς μου, ήσαν αι αγέλαι κυνών καταβροχθιζόντων ανθρωπίνους σάρκας. Η πόλις τελείως κατεστραμμένη εφαίνετο έρημος, ως εκ τούτου δε ηναγκάσθην να φωνάξω επανειλημμένως δια να εμφανισθώσι γραίαι τινές εκ των ερειπίων. Όλα τα πτώματα ήσαν διάτρητα υπό τον λογχών και έφερον ίχνη απίστευτων ακρωτηριασμών. Οι τοίχοι των οικιών είχον ρυπανθεί από αίματα, εις το ύψος έξι ποδών από τους εδάφους, τουθ’ όπερ εξηγείται, κατά το λέγειν των επιζώντων εκ του ότι τα δυστυχή θύματα δεν είχον σφαγεί αμέσως, αλλά εθανατούντο δια λογχισμών…

1948BBBbCCC

Ο απεσταλμένος των Τάιμς του Λονδίνου, Κρόφοντ Πράις, παραθέτει συγκλονιστικές μαρτυρίες από θύματα και αυτόπτες μάρτυρες της σφαγής:
Δεν ήτο δύσκολον να συναγάγη τις την αλήθειαν περί του τι συνέβη εν Δοξάτω. Διεσώθησαν πολλά βασανισθέντα θύματα όπως αφηγηθούν τα συμβάντα, εν οις και εις νεανίας (ο οποίος παρ’ όλους τους δέκα λογχισμούς, τους οποίους έλαβεν, έζη ακόμη, καθώς και πολλά μικρά παιδία εις το νοσοκομείον φέροντα τραύματα επί της κεφαλής, κατενεχθέντα διά της σπάθης των Βουλγάρων ιππέων, καθ’ ήν στιγμήν κατεδίωκαν τα νήπια θύματά των δια των αγρών […] Οι πρώτοι παραστάντες επί τόπου Ευρωπαίοι συμφωνούν ότι ο ολικός αριθμός των σφαγέντων δεν ήτο ολιγώτερος των 400 (πολλοί τους υπολογίζουν εις 600). Μερικά των πτωμάτων είχον ήδη ταφή, άλλα είχαν καή, αλλά τα υπόλοιπα απέμενον εκτεθειμένα, μερικά δε μόλις εκαλύπτοντο δι’ ελαφρού τινός στρώματος άμμου. Οι επισκέπται είδον σκύλους καταβροχθίζοντας ανθρωπίνους σάρκας, αυλάς οικιών αχνιζούσας εκ του αίματος των θανατωθέντων ατυχών, λίθους επί των οποίων διετηρούντο ακόμη υπολείμματα τριχωμάτων των κεφαλών των θυμάτων, αίτινες είχον καταθραυσθή δια κτυπημάτων, δωμάτια, οι τάπητες των οποίων, αι ψάθαι και τα προσκεφάλαια ήσαν καλυμένα με το αίμα των σφαγέντων, τοίχους δεικνύοντας τους τύπους των όλων, δια των οποίων μια γυνή και εν παιδί είχον σταυρωθή.
Η ιταλική εφημερίδα Il Secolo XIX περιγράφει την επιδρομή των Βουλγάρων:
Οι κάτοικοι έντρομοι συλλέξαντες ό,τι πολύτιμον είχον ήρχισαν να φεύγωσιν προς Καβάλαν και άλλοι δια της κοίτης του ξεροχείμαρρου προς τα όρη. Εκατοντάδες τινές εκλείσθησαν εντός των οικιών. Αίφνης ενεφανίσθη βουλγαρικό ιππικό και ήρχισε λυσσώδη καταδίωξη των φευγόντων. 400 Βούλγαροι στρατιώτες εισήρχοντο με «εφ’ όπλου λόγχη», ακολουθούμενοι υπό δύο αμαξών, φορτωμένων με πετρέλαιον. Το ιππικό εξ 120 ανδρών υπό των Μπίρνεφ και Συμεώνωφ κατεδίωκαν τους φεύγοντας , άνδρας, γυναίκες και παιδιά ρίπτοντες αυτούς καταγής διά σπαθισμών.
Τις βουλγαρικές ωμότητες εκθέτει και ο απεσταλμένος της ρωσικής εφημερίδας Ρούσκιε Ούτρο, Βλαντιμίρ Τορνόφ:
Αι ανθρωποθυσίαι αι διαπραχθείσαι υπό των Βουγκάρων υπήρξαν φρικαλέαι. Εκατοντάδες αθώων πολιτών κατεσφάγησαν, αι δε διαρπαγαί υπήρξαν κολοσσιαίαι. Είδομεν κατά γής εν μέσω ερειπίων χρηματοκιβώτια βιαίως διερρηγμένα, ραπτομηχανάς κατεστραμμένας […] Γυναίκες εθρήνων πικρώς και συνέστρεφον τας χείρας εξ απογνώσεως. Είδον ιδίοις οφθαλμοίς παιδία πληγέντα δια λογχισμών. Εις πλείστα μέρη συνηντήσαμεν σωρούς πτωμάτων εκτεθειμένων εις τον καύσωνα του ηλίου και άλλα πτώματα κατά το ήμισυ ξεθαμμένα και των οποίων οι πόδες, η κεφαλή και αι χείρες προέβαλον φρικαλέας εκ της γης…

ΠΗΓΗ: https://www.sansimera.gr

1948BBBbCCCCC

ΔΗΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΔΗΜΟΣ Κ. ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ

1. ΙΣΤΟΡΙΑ

2. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

parxarides triantafillos banner

koutsiana banner

© 2018 Destanea. All Rights Reserved. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΡΕΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ | ΑΙΓΑΙΟΥ 4 ΔΡΑΜΑ, 66100 | 6932416400 - eirtrian@otenet.gr