Επικαιροτητα

Γράφει ο Μαθηματικός – Ψυχολόγος: Δημήτρης  Φλαμούρης  Ph.D.


Όλοι γνωρίζουμε ότι το άγχος μπορεί να έχει καταστροφικές επιδράσεις στη ζωή μας. Τα μηνύματα που ακούμε από παντού έχουν ανακηρύξει το στρες σε μια από τις σημαντικότερες απειλές του νέου τρόπου ζωής.                                                                     

Τι θα γινόταν όμως αν μαθαίναμε ότι όλα όσα ξέραμε μέχρι τώρα δεν ήταν ακριβώς όπως πιστεύαμε;

Σε επηρεάζει το τι πιστεύεις για το στρες, όχι το στρες το ίδιο
Ο καθηγητής ψυχολογίας Jeremy Jamieson του πανεπιστημίου του Rochester θέλησε να διαπιστώσει αν τα πιστεύω μας για το άγχος, μας επηρεάζουν στο πώς αποδίδουμε υπό πίεση.                                                                                                                              

Έκανε, λοιπόν, το εξής πείραμα:                                                                                             

Κάλεσε τους υποψήφιους διδακτορικούς φοιτητές σε μια προπαρασκευαστική εξέταση για τις τελικές εξετάσεις εισαγωγής στα διδακτορικά προγράμματα. Πριν την εξέταση πήρε δείγματα από το σάλιο τους ώστε να εξετάσει τα επίπεδα στρες που είχαν πριν την εξέταση.                                                                                                                       

Κατόπιν, σε μια ομάδα με τους μισούς φοιτητές, έδωσε ένα μήνυμα το οποίο ήλπιζε ότι θα ηρεμούσε το άγχος τους πριν τις εξετάσεις.                                                                 

Τους είπε: «Οι άνθρωποι νομίζουν ότι το να νιώθεις άγχος πριν κάνεις ένα τεστ θα τους κάνει να μην παν καλά. Σύγχρονες έρευνες όμως έχουν δείξει ότι το στρες δεν μειώνει την απόδοση, αλλά μπορεί και να την ενισχύσει. Οι άνθρωποι οι οποίοι αγχώνονται κατά τη διάρκεια ενός τεστ μπορεί να έχουν ακόμα καλύτερα αποτελέσματα. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να ανησυχείτε αν νιώθετε άγχος την ώρα του τεστ σήμερα. Αν νιώσετε ότι είστε στρεσαρισμένοι απλά υπενθυμίστε στον εαυτό σας ότι το άγχος σας, σας βοηθάει να τα πάτε καλά».
Οι φοιτητές είχαν επιλεγεί τυχαία για την κάθε ομάδα και τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι άκουσαν αυτά τα λόγια σκόραραν υψηλότερα στις προπαρασκευαστικές αυτές εξετάσεις.                                                                                                         

Προκειμένου να αποκλείσει το ενδεχόμενο ο Jamieson να είχε ηρεμήσει τους φοιτητές ο λόγος του, εξέτασε το σάλιο τους για ορμόνες του στρες και μετά τις εξετάσεις. Αν τα λόγια του είχαν ηρεμήσει τους φοιτητές θα έπρεπε τα επίπεδα των ορμονών να είναι χαμηλότερα από τα αντίστοιχα πριν την εξέταση. Αν τα λόγια του είχαν βοηθήσει τους φοιτητές να εκμεταλλευτούν την έντασή τους θα έπρεπε να είναι υψηλότερα.

Αποτελέσματα.

Η απάντηση ήταν στο φτύσιμο! Η ομάδα στην οποία έγινε η παρέμβαση είχε υψηλότερα επίπεδα άλφα αμυλάσης, ένα μέτρο της ενεργοποίησης του συμπαθητικού νευρικού συστήματος.                                                                              

Το μήνυμα δεν ηρέμησε τους φοιτητές. Αντίθετα ήταν περισσότερο, όχι λιγότερο αγχωμένοι. Το πιο ενδιαφέρον ήταν όμως η σχέση ανάμεσα στο στρες και τα σκορ των εξετάσεων. Μια πιο ισχυρή αντίδραση στο στρες συνδέονταν με υψηλότερα σκορ στις εξετάσεις αλλά μόνο για όσους είχαν γίνει δέκτες της παρέμβασης.                  

Για όσους δεν είχαν ακούσει το μήνυμα δεν υπήρχε συσχέτιση ανάμεσα στο επίπεδο ορμονών του στρες και της απόδοσής τους.                                                                            

Η παρέμβαση που έγινε άλλαξε το νόημα της σωματικής τους κατάστασης με τέτοιο τρόπο ώστε επηρέασε και την απόδοσή τους. Επιλέγοντας να δουν το στρες τους σαν βοηθητικό, έκανε το στρες όντως βοηθητικό!.                                                                      

Το πραγματικό τεστ                                                                                                 

Μετά από τρεις μήνες οι φοιτητές έκαναν την επίσημη εξέταση για το GRE (Graduate Record Examination). Άραγε τι θα γινόταν τώρα που η πίεση θα ήταν ακόμα πιο έντονη;                                                                                                                                            

Οι μαθητές οι οποίοι συμμετείχαν στην παρέμβαση είχαν μια πολύ διαφορετική εμπειρία εξετάσεων. Δεν ήταν λιγότερο αγχωμένοι αλλά ανησυχούσαν λιγότερο για το άγχος τους. Ένιωθαν πιο σίγουροι για τον εαυτό τους. Το πιο σημαντικό ήταν όμως ότι τα πήγαν σημαντικά καλύτερα από τους άλλους για άλλη μια φορά και η διαφορά στα σκορ τους ήταν ακόμα μεγαλύτερη από την προηγούμενη φορά.

Συμπέρασμα
Είναι πραγματικά καταπληκτικό το ότι λίγες προτάσεις που ειπώθηκαν μήνες πριν τις επίσημες εξετάσεις είχαν τέτοια σημαντική επιρροή, ίσως ακόμα και στις καριέρες των ανρθώπων αυτών. Ο τρόπος σκέψης είναι καθοριστικός για το πώς θα μας επηρεάσει το άγχος. Βομβαρδιζόμαστε διαρκώς με μηνύματα ότι το άγχος είναι καταστροφικό και έτσι όντως τελικά γίνεται καταστροφικό για μας.                                                          

Οι νέες έρευνες δείχνουν ότι το πώς αντιμετωπίζουμε το στρες είναι αυτό το οποίο προκαλεί τα αρνητικά αποτελέσματα επάνω μας και όχι το ίδιο στρες.
Αλλάζοντας άποψη για το στρες, αλλάζει και η ζωή μας όλη!
 
Στο βιωματικό σεμινάριο Ξανασυστήσου με το Άγχος σου θα μάθεις πώς γίνεται να αλλάξεις γνώμη για το στρες και πώς να το κάνεις να δουλεύει για σένα. Όπως ακριβώς έγινε και με αυτούς του φοιτητές!

Published in Άρθρα

by DIMITRIS FLAMOURIS on ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 8, 2018

Σε κάθε παρέα υπάρχουν οι άνθρωποι που ξέρεις ότι μπορείς να βασιστείς επάνω τους. Είναι εκείνοι που θα σε στηρίξουν στα δύσκολα. Σε αυτούς θα τρέξεις όταν χρειαστείς μια συμβουλή και θα έχουν πάντα κάτι χρήσιμο να σου πουν. Είναι άραγε η ζωή τόσο εύκολη όσο φαίνεται γι αυτούς;
Είναι οι άνθρωποι που φαίνεται να τα καταφέρνουν στη ζωή, παρά τις αναποδιές που τους έρχονται και συνεχίζουν να κοιτούν μπροστά. Αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και αποπνέουν δύναμη και σιγουριά.  Απολαμβάνουν τον ρόλο αυτό, η αλήθεια είναι. Το ρόλο του «δυνατού» στις σχέσεις τους. Τους αρέσει το πώς τους αντιλαμβάνονται οι άλλοι και ο θαυμασμός που εισπράττουν. Στο κάτω - κάτω σε ποιον δεν αρέσει να τον θαυμάζουν;                                                                                                                      

Η παγίδα                                                                                      

Έτσι όμως πέφτουν στην μεγαλύτερη παγίδα. Πέφτουν στον λάκκο που μόνοι τους έχουν σκάψει. Ή μάλλον δεν σκάβουν το λάκκο τους, αλλά χτίζουν τον πύργο τους. Ένα πύργο ψηλό και απροσπέλαστο. Και μετά αυτο-φυλακίζονται εκεί μέσα. Αιχμάλωτοι της εικόνας τους. Της εικόνας που ασυνείδητα έχουν δημιουργήσει στους άλλους αλλά κυρίως στον εαυτό τους.                            

Γιατί όχι κι εγώ;                                                                        

Από μικροί άκουγαν τη φράση: «Δεν έχεις ανάγκη εσύ» και συνεχίζουν να την ακούν ακόμα και τώρα. Τους τη δίνει στα νεύρα όταν τους το λες. Γιατί μέσα τους ξέρουν ότι κι εκείνοι έχουν ανάγκες. Το νιώθουν. Κάποιες στιγμές μάλιστα πολύ έντονα. Τους πιάνει το παράπονο τότε καιαναρωτιούνται:«Γιατί κανείς δε με βοηθάει εμένα; Γιατί να πρέπει πάντα εγώ να τα κάνω όλα; Γιατί να πρέπει πάντα εγώ να στηρίζω τους άλλους; Να είμαι εδώ για κάθε τους ανάγκη; Εμένα ποιος θα με φροντίσει επιτέλους;»                                             

Ένα βαθύ κομμάτι τους λαχταρά τη φροντίδα, ταυτόχρονα όμως το «δυνατό» κομμάτι τους την απεχθάνεται. Του είναι άγνωστη σαν έννοια. Έτσι την αποφεύγουν όσο μπορούν. «Πώς είσαι, χρειάζεσαι τίποτα; Είσαι καλά;» θα τους ρωτήσει κάποιος αν κάτι τους συμβεί.                                                        

«Όχι, μωρέ εντάξει. Δεν είναι τίποτα. Θα περάσει. Ευχαριστώ. Μια χαρά είμαι» θα απαντήσουν.
Και έτσι έμμεσα απαγορεύουν στους άλλους να τους φροντίσουν. Δε συνειδητοποιούν ότι η δική τους συμπεριφορά είναι καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση της στάσης των άλλων ανθρώπων. Νομίζουν ότι απλά οι γύρω τους δεν τους καταλαβαίνουν και δεν ασχολούνται μαζί τους. Ότι δεν μπορούν να τους φροντίσουν. Αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα όμως, είναι ότι για να τους φροντίσει κάποιος θα χρειαστεί να επιμείνει πάρα πολύ για να κάμψει τις εσωτερικές τους αντιστάσεις.    

Κατά συνέπεια είναι συνήθως μόνοι. Συναισθηματικά μόνοι, γιατί κατά τ’άλλα συχνά έχουν πολλούς ανθρώπους γύρω τους. Ανθρώπους οι οποίοι τους χρειάζονται. Ανθρώπους τους οποίους στηρίζουν, αλλά στους οποίους δεν μπορούν να στηριχτούν.                                                                                          

Γιατί δεν επιτρέπουν σε κάποιον να τους φροντίσει;

Στον ασυνείδητο κόσμο τους μεγάλο μέρος της αυταξίας τους είναι επενδεδυμένο στο να είναι ισχυροί και ανεξάρτητοι. Στο να είναι ικανοί και αυτάρκεις. Έχουν μάθει να μπορούν και μόνοι τους και τους έχει εντυπωθεί από πολύ μικρή ηλικία η σημασία του να είσαι «δυνατός». Την έχουν υιοθετήσει σε ένα πολύ βαθύ, πυρηνικό επίπεδο.                                           

Συνεπώς, αν κάποιος τους προσφέρει βοήθεια η ανακλαστική αντίδρασή τους θα είναι να πουν ‘όχι’. Εκείνη τη στιγμή νιώθουν ματαιωμένοι και άκυροι. Νιώθουν οι αδύναμοι, αφού είναι οι δέκτες της φροντίδας κι αυτό δεν μπορεί να το διαχειριστεί εύκολα ο ψυχισμός τους. Ο ασυνείδητος κόσμος τους νομίζει ότι το να δεχτούν τη συνδρομή κάποιου ισοδυναμεί με το να είναι άχρηστοι αφού έχουν ανάγκη κάτι το οποίο δε θα έπρεπε να χρειάζονται.                                                                                                               

Είναι σαν να πηγαίνεις στο σπίτι της Βέφας Αλεξιάδου και της λες: «έλα να σου κάνω ένα παστίτσιο».                                                                                      

Κατά συνέπεια, θα λάβουν βοήθεια μόνο αν είναι η τελευταία τους επιλογή. Αν το σώμα ή το πνεύμα τους, τους έχει προδώσει.                                              

Αν πας να τους φροντίσεις νομίζουν ότι υποχρεώνονται, ότι σου γίνονται βάρος. Και αυτό τους είναι αφόρητο. Δεν αντιλαμβάνονται τη χαρά που σου δίνουν εσένα που τους βοηθάς. Τη χαρά που νιώθουν και οι ίδιοι εξάλλου όταν βοηθούν κάποιον. Υπάρχει ένα βαθυθέλω τους το οποίο λέει ότι δεν αξίζουν την φροντίδα. Δεν την αξίζουν. «Πρέπει» να την κερδίσουν. «Πρέπει» να δώσουν για να πάρουν.                                                                                            

Έτσι απολαμβάνουν πολύ να βοηθούν εκείνοι. Είναι πολύ δοτικοί σαν χαρακτήρες γιατί το βαθυθέλω τους υπαγορεύει ότι μόνο έτσι θα δικαιούνται την προσοχή και την αποδοχή των άλλων. Ταυτόχρονα είναι πολύ αυστηροί με τον εαυτό τους και δε συγχωρούν τις «αδυναμίες» τους.

Η λύση
Εδώ βρίσκεται και το κλειδί για να καταφέρουν να αφεθούν στην φροντίδα ενός άλλου. Να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είναι απαραίτητο να κερδίσουν την αποδοχή. Μπορεί κάποιος να τους αποδέχεται μόνο επειδή είναι αυτοί που είναι. Δικαιούνται τη φροντίδα όπως και όλοι οι άνθρωποι τους οποίους εκείνοι στηρίζουν. Είναι κι εκείνοι άνθρωποι όπως όλοι οι άλλοι. Είναι εντάξει να δεχτούν και τις πιο ανθρώπινες πλευρές τους. Όλοι τις έχουμε. Δεν πειράζει.
Μια ενδιαφέρουσα πρόταση είναι: Καθώς είναι δοτικοί, ας αναλογιστούν το πόση χαρά παίρνουν οι ίδιοι όταν βοηθούν κάποιον. Την ίδια χαρά δίνουν και στους άλλους όταν αφήνονται να βοηθηθούν. Αν αρχικά τους είναι δύσκολο να δεχτούν φροντίδα με εσωτερικά κίνητρα, ας το κάνουν για τους άλλους. Με γνώμονα να κάνουν τους άλλους χαρούμενους. Δεν πειράζει. Μετά θα έχουν το βίωμα ότι είναι «εντάξει» να σε φροντίζουν. Δε γίνεσαι βάρος. Η αρχή έχει μεγάλη σημασία.

Η πρόκληση
Η αποδοχή ότι αξίζουν τη φροντίδα δεν είναι απλή υπόθεση γι αυτούς, όμως. Στο μυαλό τους, το να δεχτούν περιποίηση είναι βαμμένο με μελανά χρώματα. Δυστυχώς η κοινωνία ενισχύει τα πιστεύω τους. Ο «δυνατός» άνθρωπος θεωρείται επιτυχημένος και ένα πρότυπο προς μίμηση. Δεν ακούμε να λένε μπράβο σε αυτόν που πήρε βοήθεια αλλά σε αυτόν που έδωσε. Διαβάζουμε να λένε μπράβο σε αυτόν που ακόμα και στα δύσκολα αντέχει και γελάει και όχι σε αυτόν που φυσιολογικά ξεσπάει και κλαίει.                                                        

Ο αγώνας αυτών των ανθρώπων, λοιπόν, είναι διπλά δύσκολος. Χρειάζεται να υπερνικήσουν την εσωτερική τους αποστροφή προς το να είναι αδύναμοι και ταυτόχρονα να απαρνηθούν την γλύκα που τους δίνει η κοινωνική αποδοχή την οποία η «δύναμή» τους, τους εξασφαλίζει. Έχουν ασυνείδητα στηρίξει τον κόσμο τους σε μια ψευδαίσθηση «παντοδυναμίας» και είναι εξαιρετικά δύσκολο ψυχικά να την εγκαταλείψουν.                                                           

Φαντάζει όμορφος ο ψηλός πύργος τους, όμως είναι και πολύ μοναχικός. Ο μόνος τρόπος να παίξουν με τα άλλα παιδιά είναι να κατέβουν κάτω στην αυλή και να τα συναντήσουν. Να έρθουν στο ίδιο επίπεδο με εκείνα.

Αν σου αρέσει να είσαι δυνατός…
Αν σου αρέσει να είσαι δυνατός τότε αναλογίσου πόση δύναμη θα χρειαστείς για να ζητήσεις βοήθεια. Πόσο κουράγιο θα χρειαστείς για να αφεθείς να σε φροντίσουν. Πόσο πιο όμορφη θα είναι η ζωή σου αν απαλλαχθείς από το βάρος της «δυνατής» εικόνας σου.

Το αξίζεις!

Published in Άρθρα
Wednesday, 03 January 2018 19:14

ΕΥΧΕΣ ΓΙΑ ΤΟ 2018-01-02

Από τον Δραμινό Μαθηματικό – Ψυχολόγο  ΔΗΜΗΤΡΗ ΦΛΑΜΟΥΡΗ PhD, συγγραφέα του βιβλίου «Ψυχο-λογικές Σχέσεις»

Για το 2018 μας εύχομαι…
Να ζητάμε βοήθεια όταν τη χρειαζόμαστε.
Να μας επιτρέπουμε να είμαστε και αδύναμοι.
Να δίνουμε αλλά να αφηνόμαστε και να παίρνουμε.
Να μην μαλώνουμε το συναίσθημά μας. Είναι η αλήθεια μας.
Να δεχόμαστε φροντίδα.
Να βλέπουμε τα «αρνητικά» μας σαν τα χαρακτηριστικά μας που ίσως δε μας αρέσουν και τόσο αλλά είναι δικά μας και τα δεχόμαστε. Όπως δεχόμαστε το ύψος μας, τα μάτια μας.
Να βλέπουμε τις «αδυναμίες» μας και να μην προσπαθούμε να τις διορθώσουμε. Αν θέλουμε ας προσπαθήσουμε να τις αλλάξουμε.
Να παρατηρούμε τον εαυτό μας και να μας μαθαίνουμε.
Να μας φροντίζουμε.
Να μην ξεπερνάμε τα όριά μας αν δε θέλουμε. Αν θέλουμε, βέβαια, να τα ξεπερνάμε!.
Να μην εμαστε σκληροί και να κλαίμε όταν μας βγαίνει.
Να θυμόμαστε πως ό,τι και να κάνουμε, δεν πειράζει. Εκτός αν πειράζει εμάς.
Να θυμόμαστε πως τίποτα δεν «πρέπει».
Να είμαστε στοργικοί με τον εαυτό μας.
Να θυμόμαστε ότι θα κάνουμε πολλές φορές αυτό που μας δυσαρεστεί. Δεν πειράζει. Έτσι λειτουργεί ο άνθρωπος.
Να θυμόμαστε ότι θα δυσκολευτούμε να αλλάξουμε συνήθειες και συχνά μπορεί να δυσκολευόμαστε και να τα παρατάμε. Δεν πειράζει. Ίσως δεν μπορούμε ακόμα. Σιγά σιγά.
Να θυμόμαστε πως δεν κάνουμε λάθη. Κάνουμε επιλογές που μετά δε μας αρέσουν.
Να θυμόμαστε πως πάντα κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε τη δεδομένη στιγμή. Πάντα. Αυτό είναι αξίωμα. Οι επιλογές μας είναι οι μοναδικές που εμείς μπορούσαμε να κάνουμε τη δεδομένη στιγμή. Ας μη μας κατηγορούμε γι αυτές. Ας μάθουμε από αυτές για να μπορούμε να κάνουμε διαφορετικές, αν θέλουμε, την επόμενη φορά.
Μια ανθρώπινη χρονιά να έχουμε!

Published in Άρθρα

by DIMITRIS FLAMOURIS on ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 12, 2017


Διαβάζουμε και δίνουμε πολλές συμβουλές για το πώς να αλλάξουμε την ζωή μας. Στην πράξη όμως τι γίνεται;
Συνάντησα στις Σέρρες στο δρόμο έναν αναγνώστη του blog ο οποίος μου είπε:
«Εσείς δεν είστε που γράφετε τα άρθρα ψυχολογίας στο ίντερνετ. Που ήσασταν πριν μαθηματικός;»
«Ναι, εγώ» απάντησα και χάρηκα γιατί πρώτη φορά με αναγνώρισαν στο δρόμο. (Όλοι έχουμε και το ψώνιο μας…)
«Πολύ ωραία και χρήσιμα αυτά που γράφετε. Στην πράξη όμως, πώς τα εφαρμόζουμε;»
Σκέφτηκα ότι είχε δίκιο όπως το ρώτησε. Η αλήθεια είναι ότι προσπαθώ να είμαι πολύ προσγειωμένος και ρεαλιστικός σε ό,τι λέω. Ταυτόχρονα υπάρχει αναγκαστικά μια απόσταση ανάμεσα στο να διαβάζεις κάτι και να το κάνεις πράξη στη ζωή σου.
Τι γίνεται λοιπόν εκεί; Πώς είναι τα πράγματα στην πραγματική ζωή; Μπορούμε να αλλάξουμε εύκολα όλα όσα μας δυσκολεύουν; Ή μήπως χρειάζεται πολύ κόπος και προσπάθεια;
Η απάντηση στα δυο τελευταία ερωτήματα είναι ναι και ναι.
Ναι, πολλές φορές μπορούμε να αλλάξουμε εύκολα όσα μας δυσκολεύουν και ναι, αρκετές φορές θα χρειαστεί πολύς κόπος και προσπάθεια. Για τα ίδια πράγματα.

Από τη θεωρία στην πράξη
Στην πραγματική ζωή θα διαβάσουμε ένα άρθρο και θα μας φανεί ενδιαφέρον. Μπορεί να πούμε: «Ναι, ρε συ. Καλά τα λέει. Αυτό ακριβώς σκεφτόμουν και δεν ήξερα πώς να το εκφράσω» Και μετά οι περισσότεροι θα διαβάσουμε το επόμενο άρθρο. Ή θα πιούμε τον καφέ μας. Ή θα ασχοληθούμε με τα παιδιά, το facebook ή οτιδήποτε μας απασχολεί.
Για να καταφέρει το άρθρο ή το βιβλίο, να μας κινητοποιήσει και να αναλάβουμε δράση θα χρειαστεί ο σπόρος που φυτεύει να βρει και εύφορο έδαφος μέσα μας. Θα χρειαστεί να τρωγόμαστε και λιγάκι με τα ρούχα μας. Να ψαχνόμαστε για το τι να κάνουμε. Να έχουμε έντονη την ανησυχία. Τότε το άρθρο μπορεί να δράσει ως καταλύτης και να μας οδηγήσει στη δράση. Μπορεί να γίνει το έξτρα σπρώξιμο που χρειαζόμασταν ώστε να σηκωθούμε και να πούμε «Σήμερα είναι η μέρα!»

Από τη θεωρία στη δράση
Ακόμα και αν δεν είμαστε εύφοροι για δράση όμως, ένα καλό άρθρο ποτέ δεν πάει χαμένο. Φαντάσου την εικόνα που τρεις άντρες προσπαθούν να κυλήσουν ένα μεγάλο βράχο στην κατηφορική πλευρά ενός λόφου. Μπορεί να ιδρώνουν και να ζορίζονται αλλά να μην τα καταφέρνουν. Και έρχεται ένα παιδί και σπρώχνει και αυτό λίγο και τελικά ο βράχος κινείται και παίρνει μετά την κατηφόρα.
Έτσι κάθε άρθρο χτίζει τη δύναμη της αλλαγής μέσα μας, οργώνει το εσωτερικό μας έδαφος και το ποτίζει, μέχρι που θα έρθει η στιγμή που όλη αυτή η εσωτερική διεργασία θα μεταφραστεί σε πράξη. Μέχρι που το εκατοστό ή χιλιοστό άρθρο ή βιβλίο θα μας βρει έτοιμους και θα μας σπρώξει να αναλάβουμε δράση.
Μην τα παρατάτε λοιπόν. Ετοιμάζετε τον εαυτό σας με κάθε χρήσιμη πληροφορία που παίρνετε.

Η δράση στην πράξη
Κάποιος θα πει: «Ωραία όλα αυτή θεωρητική ανάλυση (πάλι), αλλά εγώ τι να κάνω στην πράξη;»
Στην πράξη για να αλλάξεις κάτι θα χρειαστεί να το θέλεις αρκετά. Θα χρειαστεί να το θέλεις τόσο ώστε να ξεπεράσεις τις αντιστάσεις του παλιού κατεστημένου. Θα χρειαστεί να θέλεις τόσο την αλλαγή ώστε να κινητοποιείς τον εαυτό σου ακόμα και όταν το μυαλό σου λέει «Ας’το μωρέ τώρα. Έλα να κάνουμε αυτό που έχουμε συνηθίσει. Το βολικό. Το γνώριμο»
Και σε όλη αυτή τη διαδικασία θα χρειαστεί να γνωρίζεις ότι δε θα είναι εύκολο και δεν πειράζει. Να ξέρεις ότι πολλές φορές θα κάνεις τα αντίθετα από αυτά που λες ότι θέλεις και δεν πειράζει. Προβλέπεται.
Θα ξεκινήσεις και ίσως σταματήσεις πολλές φορές. Δεν πειράζει. Έτσι είναι η φύση μας. Ο εγκέφαλός μας είναι προγραμματισμένος να επαναλαμβάνει γνώριμα μοτίβα. Έτσι δουλεύει. Είναι φυσιολογικό να μην τα καταφέρνεις να πετύχεις τον μεγαλεπήβολο στόχο σου εύκολα. Αν το θυμάσαι αυτό τότε δε θα σε κατηγορείς όταν θα τα παρατάς. Δε θα σε λες «αδύναμο», «άχρηστο». Θα ξέρεις ότι είναι μέρος της διαδικασίας. Δε φταις εσύ. Κάποιοι θα τα καταφέρνουν πιο εύκολα από εσένα. Τι να κάνουμε τώρα. Μπράβο τους.
Εσύ έχεις τους δικούς σου ρυθμούς και χρόνους. Ίσως δεν είναι ακόμα αρκετά εύφορο το έδαφος μέσα σου. Ίσως εσένα να σε ζορίζει περισσότερο αυτό που σε ταλαιπωρεί. Όσο πιο δύσκολο είναι αυτό με το οποίο παλεύουμε τόσο μεγαλύτερη προσπάθεια θα χρειαστεί για να το αλλάξουμε.
Δε σημαίνει ότι η δική τους πάλη είναι πιο εύκολη. Μπορεί να είναι περισσότερο προετοιμασμένοι. Περισσότερο αποφασισμένοι. Περισσότερο απελπισμένοι. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη κινητήριος δύναμη για την αλλαγή από την απελπισία εξάλλου. Για σένα έχει σημασία μόνο ο δικός σου αγώνας.
Να ξέρεις ότι στην πράξη θα χρειαστεί ισχυρή θέληση. Να ξέρεις ότι στη δράση θα χρειαστεί επιμονή και κατανόηση για τα πισωγυρίσματα. Είναι στο πρόγραμμα. Συνέχισε να διαβάζεις και που ξέρεις; Μπορεί το επόμενο άρθρο να γίνει ο δικός σου καταλύτης!

Published in Άρθρα

by DIMITRIS FLAMOURIS on ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 28, 2017
 
Πώς επηρεάζονται τα παιδιά από τον τρόπο που τα επιβραβεύουμε; Τα ευρήματα της ψυχολογίας είναι πολύ πιθανό να σας εκπλήξουν!
«Μπράβο που βρήκες τη λύση Κατερίνα. Πόσο έξυπνη είσαι!»
«Τι ωραία που το ζωγράφισες, αυτό. Είσαι καταπληκτικός ζωγράφος Θοδωρή!»
«Μα τι καλή χορεύτρια που είσαι Ιωάννα!»
Ακούμε και λέμε συχνά τέτοια πράγματα στα μικρά παιδιά όταν κάνουν κάτι και θέλουμε να τα επιβραβεύσουμε. Στην επιφάνεια δεν υπάρχει τίποτα το αξιόμεμπτο σε αυτά τα σχόλια. Πιστεύουμε ότι τα λέμε στα παιδιά για να τα ενθαρρύνουμε και να συνεχίσουν να κάνουν αυτό που τους αρέσει.
Κι όμως σε αυτά τα «αθώα» σχόλια κρύβεται ένας μεγάλος κίνδυνος τον οποίο δε συνειδητοποιούμε. Ίσως τα σχόλια αυτά να έχουν το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα από το επιθυμητό. Μια καταπληκτική μελέτη της ψυχολογίας φέρνει στο φως τις συνέπειες των διαφορετικών τρόπων επιβράβευσης και μας ταρακουνάει!
Η μελέτη
Η μελέτη εμπεριέχει έξι πειράματα και τα αποτελέσματά τους θα παρουσιαστούν συνοπτικά. Ζητήθηκε από παιδιά ηλικίας 10-12 ετών να κάνουν ένα γνωστικό τεστ. Στο τεστ τα παιδιά πληροφορήθηκαν όλα, ανεξαρτήτως της πραγματικής τους απόδοσης ότι τα πήγαν πολύ καλά.
Υπήρξε όμως μια σημαντική διαφοροποίηση του τρόπου με τον οποίο έγινε η πληροφόρηση.
Σε κάποιους μαθητές τους είπαν: «Μπράβο! Πρέπει να είσαι πολύ έξυπνος σε τέτοιου είδους προβλήματα»
Σε άλλους μαθητές τους είπαν: «Μπράβο, Πρέπει να προσπάθησες πολύ να λύσεις αυτά τα προβλήματα»
Με άλλα λόγια στους πρώτους επιβραβεύτηκε η απόδοση στο τεστ ενώ στους άλλους η προσπάθεια που κατέβαλαν.
Έπειτα ακολούθησε μια σειρά διαδικασιών έτσι ώστε να τεστάρουν οι ψυχολόγοι διαφορετικές αντιδράσεις σε μια διάφορα ερεθίσματα.
Διαδικασία 1
Στην πρώτη διαδικασία τους ζητήθηκε να κάνουν ένα άλλο τεστ και είπαν σε όλους ότι τα πήγαν πολύ άσχημα ανεξάρτητα από την πραγματική τους απόδοση. Όταν ρώτησαν τα παιδιά τι πιστεύετε ότι έφταιξε σε αυτό, τότε τα παιδιά τα οποία έλαβαν έπαινο για την απόδοσή τους, είπαν ότι μάλλον δεν είναι τόσο έξυπνα ή αρκετά καλά γι αυτά τα τεστ. Εκείνα τα οποία έλαβαν έπαινο για την προσπάθεια είπαν ότι ίσως να μην προσπάθησαν αρκετά.
Αυτό σημαίνει ότι τα πρώτα πήραν πολύ προσωπικά το αποτέλεσμα του τεστ ενώ τα δεύτερα δε θεώρησαν ότι το αποτέλεσμα του τεστ σχετιζόταν με το πόσο έξυπνα είναι γενικά. Για εκείνα ήταν απλά θέμα προσπάθειας στο συγκεκριμένο τεστ.
Διαδικασία 2
Σε μια επόμενη διαδικασία οι ψυχολόγοι παρουσίασαν δυο όμοια ντοσιέ στα παιδιά. Στο ένα ντοσιέ τους είπαν ότι μπορούσαν να βρουν διαφορετικούς τρόπους να λύσουν παρόμοιου τύπου ασκήσεις ενώ στο άλλο ήταν οι βαθμολογίες των συμμαθητών τους στο τεστ.
Όσα παιδιά εισέπραξαν έπαινο για την προσπάθεια επέλεξαν σε πολύ μεγάλο ποσοστό (77%) να δουν τον φάκελο με τους διαφορετικούς τρόπους επίλυσης ενώ το άλλο γκρουπ επέλεξε σε ποσοστό 86% να δει πληροφορίες για την επίδοση των συμμαθητών τους.
Βγαίνει το συμπέρασμα λοιπόν, ότι όταν τα παιδιά επαινούνται για την απόδοσή τους τότε θέλουν να δουν που στέκονται σε σχέση με τα υπόλοιπα, πόσο «καλύτερα» από τα άλλα είναι. Όταν όμως επαινούνται για την προσπάθεια, τους ενδιαφέρει να αναπτύξουν περαιτέρω τις δεξιότητές τους και να εξασκήσουν τη μάθησή τους.
Διαδικασία 3
Το σημαντικότερο πείραμα όμως, κατά τη γνώμη μου, ήταν όταν, αφού είχαν πληροφορηθεί ότι τα είχαν πάει «άσχημα» στο δεύτερο τεστ, τους ζητήθηκε να επιλέξουν από διάφορες κατηγορίες, ένα άλλο τεστ το οποίο θα ήθελαν να κάνουν.
Τα παιδιά που τους είχαν πει «Μπράβο, είσαι πολύ έξυπνος» επέλεξαν σε ποσοστό 67% να κάνουν τεστ τα οποία ήταν εύκολα, ώστε να είναι σίγουρα ότι θα τα παν καλά στο επόμενο. Τα παιδιά τα οποία τους είχαν πει «Μπράβο, πρέπει να προσπάθησες πολύ» διάλεξαν σε ποσοστό 92% τεστ στα οποία θα μάθαιναν κάτι καινούριο.
Ταυτόχρονα άλλες δοκιμές έδειξαν ότι τα πρώτα άντλησαν λιγότερη ευχαρίστηση από τα τεστ όπου δεν τα πήγαν καλά και ήταν λιγότερο πιθανό να θέλουν να μάθουν κάτι περισσότερο για τέτοιου είδους θέματα από ό,τι τα άλλα παιδιά.
Οι συνέπειες της μελέτης αυτής θεωρώ πως είναι πολύ σημαντικές. Όταν λέμε στα παιδιά ότι είναι πολύ έξυπνα, αυτό που συμβαίνει στο παιδικό τους μυαλό είναι ότι μαθαίνουν να κυνηγούν το καλό αποτέλεσμα και όχι τη διαδικασία. Δεν προσπαθούν να μάθουν αλλά να πάρουν το βαθμό. Θέλουν να εισπράξουν το μπράβο και όχι να απολαύσουν την προσπάθεια. Αυτό συμβαίνει γιατί φαίνεται ότι συνδέουν το αποτέλεσμα της προσπάθειάς τους με το χαρακτήρα τους, με το ποιοι είναι, με την ταυτότητά τους.
Γίνονται οι άνθρωποι οι οποίοι επιδιώκουν την αποδοχή και όχι τη μάθηση, τη διερεύνηση, την ανησυχία. Θα ψάξουν το εύκολο και θα τα παρατήσουν εύκολα στη δυσκολία. Θα κρίνουν το πόσο τους αρέσει κάτι με βάση το πόσο εύκολο τους φαίνεται και όχι με κριτήριο αν πραγματικά τους ενδιαφέρει, καθώς θα έχουν μάθει να τους αρέσει μόνο αυτό στο οποίο είναι καλοί.
Συμπέρασμα
Την επόμενη φορά αντί να πείτε:
«Μπράβο, είσαι πολύ καλός ζωγράφος»,
πείτε:
«Μπράβο, πρέπει να σου αρέσει πολύ να ζωγραφίζεις»
Αντί να πείτε:
«Μπράβο, είσαι καταπληκτική χορεύτρια»
πείτε:
«Μπράβο, πρέπει να σου αρέσει πολύ να χορεύεις»
«Μπράβο, πρέπει να σου αρέσει πολύ να τραγουδάς, να παίζεις ποδόσφαιρο, να φτιάχνεις ρούχα για τις κούκλες σου, κοκ»
«Μπράβο, πρέπει να σου αρέσει να βοηθάς» όχι «Μπράβο, που είσαι καλό παιδί»
Επιβραβεύστε την προσπάθεια, όχι την απόδοση. Επιβραβεύστε την πράξη (αυτό που έκανε) όχι το ποιο είναι το παιδί (την ταυτότητα). Έτσι θα είναι πιο πιθανό να συμβάλλετε στη δημιουργία ανθρώπων οι οποίοι θα ξέρουν μετέπειτα τι τους αρέσει, θα ξέρουν να το αναζητούν, να ψάχνονται και να γίνουν ευτυχισμένοι.
Ευτυχισμένοι, όπως σε όλα τα παιδιά, αλλά και στους μεγάλους, αξίζει να είναι.

Published in Άρθρα

by DIMITRIS FLAMOURIS on ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 29, 2017

Για ποιο λόγο δυσκολευόμαστε στην καθημερινότητά μας; Τι είναι αυτό που μας φταίει και νιώθουμε μίζεροι συχνά; Πώς μπορούμε να βγούμε από τον κύκλο αυτό και να νιώσουμε πολύ πιο ευτυχισμένοι;
Περνάμε τη μέρα μας συχνά με την αίσθηση ότι κάτι μας φταίει. Η κίνηση είναι αφόρητη, η δουλειά είναι κουραστική, ο σύντροφός μας δε μας πρόσεξε αρκετά, πάλι τα ίδια θα φάμε, οι διακοπές τελείωσαν, το σπίτι θέλει καθάρισμα, η τηλεόραση δεν έχει τίποτα καλό. Και μπορεί να έχουμε δίκιο, όπως το βλέπουμε. Δεν τα βγάζουμε από το μυαλό μας. Η πραγματικότητα είναι αυτή που περιγράφουμε.
Κι όμως. Κι όμως υπάρχει και μια άλλη πραγματικότητα, εκεί δίπλα σε αυτήν που περιγράφουμε, η οποία είναι εξίσου αληθινή. Τείνουμε συστηματικά να την αμελούμε ή να τη θεωρούμε δεδομένη. Στην πραγματικότητα αυτή έχουμε αυτοκίνητο ή δυνατότητα να χρησιμοποιήσουμε τα μέσα μεταφοράς, έχουμε σύντροφο ο οποίος μπορεί να μας προσέχει (έστω και λιγότερο από όσο θα θέλαμε κάποιες φορές), έχουμε φαγητό να φάμε, πήγαμε διακοπές, έχουμε σπίτι το οποίο θέλει καθάρισμα και το σπίτι έχει και τηλεόραση.
Ακόμα αν κάποιες από αυτές τις συνθήκες δεν πληρούνται, έχουμε την υγεία μας, τους φίλους μας, τους γονείς μας, ανθρώπους που νοιάζονται για εμάς.
Μέσα στην πολυάσχολη ημέρα μας το ξεχνάμε όμως και εστιαζόμαστε σε όλα τα αρνητικά που συμβαίνουν γύρω μας. Μόνο όταν κινδυνέψουμε να τη χάσουμε ξαφνικά γίνεται και πάλι σημαντική. Μόνο όταν αρρωστήσουμε εκτιμούμε την υγεία μας και χαιρόμαστε πολύ όταν γίνουμε ξανά καλά! Μόνο όταν πάθει κάτι το αυτοκίνητό μας εκτιμάμε την «ταλαιπωρία» που περνούσαμε όταν το είχαμε και ξαφνικά δε μας πειράζει. Μόνο όταν χάσουμε τον σύντροφό μας εκτιμούμε αυτά που μας προσέφερε όταν ήμαστε μαζί.

Τι φταίει;
Δε φταίμε εμείς όμως. Έτσι είμαστε φτιαγμένοι. Είμαστε φτιαγμένοι για να ανησυχούμε. Για να σκεφτόμαστε αρνητικά. Έτσι είναι κατασκευασμένος ο εγκέφαλός μας. Σύμφωνα με την εξελικτική ψυχολογία, όταν πριν από εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια ζούσαμε στις στέπες της Αφρικής οι άνθρωποι οι οποίοι έκριναν αρχικά τα πάντα ως επικίνδυνα και μετά έβλεπαν αν όντως ήταν έτσι, ήταν αυτοί που ήταν πιο πιθανό να επιζήσουν και να περάσουν τα γονίδιά τους στους απογόνους τους. Όταν άκουγαν ένα θόρυβο έλεγαν «Ωχ, αρκούδα» μέχρι να πούνε «Α, εντάξει, ο σκύλος ήταν». Έτσι δεν τους έτρωγε η αρκούδα όταν όντως βρισκόταν κοντά τους…
Έτσι κι εμείς. Έχουμε την ίδια δομή στον εγκέφαλό μας με τους προγόνους μας εκείνους. Είμαστε προγραμματισμένοι να βλέπουμε πρώτα τα αρνητικά σε κάθε κατάσταση. Γι αυτό μην βιαστείς να κατηγορήσεις τον εαυτό σου ότι εσύ φταις που είσαι αρνητικός ή απογοητεύεσαι εύκολα. Μην επιδείξεις άλλη μια φορά την ίδια συμπεριφορά να δεις τη δυσκολία στην κατάσταση. Αυτή είναι η φύση σου και σε πολλές περιστάσεις σε σώζει από διάφορες συμφορές.

Τι μπορείς να κάνεις;
Τι μπορείς να κάνεις όμως για να βοηθήσεις στο να αλλάξει λίγο η διάθεσή σου και να αρχίσεις να εστιάζεις πιο συχνά στην άλλη παράλληλη θετική πραγματικότητα; Τι μπορείς να κάνεις για να είσαι πιο ευγνώμων, ώστε να εκτιμάς περισσότερο τα θετικά που υπάρχουν ούτως ή άλλως στη ζωή σου; Γιατί ακόμα και στην κρίση έχουμε λόγους να νιώθουμε ευγνώμονες.

Three good things
Γράψε κάθε μέρα για μια βδομάδα πριν πέσεις για ύπνο τρία πράγματα για τα οποία είσαι ευγνώμων. Τρία πράγματα τα οποία συνέβησαν την ημέρα που πέρασε. Γράψε πώς ένιωσες όταν συνέβησαν και πώς νιώθεις τώρα που γράφεις γι αυτά. Έτσι αρχίζεις και προγραμματίζεις σιγά σιγά τον εγκέφαλό σου να εστιάζει και στην θετική πραγματικότητα. Πολλαπλές έρευνες έχουν δείξει ότι αυτή η απλή άσκηση μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα ευτυχίας σου για πολλούς μήνες.
Αν φοβάσαι ότι δε θα έχεις τι να γράψεις, αν φοβάσαι ότι τίποτα καλό δε σου συμβαίνει μέσα στην κρίση, θυμήσου τα παρακάτω επτά απλά πράγματα.
1) Έχεις ένα σπίτι να πας σήμερα το βράδυ. Δεν είναι δεδομένο για όλους αυτό. Ούτε και για σένα.
2) Έχεις πόσιμο νερό διαθέσιμο κάθε μέρα. Βρέθηκα στην Αιθιοπία και εκεί κουβαλάνε το νερό με τα μπετόνια 3-4χλμ για να έχουν στο σπίτι τους. Και σε πολλά άλλα μέρη.
3) Έχεις ένα πιάτο φαγητό στο τραπέζι. Ακόμα και αν είναι παρόμοιο με το χθεσινό.
4) Έχεις τον ήλιο και ίσως και τη θάλασσα κοντά.
5) Έχεις την υγεία σου. Τις περισσότερες φορές τουλάχιστον.
6) Έχεις πρόσβαση στο ίντερνετ. Και σε έναν κόσμο πληροφοριών και εμπειριών μέσα από αυτό.
7) Έχεις ανθρώπους που νοιάζονται για σένα.
Κι αν όλα αυτά δε σου φτάνουν και θέλεις περισσότερα, αν έχεις πέσει θύμα της ηδονικής προσαρμογής, ίσως σου φανεί χρήσιμο αυτό που είπε ο Επίκουρος.
«Μην σαμποτάρεις την απόλαυση που σου δίνουν αυτά που έχεις, επιθυμώντας αυτά που δεν έχεις. Θυμήσου ότι αυτά που έχεις ήταν κάποτε ανάμεσα σε αυτά που επιθυμούσες να είχες».

Published in Άρθρα

Είναι η ευτυχία φυσιολογική; Είναι απλό και εύκολο να είσαι ευτυχισμένος; Η απάντηση ίσως να μην είναι αυτή που θα περιμέναμε…
Η Άννα είναι πολύ στεναχωρημένη και προβληματισμένη. Γιατί είναι τόσο δύσκολη η ζωή της; Γιατί όλα της φαίνονται βουνό; Όλα θέλουν τόση προσπάθεια.
Κανονικά θα έπρεπε να είναι ευτυχισμένη. Θα έπρεπε η ζωή να κυλάει αβίαστα και να μπορεί να την απολαμβάνει. Αυτό είναι το φυσιολογικό. Η Άννα σκέφτεται πως για να μην είναι χαρούμενη και ευχαριστημένη με τη ζωή της, μάλλον κάτι πάει στραβά. Μάλλον κάτι πάει στραβά με εκείνη. Κι αυτό τη ρίχνει ακόμα παραπάνω.

Το ερώτημα
Είναι όμως έτσι;
Είναι η ευτυχία φυσιολογική; Είναι το σύνηθες το να είσαι ευτυχισμένος; Είναι η δυσκολία μια εξαίρεση στην κατά τ’ άλλα ομαλή ζωή μας; Για να απαντήσουμε αυτό το ερώτημα θα χρειαστεί να κοιτάξουμε λίγο γύρω μας. Όχι μόνο μέσα μας. Είναι οι άνθρωποι γύρω μας ευτυχισμένοι; Είναι τόσο απλό το να είσαι ικανοποιημένος από τη ζωή σου; Γνωρίζεις πολλούς ανθρώπους που είναι χαρούμενοι, συνειδητοποιημένοι και σε αρμονία με τις επιλογές τους;

Η πραγματικότητα
Οι στατιστικές μας δίνουν μια αρκετά συγκεκριμένη εικόνα για τον κόσμο μας. Περίπου ένας στους τρεις ανθρώπους θα υποφέρουν κάποια στιγμή από μια ψυχική πάθηση. Περίπου ένας στους δέκα θα επιχειρήσει κάποια στιγμή να δώσει τέλος στη ζωή του και ένας στους πέντε θα υποφέρει από κατάθλιψη. Αν προσθέσουμε σε αυτά τα νούμερα τους χωρισμούς, τις εργασιακές δυσκολίες, την οικονομική κρίση, τις δυσχερείς οικογενειακές σχέσεις, τα προβλήματα υγείας, το καθημερινό άγχος, τους ψυχαναγκασμούς, το χρόνιο θυμό, θα συνειδητοποιήσουμε ότι αυτό το οποίο θεωρούμε ως φυσιολογικό ίσως τελικά να είναι κάτι πολύ πιο σπάνιο ίσως και από ένα διαμάντι. Σίγουρα πολύ πιο σπάνιο από όσο νομίζουμε.
Κι όμως οι περισσότεροι άνθρωποι νομίζουν ότι όλοι είναι ευτυχισμένοι γύρω τους εκτός από εκείνους. Και αυτή η πεποίθηση το μόνο που κάνει είναι να παράγει δυστυχία. Διότι αν πιστεύεις ότι όλοι είναι ευτυχισμένοι εκτός από σένα το λογικό συμπέρασμα το οποίο θα βγάλεις είναι ότι υπάρχει κάτι ελαττωματικό μέσα σου. Αν θεωρείς ότι η ευτυχία είναι φυσιολογική και θα «έπρεπε» κι εσύ να νιώθεις ευτυχισμένος τότε θα κρίνεις τον εαυτό σου ως ανεπαρκή και προβληματικό. Και ηπροσδοκία αυτή θα σε κάνει ακόμα πιο δυστυχή.

Ο εγκέφαλός μας
Η εξέλιξη του εγκεφάλου μας επίσης δεν ευνοεί την ευτυχία. Είμαστε γενετικά προγραμματισμένοι να δίνουμε περισσότερη σημασία σε αρνητικά ερεθίσματα στο περιβάλλον μας. Αυτό συμβαίνει διότι όταν ζούσαμε στις σαβάνες πριν από χιλιάδες χρόνια οι άνθρωποι έπρεπε να είναι διαρκώς σε επιφυλακή για να ανιχνεύουν τους κινδύνους γύρω τους και να καταφέρνουν να επιβιώνουν μέσα σε αφιλόξενα περιβάλλοντα. Στα σημερινά περιβάλλοντα οι κίνδυνοι αυτοί έχουν εξαλειφθεί σε μεγάλο βαθμό, όμως οι δομές του εγκεφάλου μας εξακολουθούν να λειτουργούν με τον τρόπο που κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας, όπως αμέτρητες μελέτες έχουν δείξει. Έτσι παράγουν αρνητικές σκέψεις και σαμποτάρουν συστηματικά την προσπάθειά μας να είμαστε ευτυχισμένοι.

Το Σκανδιναβικό παράδοξο
Οι Σκανδιναβικές χώρες φιγουράρουν στην πρώτη θέση των πιο ευτυχισμένων χωρών του πλανήτη εδώ και δεκαετίες. Οι κάτοικοί τους δηλώνουν σταθερά ως οι πιο ικανοποιημένοι με τη ζωή τους σε σύγκριση με άλλες χώρες του πλανήτη. Κι όμως σε αυτές τις χώρες παρατηρούνται ταυτόχρονα αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών. Πώς τα δυο αυτά φαινόμενα μπορούν να συνδυαστούν; Η απάντηση που έχει δοθεί από τους ερευνητές αντικατοπτρίζει τη λογική που ανεπτύχθη πιο πάνω. Όταν όλοι στις κοινωνίες αυτές δηλώνουν ευτυχισμένοι, οι λίγοι οι οποίοι δεν βιώνουν αυτό το συναίσθημα, αποδίδουν σε προσωπικά αίτια την «έλλειψή» τους. Νιώθουν ελαττωματικοί και έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να προβούν σε δραστικές κινήσεις.

Συμπέρασμα
Μπορούμε να είμαστε ευτυχισμένοι αλλά θέλει σημαντική προσπάθεια από εμάς. Είναι στο χέρι μας και χρειάζεται να το βάλουμε σκοπό και να κοπιάσουμε για να το πετύχουμε. Η ευτυχία δεν είναι μια φυσιολογική κατάσταση για τους ανθρώπους. Σε αυτό συμβάλλει τόσο η κοινωνία, οι σχέσεις μας οι συνθήκες της ζωή μας αλλά και η ίδια η φυσιολογία μας. Αν το κατανοήσουμε αυτό θα βγάλουμε ένα μεγάλο βάρος από πάνω μας. Δε θα μας κατηγορούμε άδικα. Δε θα χρειάζεται να μας επιβάλουμε το να είμαστε ευτυχισμένοι. Θα αγκαλιάσουμε τη φύση μας και θα απενοχοποιήσουμε την ψυχική μας κατάσταση.
Γι αυτό Άννα μην ανησυχείς αν δυσκολεύεσαι με τη ζωή σου. Δεν πάει κάτι στραβά με σένα. Ο γιαλός είναι στραβός…

Published in Άρθρα

Γιατί περνάει το πάθος στις σχέσεις; Γιατί μετά από λίγο ο σύντροφός μας δεν μας ασκεί πια την ίδια έλξη; Μήπως τελικά είναι φυσιολογικό;
Η Χριστίνα γνώρισε τον Πέτρο.

Η αρχή
Τον πρώτο μήνα δεν υπήρχαν λέξεις να περιγράψουν τον ενθουσιασμό της. Δε χόρταινε να τον ακούει, να του μιλάει, να του κρατάει το χέρι, να τον αγκαλιάζει, να τον μυρίζει, να τον αγκαλιάζει, να τον φιλάει να κάνουν έρωτα και να περνάνε όλο το διαθέσιμο χρόνο τους μαζί.

Η συνέχεια
Δεν πέρασε πολύς καιρός και το πάθος άρχισε να φθίνει. Κάνουν έρωτα μια φορά τη βδομάδα τώρα, ψάχνει να έχει χρόνο μόνη της και βαριέται καμιά φορά όταν βγαίνουν. Δεν κυλάει τόσο αβίαστα η συζήτηση όσο στην αρχή. Πιάνει συχνά τον εαυτό της να προτιμάει να βγει με τη φίλη της, τη Σοφία, και σταμάτησε να στέλνει είκοσι μηνύματα τη μέρα στον Πέτρο.

Ο προβληματισμός
Η κατάσταση αυτή την έχει προβληματίσει. Γιατί πάλι μειώθηκε ο ενθουσιασμός της; Γιατί το πάθος της ξεφούσκωσε για άλλη μια φορά; Ήταν τόσο σίγουρη ότι αυτή τη φορά θα ήταν αλλιώς. Πότε θα βρει τον κατάλληλο άντρα που θα τη συνεπάρει για τα καλά; Έναν άντρα με τον οποίο θα περάσουν μια ζωή γεμάτη έντονα συναισθήματα και θα ρουφήξουν το μεδούλι της. Ακριβώς όπως στις ταινίες… Τελικά, ούτε ο Πέτρος της κάνει. Της είναι ξεκάθαρο πως αφού δεν νιώθει όπως το έχει φανταστεί, όπως το έχει ονειρευτεί, τότε ο Πέτρος δεν είναι ο κατάλληλος για εκείνη. Η απογοήτευσή αρχίζει και την κυριεύει σιγά σιγά και αρχίζει να απομακρύνεται. Ούτως ή άλλως προς τα εκεί πάει όπως δείχνουν τα πράγματα. Γιατί να το τραβάει κι  άλλο; Ποιος ξέρει, ίσως ο επόμενος να είναι ο κατάλληλος!  

Η παρ-εξήγηση                                                                                                            Τα πράγματα ίσως να μην είναι τόσο ξεκάθαρα όσο φαίνονται εκ πρώτης όψεως. Είναι πολύ πιθανό η Χριστίνα να έχει πέσει θύμα μια απόλυτα φυσιολογικής ανθρώπινης διαδικασίας, που ακούει στο όνομα ηδονική προσαρμογή. Όπως έχει αναφερθεί και σε προηγούμενο άρθρο οι άνθρωποι τείνουν να συνηθίζουν τις καταστάσεις μέσα στις οποίες ζουν και το συναισθηματικό αντίκτυπο που αυτές έχουν επάνω τους φθίνει με τον καιρό. Είτε πρόκειται για έναν καινούριο σύντροφο, είτε για μια καινούρια δουλειά, ένα καινούριο αμάξι, κινητό. Ακόμα και το λαχείο να έχουν κερδίσει θα το χαρούν αρχικά αλλά μετά από λίγο και πάλι θα συνηθίσουν και θα ζουν όπως πάντα.
Το φαινόμενο της ηδονικής προσαρμογής είναι απαραίτητο για την επιβίωση του ανθρώπου. Είναι απαραίτητο για την οικονομία δυνάμεών του ώστε να μπορεί να μαθαίνει νέες δεξιότητες.
Όταν μαθαίνουμε μια καινούρια διαδικασία (πχ. να οδηγούμε) τότε αφιερώνουμε όλη την προσοχή και την ενέργειά μας σε αυτή. Μετά από λίγο όμως, γίνεται αυτόματα και μπορούμε να οδηγούμε και να μιλάμε στο τηλέφωνο ή να χαζεύουμε το τοπίο. Αντίστοιχα όταν γνωρίζουμε έναν άνθρωπο στην αρχή αφιερώνουμε όλο μας το είναι σε εκείνον, όπως ακριβώς και η Χριστίνα. Αναπόφευκτα, όμως, αυτό έχει σαφή ημερομηνία λήξης και κάποια στιγμή περνάει και ο σύντροφός μας στον αυτόματο. Έτσι είμαστε φτιαγμένοι. Αυτή είναι η φύση μας. Δε φταίει ο σύντροφός μας.
Είναι εξίσου φυσιολογικό, βέβαια, να πέσουμε στην παγίδα που έπεσε και η Χριστίνα και να σκεφτούμε ότι μας φταίει ο άλλος. Ότι δεν είναι ο κατάλληλος για εμάς γι αυτό έφυγε το πάθος και με τον «σωστό» σύντροφο ο έρωτας θα κρατήσει για πάντα. Η γνώση είναι δύναμη είναι το μότο του βιβλίου μου και στην περίπτωση αυτή η γνώση μπορεί να μας λυτρώσει και να μας γλυτώσει από το να διαλύσουμε μια σχέση που μπορεί να έχει πολλά υποσχόμενες προοπτικές.

Η καταπολέμηση του φαινομένου
Όσο ισχυρό και αν είναι το φαινόμενο της ηδονικής προσαρμογής υπάρχει τρόπος να το μετριάσουμε τις συνέπειές του. Ο ευκολότερος τρόπος είναι η ευγνωμοσύνη. Εστιάζοντας στα θετικά στοιχεία του άλλου, σε αυτά που στην αρχή είχαμε εκτιμήσει και μας είχαν συνεπάρει, θα νιώσουμε ευγνώμονες για το γεγονός ότι υπάρχει στη ζωή μας. Θα νιώσουμε μεγαλύτερη ικανοποίηση, πιο θετικά για εμάς και περισσότερο συνδεδεμένοι με τον άλλον. Νιώθοντας την εκτίμηση παρακινούμαστε και οι δυο να φροντίσουμε τη σχέση περισσότερο και σταματάμε να την θεωρούμε δεδομένη.
Η Χριστίνα δε χρειάζεται να χωρίσει τον Πέτρο. Αρκεί να εστιάσει συνειδητά στα χαρακτηριστικά του που αρχικά την ενθουσίασαν και ο ενθουσιασμός αυτός θα κρατήσει πολύ περισσότερο.
Κάθε άνθρωπος είναι σαν ένα τριαντάφυλλο, όπως λέω και στο βιβλίο μου. Αν πούμε ότι έχει αγκάθια, θα έχουμε δίκιο. Αν πούμε ότι έχει όμορφο άνθος, πάλι θα έχουμε δίκιο. Το που θα επιλέξουμε να εστιάσουμε την προσοχή μας, θα καθορίσει την ποιότητα της σχέση μας αλλά και τη δική μας απόλαυση

Published in Άρθρα

by DIMITRIS FLAMOURIS on ΙΟΥΝΙΟΣ 26, 2017
Νέα εικόνα 2                                          
Ζούμε σε μια κοινωνία όπου η ύπαρξη επιλογών είναι συνώνυμη με την ελευθερία. Είναι τοποθετημένη στο υψηλότερο επίπεδο των αξιών επάνω στις οποίες έχουμε δομήσει τον πολιτισμό μας. Αν όμως έχουμε σαν γνώμονα το να είναι οι πολίτες της κοινωνίας μας ευτυχισμένοι, ίσως να χρειαζόταν να επανεξετάσουμε την αξία αυτή.
Ο λόγος είναι ότι η διαθεσιμότητα πολλών επιλογών δημιουργεί αρκετές και σημαντικές παρενέργειες.

Η ύπαρξη πολλών επιλογών οδηγεί σε παράλυση
Μπαίνεις σε ένα κατάστημα και θέλεις να πάρεις ένα μπλουζάκι. Στα ράφια υπάρχουν τουλάχιστον 50 τα οποία θα μπορούσες να αγοράσεις. Είναι πολύ πιθανό η ύπαρξη τόσων επιλογών να σε αγχώσει τόσο πολύ ώστε να αναβάλεις την αγορά σου. «Πώς να διαλέξω τώρα. Ασ’ το καλύτερα» Πράγματι, σε μια έρευνα εξέτασαν τα ποσοστά των υπαλλήλων οι οποίοι επέλεγαν ένα αμοιβαίο κεφάλαιο για να τοποθετήσουν τη σύνταξή τους. Η εταιρεία εργοδότης έδινε μια επιλογή κάποιων αμοιβαίων όπου ο υπάλληλος θα μπορούσε να επενδύσει και αν επέλεγε ένα, η εταιρεία θα επένδυε επίσης ισόποσο χρηματικό ποσό στο αμοιβαίο αυτό. Όσο μεγαλύτερος αριθμός αμοιβαίων κεφαλαίων ήταν διαθέσιμος για τον κάθε υπάλληλο ώστε να επιλέξει, τόσο μεγαλύτερο ήταν το ποσοστό των υπαλλήλων το οποίο ανέβαλαν τη διαδικασία επιλογής. Γιατί όσο πιο πολλά τα αμοιβαία τόσο πιο αγχωτική και πολύπλοκη η διαδικασία του να επιλέξεις. Όπως όταν πας σε ένα εστιατόριο με μεγάλο κατάλογο…
Η ύπαρξη πολλών επιλογών, λοιπόν, μπορεί να οδηγήσει σε παράλυση και στο παράδειγμα του πειράματος οδήγησε και σε πραγματικά διαφυγόντα κέρδη για τους υπαλλήλους αυτούς.
Ακόμα και όταν με κάποιο τρόπο καταφέρουμε να κάνουμε μια επιλογή όμως, τότε είναι πολύ πιθανό να είμαστε λιγότερο ευχαριστημένοι από την επιλογή που κάναμε από ό,τι θα ήμασταν αν είχαμε λιγότερες επιλογές.
Υπάρχουν τέσσερις λόγοι γι αυτό.

1) Ευκολία να μετανιώσουμε για την επιλογή μας
Όσο πιο πολλές επιλογές υπάρχουν διαθέσιμες τόσο πιο εύκολο είναι να φανταζόμαστε ότι θα υπάρχει μια τέλεια επιλογή μέσα σε όλες αυτές. «Αν υπάρχουν 50 μπλουζάκια τότε ένα από αυτά θα πρέπει να είναι το τέλειο για μένα» θα σκεφτείς. Αυτό το φανταστικό μπλουζάκι θα κάνει οποιοδήποτε χαρακτηριστικό δε μας αρέσει στην μπλούζα που αγοράσαμε, να φαίνεται πολύ άσχημο αφού στη φαντασία μας υπάρχει το τέλειο μπλουζάκι («Ωραίο είναι , όμως το μανίκι είναι 2 χιλιοστά μακρύτερο από το ιδανικό!»). Ακόμα και αν αυτό που αγοράσαμε είναι πολύ ωραίο…

2) Το κόστος ευκαιρίας
Η ικανοποίηση την οποία αντλούμε από τις επιλογές μας προκύπτει συνήθως μέσω σύγκρισης με άλλες διαθέσιμες επιλογές. Όταν, λοιπόν, υπάρχουν πολλές διαθέσιμες επιλογές τότε είναι εύκολο να φανταστούμε ωραία στοιχεία των επιλογών που αποκλείσαμε και αυτός ο αποκλεισμός να αυξάνει τη δυσφορία που θα μας προκαλεί η επιλογή που κάναμε. Διότι πάντα όταν επιλέγουμε κάτι εξ ορισμού αποκλείουμε κάτι άλλο. Αν έχουμε να διαλέξουμε ένα σύντροφο και πιστεύουμε ότι υπάρχει πληθώρα επιλογών εκεί έξω (όπως ακριβώς κάνουμε στην πραγματικότητα) τότε είναι πιθανό να υπάρχει κάποιος εκεί έξω λίγο πιο γυμνασμένος ή με λίγο περισσότερο χιούμορ ή που να ξέρει να μαγειρεύει καλύτερα. Όλα τα χαρακτηριστικά αυτά τα οποία αποκλείουμε επιλέγοντας το δικό μας σύντροφο είναι πιθανό να μειώνουν την ικανοποίηση που εκείνος μπορεί να μας προσφέρει. Ακόμα και αν πρόκειται για έναν πολύ καλό σύντροφο!

3) Δημιουργία υψηλών προσδοκιών
Όταν υπάρχουν πολλές διαθέσιμες επιλογές τότε όπως αναφέρθηκε είναι πολύ πιθανό να φανταζόμαστε ότι μια από αυτές θα είναι η τέλεια για μας. Είναι πολύ εύκολο να φανταζόμαστε ότι θα υπάρχει το τέλειο μπλουζάκι ή ο τέλειος σύντροφος. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να δημιουργούμε πολύ υψηλές προσδοκίες τις οποίες κανένα μπλουζάκι ή κανένας σύντροφος δεν μπορεί να εκπληρώσει. Αναπόφευκτα, η επιλογή μας έχει μεγάλες πιθανότητες να μας απογοητεύσει. Είναι γνωστό, εξ άλλου, πως οιχαμηλές προσδοκίες είναι η συνταγή της ευτυχίας. H ύπαρξη πολλών επιλογών σημαίνει ότι θα κάνουμε μάλλον καλύτερη επιλογή από ό,τι αν είχαμε λιγότερες, αλλά παραδόξως θα είμαστε λιγότερο ικανοποιημένοι από αυτή! Αυτό συμβαίνει διότι είναι πολύ απίθανο να εκπλαγούμε θετικά, καθώς έχουμε τόσο υψηλές προσδοκίες. Αντίθετα, αν δε μας δοθεί επιλογή και μας υποχρεώσουν να φοράμε μια στολή μετά από λίγο μπορεί να τη συνηθίσουμε και να μας αρέσει κιόλας («εντάξει δεν είναι τόσο όμορφη αλλά έχει βολικές τσέπες…»)

4) Θα κατηγορήσουμε τον εαυτό μας αν δε μας αρέσει η επιλογή μας
Αν πας σε ένα μαγαζί και έχει μόνο δυο μπλουζάκια και διαλέξεις το ένα, τότε αν δε σου αρέσει και ψάξεις να βρεις ποιος φταίει μάλλον θα πεις: «Ε, τι να κάνουμε. Δυο είχε μόνο. Δε φταίω εγώ. Το κατάστημα φταίει.» Αν όμως έχει 50, τότε αν δε σου αρέσει, μέσα σου θα σκεφτείς: «Εγώ φταίω που δε διάλεξα το σωστό!» Αν υπάρχουν πολλοί διαθέσιμοι σύντροφοι εκεί έξω και αυτός που επέλεξες δε σου αρέσει, τότε είναι ξεκάθαρο ότι εσύ είσαι αυτός που φταίει που δεν έκανε τη «σωστή» επιλογή. Με τόση ποικιλία δεν υπάρχει εσωτερική δικαιολογία για μια «αποτυχημένη» επιλογή. Έπρεπε να το είχες πετύχει…
Είτε πρόκειται για ένα μπλουζάκι είτε για ένα σύντροφο η γνώση της ύπαρξης πολλών εναλλακτικών είναι πολύ εύκολο να επηρεάσει αρνητικά την ικανοποίηση που θα λάβουμε αν καταφέρουμε να κάνουμε μια επιλογή.
Όσοι, λοιπόν, διεκδικούμε την ελευθερία με την ύπαρξη πολλών επιλογών ας αναρωτηθούμε μήπως ταυτόχρονα θυσιάζουμε την ευτυχία…

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ
 Νέα εικόνα 1
Κυκλοφορεί σε όλα τα βιβλιοπωλεία!
www.dimitrisflamouris.com

Published in Άρθρα

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΛΑΜΟΥΡΗΣ PhD, Ψυχολόγος
(Εμπνευσμένο από το στυλ του βιβλίου μου Ψυχο-λογικές Σχέσεις)

Τι συμβαίνει όταν κάποιος είναι εκνευρισμένος και τον αποπαίρνουμε; Πότε έχουμε δικαίωμα να τσατιζόμαστε;
Η Δώρα και η Κατερίνα είχαν βγει για καφέ. Αφού κάθισαν η Κατερίνα άρχισε:
«Άσε μου έχουν σπάσει τα νεύρα σήμερα. Το πρωί στη δουλειά άργησα δέκα λεπτά να παραδώσω μια αναφορά και έγινε χαμός στο γραφείο. Άρχισε να φωνάζει ο Καλαντζόπουλος και δεν ήξερα που να κρυφτώ. Πολύ άσχημα ένιωσα. Ακόμα δηλαδή νιώθω χάλια.»
«Έλα μωρέ πώς κάνεις έτσι; Δεν έγινε και τίποτα. Φώναξε. Θα του περάσει»
«Δεν ξέρω αν θα του περάσει εκείνου, εγώ όμως είμαι πολύ πιεσμένη. Νομίζω ότι θα εκραγώ πραγματικά»
«Εντάξει, δεν είναι και τόσο χάλια. Δε φτάνει που έχεις δουλειά παραπονιέσαι και από πάνω. Πάλι καλά να λες» την αποπήρε η Δώρα.
«Κοίτα αυτό που κάνεις τώρα είναι μόνο να με εκνευρίζεις. Τι θα πει αυτό που λες; Δεν καταλαβαίνω»
«Θα πει ότι τόσος κόσμος δεν έχει δουλειά και ταλαιπωρείται. Εσύ που δουλεύεις θα έπρεπε να είσαι ευγνώμων που μπορείς και το κάνεις. Όχι να σε πιάνει κρίση σε κάθε ευκαιρία.»
«Θεωρείς, λοιπόν, ότι δεν έχω το δικαίωμα να ενοχλούμαι από μια συμπεριφορά που εγώ τη βρίσκω ενοχλητική. Και επειδή υπάρχει ανεργία και κρίση εκεί έξω, εγώ που είμαι στους προνομιούχους που μπορούν να δουλεύουν ακόμα, δεν μπορώ να λέω τίποτα;» Η Κατερίνα ήταν πολύ ενοχλημένη.
«Εντάξει, δεν το είπα και έτσι. Αλλά , ναι. Γιατί γκρινιάζεις και δεν κοιτάς το πόσο τυχερή είσαι συνολικά; Τίποτα δε σου λείπει. Δεν ξέρεις τι δυσκολίες υπάρχουν εκεί έξω. Στη θέση σου δε θα έβγαζα τσιμουδιά…» Η Δώρα ένιωθε το δίκιο με το μέρος της κι επέμενε.
Η Κατερίνα κοίταξε καλά τη φίλη της και πήρε μια βαθιά ανάσα. Μετά πήρε άλλη μια. Τρεις ανάσες αργότερα είχε ηρεμήσει.
«Μου επιτρέπεις να σου πω δυο λόγια πάνω σε αυτό που λες;» είπε τελικά με μια γαλήνη στη φωνή της.
Η Δώρα ζύγιασε την κατάσταση. Ήξερε ότι ήταν “σωστά” αυτά που έλεγε. Η φίλη της φαινόταν ήρεμη. Τι θα μπορούσε να πάει στραβά;
«Για πες», απάντησε τελικά.
«Όταν μου λες ότι δε θα έπρεπε να παραπονιέμαι, γιατί εγώ έχω δουλειά ενώ άλλοι ταλαιπωρούνται, είμαι σίγουρη ότι το κάνεις με καλή πρόθεση»
«Μα φυσικά, για σένα το λέω» επιβεβαίωσε η Δώρα που χάρηκε ότι η φίλη της την καταλάβαινε. «Είναι κρίμα να στεναχωριέσαι, αφού τα έχεις όλα στη ζωή σου»
«Πολύ ωραία. Όταν εγώ παραπονιέμαι για κάτι, όμως, εκείνη τη στιγμή εκφράζω τη δυσαρέσκεια που μου προκλήθηκε λόγω ενός γεγονότος της ημέρας μου. Δεν έχει σημασία αν είναι αντικειμενικά σημαντικό ή όχι. Για κάποιο λόγο, για εμένα την Κατερίνα είναι σημαντικό. Δεν διεκδικώ την απόλυτη μιζέρια. Εκφράζω το δικό μου βίωμα και συναίσθημα. Ξέρεις τι συμβαίνει όταν εσύ μου λες ότι “Εντάξει, δεν είναι και τόσο χάλια”;
«Τι;»
«Νιώθω πως δε με καταλαβαίνεις. Νιώθω πως δεν μπορώ να μοιραστώ το βίωμά μου με εσένα. Νιώθω ότι δε με στηρίζεις, πως δεν είσαι κοντά μου. Δεν έχει σημασία αν αυτό που πέρασα κερδίζει σε δυσκολία τα βιώματα όλων των άλλων ανθρώπων στην Ελλάδα. Δεν με ενδιαφέρει αν δεν αντιπροσωπεύει τον απόλυτο πόνο και εξαθλίωση. Τη στιγμή που το λέω, με τα δικά μου μέτρα και σταθμά, έτσι όπως είμαι συναισθηματικά φορτισμένη, το πρόβλημά μου φαντάζει μεγάλο. Και ξέρεις πώς μπορείς να με βοηθήσεις να το κάνω μικρότερο;»
«Πώς;» η Δώρα είχε καταλάβει ότι ήταν πρώιμη η χαρά της για μια αναίμακτη συζήτηση και άκουγε προσεκτικά.
«Απλά και μόνο ακούγοντάς με. Τίποτα παραπάνω. Δείξε μου ότι με συμπονάς. Πες: “Ναι, σε καταλαβαίνω. Θα έπρεπε να τσατίστηκες πολύ” Αυτό αρκεί για να με ηρεμήσει. Γνωρίζω και εγώ πολύ καλά ότι το θέμα μου δεν είναι το σημαντικότερο στον κόσμο και όντως νιώθω τυχερή για όσα έχω στη ζωή μου. Αλλά όχι εκείνη την ώρα. Όταν είμαι συναισθηματικά φορτισμένη, ο μόνος τρόπος να με βοηθήσεις είναι να χωρέσεις το συναίσθημά μου. Όχι να μου μιλήσεις λογικά. Όχι να με αποπάρεις. Καταλαβαίνω πολύ καλά την καλή σου πρόθεση και δε σε παρεξηγώ τώρα που είμαι ήρεμη. Θέλω να είμαι πολύ ειλικρινής μαζί σου, όμως και να σου πω ότι αν πραγματικά με νοιάζεσαι και σε ενδιαφέρει εγώ, η Κατερίνα με τις παραξενιές μου, να είμαι καλά, τότε την ώρα της έντασης απλά άκουσέ με. Μπορεί να είναι το πιο ασήμαντο πράγμα στον κόσμο που συνέβη (πχ. μου έσπασε ένα νύχι) αλλά για μένα, τη δεδομένη χρονική στιγμή, φαίνεται σημαντικό. Όχι βάσει λογικής. Βάσει συναισθήματος. Θα μου περάσει σε ένα λεπτό. Αρκεί να με ακούσεις. Αλλιώς θα με κάνεις να μη σου μιλάω γι αυτά που με απασχολούν γιατί θα φοβάμαι ότι θα με κρίνεις. Ότι δε με καταλαβαίνεις. Βλέπεις τι σου λέω;»
«Δεν το είχα σκεφτεί έτσι, ομολογώ» είπε η Δώρα σκεπτική. «Έχεις δίκιο. Μιλάει η λογική μου με το συναίσθημά σου και το καθένα έχει άλλη γλώσσα. Δε θέλω να στεναχωριέσαι και στα λέω, όμως ασυνείδητα το μήνυμα που σου περνάω είναι ότι δεν μπορώ να συντονιστώ μαζί σου και έτσι η έντασή σου παραμένει. Μη σου πω ότι μεγαλώνει κιόλας. Καταλαβαίνω ότι δεν έχει σημασία αν το πρόβλημά σου είναι αντικειμενικά σημαντικό. Φτάνει που είναι σημαντικό για σένα. Επειδή είσαι αυτή που είσαι. Αν θέλω να είμαι φίλη σου, και να σε βοηθήσω, αυτό πρέπει να σεβαστώ.»
«Πραγματικά με συγκινείς. Τα είπες καταπληκτικά!»
«Έλα τώρα, πες μου για τον Καλαντζόπουλο στη δουλειά»
«Που τον θυμήθηκες αυτόν; Τον είχα ξεχάσει εντελώς!»

Published in Άρθρα
Page 1 of 3